Τελικά πρέπει να είμαστε πολύ τυχερός λαός. Την ώρα που ολόκληρος ο πλανήτης ψάχνεται με την ενέργεια, που οι διεθνείς αγορές ανεβοκατεβαίνουν, που οι κυβερνήσεις κάνουν ασκήσεις επί χάρτου για να εξασφαλίσουν επάρκεια και να περιορίσουν τις επιπτώσεις στους πολίτες, εμείς φαίνεται πως έχουμε ήδη βρει τη λύση.
Και μάλιστα την έχουμε τόσο πρόχειρη, που χωράει στο τσεπάκι. Μειώνουμε τους φόρους και τελειώσαμε. Βάζουμε πλαφόν και τελειώσαμε. Δίνουμε περισσότερες επιδοτήσεις και τελειώσαμε.
Αναγκάζουμε τους «κερδοσκόπους» να ρίξουν τις τιμές και τελειώσαμε.
Κι αν περισσεύει κανένα πρόβλημα, το φορτώνουμε στον Μητσοτάκη, στην Ευρώπη, στους παρόχους, στους διεθνείς κερδοσκόπους και —αν χρειαστεί— στον ανάδρομο Ερμή. Τόσο απλά.
Απορεί κανείς γιατί δεν τα έχουν σκεφτεί οι υπόλοιποι. Γιατί δεν μαζεύτηκαν οι κυβερνήσεις της Ευρώπης γύρω από ένα τραπέζι και δεν είπαν: «Παιδιά, υπάρχει ακρίβεια στην ενέργεια. Μηδενίζουμε τους φόρους και πάμε σπίτια μας».
Γιατί δεν το έκαναν οι ΗΠΑ; Γιατί δεν το έκανε η Γερμανία; Γιατί δεν το έκανε η Γαλλία; Γιατί δεν το έκανε κανένας άλλος αλλά ΜΟΝΟ οι Τσίπρας κι Ανδρουλάκης είναι οι φωστήρες κι οι φωτεινοί παντογνώστες της υφηλίου;
Μάλλον επειδή όλοι αυτοί δεν είχαν την τύχη να παρακολουθήσουν τις δικές μας τηλεοπτικές αναλύσεις. Εμείς, όμως, ξέρουμε.
Ξέρουμε ότι αν κάτι είναι ακριβό, αρκεί να το διατάξει το κράτος να γίνει φθηνότερο. Ξέρουμε ότι αν λείπει ένα προϊόν, αρκεί να ανακοινώσουμε ότι το θέλουμε. Ξέρουμε ότι αν η διεθνής τιμή του πετρελαίου ανεβαίνει, μπορούμε να την κατεβάσουμε από την Αθήνα.
Και ξέρουμε, βεβαίως, ότι αν ο κρατικός προϋπολογισμός δεν αντέχει τις επιδοτήσεις, υπάρχει πάντα ένα δεύτερο κρατικό ταμείο κάπου εκεί γύρω, που περιμένει να το ανακαλύψουμε. Το λεφτόδεντρο!
Το πρόβλημα είναι ότι η ενέργεια έχει αυτή την κακή συνήθεια να μην υπακούει στην πολιτική ρητορική.
Μπορείς να ανακοινώσεις ό,τι θέλεις. Δεν μπορείς όμως να ανακοινώσεις την παραγωγή ενός βαρελιού πετρελαίου που δεν υπάρχει.
Μπορείς να βάλεις όποιο πλαφόν θέλεις. Δεν μπορείς όμως να υποχρεώσεις έναν παραγωγό να πουλήσει κάτω από το κόστος του επ’ αόριστον και τις διεθνείς αγορές να ρίξουν τις τιμές.
Και μπορείς ασφαλώς να επιδοτήσεις έναν λογαριασμό. Απλώς κάποιος θα πρέπει να πληρώσει την επιδότηση.
Αυτό το τελευταίο είναι συνήθως το σημείο όπου τελειώνει η μαγεία και αρχίζουν τα μαθηματικά.
Και τα μαθηματικά, ως γνωστόν, είναι πολύ κακός σύμβουλος της δημαγωγίας. Γιατί σου θυμίζουν ότι το χρήμα που μοιράζεις κάπου πρέπει να βρεθεί από κάπου αλλού. Ότι ο φόρος που καταργείς είναι έσοδο που χάνεις. Ότι η επιδότηση που αυξάνεις είναι δαπάνη που προσθέτεις. Ότι η τεχνητά χαμηλή τιμή δεν αυξάνει μαγικά την προσφορά. Και ότι, αν προσπαθήσεις να αντιμετωπίσεις ένα πρόβλημα προσφοράς απλώς ενισχύοντας τη ζήτηση, υπάρχει μια μικρή πιθανότητα να κάνεις το πρόβλημα ακόμη μεγαλύτερο.
Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα.
Στην πολιτική αγορά πουλάει καλύτερα το «θα σας τα κάνω φθηνά» από το «θα χρειαστεί να διαχειριστούμε μια δύσκολη κατάσταση».
Το πρώτο παίρνει χειροκρότημα. Το δεύτερο θέλει εξήγηση. Και η εξήγηση, ως γνωστόν, κουράζει.
Ναι, η αλήθεια είναι ότι η πολιτική οφείλει να προστατεύει τον πολίτη από ένα μεγάλο και απρόβλεπτο ενεργειακό σοκ. Αυτό είναι στοιχειώδης υποχρέωση κάθε σοβαρού κράτους.
Άλλο όμως η προστασία και άλλο η εξαπάτηση. Άλλο να λες «θα στηρίξω αυτόν που δεν μπορεί να πληρώσει». Κι άλλο να λες «κανείς δεν θα πληρώσει».
Γιατί το δεύτερο δεν είναι πολιτική. Είναι παραμύθι. Λαϊκισμός, δημαγωγία.
Ξέρετε κάτι; Τσίπρας κι Ανδρουλάκης και τα άλλα μονοπρόσωπα κόμματα, αγνοούν μια φράση: «Προσέξτε, δεν μπορούμε να τα έχουμε όλα».
Αυτή η φράση είναι πολιτικά απαγορευμένη. Κι όμως, είναι η μόνη που πρέπει να ακούμε περισσότερο σε μια κρίση.
Δεν μπορούμε να έχουμε απεριόριστη κατανάλωση, απεριόριστη επιδότηση και απεριόριστα χαμηλές τιμές. Κάποια στιγμή η πραγματικότητα θα στείλει τον λογαριασμό. Και τότε θα ανακαλύψουμε ότι η «εύκολη λύση» δεν ήταν λύση. Ήταν αναβολή.
Ξέρετε κάτι; Μια ενεργειακή κρίση δεν αντιμετωπίζεται με δυο-τρία συνθήματα και μια συνέντευξη Τύπου. Και κυρίως ότι δεν υπάρχει κανένα ελληνικό μαγικό ραβδί που να εξαφανίζει μια παγκόσμια έλλειψη.
Αν υπήρχε, κάποιος θα το είχε ήδη εξαγάγει και θα είχε γίνει πιο εύπορος απ’ όλους τους παραγωγούς πετρελαίου του πλανήτη.
Μέχρι τότε, ας είμαστε λίγο πιο προσεκτικοί με όσους εμφανίζονται έχοντας τη λύση της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης στο τσεπάκι τους.
Γιατί συνήθως, όταν κάποιος έχει τόσο εύκολη λύση για ένα τόσο δύσκολο πρόβλημα, υπάρχει μία λεπτομέρεια που ξεχνά να μας πει:
Ποιος πληρώνει;
Τέλος, ακόμη μια λεπτομέρεια:
Τι γίνεται την επόμενη μέρα; Στα ερωτήματα αυτά, συνήθως λουφάζει ο λαϊκισμός κι αρχίζει η πραγματικότητα.
