Σε όλο τον κόσμο και φυσικά στη χώρα μας, υπάρχουν δημοσιογράφοι που μέσω του ρεπορτάζ, της ανάλυσης ή της παρουσίασης γεγονότων, άφησαν έντονο το αποτύπωμά τους, κυρίως για την εγκυρότητα, τις γνώσεις και την ισχυρή τους προσωπικότητα. Έγιναν οικεία πρόσωπα μέσα από δελτία ειδήσεων, ενημερωτικές εκπομπές, πολιτικές συζητήσεις, πολιτισμικά αφιερώματα ή ακόμη και ψυχαγωγικές παραγωγές και συνέβαλαν στη διαμόρφωση της τηλεοπτικής δημοσιογραφίας.
Σήμερα, ξεκινάμε μια σειρά πορτρέτων ανθρώπων που με το προσωπικό τους ύφος, την εγκυρότητα, την ευφυΐα ή τη μοναδική τους τηλεοπτική παρουσία, άφησαν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στην ενημέρωση και την ψυχαγωγία. Και θα μνημονεύονται -θα τολμήσω να πω- εσαεί.
Απόστολος Αποστολόπουλος
Υπάρχουν άνθρωποι στη δημοσιογραφία που δεν μετρούν την πορεία τους μόνο με τίτλους, εμφανίσεις και επαγγελματικές επιτυχίες. Υπάρχουν άνθρωποι που αφήνουν πίσω τους κάτι βαθύτερο: μια αίσθηση εμπιστοσύνης. Μια μνήμη καθαρού λόγου. Την εικόνα ενός ανθρώπου που, μπροστά στην κάμερα ή πίσω από το γραφείο, δεν υπηρέτησε ποτέ απλώς ένα επάγγελμα, αλλά μια αποστολή.
Ο Απόστολος Αποστολόπουλος ανήκει σε αυτή τη γενιά των δημοσιογράφων που πίστεψαν ότι η ενημέρωση δεν είναι μηχανισμός εντυπωσιασμού, αλλά λειτούργημα ευθύνης. Ένας δημοσιογράφος παλιάς κοπής, με τη βαθιά έννοια της λέξης, ένας άνθρωπος που έμαθε να ακούει πριν μιλήσει, να ερευνά πριν κρίνει και να σέβεται την αλήθεια ακόμη κι όταν αυτή δεν ήταν εύκολη ή βολική.
Γεννημένος και μεγαλωμένος στη Νέα Σμύρνη, μέσα σε ένα περιβάλλον με έντονη μικρασιατική παράδοση και δημοσιογραφικές καταβολές, ο Απόστολος Αποστολόπουλος μεγάλωσε με την ιδέα ότι η γραφή και η δημόσια παρουσία δεν είναι απλώς επαγγελματικά εργαλεία, αλλά τρόποι συμμετοχής στην κοινωνία. Ο παππούς και ο πατέρας του υπήρξαν επίσης δημοσιογράφοι, γεγονός που συνέδεσε από νωρίς τη ζωή του με τον κόσμο του Τύπου. Το μήλο κάτω απ’ τη μηλιά.
Στα δύσκολα χρόνια της δικτατορίας βρέθηκε στο Παρίσι, όπου σπούδασε κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο της Vincennes. Εκεί ήρθε σε επαφή με νέες ιδέες, κοινωνικά ρεύματα και διαφορετικούς τρόπους σκέψης, στοιχεία που διαμόρφωσαν τον τρόπο με τον οποίο αργότερα προσέγγισε τη δημοσιογραφία. Όχι ως απλή καταγραφή γεγονότων, αλλά ως προσπάθεια κατανόησης της εποχής και των ανθρώπων της.
Η δημοσιογραφική του διαδρομή ξεκίνησε από την εφημερίδα «Αυγή» και συνεχίστηκε σε σημαντικά έντυπα και μέσα ενημέρωσης, όπως οι εφημερίδες «Μεσημβρινή», «Απογευματινή», «Αθηναϊκή», καθώς και περιοδικά όπως το «Αντί» και τα «Πολιτικά Θέματα». Παράλληλα, είχε παρουσία στο ραδιόφωνο, μεταξύ άλλων και στον 9,84, υπηρετώντας διαφορετικές μορφές δημοσιογραφικής έκφρασης.
Όμως η μεγάλη τηλεοπτική του διαδρομή συνδέθηκε κυρίως με την Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση. Από το 1974 εργάστηκε στην ΕΡΤ, όπου υπήρξε παρουσιαστής δελτίων ειδήσεων, ρεπόρτερ και αρχισυντάκτης. Για πολλά χρόνια η παρουσία του στο δελτίο ειδήσεων αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τους τηλεθεατές που αναζητούσαν μια ενημέρωση με σοβαρότητα και εγκυρότητα.
Η τηλεοπτική του παρουσία είχε ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: δεν προσπαθούσε να επιβληθεί στην είδηση. Την άφηνε να «μιλά». Με ήρεμη φωνή, συγκροτημένο λόγο και έμφυτη ευγένεια κι αξιοπρέπεια, έδινε την αίσθηση του δημοσιογράφου που γνώριζε ότι η δύναμη δεν βρίσκεται στην υπερβολή, αλλά στη νηφαλιότητα.
Σε μια εποχή όπου η τηλεόραση συχνά αναζητά το έντονο, το γρήγορο και το εντυπωσιακό, μορφές όπως ο Απόστολος Αποστολόπουλος θυμίζουν μια άλλη αντίληψη της ενημέρωσης, εκείνη που στηρίζεται στη γνώση, στη συνέπεια και στον σεβασμό προς τον πολίτη.
Η προσωπικότητά του, όπως την περιγράφουν άνθρωποι που συνεργάστηκαν μαζί του κι όσοι παρακολούθησαν την πορεία του, χαρακτηρίζεται από ευγένεια, αξιοπρέπεια και μια σπάνια εσωτερική σταθερότητα. Δεν ήταν/είναι ο δημοσιογράφος της μεγάλης χειρονομίας. Ήταν/είναι, ο άνθρωπος της ουσίας. Εκείνος που άφηνε το έργο του να μιλήσει αντί για τον ίδιο.
Να τονίσουμε κι αυτό: Ο «αδαμάντινος χαρακτήρας» που πολλοί αποδίδουν σε τέτοιες προσωπικότητες δεν αφορά την απουσία αδυναμιών — αφορά κυρίως την προσήλωση σε αξίες και αρχές. Την πίστη ότι η δημοσιογραφία οφείλει να υπηρετεί την κοινωνία και όχι τη δημοσιότητα. Ότι ο δημοσιογράφος πρέπει να παραμένει ελεύθερος στη σκέψη και έντιμος στη συνείδησή του.
Όσοι θυμούνται τον Απόστολο Αποστολόπουλο, δεν ανακαλούν μόνο την εικόνα ενός σοβαρού και κορυφαίου παρουσιαστή ειδήσεων. Θυμούνται τη χροιά της φωνής του, την καθαρότητα του λόγου του και εκείνα τα εξαίρετα ελληνικά του, που έκαναν ακόμη και την ανάγνωση της πιο δύσκολης είδησης να μοιάζει με υπόδειγμα δημοσίου λόγου. Κορυφαίος εκπρόσωπος μιας σχολής/γενιάς δημοσιογράφων, που θεωρούσαν ότι η γλώσσα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αξιοπιστίας του λειτουργήματός τους.
Δεν είναι τυχαίο ότι απολάμβανε του σεβασμού του Κωνσταντίνου Καραμανλή, του Ανδρέα Παπανδρέου και του συνόλου του πολιτικού κόσμου της χώρας.
Ο Απόστολος Αποστολόπουλος ήταν και είναι άνθρωπος των λέξεων, αλλά πάνω απ’ όλα άνθρωπος των αξιών. Ακόμη κι όταν διαφωνεί κάποιος με όσα εκφράζει, ξέρει ότι αυτά που εκφράζει αποτελούν αξίες ριζωμένες βαθιά μέσα του, που δεν απεμπόλησε ποτέ. Η δε πορεία του θυμίζει, ότι η πραγματική δημοσιογραφική κληρονομιά δεν βρίσκεται μόνο στα αρχεία, στις εκπομπές και στις σελίδες των εφημερίδων. Βρίσκεται στη μνήμη εκείνων που αισθάνθηκαν ότι κάποιος τους μίλησε με ειλικρίνεια, κοιτώντας τους στα μάτια. Αυτή υπήρξε η μέγιστη κατάκτησή του.
Γιατί, στο τέλος, ο χρόνος ξεχωρίζει τους λειτουργούς από τους υπάκουους διεκπεραιωτές. Και οι λειτουργοί της ενημέρωσης αφήνουν πίσω τους κάτι πολύ πιο σημαντικό από μια επιτυχημένη καριέρα, αφήνουν παράδειγμα.
Ο Απόστολος Αποστολόπουλος αποτελεί ένα τέτοιο παράδειγμα. Δημοσιογράφος που δεν κυνήγησε απλώς την είδηση, αλλά προσπάθησε να υπηρετήσει το νόημά της. Άνθρωπος που απέδειξε, ότι η δημοσιογραφία μπορεί να έχει ήθος, ανθρωπιά και ψυχή.
