Αρχική Blog Σελίδα 7

Οικονομικό έγκλημα: Τι αλλάζει από το 2027 για τράπεζες και επιχειρήσεις – Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης

Νέα δεδομένα στην αντιμετώπιση του οικονομικού εγκλήματος δημιουργεί το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο που τίθεται σε εφαρμογή από τον Ιούλιο του 2027. Τράπεζες, χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί και επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμόσουν τις διαδικασίες και τους ελέγχους τους, με στόχο την αποτελεσματικότερη πρόληψη του ξεπλύματος χρήματος και τον εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών. Σημαντικό ρόλο στη νέα αυτή προσπάθεια αναμένεται να διαδραματίσουν η αξιοποίηση αξιόπιστων δεδομένων και η τεχνητή νοημοσύνη.

Αναλυτικότερα η φετινή εκδήλωση εστίασε στην προετοιμασία των οργανισμών για το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Οι βασικές διατάξεις του ευρωπαϊκού Κανονισμού AMLR εφαρμόζονται από τις 10 Ιουλίου 2027, ενώ το 2028 η ευρωπαϊκή Αρχή AMLA αναμένεται να αναλάβει την άμεση εποπτεία επιλεγμένων χρηματοπιστωτικών οργανισμών υψηλού κινδύνου. Οι εθνικές εποπτικές αρχές διατηρούν κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο.

Οι αλλαγές που έρχονται, οι προκλήσεις για την αγορά και οι δυνατότητες της τεχνολογίας βρέθηκαν στο επίκεντρο του 3ου Financial Crime Symposium της Deloitte, που πραγματοποιήθηκε στο Ωδείο Αθηνών, με τη συμμετοχή εκπροσώπων εποπτικών αρχών, χρηματοπιστωτικών οργανισμών και επιχειρήσεων.

Ειδικότερα, σύμφωνα με όσα αναδείχθηκαν στο συνέδριο προκύπτουν τα ακόλουθα:

Προετοιμασία για το νέο πλαίσιο και αποτελεσματικοί έλεγχοι

Οι συζητήσεις ανέδειξαν την ανάγκη έγκαιρης και συντονισμένης προσαρμογής στη διακυβέρνηση, τις πολιτικές, τις διαδικασίες, τα συστήματα και το ανθρώπινο δυναμικό. Ως ουσιαστικό πρώτο βήμα επισημάνθηκε η συστηματική αξιολόγηση των αποκλίσεων από τις νέες απαιτήσεις και η κατάρτιση ενός σχεδίου προσαρμογής με σαφείς προτεραιότητες και ευελιξία για την ενσωμάτωση των εξελισσόμενων τεχνικών προτύπων και εποπτικών κατευθύνσεων.

Κεντρικό συμπέρασμα αποτέλεσε η ανάγκη οι οργανισμοί να τεκμηριώνουν ότι οι μηχανισμοί πρόληψης λειτουργούν αποτελεσματικά στην πράξη: εντοπίζουν ύποπτη δραστηριότητα και υποστηρίζουν έγκαιρες, αιτιολογημένες αποφάσεις. Η αξιολόγηση κινδύνου πρέπει να καθοδηγεί τόσο τις καθημερινές λειτουργίες όσο και τις στρατηγικές επιλογές, με ελέγχους ανάλογους της πραγματικής έκθεσης κάθε οργανισμού. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν η ενεργός συμμετοχή της διοίκησης, οι σαφείς αρμοδιότητες, η επάρκεια πόρων και η ουσιαστική ενημέρωση του διοικητικού συμβουλίου.

Δεδομένα και τεχνητή νοημοσύνη στην πρόληψη

Η ποιότητα των δεδομένων αναδείχθηκε ως καθοριστικός παράγοντας για την αποτελεσματική πρόληψη. Αξιόπιστα και επικαιροποιημένα στοιχεία, με τεκμηριωμένη προέλευση, ενισχύουν τη δέουσα επιμέλεια ως προς τον πελάτη, την παρακολούθηση συναλλαγών και την εποπτική πληροφόρηση. Παράλληλα, η επανεξέταση του προφίλ κινδύνου όταν μεταβάλλονται τα χαρακτηριστικά ή η συναλλακτική συμπεριφορά των πελατών επιτρέπει την ταχύτερη αναγνώριση νέων κινδύνων. Οι στοχευμένοι έλεγχοι και ο ανασχεδιασμός των διαδικασιών μπορούν επίσης να περιορίσουν περιττές καθυστερήσεις, βελτιώνοντας την εμπειρία του πελάτη.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης να υποστηρίξει τη διερεύνηση υποθέσεων, την επεξεργασία εγγράφων και την παρακολούθηση συναλλαγών. Η μετάβαση από τις πιλοτικές εφαρμογές στην καθημερινή λειτουργία απαιτεί σαφή στόχο, καθορισμένη ευθύνη, μετρήσιμα κριτήρια επιτυχίας και αξιόπιστα δεδομένα. Η ανθρώπινη εποπτεία και η δυνατότητα εξήγησης και ιχνηλάτησης των αποφάσεων παραμένουν απαραίτητες, καθώς οι οργανισμοί διατηρούν την ευθύνη για την τεχνολογία που χρησιμοποιούν.

Κλαδικές προκλήσεις και συνεργασία

Οι επιμέρους κλαδικές συζητήσεις επιβεβαίωσαν την ανάγκη προσαρμογής των μέτρων πρόληψης στα χαρακτηριστικά κάθε επιχειρηματικού μοντέλου. Από τις πληρωμές και τη διαχείριση πιστώσεων έως την ασφάλιση, τα ακίνητα, τα τυχερά παίγνια και την αγορά έργων τέχνης και αρχαιοτήτων, η αποτελεσματική αντιμετώπιση των κινδύνων προϋποθέτει εξειδικευμένη γνώση και κατάλληλους ελέγχους.

Κοινός παρονομαστής ήταν η σημασία της συνεργασίας μεταξύ επιχειρησιακών μονάδων, επαγγελματιών κανονιστικής συμμόρφωσης, ομάδων τεχνολογίας και αρμόδιων αρχών. Η ανταλλαγή πληροφοριών, με τις προβλεπόμενες νομικές εγγυήσεις και την προστασία των προσωπικών δεδομένων, μπορεί να ενισχύσει τον εντοπισμό ύποπτης δραστηριότητας και τη συνολική αποτελεσματικότητα της πρόληψης. Συνολικά, η πρόληψη του οικονομικού εγκλήματος αναδείχθηκε ως στρατηγική ευθύνη που ενισχύει την ανθεκτικότητα των οργανισμών, την ακεραιότητα της αγοράς και την εμπιστοσύνη.

Ο Αλέξης Χατζηπαύλου, Partner, Risk, Regulatory & Forensic Leader, Deloitte Ελλάδος, σημείωσε: «Η προετοιμασία για το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο απαιτεί σαφείς προτεραιότητες, αξιόπιστα δεδομένα και ελέγχους που λειτουργούν αποτελεσματικά στην πράξη. Είναι μια ευκαιρία για τους οργανισμούς να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους και την εμπιστοσύνη πελατών και συνεργατών.

Παράλληλα, η διαρκής εξέλιξη του οικονομικού εγκλήματος απαιτεί συνεχή μάθηση, ανταλλαγή εμπειριών και στενότερη συνεργασία. Μέσα από το Financial Crime Symposium ενισχύουμε τον διάλογο μεταξύ αγοράς και εποπτικών αρχών, με στόχο την καλύτερη κατανόηση των κοινών προκλήσεων και την αναζήτηση πρακτικών λύσεων που μας επιτρέπουν να ανταποκρινόμαστε πιο αποτελεσματικά και να προετοιμαζόμαστε έγκαιρα για τις εξελίξεις».

*Προέλευση - Φωτό: Deloitte
ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΗΠΑ: Ο Τραμπ δηλώνει ότι το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία δεν ήταν ποτέ “τόσο κοντά”

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σήμερα για άλλη μια φορά ότι το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία πλησιάζει, ευχαριστώντας παράλληλα τη Ρωσία για την απελευθέρωση του Στίβεν Χάμπαρντ, ενός Αμερικανού που κρατείτο εκεί εδώ και τέσσερα χρόνια. “Δεν δώσαμε τίποτα ως αντάλλαγμα”, δήλωσε χαρακτηριστικά.

  “Τις προάλλες, μιλούσα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τη διευθέτηση του πολέμου του με την Ουκρανία και νομίζω ότι πράγματι πλησιάζουμε σε αυτό.  Ίσως να μην έχουμε βρεθεί ποτέ τόσο κοντά”, δήλωσε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.

   Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ντόναλντ Τραμπ προβαίνει σε τέτοιες δηλώσεις. Ωστόσο, οι προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης έχουν αποτύχει επί του παρόντος, με τη Μόσχα να παραμένει αδιάλλακτη όσον αφορά τα αιτήματά της.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αλβανία: Τεταμένη παραμένει η κατάσταση στα Τίρανα. – ‘Έκκληση για διάλογο απευθύνει ο Ράμα

Οι διαδηλωτές αναμένεται να συγκεντρωθούν έξω από το κοινοβούλιο για να εμποδίσουν την είσοδο των βουλευτών.

   Κάλεσμα για  νέα  συγκέντρωση, σήμερα 10η ημέρα των κινητοποιήσεων, προκειμένου να εμποδίσουν τους βουλευτές να εισέλθουν στο κοινοβούλιο της Αλβανίας για την συνεδρίαση της Πέμπτης, απευθύνουν οι διαδηλωτές έξω από το κτήριο στις 10:00 τοπική ώρα.

   Ωστόσο, και για τρίτη ημέρα ο πρωθυπουργός Ράμα απευθύνει έκκληση για διάλογο προς τους διαδηλωτές.

   Έξω από το γραφείο του σήμερα τοποθετήθηκαν πέτρινα παγκάκια που είχαν χρησιμοποιήσει για οδοφράγματα οι φοιτητές πάνω στα οποία υπάρχει ένα χαρτί όπου αναγράφεται η λέξη “Διάλογος”.

   Τις δύο προηγούμενες ημέρες τις καρέκλες διαλόγου είχαν καταστρέψει οι διαδηλωτές ως απάντηση στο αίτημά του.

    Η συνεδρίαση της βουλής της περασμένης Πέμπτης είχε αναβληθεί λόγω των βίαιων επεισοδίων . Σήμερα, αναμένεται να κυριαρχήσουν κατά την συνεδρίαση οι διαδηλώσεις  και οι αντιδράσεις της αστυνομίας, καθώς όπως έγινε γνωστό το Δημοκρατικό Κόμμα της αντιπολίτευσης, κατέθεσε επείγουσα επερώτηση προς τον υπουργό Εσωτερικών Έρβιν Ντέμο για το ζήτημα.

   Η αγορά στα Τίρανα φαίνεται να επανέρχεται, οι τράπεζες από χθες ξεκίνησαν την επαναλειτουργία τους το ίδιο και οι επιχειρήσεις που είχαν κατεβάσει ρολά  λόγω των καταστροφών  και των εμπρησμών  τις πρώτες ημέρες των διαδηλώσεων.

Χθες το βράδυ ,μετά από   ώρες ηρεμίας χωρίς επεισόδια μικρές ομάδες  κουκουλοφόρων εμφανίστηκαν και πάλι στον κεντρικό  δρόμο «Μαρτύρων του Έθνους» και άρχισαν να πετούν μολότοφ γύρω από το γραφείο του πρωθυπουργού και στις επιχειρήσεις που βρίσκονται κοντά στους δίδυμους πύργους των Τιράνων.

   Στη συνέχεια άρχισε ο πετροπόλεμος με την αστυνομία, η οποία έκανε ρίψεις νερού για να τους διαλύσει.

   Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις παρέμειναν σε επιφυλακή, καθώς η κατάσταση παραμένει τεταμένη.

    Ο Αλβανός πρόεδρος  Μπαϊράμ Μπεγκάι , όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές, είχε ξεχωριστές συναντήσεις με τους πρέσβεις την Ηνωμένων Πολιτειών και χωρών της Ε.Ε, ωστόσο δε έχει γίνει γνωστό το περιεχόμενο των συνομιλιών του.

   Ο Αλβανός πρωθυπουργός Εντι Ράμα αναχώρησε χθες το βράδυ για το Μαυροβούνιο  προκειμένου να παραστεί  στην Διάσκεψη Ηγετών της Διαδικασίας του Βερολίνου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στημένοι αγώνες στο μπάσκετ: Στα δικαστήρια σήμερα οι έξι κατηγορούμενοι

Στα δικαστήρια της Ευελπίδων οδηγούνται οι έξι κατηγορούμενοι στην υπόθεση της χειραγώγησης αγώνων μπάσκετ που συνελήφθησαν χθες μετά από εντάλματα που εκδόθηκαν από τις δικαστικές αρχές.

Οι κατηγορούμενοι, ο πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης και παράγοντες του αθλήματος είναι αντιμέτωποι με αδικήματα που αφορούν κατά περίπτωση δωροδοκία και δωροληψία στο πλαίσιο του αθλητικού νόμου.

 Τα εντάλματα εκδόθηκαν μετά την διερεύνηση από τον αθλητικό Εισαγγελέα καταγγελιών περί χειραγώγησης αγώνων σε όλες τις κατηγορίες και αφορούν τον επικεφαλής της ΕΟΚ, τρεις διαιτητές, έναν αρχιδιαιτητή – ειδικό σύμβουλο διαιτησίας κι έναν επιχειρηματία – πρώην αθλητή.

Οι κατηγορούμενοι θα βρεθούν ενώπιον του ανακριτή που θα χειριστεί την υπόθεση, από τον οποίο αναμένεται να ζητήσουν προθεσμία ώστε να ενημερωθούν επί των στοιχείων της δικογραφίας και να προετοιμάσουν τις απολογίες τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Eλλάδα στο Συμβούλιο Ασφαλείας για παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο: «Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν επαναδιατυπώνεται μέσω μονομερών αποφάσεων»

Το θέμα της επικύρωσης του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης έθεσε στα κράτη – μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά, κατόπιν εντολής του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, κατά τις κεκλεισμένων των θυρών διαβουλεύσεις.

Η κ. Μπαλτά, η οποία παρενέβη υπό την εθνική της ιδιότητα, καθώς η Ελλάδα ασκεί αυτόν τον μήνα την προεδρία του Συμβουλίου, επισήμανε τους κινδύνους που ενέχει για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο η απόφαση του κοινοβουλίου της Ανατολικής  Λιβύης.

Πρόκειται για την πρώτη συζήτηση του θέματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Μέχρι σήμερα, οι θέσεις των εμπλεκόμενων πλευρών είχαν γνωστοποιηθεί στον ΟΗΕ μέσω επίσημων επιστολών και χαρτών. Αντιδράσεις και σχετική αλληλογραφία είχαν υπάρξει επίσης από χώρες της περιοχής, όπως η Κύπρος, η Αίγυπτος και η Ιταλία.

Σημειώνεται ότι η Γαλλία, Μόνιμο Μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, έχει χαρακτηρίσει άκυρο το εν λόγω μνημόνιο από το 2020.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ελληνίδα Μόνιμη Αντιπρόσωπος τόνισε ότι η γεωγραφία δεν αλλάζει και ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν μπορεί να επαναδιατυπώνεται μέσω μονομερων αποφάσεων.

Η ελληνική πλευρά υπογράμμισε ότι έχει προσεγγίσει τις λιβυκές αρχές με καλή πίστη και έχει εμπλακεί σε συνομιλίες για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Παράλληλα, η κ. Μπαλτά επανέλαβε τη θέση που έχει διατυπώσει η Ελλάδα διαχρονικά αλλά και κατά τη διετή συμμετοχή της στο Συμβούλιο Ασφαλείας υπέρ του τερματισμού των ξένων παρεμβάσεων στη Λιβύη, επισημαίνοντας ότι η χώρα δεν πρέπει να αποτελεί πεδίο αντιπαράθεσης γεωπολιτικών ανταγωνισμών.

Η Ελλάδα επαναβεβαίωσε τη στήριξή της στην ενοποίηση των λιβυκών θεσμών και στην προώθηση της πολιτικής διαδικασίας. Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος υπογράμμισε, ωστόσο, ότι οι στόχοι αυτοί δεν μπορούν να επιδιώκονται εις βάρος της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων τρίτων χωρών, ούτε η σταθερότητα της Λιβύης να επιτυγχάνεται προκαλώντας αστάθεια εκτός των συνόρων της.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τουρκολιβυκό μνημόνιο: Προτροπή για επίλυση των θαλάσσιων διαφορών μέσω διαπραγματεύσεων

Υπέρ της επίλυσης των θαλάσσιων διαφορών μέσω καλόπιστων διαπραγματεύσεων τάσσεται το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, απαντώντας σε ερώτημα για την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, που εδρεύει στο ανατολικό τμήμα της χώρας.

Στην απάντησή του, το Αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών δεν διατυπώνει ρητή θέση για τη νομιμότητα του μνημονίου ή την απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου. Εστιάζει στα οφέλη της διευθέτησης των θαλάσσιων ζητημάτων για τις επενδύσεις και τις έρευνες στην περιοχή, ενώ ενθαρρύνει την Ελλάδα και την Τουρκία να αντιμετωπίσουν τις διαφωνίες τους σε διμερές επίπεδο.

«Ενθαρρύνουμε τους εταίρους μας στην Ανατολική Μεσόγειο να επιλύουν τις θαλάσσιες διαφορές τους μέσω καλόπιστων διαπραγματεύσεων», αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Η επίλυση των θαλάσσιων ζητημάτων εξυπηρετεί τα συμφέροντα κάθε πλευράς και ανοίγει τον δρόμο για εμπορικές επενδύσεις και έρευνες που θα ωφελήσουν ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου», προσθέτει.

Αναφερόμενο στην Αθήνα και την ‘Αγκυρα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σημειώνει ότι «η Ελλάδα και η Τουρκία είναι αμφότερες σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ. Τις ενθαρρύνουμε να συζητήσουν σε διμερές επίπεδο για την αντιμετώπιση των όποιων διαφωνιών τους».

Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε στις 20 Οκτωβρίου το μνημόνιο του 2019 για τη θαλάσσια οριοθέτηση μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης. Η Αθήνα απέρριψε την απόφαση, τονίζοντας ότι το μνημόνιο αντίκειται στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας και παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα κρατών της περιοχής.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε επίσης την έντονη δυσαρέσκειά της για την κύρωση. Σε δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου εξ ονόματος της ΕΕ, στις 21 Οκτωβρίου, επαναλαμβάνεται η θέση ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το δίκαιο της θάλασσας και δεν μπορεί να επιφέρει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΚΕΦΙΜ – Δείκτης Αυταρχικού Λαϊκισμού 2026: Σε ιστορικό υψηλό η υποστήριξη στα λαϊκιστικά και αυταρχικά κόμματα στην Ευρώπη

Στην 6η θέση η Ελλάδα με 44,7% – Στο 57,1% θα έφτανε η υποστήριξη σε αυταρχικά και λαϊκιστικά κόμματα αν γίνονταν εκλογές στη χώρα μας σήμερα με βάση τις τελευταίες δημοσκοπήσεις.

Σε μεταπολεμικό υψηλό βρίσκεται η εκλογική υποστήριξη στα λαϊκιστικά και αυταρχικά κόμματα στην Ευρώπη, σύμφωνα με τον Δείκτη Αυταρχικού Λαϊκισμού 2026 που παρουσιάζει στην Ελλάδα το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ). Στα 31 κράτη  Ευρώπης, η εκλογική υποστήριξη στα κόμματα αυτά φτάνει πλέον το 32,6%, ενώ η Ελλάδα καταλαμβάνει την έκτη θέση ανάμεσά τους.

Η μελέτη, την οποία υπογράφουν ο Επικεφαλής Ερευνών του ΚΕΦΙΜ Κωνσταντίνος Σαραβάκος και ο Βοηθός Ερευνών Χρήστος Λούκας, παρουσιάζει και αναλύει τα ευρήματα του Δείκτη που δημοσιεύουν το σουηδικό ερευνητικό ινστιτούτο Timbro και το πανευρωπαϊκό δίκτυο EPICENTER, εξετάζοντας τόσο τη διαχρονική εξέλιξη της εκλογικής απήχησης των λαϊκιστικών και αυταρχικών κομμάτων στην Ευρώπη όσο και τη θέση της Ελλάδας.

Γιατί ο Δείκτης Αυταρχικού Λαϊκισμού και η επίδοση της Ελλάδας μάς αφορούν όλους:

– Αφορά την ποιότητα της δημοκρατίας μας. Η ενίσχυση των λαϊκιστικών και αυταρχικών κομμάτων συνδέεται με προκλήσεις για τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, τη διάκριση των εξουσιών, την ανεξαρτησία των θεσμικών αντιβάρων και την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων.

– Αφορά την οικονομία και την καθημερινότητά μας. Η μελέτη παραπέμπει σε διεθνή επιστημονική έρευνα που καταγράφει αρνητικές επιπτώσεις της παρατεταμένης λαϊκιστικής διακυβέρνησης στην οικονομική ανάπτυξη και την οικονομική ελευθερία. Οι επιπτώσεις αυτές αφορούν τελικά τις ευκαιρίες, τα εισοδήματα και τις προοπτικές ευημερίας των πολιτών.

– Επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο κυβερνάται η χώρα. Η εκλογική δύναμη των λαϊκιστικών και αυταρχικών κομμάτων επηρεάζει τη σύνθεση της Βουλής, τις δυνατότητες σχηματισμού κυβερνητικών πλειοψηφιών και τις προϋποθέσεις για την προώθηση μεταρρυθμίσεων.

– Η Ελλάδα παρουσιάζει ιδιαίτερα υψηλή εκλογική υποστήριξη στον λαϊκισμό. Με ποσοστό 44,7% στις τελευταίες εκλογές, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 32,6%, και με ακόμη υψηλότερη δημοσκοπική εκτίμηση, η εξέλιξη του φαινομένου αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον της χώρας.

– Μας βοηθά να κατανοήσουμε τις πολιτικές εξελίξεις. Ο Δείκτης επιτρέπει τη σύγκριση 31 ευρωπαϊκών χωρών και την παρακολούθηση των εξελίξεων από το 1945 μέχρι σήμερα, προσφέροντας μια ευρύτερη εικόνα των αλλαγών στην εκλογική συμπεριφορά και στα ευρωπαϊκά κομματικά συστήματα.

Κύρια ευρήματα

  • Η απήχηση των λαϊκιστικών κομμάτων στην Ευρώπη αυξάνεται: 1 στους 3 Ευρωπαίους σήμερα έχει ψηφίσει στις τελευταίες εκλογές κάποιο λαϊκιστικό ή αυταρχικό κόμμα.
  • Η εκλογική υποστήριξη σε λαϊκιστικά και αυταρχικά κόμματα στις 31 ευρωπαϊκές χώρες του Δείκτη φτάνει το 2026 στο 32,6%, ποσοστό που αποτελεί νέο μεταπολεμικό ρεκόρ. Μόλις τρία χρόνια νωρίτερα, το 2023, ήταν 27,9%, ενώ το 2007 δεν ξεπερνούσε το 18,5%.
  • Η άνοδος προέρχεται κυρίως από τα δεξιά λαϊκιστικά και αυταρχικά κόμματα, τα οποία συγκεντρώνουν 21,2% των ψήφων, κερδίζοντας 5 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2019. Τα αριστερά λαϊκιστικά και αυταρχικά κόμματα μένουν ουσιαστικά σταθερά στο 6,9%, 0,2 μονάδες χαμηλότερα από το 2019.
  • Ο αριθμός των χωρών στις οποίες τα λαϊκιστικά και αυταρχικά κόμματα συγκεντρώνουν πλέον πάνω από το 40% των ψήφων είναι σήμερα 12 (επί συνόλου 31), έναντι 7 χωρών το 2019 και μόλις 3 το 2007.
  • Η Ελλάδα βρίσκεται στην 6η θέση μεταξύ 31 ευρωπαϊκών χωρών, με τα λαϊκιστικά και αυταρχικά κόμματα να συγκεντρώνουν 44,7%, με βάση το τελευταίο εκλογικό αποτέλεσμα του 2023.
  • Στην Ελλάδα, σε αντίθεση με την πλειονότητα των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, τα αριστερά λαϊκιστικά και αυταρχικά κόμματα εμφανίζονται ισχυρότερα εκλογικά, συγκεντρώνοντας το 31,5% στις εκλογές του 2023, το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό ανάμεσα στις 31 χώρες μετά τη Σλοβακία. Τα δεξιά λαϊκιστικά και αυταρχικά κόμματα στην Ελλάδα συγκεντρώνουν 13,2% (24η θέση).
  • Αν σήμερα γίνονταν εκλογές στην Ελλάδα, με βάση τον μέσο όρο των δημοσκοπήσεων, τα λαϊκιστικά και αυταρχικά κόμματα θα συγκέντρωναν περίπου το 57,1% των ψήφων, έναντι 44,7% στις εκλογές του 2023.

Ο Δείκτης Αυταρχικού Λαϊκισμού καταγράφει την εκλογική υποστήριξη στα κόμματα που ταξινομούνται ως λαϊκιστικά ή αυταρχικά, σύμφωνα με συγκεκριμένα ερευνητικά κριτήρια. Η μελέτη αναγνωρίζει ότι η ταξινόμηση ορισμένων κομμάτων δεν είναι πάντοτε απόλυτη, καθώς ο λαϊκισμός εμφανίζεται με διαφορετικές μορφές και βαθμούς έντασης.

Ο Πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, δήλωσε:

«Το γεγονός ότι ένας στους τρεις Ευρωπαίους ψηφίζει λαϊκιστικά ή αυταρχικά κόμματα, ενώ στην Ελλάδα η υποστήριξή τους παραμένει από τις υψηλότερες στην Ευρώπη, είναι μια εξέλιξη που αξίζει να μας προβληματίσει σοβαρά. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι ο λαϊκισμός, ιδίως όταν μετατρέπεται σε κυβερνητική πρακτική, μπορεί να έχει σημαντικό κόστος για τους δημοκρατικούς θεσμούς και την οικονομία. Γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία να επενδύσουμε στην αποτελεσματικότητα των εφαρμοζόμενων πολιτικών για την καθημερινότητα του πολίτη, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, την ισχυρή λειτουργία των θεσμών και την οικονομική ελευθερία. Αυτές είναι οι βάσεις πάνω στις οποίες μπορεί να οικοδομηθεί μια δημοκρατία που πείθει για την αξία της προσφέροντας πραγματικές ευκαιρίες και ευημερία σε όλους τους πολίτες».

 Τη μελέτη «Δείκτης Αυταρχικού Λαϊκισμού 2026: Η εκλογική υποστήριξη σε λαϊκιστικά και αυταρχικά κόμματα στην Ελλάδα και στην Ευρώπη» υπογράφουν οι Κωνσταντίνος Σαραβάκος και Χρήστος Λούκας.

Βρείτε τον Δείκτη Αυταρχικού Λαϊκισμού 2026 εδώ.

***

Το ΚΕΦΙΜ είναι ένας ανεξάρτητος, μη κερδοσκοπικός οργανισμός και το έργο του περιλαμβάνει ερευνητικά προγράμματα, εκδόσεις και εκδηλώσεις που έχουν ως επίκεντρο την αύξηση της ατομικής ελευθερίας για κάθε πολίτη. Μάθετε περισσότερα στο www.kefim.org

Υγεία: Μπορεί μία εξέταση αίματος να διαγνώσει έγκαιρα διάφορες μορφές καρκίνου; – Τι αναφέρουν ειδικοί του ΕΚΠΑ

Η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του καρκίνου. Η ανίχνευση της νόσου πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων μπορεί να διευρύνει τις θεραπευτικές επιλογές και να αυξήσει τις πιθανότητες ίασης. Ωστόσο, τα καθιερωμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου καλύπτουν περιορισμένο αριθμό κακοηθειών, αφήνοντας πολλούς τύπους καρκίνου χωρίς διαθέσιμες μεθόδους έγκαιρης ανίχνευσης στον γενικό πληθυσμό.

Οι γιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα») της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, δρ. Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος – ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι μία νέα προσέγγιση επιχειρεί να αλλάξει αυτήν την πραγματικότητα, αξιοποιώντας εξετάσεις αίματος που μπορούν να ανιχνεύουν ταυτόχρονα πολλαπλούς τύπους καρκίνου, γνωστές ως Multicancer Early Detection (MCED).

Σημαντικά δεδομένα για την κλινική αξία αυτής της τεχνολογίας προκύπτουν από τη μελέτη NHS-Galleri, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό New England Journal of Medicine προσφάτως. Πρόκειται για μία μεγάλη, τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην Αγγλία, με τη συμμετοχή 142.250 ατόμων ηλικίας 50 έως 77 ετών. Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν σε δύο ομάδες: Η πρώτη υποβλήθηκε στην εξέταση Galleri επιπλέον του καθιερωμένου προσυμπτωματικού ελέγχου, ενώ η δεύτερη ακολούθησε τη συνήθη πρακτική. Πραγματοποιήθηκαν τρεις ετήσιοι κύκλοι αιμοληψίας.

Η εξέταση βασίζεται στην ανάλυση του κυκλοφορούντος ελεύθερου DNA (cell-free DNA, cfDNA), αναγνωρίζοντας χαρακτηριστικά πρότυπα μεθυλίωσης που σχετίζονται με την παρουσία καρκίνου. Αυτή η τεχνολογία επιτρέπει την ανίχνευση ενός πιθανού καρκινικού σήματος και την πρόβλεψη του οργάνου προέλευσης, κατευθύνοντας τον περαιτέρω διαγνωστικό έλεγχο.

Βασικός στόχος της μελέτης ήταν να διαπιστωθεί εάν η προσθήκη της εξέτασης μπορούσε να μειώσει τις διαγνώσεις καρκίνου σε προχωρημένο στάδιο ΙΙΙ ή IV, σε 12 προκαθορισμένες κατηγορίες κακοηθειών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν οι καρκίνοι του πνεύμονα, του παγκρέατος, των ωοθηκών και του παχέος εντέρου.

«Τα αποτελέσματα δεν ανέδειξαν στατιστικά σημαντική διαφορά στο πρωτεύον καταληκτικό σημείο. Συγκεκριμένα, διαγνώστηκαν 706 περιστατικά καρκίνου σταδίου ΙΙΙ ή IV στην ομάδα της εξέτασης, έναντι 688 στην ομάδα ελέγχου. Ωστόσο, παρατηρήθηκαν λιγότερες διαγνώσεις μεταστατικού καρκίνου σταδίου IV, με σχετική μείωση της επίπτωσης κατά 14%. Επιπλέον, στην ομάδα της εξέτασης καταγράφηκαν περισσότερες διαγνώσεις καρκίνου σταδίου Ι ή ΙΙ, ενώ οι διαγνώσεις έπειτα από επείγουσα προσέλευση στο νοσοκομείο ήταν μειωμένες κατά 21,3%», επισημαίνουν οι ειδικοί.

Όπως σημειώνουν, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, επίσης, ότι μεταξύ των συμμετεχόντων με θετικό αποτέλεσμα στην εξέταση περίπου το 52%, τελικά, διαγνώστηκε με καρκίνο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εξέταση προέβλεψε σωστά το πιθανότερο όργανο προέλευσης στο 87%.

Οι γιατροί προσθέτουν ότι τα ευρήματα υποδηλώνουν πως η ανίχνευση καρκίνου μέσω του κυκλοφορούντος ελεύθερου DNA ενδέχεται να συμβάλει στην πρωιμότερη διάγνωση, περιορίζοντας ενδεχομένως τις περιπτώσεις στις οποίες ο καρκίνος διαγιγνώσκεται όταν η νόσος ήδη έχει εξαπλωθεί σε απομακρυσμένα όργανα. Ωστόσο, η μείωση των διαγνώσεων σταδίου IV αποτελεί δευτερεύον εύρημα και δεν τεκμηριώνει ακόμη οριστικό κλινικό όφελος.

Η διάρκεια παρακολούθησης ήταν σχετικά περιορισμένη για μία μελέτη προσυμπτωματικού ελέγχου. Η περαιτέρω παρακολούθηση των συμμετεχόντων θα επιτρέψει να αξιολογηθεί εάν οι διαφορές στη σταδιοποίηση μεταφράζονται σε ουσιαστική μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο.

Η πραγματική αξία μίας νέας μεθόδου προσυμπτωματικού ελέγχου δεν καθορίζεται μόνο από την ικανότητά της να ανιχνεύει περισσότερους καρκίνους, αλλά από το εάν μπορεί να μειώσει τις προχωρημένες διαγνώσεις και, τελικά, τους θανάτους από τη νόσο, όπως τονίζουν οι επιστήμονες, οι οποίοι συμπληρώνουν πως η μελέτη NHS-Galleri αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση, αναδεικνύοντας τις προοπτικές της μοριακής ανίχνευσης, αλλά και την ανάγκη περαιτέρω επιστημονικής τεκμηρίωσης πριν από την ευρεία εφαρμογή της στον πληθυσμιακό έλεγχο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τεχνολογία: Τι δεν πρέπει να μοιραζόμαστε ποτέ με ένα chatbot Τεχνητής Νοημοσύνης

Τα AI chatbots, όπως το ChatGPT, το Claude και το Copilot, γίνονται ολοένα και πιο δημοφιλή. Πόσα όμως πρέπει πραγματικά να γνωρίζουν για εμάς;

Στην εποχή των chatbots Τεχνητής Νοημοσύνης, το να γνωρίζουμε ποιες πληροφορίες πρέπει να κρατάμε για τον εαυτό μας αποτελεί, πλέον, βασική ψηφιακή δεξιότητα. Η εταιρεία ψηφιακής ασφάλειας ESET προειδοποιεί ότι δεν είναι πάντοτε ξεκάθαρο πώς τα chatbots διαχειρίζονται τις πληροφορίες που μοιραζόμαστε μαζί τους και υπογραμμίζει ότι πριν ζητήσουμε συμβουλές για θέματα ψυχικής υγείας, ιατρικά, νομικά ή άλλα προσωπικού χαρακτήρα, είναι σημαντικό να σκεφτόμαστε προσεκτικά τις πιθανές επιπτώσεις.

Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση, πριν επιλέξουμε μία συγκεκριμένη πλατφόρμα ή ένα μοντέλο, είναι σημαντικό να μελετάμε τις πολιτικές διαχείρισης δεδομένων του παρόχου και να ελέγχουμε τις διαθέσιμες ρυθμίσεις απορρήτου, ώστε να γνωρίζουμε πώς συλλέγονται, αποθηκεύονται και χρησιμοποιούνται οι πληροφορίες μας.

Αν και υπάρχουν πλατφόρμες που δίνουν έμφαση στην προστασία της ιδιωτικότητας και στην ψηφιακή κυριαρχία των δεδομένων, οι χρήστες θα πρέπει να παραμένουν προσεκτικοί. Οι πολιτικές, οι όροι χρήσης και οι προτεραιότητες των εταιρειών μπορεί να αλλάξουν, με αποτέλεσμα τα δεδομένα που μοιραζόμαστε σήμερα να μπορούν στο μέλλον να χρησιμοποιηθούν για την εκπαίδευση συστημάτων AI.

Ορισμένες κατηγορίες πληροφοριών που είναι προτιμότερο να παραμένουν ιδιωτικές είναι:

  1. Κωδικοί πρόσβασης, διαπιστευτήρια και απαντήσεις σε ερωτήσεις ασφαλείας που χρησιμοποιούνται για την ανάκτηση ή την πρόσβαση σε λογαριασμούς.
  2. Ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα που επιτρέπουν την ταυτοποίηση (SPII). Σε αυτά περιλαμβάνονται στοιχεία ταυτότητας και διαβατηρίου, διευθύνσεις κατοικίας και οικονομικά δεδομένα.
  3. Εμπιστευτικές πληροφορίες που σχετίζονται με την εργασία, όπως εσωτερικές αναφορές, δεδομένα πελατών, σχέδια προϊόντων, πηγαίος κώδικας και άλλες μη δημόσιες επιχειρηματικές πληροφορίες. Η χρήση της AI για τη σύνοψη ενός εμπιστευτικού εγγράφου μπορεί να φαίνεται ως ένας αποτελεσματικός τρόπος εξοικονόμησης χρόνου. Ωστόσο, εάν το εργαλείο δεν είναι εγκεκριμένο για τη διαχείριση τέτοιων πληροφοριών ή δεν καλύπτεται από την αντίστοιχη συμφωνία μεταξύ του εργοδότη και του παρόχου, η μεταφόρτωση του εγγράφου ενδέχεται να παραβιάζει τις εσωτερικές πολιτικές της εταιρείας, συμβατικές υποχρεώσεις ή απαιτήσεις προστασίας δεδομένων.
  4. Ιατρικά και άλλα άκρως ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα, όπως ιατρικά αρχεία, αποτελέσματα εξετάσεων, πληροφορίες σχετικά με θεραπείες και άλλα δεδομένα που αφορούν την υγεία.
  5. Πληροφορίες που αφορούν άλλα άτομα, όπως στοιχεία συναδέλφων, αρχεία πελατών, ιδιωτικές συνομιλίες, στοιχεία επικοινωνίας και άλλες προσωπικές πληροφορίες τρίτων.

Τέλος, πριν κοινοποιήσουμε οποιαδήποτε πληροφορία, πρέπει να αναρωτηθούμε αν πρόκειται για δημόσια πληροφορία, αν έχουμε την απαραίτητη εξουσιοδότηση για να την κοινοποιήσουμε και αν θα νιώθαμε άνετα σε περίπτωση που αυτή η πληροφορία αποκαλυπτόταν σε περιστατικό παραβίασης δεδομένων.

Χρήση της AI με ασφάλεια

Εάν, παρ’ όλα αυτά, θέλουμε οπωσδήποτε να μοιραστούμε πληροφορίες με το AI chatbot, η ESET συμβουλεύει να διαμορφώσουμε το prompt μας με τρόπο που να περιορίζει τους κινδύνους:

– Να αφαιρούμε ονόματα και άλλα αναγνωριστικά στοιχεία.

– Να χρησιμοποιούμε φανταστικά ή ανωνυμοποιημένα παραδείγματα αντί για πραγματικές υποθέσεις ή περιστατικά.

– Να συνοψίσουμε οι ίδιοι τα ευαίσθητα έγγραφα πριν ζητήσουμε τη βοήθεια της AI.

– Να χρησιμοποιούμε εγκεκριμένα εταιρικά εργαλεία AI με κατάλληλες εγγυήσεις προστασίας δεδομένων, εφόσον είναι διαθέσιμα στον χώρο εργασίας μας.

Επιπλέον, για μεγαλύτερη ασφάλεια, είναι σημαντικό να ελέγχουμε ποιες κατηγορίες διαβαθμισμένων δεδομένων επιτρέπεται να υποβάλλονται σε επεξεργασία μέσω του εργαλείου, εάν είναι ενεργοποιημένες λειτουργίες όπως το ιστορικό συνομιλιών και η μνήμη, καθώς και εάν εξωτερικά πρόσθετα, σύνδεσμοι ή λειτουργίες αναζήτησης στον ιστό, ενδέχεται να μεταφέρουν πληροφορίες εκτός του περιβάλλοντος που ελέγχει ο οργανισμός στον οποίο εργαζόμαστε.

Η ESET προειδοποιεί, εξάλλου, ότι ένα έξυπνο chatbot μπορεί να εξάγει πληροφορίες που μας αφορούν προσωπικά, αξιοποιώντας το ιστορικό των prompts μας, ακόμη και όταν έχουμε ανωνυμοποιήσει τα δεδομένα που εισάγουμε. Επιπλέον, η διαγραφή μίας συνομιλίας δεν εγγυάται απαραίτητα ότι έχουν διαγραφεί όλα τα σχετικά δεδομένα ή αντίγραφά τους. Αν και η διαγραφή μπορεί να περιορίσει την έκθεση των πληροφοριών, δεν θα πρέπει να θεωρείται απόδειξη ότι κάθε ίχνος τους έχει εξαφανιστεί.

Για αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τις πολιτικές διατήρησης δεδομένων και τον τρόπο με τον οποίο ο εκάστοτε πάροχος διαχειρίζεται τις πληροφορίες που συλλέγει, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής χρήσης τους για την εκπαίδευση μοντέλων AI.

Τι πρέπει να κάνουμε, όμως, αν έχουμε κοινοποιήσει ευαίσθητες πληροφορίες; Να διαγράψουμε τη συνομιλία, όπου αυτό είναι δυνατό, να διαγράψουμε τυχόν αποθηκευμένες μνήμες και να ανακαλέσουμε την πρόσβαση συνδεδεμένων εφαρμογών, εφόσον αυτό είναι σχετικό με την περίπτωσή μας. Αν έχουμε εκθέσει κωδικούς πρόσβασης, κωδικούς ανάκτησης ή άλλα διαπιστευτήρια, είναι σημαντικό να τους αλλάξουμε. Εάν εμπλέκονται δεδομένα της εταιρείας, πελατών ή τρίτων, χρειάζεται να αναφέρουμε το περιστατικό στον εργοδότη μας ή στην ομάδα ασφαλείας του οργανισμού, αντί να επιχειρήσουμε να το διαχειριστούμε μόνοι μας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΟΗΕ – Κλιματική αλλαγή: Η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη θα ξεπεράσει τον 1,5° Κελσίου ως το τέλος του αιώνα, ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο

Η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη προβλέπεται πλέον να ξεπεράσει τις προηγούμενες εκτιμήσεις και ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο η μέση θερμοκρασία αναμένεται να αυξηθεί ως το τέλος του αιώνα κατά 1,7 με 1,8° Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, σύμφωνα με έκθεση που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα ο ΟΗΕ.

Παρά τη γρήγορη εξάπλωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των πολιτικών υπέρ του κλίματος, χάρη στις οποίες μειώνονται οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε πολλές χώρες, η έκθεση τονίζει ότι χρειάζονται ακόμη «επείγουσες και αυστηρές μειώσεις» προκειμένου να υλοποιηθεί το πιο αισιόδοξο σενάριο.

Η έκθεση του Προγράμματος του ΟΗΕ για το Περιβάλλον (UNEP) αναφέρει ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου πρέπει να μειωθούν κατά 18% ως το 2030 σε σχέση με τα επίπεδά τους το 2025, κατά 45% ως το 2035 και κατά 69% ως το 2040 προκειμένου  η άνοδος της θερμοκρασίας της Γης να περιοριστεί στον 1,7 με 1,8° Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή. Με βάση τα τρέχοντα σχέδια των χωρών οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θα μειωθούν μόλις κατά 5-8% ως το 2030 και κατά 11-15% ως το 2035.

Η έκθεση προβλέπει ότι με βάση τις τρέχουσες πολιτικές και χωρίς να λαμβάνονται υπόψη δεσμεύσεις των χωρών για το μέλλον η θερμοκρασία του πλανήτη θα αυξηθεί κατά 2,8°Κελσίου ως το 2010, ή κατά 2,6° Κελσίου αν οι χώρες υλοποιήσουν πλήρως τις υπάρχουσες κλιματικές δεσμεύσεις. Και οι δύο εκτιμήσεις είναι υψηλότερες από τις περσινές προβλέψεις, γεγονός που οφείλεται στην αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού, καθώς και σε αναθεωρημένες εκτιμήσεις για τις ιστορικές εκπομπές ρύπων.

Καθώς οι χώρες προετοιμάζονται για την COP31, που θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία από τις 9 ως τις 20 Νοεμβρίου, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες υπογράμμισε ότι είναι σημαντικό να μην σταματήσουν οι προσπάθειες να περιοριστούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. «Οι επιπτώσεις είναι ήδη καταστροφικές», αλλά αυτό «δεν σημαίνει ότι πρέπει να καταθέσουμε τα όπλα», σημείωσε

«Η υπέρβαση δεν ισοδυναμεί με συνθηκολόγηση. Μπορούμε ακόμα να τη διατηρήσουμε όσο το δυνατόν μικρότερη και βραχύτερη – και να επαναφέρουμε τις θερμοκρασίες κάτω από τον 1,5 βαθμό έως το τέλος του αιώνα», πρόσθεσε ο Γκουτέρες.

Με βάση τη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα, το 2015, οι χώρες δεσμεύθηκαν να προσπαθήσουν να περιορίσουν την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη κάτω από τους 2°Κελσίου και ιδεωδώς στον 1,5° Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή.

Όμως η έκθεση του UNEP σημειώνει ότι οι  πιθανότητες να διατηρηθεί η άνοδος της θερμοκρασίας  κάτω από τον 1,5° Κελσίου  «έχουν εξανεμιστεί», έπειτα από «δεκαετίες ανεπαρκούς κλιματικής δράσης» — κυρίως εκ μέρους των πλούσιων κρατών της G20, τα οποία ευθύνονται για τα τρία τέταρτα του συνόλου των εκπομπών.

«Πρόκειται για μια ιστορική αποτυχία της πολιτικής ηγεσίας. Τα επιστημονικά δεδομένα είναι ξεκάθαρα εδώ και δεκαετίες, αλλά οι κυβερνήσεις προτίμησαν να καθυστερήσουν παρά να δράσουν. Οι επιπτώσεις θα μετρηθούν σε χαμένες ζωές και όχι μόνο σε βαθμούς υπερθέρμανσης», σχολίασε ο Μοχάμεντ Άντοου διευθυντής της Power Shift Africa, μιας οργάνωσης προάσπισης του περιβάλλοντος.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν εξάλλου ότι κάθε επιπλέον κλάσμα βαθμού πέραν του 1,5° Κέλσιου αυξάνει τη συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων και την πιθανότητα μη αναστρέψιμων αλλαγών στον πλανήτη. Μεταξύ των έξι μεγαλύτερων ρυπαντών παγκοσμίως παρατηρείται άνοδος των εκπομπών στις ΗΠΑ την Ινδονησία και την Κίνα, αλλά μείωση στην Ινδία, τη Ρωσία και την ΕΕ, με βάση τα προκαταρκτικά στοιχεία για το 2025.

ΑΠΕ-ΜΠΕ