Αρχική Blog Σελίδα 6

Οι ΗΠΑ βομβαρδίζουν το Ιράν για τρίτη συνεχόμενη νύχτα, ετοιμάζονται να εφαρμόσουν ξανά αποκλεισμό των νότιων λιμανιών του

Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διεξήγαγαν, για τρίτη συναπτή νύχτα, βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν για ώρες, ενώ αναμένεται να προχωρήσουν εντός της ημέρας στην επανεπιβολή του αποκλεισμού λιμανιών της χώρας — παρ’ όλ’ αυτά, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες βράδυ πως είναι ακόμη «πιθανή» η σύναψη κάποιας συμφωνίας με την Τεχεράνη.

Κατά τη διάρκεια «αποστολής πέντε ωρών», βομβαρδίστηκαν «στρατιωτικοί στόχοι» σε διάφορες πόλεις και λιμάνια στο νότιο Ιράν, όπως η Μπουσέρ και η Μπαντάρ Αμπάς, ανέφερε μέσω X το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»).

Τουλάχιστον τέσσερις εκρήξεις ακούστηκαν κοντά στην Μπαντάρ Αμπάς, όπου βρίσκεται λιμάνι καίριας σημασίας στο στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

Ανάμεσα στους στόχους βρίσκονταν «συστήματα παράκτιας άμυνας, εγκαταστάσεις drones και πυραύλων και θαλάσσια μέσα», σύμφωνα με τη CENTCOM.

«Θα τους χτυπήσουμε δυνατά απόψε, και θα τους χτυπήσουμε δυνατά αύριο», διεμήνυσε χθες Δευτέρα ο Ντόναλντ Τραμπ σε ραδιοφωνική συνέντευξή του. Κατά τον αμερικανό πρόεδρο η ιρανική ηγεσία «δεν μπορεί να κάνει απολύτως τίποτα» για να εμποδίσει τους βομβαρδισμούς.

Όπως και τα προηγούμενα δυο βράδια, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν πως εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον βάσεων των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν, ιδίως εναντίον κτιρίου όπου φιλοξενούνται αμερικανοί στρατιωτικοί στη βάση Τζουφάιρ. Σειρήνες της αεράμυνας ήχησαν στο βασίλειο κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Πλήγματα σε δυο δεξαμενόπλοια

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα από την πλευρά τους κατήγγειλαν ιρανικές επιθέσεις εναντίον δυο δεξαμενόπλοιών τους στο στενό του Ορμούζ που είχαν αποτέλεσμα να σκοτωθεί Ινδός, μέλος του πληρώματος του ενός, και να τραυματιστούν άλλοι οκτώ υπήκοοι Ινδίας και Ουκρανίας.

Παρά τη συνεχιζόμενη ανταλλαγή πληγμάτων ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες τον Τύπο ότι παραμένει «πιθανή» η σύναψη συμφωνίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και στην Τεχεράνη.

Νωρίτερα, ανακοίνωνε μέσω Truth Social πως πρόθεση του είναι οι ΗΠΑ να πάρουν τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ και ότι θα επανέλθει σε εφαρμογή ο αποκλεισμός των λιμανιών του νότιου Ιράν.

Ο αποκλεισμός θα τεθεί σε ισχύ σήμερα στις 23:00 (ώρα Ελλάδας), κατά τον αμερικανικό στρατό.

Και, όπως η Τεχεράνη θέλει να προχωρήσει στην εφαρμογή τέλους για τις παρεχόμενες «υπηρεσίες» στα πλοία που διέρχονται από το Ορμούζ, ο αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε πως οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να εισπράττουν εν είδει «αποζημίωσης» για την υπηρεσία που παρέχουν ως «φρουροί» του στενού ποσό ίσο με το 20% της αξίας του φορτίου κάθε σκάφους που θα το διαπλέει, «άμεσα», κάτι που αντίκειται προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, το οποίο στη θεωρία εγγυάται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

Η τιμή του πετρελαίου ανεβαίνει

Ο Αμπάς Αραγτσί, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, η χώρα του οποίου πήρε τον έλεγχο του στενού όταν ξέσπασε ο πόλεμος, αντέτεινε μέσω X πως η Τεχεράνη «ήταν πάντα ο φρουρός του στενού και θα παραμείνει για πάντα».

Ο Ντόναλντ Τραμπ «έχει απόλυτο δίκιο», σχολίασε ειρωνικά, «οποιοσδήποτε εγγυάται την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από το στενό του Ορμούζ πρέπει να αποζημιώνεται», προτού παρατηρήσει πως το «20% είναι φυσικά υπερβολικό. Θα είμαστε δίκαιοι».

Οι Φρουροί της Επανάστασης κατηγόρησαν τις ΗΠΑ πως θέτουν τον παγκόσμιο εφοδιασμό με πετρέλαιο σε κίνδυνο.

Οι τιμές του μαύρου χρυσού απογειώθηκαν χθες — αυτή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας διεθνούς αναφοράς, αυξήθηκε κατά 9%. Σήμερα, περί τις 06:00 (ώρα Ελλάδας), συνέχιζε την άνοδό της, κατά 1,32%, στα 84,40 δολάρια.

Έπειτα από σχεδόν 40 ημέρες βομβαρδισμών στον πόλεμο που ξέσπασε με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς της 28ης Φεβρουαρίου, τέθηκε σε εφαρμογή κατάπαυση του πυρός στις αρχές Απριλίου, προτού υπογραφτεί, τη 17η Ιουνίου, καταρχήν συμφωνία ανάμεσα στα μέρη, το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ».

Αλλά έκτοτε, επιθέσεις που έγιναν την Τρίτη εναντίον πλοίων που προσπαθούσαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ χωρίς να ακολουθήσουν τη μοναδική ρότα που έχει εγκρίνει η Τεχεράνη, κατά μήκος των ιρανικών ακτών, οδήγησαν στην επανέναρξη των εχθροπραξιών με μεγάλη ένταση και ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ διεμήνυσε πως η ανακωχή «τέλειωσε».

Την περασμένη εβδομάδα, ο αμερικανός πρόεδρος έστειλε επίσημη ειδοποίηση στο Κογκρέσο —το οποίο, στη θεωρία, είναι αυτό που έχει την αρμοδιότητα για την κήρυξη πολέμου, κάτι όμως που καταστρατηγείται για δεκαετίες— για την επανέναρξη των εχθροπραξιών με το Ιράν, επιβεβαίωσε χθες στο AFP ο Λευκός Οίκος.

Η συμφωνία «σε κρίση»

Για τον εκπρόσωπο της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, «δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως το μνημόνιο κατανόησης βρίσκεται σε κρίση», αλλά το Ιράν «ποτέ δεν ήταν αυτό που παραβίασε πρώτο τις δεσμεύσεις του», όπως τόνισε σε συνέντευξη Τύπου την οποία παρακολούθησε και το Γαλλικό Πρακτορείο.

Οι διαβουλεύσεις με τους μεσολαβητές —το Κατάρ, το Πακιστάν, το Ομάν— συνεχίζονται για να «αποφευχθεί» η περαιτέρω «κλιμάκωση», πρόσθεσε.

Η καταρχήν συμφωνία προέβλεπε ότι στο στενό του Ορμούζ θα άνοιγε πλήρως.

Το Ιράν διεμήνυσε όμως προχθές Κυριακή πως το ξανακλείνει μέχρι νεοτέρας.

Το θαλάσσιο πέρασμα αυτό είναι «πιο σημαντικό από δεκάδες ατομικές βόμβες» κι η Ισλαμική Δημοκρατία «θα το προστατεύσει», τόνιζε προχθές ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, σύμβουλος για τις στρατιωτικές υποθέσεις του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ, κατά το πρακτορείο ειδήσεων ISNA.

Σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ, οι αμερικανοί βομβαρδισμοί των τελευταίων ημερών είχαν στο στόχαστρο τομείς του δυτικού και του νότιου Ιράν, ιδίως το νησί Κεσμ και τη Μπαντάρ Αμπάς, αλλά και την επαρχία Χουζεστάν, που γειτονεύει με το Ιράκ.

Συνολικά 25 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από την περασμένη Τετάρτη στο Ιράν, σύμφωνα με καταμέτρηση του AFP βασισμένη σε ανοικτές πηγές, πιο συγκεκριμένα δημοσιεύματα ιρανικών μέσων ενημέρωσης και επίσημες ανακοινώσεις της Τεχεράνης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κ. Χατζηδάκης: Από σήμερα οι μειώσεις στις τιμές προμήθειας βενζίνης και ντίζελ -Η ΝΔ επιδιώκει την αυτοδυναμία

«Η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές και θα αγωνιστούμε γι’ αυτό. Η αυτοδυναμία στην Ελλάδα έχει αποδειχθεί παράγοντας πολιτικής σταθερότητας και αποτελεσματικής διακυβέρνησης. Στα κόμματα της αντιπολίτευσης υπάρχει ένα πολύ θλιβερό τοπίο, ένας εμφύλιος πετροπόλεμος με τοξικότητα και εχθροπάθεια. Όλοι δηλώνουν ότι δεν θέλουν συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, αλλά ούτε και μεταξύ τους. Με αυτό το κλίμα δεν μπορεί να υπάρχει αισιοδοξία για συνεργασία οποιουδήποτε με οποιονδήποτε. Ο τόπος χρειάζεται καθαρές λύσεις και ξεκάθαρους λογαριασμούς, τόσο μεταξύ μας όσο και με τους πολίτες».

Αυτά ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, σε συνέντευξη σήμερα στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN.

«Η προσέγγιση αυτή», προσέθεσε, «δεν είναι εγωιστική, αλλά ρεαλιστική. Όταν υπάρχει αυτό το σκηνικό δεν μπορεί κανείς να φανταστεί ότι την επόμενη ημέρα των εκλογών, αν δεν υπάρχει αυτοδυναμία και καθαρές λύσεις, η χώρα θα κυβερνηθεί σταθερά, υπεύθυνα και με προοπτική. Το υπογραμμίζω ως πολίτης, διότι η χώρα θα είναι κρίμα να γυρίσει πίσω. Κομματικές ή προσωπικές φιλοδοξίες μπορεί να υπάρχουν. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η χώρα πέρασε μία δραματική δεκαετία και ότι τα τελευταία εφτά χρόνια έχουμε ανέβει ψηλότερα με εθνικές επιτυχίες τις οποίες πρέπει να διαφυλάξουμε πέρα από εγωισμούς και άλλες προσωπικές ή κομματικές στοχεύσεις. Η Ελλάδα χρειάζεται σταθερές και σοβαρές κυβερνήσεις».

Αναφερόμενος στις προεκλογικές υποσχέσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης, ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε: «Παγκοσμίως δεν υπάρχουν πολιτικοί που δεν θέλουν να δίνουν λεφτά. Υπάρχουν όμως πολιτικοί πιο υπεύθυνοι, και άλλοι που έχουν πιο εύκολα τα λόγια και τις υποσχέσεις. Η χώρα έχει πληρώσει πολύ ακριβά τους τελευταίους. Κάθε κόμμα δεν πρέπει να ξεχνά ότι είμαστε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης και ότι έχουμε συγκεκριμένα περιθώρια για να κινηθούμε. Αν ξεφύγουμε, θα μπούμε και πάλι στη διαδικασία των υπερβολικών ελλειμμάτων και αν δεν προσέξουμε στο τέλος θα έχουμε πάλι μνημόνια. Η Νέα Δημοκρατία θα εξαντλήσει τα περιθώρια, όπως έκανε όλα τα προηγούμενα χρόνια, για όλες τις κοινωνικές ομάδες. Είναι βέβαιο ότι εμείς θα υποσχεθούμε λιγότερα σε σχέση με όλα τα άλλα κόμματα, αλλά αυτά που θα πούμε εμείς θα γίνουν. Διότι έχουμε χτίσει σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πολίτες από το 2019».

Σε ερώτηση ειδικότερα για την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τη χορήγηση 13ης σύνταξης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης σημείωσε ότι το κόστος είναι 2,5 δισ. ευρώ ετησίως. «Το ΠΑΣΟΚ», υπογράμμισε, «έχει υποχρέωση να καταθέσει πρόταση νόμου, η οποία περνάει υποχρεωτικά από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους προκειμένου να γίνει κοστολόγηση. Για να δούμε αν έχουμε δίκιο εμείς ή ο κ. Ανδρουλάκης που υποστηρίζει ότι το κόστος είναι 1,6 δισεκατομμύρια».

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ανέφερε ότι από σήμερα ξεκίνησε η εφαρμογή των μειώσεων ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο στην βενζίνη και 5 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, στις τιμές πώλησης των διυλιστηρίων προς τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων. «Τα δύο διυλιστήρια έκαναν μία προσφορά ύψους 20 συν 20 εκατομμυρίων ευρώ και τους ζητήσαμε να τα χρησιμοποιήσουν, στο πλαίσιο της εμπορικής τους πολιτικής, για μειώσεις στις τιμές της απλής αμόλυβδης και του ντίζελ κίνησης. Η παρέμβαση έγινε πριν το πράγμα γίνει χειρότερο λόγω των ανησυχητικών εξελίξεων στον Κόλπο και των καταστροφών που έχουν υποστεί διυλιστήρια στην περιοχή, αλλά και στη Ρωσία» τόνισε ο κ. Χατζηδάκης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

 Υγεία: Η ΤΝ αποκαλύπτει την «αόρατη βλάβη» που προκαλεί η υπέρταση, ανοίγοντας δρόμο για εξατομικευμένη πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων

Η αρτηριακή υπέρταση χαρακτηρίζεται εδώ και δεκαετίες ως ο «σιωπηλός δολοφόνος». Παρότι αποτελεί τον σημαντικότερο τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα και ευθύνεται για εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο παγκοσμίως, η πραγματική της επίδραση στον ανθρώπινο οργανισμό εξελίσσεται αθόρυβα.

Πολύ πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα, προκαλεί σταδιακές αλλοιώσεις στην καρδιά, στον εγκέφαλο, στους νεφρούς, στα αιμοφόρα αγγεία και σε άλλα ζωτικά όργανα, οι οποίες συχνά παραμένουν αδιάγνωστες μέχρι να εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές. Μία νέα διεθνής επιστημονική μελέτη έρχεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο γίνεται κατανοητή και αξιολογείται η υπέρταση, ανοίγοντας νέους δρόμους για την εξατομικευμένη πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Στο πλαίσιο της μελέτης, ερευνητές από το ΑΠΘ, το University of Oxford, το Khalifa University και ακόμη δώδεκα κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα ανέπτυξαν ένα νέο πλαίσιο Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), το οποίο μπορεί να αναγνωρίζει, να ποσοτικοποιεί και να χαρτογραφεί τη συνολική πολυοργανική βλάβη που προκαλεί η αρτηριακή υπέρταση. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Circulation, δείχνει ότι δύο ασθενείς με την ίδια αρτηριακή πίεση μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικό βαθμό βλάβης στα όργανα και, συνεπώς, διαφορετικό κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών.

Μέχρι σήμερα, οι θεραπευτικές αποφάσεις βασίζονται κυρίως στην αξιολόγηση της υπέρτασης με βάση τις τιμές της αρτηριακής πίεσης. Η νέα μελέτη μεταφέρει την αξιολόγηση της υπέρτασης από την απλή μέτρηση της πίεσης στην εκτίμηση της πραγματικής βιολογικής επίδρασης της νόσου στον οργανισμό. Το νέο σύστημα υπολογίζει έναν συνολικό δείκτη πολυοργανικής βλάβης, τον HyperScore, ο οποίος αποτυπώνει το επίπεδο της συνολικής οργανικής επιβάρυνσης κάθε ασθενούς.

Παράλληλα, εισάγει την έννοια των HyperTrajectories, έξι διαφορετικών διαδρομών εξέλιξης της υπέρτασης, αποδεικνύοντας ότι η νόσος δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ανθρώπους. Αντίθετα, αναγνωρίζονται διαφορετικοί φαινότυποι με κυρίαρχες επιπτώσεις στην καρδιά, στον εγκέφαλο, στα αγγεία, στους νεφρούς ή στον μεταβολισμό, γεγονός που δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περισσότερο στοχευμένες και εξατομικευμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Για την ανάπτυξη του μοντέλου, οι ερευνητές ανέλυσαν 566 πολυτροπικούς βιοϊατρικούς δείκτες από 27.099 συμμετέχοντες της UK Biobank, αξιοποιώντας δεδομένα από μαγνητικές τομογραφίες καρδιάς και εγκεφάλου, υπερηχογραφήματα αγγείων, ηλεκτροκαρδιογραφήματα, εξετάσεις αίματος, μετρήσεις σύστασης σώματος, αναπνευστικές δοκιμασίες και άλλα κλινικά στοιχεία. Στη συνέχεια, το σύστημα επικυρώθηκε σε ανεξάρτητο πληθυσμό 5.507 ατόμων της αμερικανικής μελέτης ARIC, επιβεβαιώνοντας την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.

Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι αυτό το εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), το οποίο εξετάζει διασταυρωμένα πολλαπλά όργανα, θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μελλοντική αξιόπιστη εξατομικευμένη αξιολόγηση της υπέρτασης και προσωποποιημένη κλινική διαχείριση των ασθενών, αξιοποιώντας τις γνώσεις που παρέχει η τεχνητή νοημοσύνη στην καθημερινή ιατρική πρακτική.

«Η εργασία αυτή αποτυπώνει τη μετάβαση της Τεχνητής Νοημοσύνης από την απλή ανάλυση δεδομένων στην παραγωγή νέας βιοϊατρικής γνώσης. Η υπέρταση δεν αποτελεί μία ενιαία νόσο, αλλά εξελίσσεται διαφορετικά από άνθρωπο σε άνθρωπο, επηρεάζοντας διαφορετικά όργανα και βιολογικά συστήματα. Με τη βοήθεια προηγμένων αλγορίθμων μπορέσαμε να αποκαλύψουμε αυτές τις μέχρι σήμερα αόρατες διαδρομές εξέλιξης της νόσου, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για πιο έγκαιρη διάγνωση, καλύτερη πρόγνωση και πραγματικά εξατομικευμένη θεραπεία.

Η συμμετοχή της ομάδας μας σε αυτή τη διεθνή συνεργασία επιβεβαιώνει ότι η έρευνα που αναπτύσσεται στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο συνδιαμορφώνει τις διεθνείς εξελίξεις στη Βιοϊατρική Μηχανική, την Ιατρική Ακριβείας και την αξιόπιστη Τεχνητή Νοημοσύνη», αναφέρει ο καθηγητής Λεόντιος Χατζηλεοντιάδης, ο οποίος συμμετείχε στη μελέτη εκπροσωπώντας τόσο το ΑΠΘ όσο και το Healthcare Engineering Innovation Group του Khalifa University.

Το ΑΠΘ συμμετείχε στη  διεθνή ερευνητική ομάδα μέσω της Μονάδας Επεξεργασίας Σήματος και Βιοϊατρικής Τεχνολογίας (Signal Processing & Biomedical Technology Unit – SPBTU) του Εργαστηρίου Τηλεπικοινωνιών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών. Η διεθνής αυτή συνεργασία  εκτός από επιστήμονες του ΑΠΘ συγκέντρωσε ερευνητές και επιστήμονες από το University of Oxford, το Khalifa University, το McGill University, το King’s College London, το London School of Hygiene & Tropical Medicine, το St George’s, University of London, το University of Bristol, το Brighton and Sussex Medical School, τα University of Brighton και University of Sussex, καθώς και το University of Cape Town και το South African Medical Research Council.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μείωση των γεννήσεων την τελευταία εικοσαετία – Τι λέει ο καθηγητής Δημογραφίας Β. Κοτζαμάνης

Σημαντικές είναι οι αλλαγές που επήλθαν τις δύο τελευταίες δεκαετίες στην γεννητικότητα, σύμφωνα με όσα τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ o καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) κ. Βύρωνας Κοτζαμάνης με βάση τις αναλύσεις του Ινστιτούτου.

Οι γεννήσεις  στη χώρα μας, πιο αναλυτικά, έχουν καταρρεύσει (117,6 χιλ. ετησίως κατά μέσο όρο το 2008-2009 και 65 χιλ. αντίστοιχα το 2025-26, μείωση κατά 44%), ενώ μέση ηλικία στην απόκτηση των παιδιών συνεχίζει να αυξάνεται απρόσκοπτα (30,2 και 30,3 το 2008 και 2009, 32,2 και 32,3 έτη το 2025 και 2026). Η μείωση αυτή των γεννήσεων που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και συνεχίζεται- αν εξαιρέσουμε την περίοδο 2003-09 που καταγράφεται μια μικρή αύξηση- μέχρι σήμερα, οφείλεται κυρίως στην μείωση της γονιμότητας των γυναικών που γεννήθηκαν μετά 1960, του αριθμού δηλ. των παιδιών που αυτές απέκτησαν (2,0 όσες γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950, λιγότερα από 1,5 όσες γεννήθηκαν γύρω από το 1985).

Στην πρόσφατη δε κατάρρευσή τους συνέβαλε και η μείωση του αριθμού των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία καθώς οι 25-44 ετών μειώθηκαν κατά 480 χιλιάδες (- 28%) ανάμεσα στο 2008-09 κα το 2025-26. Η σημαντική μείωση της ηλιακής αυτής ομάδας, σύμφωνα με τον ερευνητή, οφείλεται στο ότι φθάνουν πλέον σε αναπαραγωγική ηλικία όλο και λιγότερα άτομα εξαιτίας της μετά το 1980 μείωσης των γεννήσεων και, δευτερευόντως, εξαιτίας της μετανάστευσης καθώς την τελευταία δεκαπενταετία έφυγε από τη χώρα μας όχι μόνον ένα τμήμα των ολιγοπληθέστερων ατόμων που γεννήθηκαν στην Ελλάδα πριν από 25 έως 45 χρόνια αλλά και πλήθος αλλοδαπών των ιδίων ηλικιών που είχαν εγκατασταθεί μετά το 1990.

Ταυτόχρονα, την τελευταία εικοσαετία οι τιμές των συγχρονικών δεικτών γονιμότητας από 1500 παιδιά/1000 γυναίκες το 2008-2009 έχουν περιορισθεί στα 1240 παιδιά/1000 γυναίκες το 2025-2026, το ειδικό βάρος των εκτός γάμου γεννήσεων έχει υπερδιπλασιασθεί (από 7,4 χιλ. σε 17,8 αντίστοιχα), 10 στα 100 παιδιά (εκτίμηση) έρχονται πλέον στον κόσμο με την μέθοδο της υποβοηθούμενης γονιμότητας και 63 στα 100 έχουν γεννηθεί με καισαρική, ενώ την ίδια περίοδο ένα σημαντικό μέρος των γεννήσεων της περιόδου αυτής (μία στις 7) προέρχονται από αλλοδαπές μητέρες.

Σημαντικές αλλαγές έχουν επέλθει όμως και στην κατανομή των γεννήσεων ανά ηλικία της μητέρας. Έτσι, το 30% προέρχεται σήμερα από μητέρες μικρότερες των 30 ετών, ενώ το ίδιο ποσοστό το 2008-09 ανερχόταν στο   43% (το  δε  1980 στο 78%). Αντιθέτως το ποσοστό των γεννήσεων από γυναίκες 40 ετών και άνω υπερ-τριπλασιάσθηκε σχεδόν (4,5% το 2008-09 και 11,2% -εκτίμηση- το 2025-26) και εξαπλασιάσθηκε  σε σχέση με το 1980 που ανερχόταν στο 1,8 %. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι οι γεννήσεις ανάμεσα στο 2008-9 και το 2025-26 αυξήθηκαν μόνον στις ηλικίες 40-44 και 45-49 ετών, ενώ μειώθηκαν σε όλες τις άλλες ηλικιακές ομάδες.

Οι αλλαγές που καταγράφονται στην τελευταία εικοσαετία στη χώρα μας οφείλονται αφενός, τονίζει ο κ. Κοτζαμάνης, στην ταχύτατη μείωση της γονιμότητας (του αριθμού δηλ. των παιδιών που έκαναν οι γενεές που γεννήθηκαν μετά το 1960) σε συνδυασμό με την συνεχή μετατόπιση προς τα άνω της μέσης ηλικίας στην απόκτησή τους, μια μετατόπιση που «διευκολύνθηκε» και από τις συνταρακτικές προόδους της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στην οποία προσφεύγουν όλο και περισσότερα ζευγάρια που αποφασίζουν σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία να αποκτήσουν απογόνους.

Αλλαγές μεταπολεμικά των αναπαραγωγικών συμπεριφορών των ζευγαριών που αποτυπώνονται και σε πληθώρα δεικτών δεν καταγράφονται φυσικά μόνον στη χώρα μας, αλλά, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, σε όλες ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες. Σε όλες αυτές τις χώρες, συνεχίζει, αν και με διαφοροποιημένους ρυθμούς, καταγράφονται κοινές τάσεις που έχουν επηρεάσει τις συμπεριφορές αυτές. Έχουμε ειδικότερα παντού -εκτός των άλλων: έξαρση του ατομικισμού και ανάδυση μιας επιθυμίας για αυτό-εκπλήρωση, ταχύτατη αστικοποίηση και μείωση του αγροτικού πληθυσμού, μαζική είσοδος της γυναίκας στην αγορά της εργασίας, αύξηση του χρόνου παραμονής των νεότερων γενεών -ιδιαίτερα δε των γυναικών- στο εκπαιδευτικό σύστημα, δυσκολίες ενίοτε σταθερής ένταξης στην αγορά εργασίας και πρόσβασης σε κατοικία, εμπόδια -στις γυναίκες ιδιαίτερα- για έναν ικανοποιητικό συνδυασμό οικογενειακής ζωής και επαγγελματικής σταδιοδρομίας, έμφυλες διακρίσεις, αύξηση του κόστους μεγαλώματος ενός παιδιού, διάχυση των σύγχρονων και αποτελεσματικών μεθόδων αντισύλληψης.

Τα προαναφερθέντα συνοδεύτηκαν και από τον περιορισμό του ρόλου του παραδοσιακού οικογενειακού μοντέλου υπέρ αυτού των δυο εργαζομένων γονέων σε γάμο ή συμβίωση (με αποτέλεσμα και την αύξηση των εκτός γάμου γεννήσεων), ενός μοντέλου ιδιαίτερα εύθραυστου, εξ ου και η ταχύτατη αύξηση των μονογονεϊκών νοικοκυριών.

Η Ελλάδα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, διαφοροποιείται σε σχέση με πολλές από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες καθώς είχε την μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση των γεννήσεων από όλες χώρες της ΕΕ27 -των πρώην σοσιαλιστικών εξαιρουμένων- τόσο ανάμεσα στο 1980 και το 2008-09 όσο και το ανάμεσα στο 2008-09 και το 2025-26 (-20% και -45% αντίστοιχα). Συμπεριλαμβάνεται επίσης και στη μικρή εκείνη ομάδα χωρών που είχαν αφενός μεν την μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση του αριθμού των παιδιών ανάμεσα στις γυναίκες που γεννήθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του ’50 και σε αυτές που γεννήθηκαν τριάντα χρόνια αργότερα (αρχές της δεκαετίας του ’80), αφετέρου δε την ταχύτερη αύξηση της μέση ηλικίας στην τεκνογονία καθώς η ηλικία αυτή αυξήθηκε κατά περισσότερα από 5 χρόνια ανάμεσα στις γυναίκες που γεννήθηκαν το 1952 και σε αυτές που γεννήθηκαν το 1982.

Για να καταλήξει τονίζοντας ο κ. Κοτζαμάνης: «Οι διαφοροποιημένες στην Ελλάδα μεταβολές σε σχέση με άλλες χώρες τόσο της γονιμότητας των γενεών (μείωση του αριθμού των παιδιών που απέκτησαν) όσο και της ηλικίας στην απόκτησή τους (αύξηση) προκάλεσαν και την εκ νέου κατάρρευσή των γεννήσεων μετά το 2008-2009, μια κατάρρευση που επιτάχυνε η μετά το 2010 μαζική μετανάστευση που περιόρισε ακόμη περισσότερο την αναπόφευκτη μείωση του πλήθους των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας.

Η απουσία δε στη χώρα μας ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την απόκτηση του επιθυμητού αριθμού παιδιών από τις νεότερες γενεές που βρίσκονται  σε ηλικία δημιουργία οικογένειας μετά το 2005 (όσους-ες δηλαδή γεννήθηκαν μετά το 1980) σε συνδυασμό με- εκτός των άλλων- την αύξηση της ανεργίας, τις δυσκολίες σταθερής ένταξης στην αγορά εργασίας, την μείωση των πραγματικών εισοδημάτων και, μετά το 2020 την στεγαστική κρίση -ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντα στα οποία είναι κυρίως συγκεντρωμένες οι γενεές αυτές-, ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο την αίσθηση ανασφάλειάς για το μέλλον επηρεάζοντας αναπόφευκτα τόσο την δημιουργία οικογένειας όσο και την απόκτηση του επιθυμητού αριθμού απογόνων».

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αποστόλης Ζώης

Θεσσαλονίκη: Δαχτυλίδια παρακολούθησης απέκτησαν κιρκινέζια, χαλκοκουρούνες, νυκτόβια αρπακτικά και πελαργοί στις προστατευόμενες περιοχές όλης της χώρας

Κιρκινέζι, διακρίνεται το πλαστικό δακτυλίδι κόκκινου χρώματος/ Ευτέρπη Πατετσίνη

Nεοσσοί Κιρκινεζιού και Βραχοκιρκίνεζου, Χαλκοκουρούνας και νυκτόβιων αρπακτικών, οι οποίοι είχαν γεννηθεί σε τεχνητές φωλιές που είχε τοποθετήσει ο ΟΦΥΠΕΚΑ απέκτησαν φέτος το… δαχτυλίδι της ζωής τους.

Τα περισσότερα είδη των πουλιών ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν τις φωλιές τους κι αυτή η περίοδος θεωρείται ιδανική για τις δακτυλιώσεις των νεοσσών που γίνονται από τον ΟΦΥΠΕΚΑ, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Δακτυλίωσης Πουλιών.

2.ΈΛεγχοςΦωλιάς ΕυτέρπηΠατεστίνη
Έλεγχος τεχνητής φωλιάς / Ευτέρπη Πατετσίνη

Η δράση υλοποιήθηκε στις περιοχές αρμοδιότητας επτά Μονάδων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών του ΟΦΥΠΕΚΑ ανά τη χώρα: των Μ.Δ. Εθνικών Πάρκων Νέστου – Βιστωνίδας και Ροδόπης, Προστατευόμενων Περιοχών Κεντρικής Μακεδονίας, Προστατευόμενων Περιοχών Ηπείρου, Προστατευόμενων Περιοχών Θεσσαλίας, Εθνικού Πάρκου Μεσολογγίου και Προστατευόμενων Περιοχών Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, Εθνικών Πάρκων Παρνασσού, Οίτης και Προστατευόμενων Περιοχών Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας και Εθνικού Πάρκου Στροφυλιάς και Προστατευόμενων Περιοχών Δυτικής Πελοποννήσου.

3.ΝεοσσοίΧαλκοκουρούνας ΕυτέρπηΠατεστίνη
Νεοσσοί Χαλκοκουρούνας / Ευτέρπη Πατετσίνη

Έξι μικροί πελαργοί σε μια μόνο φωλιά στο Καβαλάρι Θεσσαλονίκης

Παράλληλα, με τη συνδρομή του ΔΕΔΔΗΕ και την υποστήριξη επιμέρους δήμων, δακτυλιώθηκαν και νεοσσοί Πελαργών. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε μία φωλιά στο Καβαλάρι Θεσσαλονίκης καταγράφηκαν και δακτυλιώθηκαν έξι νεοσσοί – αριθμός σχετικά μεγάλος για το είδος, γεγονός που υποδεικνύει ότι οι γονείς ήταν έμπειρα πουλιά και ότι υπήρχε επαρκής διαθεσιμότητα τροφής στην περιοχή.

4.ΝεοσσόςΠεπλόγλαυκας ΕυτέρπηΠατεστίνη
Νεοσσός Πεπλόγλαυκας (Τυτώ) / Ευτέρπη Πατετσίνη

Η δακτυλίωση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές μεθόδους παρακολούθησης των άγριων πτηνών, καθώς επιτρέπει τη συλλογή πολύτιμων δεδομένων για τις μεταναστευτικές διαδρομές, την αναπαραγωγική επιτυχία, τη συμπεριφορά, τη θνησιμότητα και τη διάρκεια ζωής τους. Κάθε νεοσσός αποκτά ένα μοναδικό δακτυλίδι αναγνώρισης, το οποίο λειτουργεί ως η «ταυτότητά» του σε όλη τη διάρκεια της ζωής του και επιτρέπει την αναγνώρισή του σε μελλοντικές καταγραφές.

Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου εποπτευόμενο από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αποστολή τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, την προώθηση και υλοποίηση δράσεων βιώσιμης ανάπτυξης και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

* Tις φωτογραφίες παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ΟΦΥΠΕΚΑ

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πώς οι φυσικές καταστροφές αλλάζουν την έννοια του σπιτιού: Τα ευρήματα της έρευνας του έργου «Helping Homes»

«Δεν θα έφευγα ποτέ από εδώ. Είναι η ρίζα μου, το σπίτι μου, η περιοχή μου. Να πάω πού;». «Ο μεγαλύτερος φόβος είναι ότι θα ξαναγίνει μια αντίστοιχη, ίσως και χειρότερη, καταστροφή». «Το συναίσθημα που επικρατεί είναι η ανασφάλεια». Δεν πρόκειται για αποσπάσματα της ίδιας ιστορίας. Είναι μαρτυρίες ανθρώπων με κοινό όμως σημείο αναφοράς: την εμπειρία μιας φυσικής καταστροφής που δεν τους στέρησε μόνο την κατοικία τους, αλλά ανέτρεψε την ίδια την αίσθηση του «σπιτιού».

Αυτή τη διάσταση επιχείρησε να «φωτίσει» μεταξύ άλλων έρευνα πεδίου που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Βοηθώντας τα σπιτικά να γίνουν ανθεκτικά στην πληττόμενη από τα ακραία κλιματικά φαινόμενα Ελλάδα» (Helping Homes) , που υλοποιεί ο Οργανισμός INZEB με τη συγχρηματοδότηση του European Climate Foundation.

Θέτοντας στο επίκεντρο τις πληγείσες περιοχές της Θεσσαλίας από τις καταστροφικές πλημμύρες “Ντάνιελ” καθώς και αυτές από το σεισμό στο Αρκαλοχώρι της Κρήτης η έρευνα ανέδειξε κοινά μοτίβα στις κοινωνικές, ψυχολογικές και στεγαστικές επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών, ανεξάρτητα από το αν αυτές προέρχονται από πλημμύρα ή σεισμό. Όπως διαπιστώνεται από τα ευρήματα της έρευνας η απώλεια της κατοικίας αναδεικνύεται ως κεντρικός παράγοντας αποσταθεροποίησης της καθημερινότητας ενώ έχει επιπτώσεις και στην ψυχολογία των πληγέντων, ειδικά ως προς το αίσθημα ασφάλειας και συνέχειας της ζωής.

Παράλληλα παρατηρούνται συνέπειες και από την παρατεταμένη προσωρινή διαβίωση καθώς όπως συμπεραίνουν οι ερευνήτριες/ες η μακροχρόνια παραμονή σε προσωρινές συνθήκες (φιλοξενία, προσωρινοί οικίσκοι, μερικώς κατεστραμμένες οικίες) αποδυναμώνει σταδιακά την κοινωνική ανθεκτικότητα. Στους νεότερους κατοίκους μάλιστα, σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, εντείνεται η τάση φυγής προς τα αστικά κέντρα, ενώ στους ηλικιωμένους εδραιώνεται το αίσθημα εγκατάλειψης και ο φόβος για το μέλλον.

«Το να έχει κάποιος ένα μέρος να μείνει δεν συνεπάγεται ότι έχει και το σπίτι του», εξηγεί στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η πολιτική επιστήμονας και μέλος της ομάδας του έργου “ Helping Homes”, Αλεξάνδρα Πολιτάκη. Όπως επισημαίνει οι περισσότερες απαντήσεις στο ερώτημα για το τι σημαίνει η κατοικία και το σπίτι ήταν συναισθηματικής φύσεως. «Μίλησαν για μνήμες, για τα παιδιά που επέστρεφαν στο σπίτι, για τις γιορτές, για τη χαρά. Η έννοια του σπιτιού δηλαδή παρουσιάζεται με έναν συντριπτικό τρόπο σαν μία συναισθηματική επένδυση. Δεν περιέγραψαν ποτέ το σπίτι τους με όρους μεγέθους ή κοινωνικού κύρους», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Πολιτάκη.

Περιγράφοντας τη φιλοσοφία της έρευνας, η κ. Πολιτάκη επισημαίνει ότι η ομάδα επέλεξε να εστιάσει σε εκείνους τους πληγέντες που έχασαν την κατοικία τους και αναγκάστηκαν να ζήσουν, για μικρό ή μεγάλο χρονικό διάστημα, σε συνθήκες προσωρινής διαβίωσης. «Εκεί βλέπουμε ότι, ενώ έχει λυθεί με έναν τρόπο πολύ μερικό και πολύ πρόχειρο το ζήτημα της διαμονής, δεν έχει αποκατασταθεί με κανέναν τρόπο η έννοια του σπιτιού. Αυτό το διαφοροποιεί πάρα πολύ», σημειώνει η κ. Πολιτάκη.

Παράλληλα οι καταστροφικές πλημμύρες στη Θεσσαλία άλλαξε σε κάποιες περιπτώσεις και τον τρόπο διαμόρφωσης των κατοικιών. «Πολλοί έχουν διαμορφώσει διαφορετικά τα σπίτια τους. Σήκωσαν τα πατώματα πιο ψηλά, έχτισαν κάτω από τα κρεβάτια και τα τραπέζια, ώστε όλα να βρίσκονται ψηλότερα σε περίπτωση που συμβεί ξανά κάτι αντίστοιχο. Διαμορφώνεται συνολικά διαφορετικά η ζωή μετά από μία τόσο μεγάλη φυσική καταστροφή», περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δημότισσα στο Μουζάκι Καρδίτσας και κοινωνική λειτουργός, Άννα Κακαράτζα.

Όπως λέει, οι αλλαγές αυτές δεν περιορίζονται στις κατοικίες. «Όταν προβλέπονται έντονες βροχοπτώσεις, πολλοί δεν θα αφήσουν πλέον το αυτοκίνητό τους σε χαμηλό σημείο, θα φροντίσουν τα ζώα τους, θα σκεφτούν διαφορετικά κάθε κίνηση. Υπάρχουν άλλες προτεραιότητες πλέον», περιγράφει.

Οι διαφορές στις νεότερες και στις μεγαλύτερες ηλικίες

Όσον αφορά τη διαφοροποίηση στους νεότερους και τους ηλικιωμένους όπως εξηγεί η κ. Πολιτάκη στις νέες ηλικίες ήταν έντονη η τάση της αποχώρησης αλλά και της μόνιμης εγκατάστασης σε κοντινές πόλεις, «σε μεγαλύτερα σχήματα που φαντάζουν και πιο ασφαλή», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει.

«Αντίθετα οι ηλικιωμένοι άνθρωποι δεν μας λένε στην έρευνα αυτή ότι θέλουν να φύγουν. Αλλά από την άλλη ασφαλώς μειώνεται και η ελπίδα επιστροφής στο σπίτι. Όχι στην κατοικία και στη συνθήκη κατοικίας, αλλά στο σπίτι σε κάτι πολύ βαθύτερο και σε κάτι μεγαλύτερο. Αυξάνεται το αίσθημα της εγκατάλειψης. Έχουν μείνει μόνοι. Γιατί όταν έχουμε ανθρώπους που ζουν σε προσωρινούς οικισμούς, δηλαδή σε κοντέινερς υπάρχει μία αποκοπή από το ευρύτερο φιλικό ή συγγενικό περιβάλλον. Αυτό που πριν ήταν μία συνθήκη κοντινής ζωής, ακόμη και αν δεν ήταν ευρύτερη οικογένεια, αλλά έμενες σε έναν χώρο που σε κοντινή απόσταση βρίσκονταν τα παιδιά σου, οι συγγενείς σου και οι φίλοι σου.

Το να μένεις κάπου μακριά και η σχέση μαζί τους να παίρνει τη μορφή επίσκεψης, αυτό μπορεί επίσης να βιώνεται ως εγκατάλειψη, ειδικά σε αυτή την ηλικία. Και φυσικά είναι πολύ απαισιόδοξοι για το μέλλον», υπογραμμίζει η κ. Πολιτάκη προσθέτοντας ότι για εκείνους το σπίτι αποτελεί μία ευρύτερη συνθήκη ασφάλειας και προστασίας. «Επομένως, φοβούνται ότι δεν θα προλάβουν να γυρίσουν ξανά σε αυτό που για εκείνους είναι σπίτι. Και αυτό ήταν ίσως από τα πιο σκληρά πράγματα που ακούσαμε», σημειώνει.

Ένας ακόμη παράγοντας που εξετάζεται είναι η ερημοποίηση ενός τόπου και η απώλεια της δυναμικής της κοινωνικής ζωής υπό το πρίσμα της απομόνωσης. «Η ερήμωση των τόπων δεν αποτελεί μόνο ποσοτικό ζήτημα. Όταν οι νέοι κάτοικοι φεύγουν ή τελικά προβαίνουν σε μόνιμη εγκατάσταση σε άλλες κοντινότερες πόλεις, ο τόπος ερημώνεται γιατί χάνεται η δυναμική του σε όλα τα πεδία. Χάνεται η δυναμική της κοινωνικής ζωής. Μειώνεται η κοινωνική συναναστροφή. Μειώνεται η σχέση ανάμεσα στις δύο γενιές και τελικά αποδυναμώνεται η ανθεκτικότητα της κοινωνίας. Έχουμε αποδυναμωμένες ή μη ανθεκτικές πια κοινωνίες ή τοπικές κοινότητες», υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Πολιτάκη.

Μετατόπιση των προτεραιοτήτων σε σχέση με την κατοικία

Παράλληλα ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που αναδεικνύεται είναι ότι διαφαίνεται μία μετατόπιση στις προτεραιότητες σε σχέση με την κατοικία. Στα ευρήματα της έρευνας, καταγράφεται μία σημαντική κοινωνική μεταβολή καθώς ενώ στο παρελθόν το μεγάλο σπίτι συνδεόταν με το κοινωνικό status, πλέον οι πολίτες προκρίνουν τη δημιουργία μικρότερων, αλλά ασφαλέστερων και περισσότερο ανθεκτικών κατοικιών απέναντι στην κλιματική κρίση.

«Δεν μας είπαν ποτέ ότι θέλουν ένα μεγαλύτερο ή ένα διώροφο σπίτι. Μίλησαν για ένα σπίτι ασφαλές, μικρότερο, λειτουργικό. Θέλουμε σπίτια ασφαλή απέναντι στα ακραία φαινόμενα, με διαφορετικό σχεδιασμό και διαφορετικά υλικά. Αυτή είναι μια πολύ μεγάλη μετατόπιση», τονίζει η κ. Πολιτάκη, σημειώνοντας ότι η ασφάλεια αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο στη σκέψη των πολιτών για την κατοικία του μέλλοντος.

Την ίδια αλλαγή διαπιστώνει και ο διαχειριστής της ΑΜΚΕ ΙΤΑΜΟΣ, Θωμάς Καλαμπαλίκης. «Παλιότερα λέγαμε “σπίτι μου, σπιτάκι μου, φωλίτσα μου”. Τώρα ούτε αυτό δεν είναι σίγουρο πλέον. Έχει προστεθεί ένα ακόμη άγχος σε μια ήδη αγχωτική ζωή. Πλέον αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο τους ανθρώπους είναι η ασφάλεια της κατοικίας τους», αναφέρει και προσθέτει ότι πλέον η αγωνία στις ζωές των κατοίκων έχει αποκτήσει μόνιμη θέση. Επιπλέον, η κ. Πολιτάκη εξηγεί ότι σε ερώτημα που τέθηκε σχετικά με το τι θα ήταν αυτό που θα «έκανε καλύτερη τη ζωή των πληγέντων» οι απαντήσεις σε συντριπτικό ποσοστό ήταν η ανάκτηση του σπιτιού τους.

Φόβος, ανασφάλεια και τραύμα – Ανάγκη για διαρκή ψυχική φροντίδα

Παράλληλα ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ανάγκη για διαρκή ψυχική φροντίδα των πληγέντων κατοίκων. Όπως και οι ίδιοι εκφράζουν σε μαρτυρίες τους, στο πλαίσιο της έρευνας, ο φόβος και η ανασφάλεια συνεχίζει να κυριαρχεί στις ζωές τους και στην καθημερινότητά τους. «Το τραύμα έχει μείνει, οι πληγές είναι ακόμη ανοιχτές», αναφέρουν χαρακτηριστικά κάτοικοι, γεγονός που όπως επισημαίνεται από την έρευνα καθιστά αναγκαία την παροχή μακροχρόνιας ψυχολογικής υποστήριξης για την ανάκαμψη της κοινότητας.

Όπως τονίζει η κ. Πολιτάκη το ζήτημα που τίθεται όλο κι εντονότερα είναι αυτό της ανθεκτικότητας των κοινοτήτων αλλά και της ψυχικής φροντίδας.

«Η ψυχική φροντίδα που προσφέρθηκε σε μια πολύ βαριά τραυματισμένη κοινωνία ήταν δυσανάλογα μικρή σε σχέση με το τραύμα. Εκεί πρέπει οπωσδήποτε να σχεδιαστεί όλο εκ νέου και διαφορετικά. Όπως πρέπει να σχεδιάσουμε διαφορετικά τα σπίτια για την ανθεκτικότητα πρέπει να φροντίσουμε και διαφορετικά τους ανθρώπους. Η ανθρώπινη ανθεκτικότητα και η ανθεκτικότητα των κοινοτήτων είναι μια σύνθετη κατάσταση, μεν, αλλά που δεν φαίνεται να υπάρχει σε καμία από τις δύο περιοχές. Δηλαδή, τρία χρόνια μετά και πέντε χρόνια μετά δεν βλέπουμε ανθεκτικές κοινότητες. Δεν είναι ανθεκτικές κοινότητες, είναι κοινότητες που έχουν επιζήσει του τραύματος, αλλά δεν μπόρεσαν ούτε έγκαιρα ούτε αποτελεσματικά να αποκατασταθούν οι βασικές δομές και οι λειτουργίες τους», σημειώνει η κ. Πολιτάκη.

Πολιτικές για πιο ανθεκτικές κοινωνίες

Όσον αφορά τις πολιτικές που θα πρέπει να αναπτυχθούν όπως εξηγεί αυτές χρειάζεται να στηρίζονται σε τρεις βασικούς άξονες στην πρόληψη, στην άμεση επέμβαση και στην αποκατάσταση.

Σχετικά με την πρόληψη η ομάδα του έργου προτείνει ο προληπτικός σχεδιασμός να περιλαμβάνει την καταγραφή (χαρτογράφηση) της κοινωνικής ευαλωτότητας και των χωρικών ανισοτήτων κάθε περιοχής, την ενημέρωση και προετοιμασία του πληθυσμού, την αξιολόγηση της ανθεκτικότητας του οικιστικού αποθέματος, την καταγραφή των φορέων και του είδους της βοήθειας που μπορούν να προσφέρουν και τη σύνδεση των τοπικών σχεδίων με το Εθνικό Σχέδιο Πολιτικής Προστασίας. Όσον αφορά την αποκατάσταση προτείνεται να στηρίζεται σε υπεύθυνη κεντρική, δίκαιη και σε βάθος πληροφόρηση, σαφείς και σύντομες διαδικασίες, ισότιμη πρόσβαση στην πληροφορία και στις διαδικασίες στήριξης, σχεδιασμό μέτρων και πολιτικών στήριξης καθώς και στην αξιολόγησή τους.

Τέλος η ομάδα του έργου “Helping Homes” επισημαίνει ότι τα ευρήματα του πρότζεκτ και οι προτάσεις πολιτικής που προέκυψαν από την έρευνα ευθυγραμμίζονται με τις βασικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμβάλλοντας σε μια δίκαιη, κοινωνικά συμπεριληπτική και κλιματικά ανθεκτική μετάβαση. Για το λόγο αυτό προτείνει την αξιοποίηση αντίστοιχων εργαλείων και πολιτικών που ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την κοινωνική συνοχή.

«Τα ευρήματα του έργου φιλοδοξούν να μετατρέψουν την εμπειρία των πολιτών σε τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση καλύτερων πολιτικών για ανθεκτικές κοινότητες», αναφέρει η ομάδα.

Επισημαίνεται ότι τα ευρήματα του έργου παρουσιάστηκαν σε εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν πριν λίγες μέρες στο Μουζάκι Καρδίτσας και στο Ηράκλειο της Κρήτης. Παράλληλα παρουσιάστηκε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προτάσεων πολιτικής που καλύπτει όλο τον κύκλο διαχείρισης των φυσικών καταστροφών – από την πρόληψη και την ετοιμότητα έως την αποκατάσταση και την ανασυγκρότηση – με στόχο τη δημιουργία ενός δικαιότερου και αποτελεσματικότερου συστήματος προστασίας των νοικοκυριών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Ιωάννα Καρδάρα

Η Ευρώπη κατέγραψε 10.000 πλεονάζοντες θανάτους στη διάρκεια του καύσωνα στα τέλη Ιουνίου

Οι ευρωπαϊκές χώρες κατέγραψαν περισσότερους από 10.000 πλεονάζοντες θανάτους στη διάρκεια του ακραίου καύσωνα, που έπληξε στα τέλη Ιουνίου το δυτικό τμήμα της Ευρώπης, όπως προκύπτει από επίσημα στοιχεία.

Η συντριπτική πλειονότητα–περισσότεροι από 9.000–αφορούν ανθρώπους 65 ετών και άνω–σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το EuroMOMO, ένα δίκτυο που υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Ασθενειών και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Η ακραία ζέστη μπορεί να απειλήσει τη ζωή ενός ανθρώπου προκαλώντας θερμοπληξία ή επιδεινώνοντας τις καρδιαγγειακές νόσους και τις παθήσεις του αναπνευστικού και οι πιο ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι.

“Είναι ασυνήθιστο να υπάρχουν τόσοι πλεονάζοντες θάνατοι αυτή την περίοδο του έτους. Είναι ειλικρινά πολύ μεγάλος ο αριθμός”, δήλωσε στο Reuters ο Λάσε Βέστεργκαρντ, ο επικεφαλής γιατρός του ινστιτούτου της Δανίας Statens Serum, που φιλοξενεί το  EuroMOMO (Σ.τ.Σ: το ευρωπαϊκό δίκτυο παρακολούθησης της θνησιμότητας που καταγράφει και μετρά σε πραγματικό χρόνο τους επιπιπλέον θανάτους σε 27 ευρωπαϊκές χώρες).

“Είναι δύσκολο να ερμηνεύσουμε αυτό το υψηλό πλεόνασμα θνησιμότητας με άλλον τρόπο παρά μόνο με την ακραία ζέστη”, εξήγησε ο ίδιος. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι το κύμα καύσωνα στα τέλη Ιουνίου θα ήταν “πρακτικά αδύνατο” χωρίς την προκληθείσα από τον άνθρωπο κλιματική αλλαγή, η οποία καθιστά τα κύματα καύσωνα συχνότερα και εντονότερα.

Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από εθνικές στατιστικές θνησιμότητας σε 27 ευρωπαϊκές χώρες περιλαμβάνουν πλεονάζοντες θανάτους από κάθε αιτία, όχι μόνο συνδεόμενους με την ακραία ζέστη, στη διάρκεια της εβδομάδας 22 με 28 Ιουνίου, όταν ο καύσωνας κορυφώθηκε στη Γαλλία, την Ισπανία, τη Βρετανία και σε άλλες χώρες.

Αλλά, σύμφωνα με τους επιστήμονες, δεν υπάρχουν άλλοι σημαντικοί γνωστοί παράγοντες, όπως εξάρσεις της COVID-19, που θα μπορούσαν να έχουν συντελέσει στους 10.650 πλεονάζοντες θανάτους εκείνη την εβδομάδα. Η θνησιμότητα των ίδιων ευρωπαϊκών χωρών συνδυαστικά κατά τις προηγούμενες οκτώ εβδομάδες ήταν κατά μέσον περίπου 500 θάνατοι ανά εβδομάδα κατώτεροι από τα συνήθη επίπεδα.

Τα στοιχεία του EuroMOMO μπορεί να αναθεωρηθούν μέσα στις επόμενες εβδομάδες όσο προκύπτουν περισσότερα στοιχεία. Το ακραίο κύμα καύσωνα στο τέλος Ιουνίου προκάλεσε προβλήματα στις ενεργειακές προμήθειες, οδήγησε στο κλείσιμο σχολείων και κατέρριψε ρεκόρ θερμοκρασιών στη Γαλλία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Το EuroMOMO δεν δίνει στη δημοσιότητα τον αριθμό των πλεοναζόντων θανάτων ανά χώρα, αλλά επισημαίνει ότι η Γαλλία και το Βέλγιο είναι οι μοναδικές δύο χώρες στην Ευρώπη που κατέγραψαν “πολύ μεγάλο πλεόνασμα” θνησιμότητας την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου.

Η πλεονάζουσα θνησιμότητα στο Βέλγιο ήταν η υψηλότερη στη διάρκεια κάθε καταγεγραμμένου καύσωνα στα αρχεία από το 2000, σύμφωνα με το ινστιτούτο δημόσιας υγείας της χώρας Sciensano. Μια ξεχωριστή επιστημονική μελέτη, που δημοσιοποιήθηκε σήμερα, εκτιμά ότι 2.700 άνθρωποι πέθαναν από αιτίες που συνδέονται με την ακραία ζέστη μόνο στην Αγγλία και στην Ουαλία στη διάρκεια του καύσωνα του Μαΐου και του Ιουνίου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βρετανία και ΕΕ ανακοινώνουν κυρώσεις κατά της Ρωσίας για κυβερνοεπιθέσεις

Η Γερμανία καλεί τον Ρώσο πρεσβευτή – Η Γαλλία θα κάνει το ίδιο τις επόμενες ημέρες.

Η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσαν από κοινού κυρώσεις κατά της Ρωσίας, την οποία κατηγορούν ότι βρίσκεται πίσω από κυβερνοεπιθέσεις που έχουν σκοπό να «σκορπίσουν το χάος και τον διχασμό στην Ευρώπη».

Η Βρετανία ανακοίνωσε κυρώσεις σε βάρος 24 ατόμων και οντοτήτων που συνδέονται με τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών, με την ΕΕ να ανακοινώνει από την πλευρά της κυρώσεις σε βάρος 13 οντοτήτων και ατόμων, μεταξύ των οποίων αξιωματικοί της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών της Ρωσίας (GRU). «Η απειλή είναι πραγματική, απτή, καταστρεπτική, όλος ο κόσμος σήμερα είναι πεπεισμένος για αυτό», δήλωσε πηγή ασφάλειας μιας χώρας της ΕΕ.

Το Λονδίνο και οι Βρυξέλλες όρισαν για πρώτη φορά από κοινού τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών, την FSB, ως υπεύθυνες για επίθεση στο πολωνικό ηλεκτρικό δίκτυο. Αυτή η κυβερνοεπίθεση, που προερχόταν από το «Κέντρο 16 της FSB» απέτυχε, διευκρίνισε η Βρετανία, αλλά είχε ως αποτέλεσμα διακοπή ηλεκτροδότησης για 500.000 άτομα «καταμεσής του χειμώνα».

Σύμφωνα με την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική Κάγια Κάλας, το Κέντρο 16  βρίσκεται επίσης πίσω από επιχειρήσεις κυβερνοκατασκοπείας στη Γαλλία από το 2010 εναντίον «στρατηγικών κυβερνητικών οντοτήτων». «Καταδικάζουμε σθεναρά τη συμπεριφορά της Ρωσίας», είπε η Κάλας καταγγέλλοντας τη χρησιμοποίηση από τις ρωσικές αρχές κυβερνοεγκληματιών, χάκερ και ιδιωτικών επιχειρήσεων για να πραγματοποιήσουν τις επιθέσεις αυτές.

«Είτε για να κατευθύνει εγκληματίες κατά επιχειρήσεων είτε για να πλήξει το πολωνικό ενεργειακό δίκτυο καταμεσής του χειμώνα, το ρωσικό κράτος έφθασε σε νέο υψηλό ατιμίας στις προσπάθειές του να υπονομεύσει την ευρωπαϊκή ασφάλεια», κατήγγειλε από την πλευρά της η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Υποθέσεων Ιβέτ Κούπερ.

Η Βρετανία έχει λάβει ήδη κυρώσεις σε βάρος περίπου 3.400 ατόμων και οντοτήτων, που κατηγορούνται ότι υποστηρίζουν τη ρωσική πολεμική προσπάθεια κατά της Ουκρανίας. Από την πλευρά της, η ΕΕ έχει επιβάλει κυρώσεις για τους ίδιους λόγους σε βάρος περίπου 2.700 ατόμων και οντοτήτων και μια εκατοστή άλλων, που κατηγορούνται για υβριδικές επιθέσεις κατά της ΕΕ. Οι κυρώσεις αυτές συνίστανται σε πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση ταξιδιών εντός της ΕΕ

Στο μεταξύ, το υπουργείο Εξωτερικών της Γερμανίας κάλεσε σήμερα τον Ρώσο πρεσβευτή για να καταγγείλει «κακόβουλες δραστηριότητες στον κυβερνοχώρο» τις οποίες αποδίδει στη Μόσχα και οι οποίες διενεργήθηκαν σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπως ανέφερε στο X. Το υπουργείο ανέφερε ότι οι κυβερνοεπιθέσεις εναντίον της Γερμανίας, εταίρων στην ΕΕ και της Ουκρανίας είναι απαράδεκτες και θα απαντηθούν αποφασιστικά, μεταξύ άλλων με επιπρόσθετες κυρώσεις.

Από την πλευρά της, η Γαλλία θα καλέσει τις επόμενες ημέρες τον Ρώσο πρεσβευτή στο Παρίσι για εκστρατεία χάκινγκ στον κυβερνοχώρο που φέρεται να διενήργησε η Ρωσία  εναντίον ευρωπαϊκών χωρών περιλαμβανομένης της Γαλλίας, όπως δήλωσε σήμερα ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας Ζαν-Νοέλ Μπαρό. «Θα καταδικάσουμε δημόσια μια εκτεταμένη εκστρατεία στον κυβερνοχώρο που διενήργησε η Ρωσία εναντίον τουλάχιστον δέκα ευρωπαϊκών χωρών», δήλωσε ο Μπαρό στο δίκτυο BFM TV.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η μεγάλη επιστροφή της κοινωνίας – Γράφει ο Κώστας Μπακογιάννης

Κάθε εποχή θέτει το δικό της μεγάλο πολιτικό ερώτημα. Υπήρξαν εποχές που το μεγάλο διακύβευμα ήταν η δημοκρατία. Άλλες που κυριάρχησαν η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, η οικονομική ανάπτυξη ή η παγκοσμιοποίηση. Τα διακυβεύματα αυτά δεν εξέλιπαν.

Αντίθετα, σήμερα προστίθεται ένα ακόμη, που θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα της δημοκρατίας και της ανάπτυξης τις επόμενες δεκαετίες.

Πώς μπορούν οι πολίτες να πάρουν ξανά τον έλεγχο της ζωής τους;

Ζούμε σε μια εποχή πρωτόγνωρων δυνατοτήτων. Η τεχνολογία μετασχηματίζει την οικονομία, η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει την εργασία και το κράτος γίνεται πιο αποτελεσματικό και πιο ψηφιακό.

Κι όμως, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται ότι οι αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή τους λαμβάνονται μακριά από τους ίδιους. Η μεγάλη πολιτική συζήτηση μετατοπίζεται. Αφορά το πού ασκείται η εξουσία, ποιος αποφασίζει και ποιος λογοδοτεί.

Το πραγματικό πολιτικό ερώτημα της εποχής μας είναι απλό: θα συνεχίσουμε να συγκεντρώνουμε την εξουσία στο κέντρο ή θα την επιστρέψουμε πιο κοντά στους πολίτες και στις κοινότητές τους;

Για δεκαετίες οικοδομήσαμε στην Ελλάδα ένα από τα πιο συγκεντρωτικά κράτη της Ευρώπης. Συνηθίσαμε να πιστεύουμε ότι σχεδόν κάθε σημαντική απόφαση πρέπει να λαμβάνεται σε ένα υπουργείο της Αθήνας. Σήμερα γνωρίζουμε ότι οι καλύτερες αποφάσεις λαμβάνονται συχνά από εκείνους που βρίσκονται πιο κοντά στο πρόβλημα και θα ζήσουν τις συνέπειές τους. Γι’ αυτό και σε ολόκληρη την Ευρώπη ενισχύεται η αποκέντρωση. Δεν πρόκειται για αποδυνάμωση του κράτους, αλλά για κράτη με την αυτοπεποίθηση να μοιράζονται την εξουσία. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση οικοδομήθηκε πάνω στην αρχή της επικουρικότητας: οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται όσο πιο κοντά γίνεται στους ανθρώπους που αφορούν.

Η πρόκληση της επόμενης δεκαετίας είναι να περάσουμε από το κράτος-πάροχο στο κράτος-αρωγό. Ένα κράτος που θέτει κανόνες, εγγυάται τη δικαιοσύνη, προστατεύει τους πιο αδύναμους, αξιολογεί τα αποτελέσματα και δίνει χώρο στην κοινωνία να παράγει λύσεις. Το κράτος δεν αποσύρεται. Αλλάζει ρόλο. Από διαχειριστής των πάντων γίνεται εγγυητής των κανόνων, της αξιολόγησης και των ίσων ευκαιριών. Γιατί, η μεγαλύτερη δύναμη μιας χώρας δεν βρίσκεται μόνο στο κράτος της. Βρίσκεται στις οικογένειες, στα πανεπιστήμια, στις επιχειρήσεις, στις κοινότητες, στις πόλεις και στους ενδιάμεσους θεσμούς που παράγουν εμπιστοσύνη, δημιουργία και συνοχή.

Αυτό προϋποθέτει και μια διαφορετική αντίληψη για το ίδιο το κράτος, χωρίς φοβικότητες. Το κράτος του 20ού αιώνα λειτουργούσε με τη λογική της άδειας, της προέγκρισης και της καχυποψίας. Το κράτος του 21ου αιώνα οφείλει να λειτουργεί δυναμικά: να εμπιστεύεται, να δοκιμάζει, να αξιολογεί και να διορθώνει γρήγορα. Να αντιμετωπίζει τον πολίτη και την επιχείρηση όχι ως εν δυνάμει παραβάτες, αλλά ως συνεργάτες στη δημιουργία δημόσιας αξίας. Η εμπιστοσύνη δεν είναι αφέλεια. Προϋποθέτει διαφάνεια και αυστηρή λογοδοσία.

Για πολλά χρόνια η μεγάλη πολιτική διαίρεση στην Ευρώπη αφορούσε κυρίως τον ρόλο του κράτους.

Η σοσιαλδημοκρατία επένδυσε στη συνεχή διεύρυνσή του ως βασικού εργαλείου κοινωνικής προστασίας.

Η φιλελεύθερη παράδοση έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στην αγορά. Σήμερα, όμως, η πρόκληση είναι διαφορετική. Η τεχνολογία, η παγκοσμιοποίηση και η κρίση εμπιστοσύνης απέδειξαν ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος παράγει τον πλούτο ή ποιος τον αναδιανέμει. Είναι ποιος έχει πραγματική επιρροή στις αποφάσεις που καθορίζουν τη ζωή του.

Από την άλλη πλευρά, η απάντηση δεν μπορεί να είναι οι προσωποκεντρικές και ολιγαρχικές αντιλήψεις εξουσίας που αναδύονται σε διάφορα μέρη του κόσμου. Αν ο κρατισμός συγκεντρώνει την εξουσία στο κράτος, ο λαϊκισμός και οι ολιγαρχικές λογικές τη συγκεντρώνουν σε πρόσωπα και σε κλειστούς κύκλους ισχύος. Η ελληνική κεντροδεξιά οφείλει να απορρίψει και τα δύο. Η δική της παράδοση στηρίζεται στους ισχυρούς θεσμούς, στην ευρωπαϊκή δημοκρατική παράδοση και στη διάχυση της εξουσίας.

Αυτή, άλλωστε, είναι και η φυσική εξέλιξη της ιστορίας της. Η Νέα Δημοκρατία ταυτίστηκε με τη διεύρυνση των ελευθεριών, την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας και την ενίσχυση των θεσμών. Σήμερα καλείται να κάνει το επόμενο βήμα: να μεταφέρει περισσότερη εξουσία και περισσότερη ευθύνη από το κέντρο προς την κοινωνία. Από τη γραφειοκρατία προς την ευθύνη. Από την καχυποψία προς την εμπιστοσύνη.

Στην πράξη αυτό σημαίνει περισσότερη αυτονομία στα σχολεία και στα πανεπιστήμια, μαζί με αυστηρότερη αξιολόγηση. Σημαίνει νοσοκομεία που κρίνονται από την ποιότητα υπηρεσιών στους πολίτες. Σημαίνει ισχυρότερες περιφέρειες και δήμους με πραγματικές αρμοδιότητες, φορολογική αυτονομία και λογοδοσία. Σημαίνει επιχειρήσεις που απελευθερώνονται από μια γραφειοκρατία που αντιμετωπίζει κάθε επένδυση ως ύποπτη και πολίτες που αποκτούν μεγαλύτερο λόγο στις αποφάσεις που επηρεάζουν την καθημερινότητά τους.

Αυτή δεν είναι μόνο μια διαφορετική αντίληψη για τη δημοκρατία. Είναι και μια διαφορετική αντίληψη για την αποτελεσματικότητα. Όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται πιο κοντά στο πρόβλημα, λαμβάνονται συνήθως γρηγορότερα, με καλύτερη γνώση των πραγματικών αναγκών και με σαφέστερη λογοδοσία.

Ένα συγκεντρωτικό κράτος μπορεί να ελέγχει τα πάντα, αλλά δυσκολεύεται να λύνει τα πάντα. Αντίθετα, ένα κράτος που εμπιστεύεται την κοινωνία και μοιράζεται την ευθύνη γίνεται πιο ευέλικτο, πιο καινοτόμο και τελικά πιο αποτελεσματικό.

Βεβαίως, η αποκέντρωση από μόνη της δεν αρκεί. Αποκέντρωση χωρίς αξιολόγηση μπορεί να οδηγήσει σε ανισότητες. Αξιολόγηση χωρίς αποκέντρωση οδηγεί σχεδόν πάντα σε περισσότερη γραφειοκρατία. Η σύγχρονη κεντροδεξιά οφείλει να συνδυάσει και τα δύο: περισσότερη ελευθερία μαζί με περισσότερη λογοδοσία.

Το ζήτημα, τελικά, δεν είναι ο τύπος του κράτους. Είναι η ουσία της δημοκρατίας.

Η δημοκρατία του 21ου αιώνα δεν μπορεί να εξαντλείται στην ψήφο κάθε τέσσερα χρόνια. Ο σύγχρονος πολίτης δεν αναζητά μόνο εκπροσώπηση. Αναζητά συμμετοχή, ευθύνη και τη δυνατότητα να διαμορφώνει περισσότερο τη ζωή του και την κοινότητά του.

Η πρόκληση της εποχής μας είναι να οικοδομήσουμε μια νέα σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και την κοινωνία. Μια δημοκρατία όπου η εξουσία ασκείται όσο γίνεται πιο κοντά στους πολίτες, γιατί μόνο έτσι η ευθύνη, η λογοδοσία και η ελευθερία αποκτούν πραγματικό περιεχόμενο.

Ίσως, τελικά, αυτό να είναι το νέο μεγάλο αίτημα της εποχής μας.

Γιατί η ποιότητα μιας δημοκρατίας δεν κρίνεται από το πόση εξουσία συγκεντρώνει το κράτος.

Κρίνεται από το πόση ισχύ έχουν οι πολίτες της.

Αν η ελληνική κεντροδεξιά θέλει να εκφράσει το μεγάλο αίτημα της νέας εποχής, δεν αρκεί να υποσχεθεί ένα πιο αποτελεσματικό κράτος. Οφείλει να οικοδομήσει ένα νέο πολιτικό συμβόλαιο εμπιστοσύνης, συμμετοχής και ευθύνης. Ένα κράτος που μοιράζεται την εξουσία, γιατί πιστεύει στην κοινωνία.

Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση της επόμενης δεκαετίας.

Η μεγάλη επιστροφή της κοινωνίας.

Θεσσαλονίκη: Στ. Παπασταύρου: Επιθέσεις στη Δημοκρατία, οι τρομοκρατικές ενέργειες

«Η τραγική δολοφονία της Βάγιας Νέστορα και οι τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον στελεχών της Νέας Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη και χθες στη Σέβη Βολουδάκη μας γεμίζουν όλους βαθιά θλίψη και αποτροπιασμό. Μας οπλίζουν όμως με δύναμη και αποφασιστικότητα να προχωρήσουμε», δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντός και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, στο περιθώριο της συνάντησης που είχε στο ΥΜΑΘ με τον υφυπουργό Εσωτερικών – Μακεδονίας και Θράκης, Κώστα Γκιουλέκα.

Στη συνάντηση παρέστησαν επίσης ο γενικός γραμματέας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πέτρος Βαρελίδης και ο πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής της ΝΔ Θεσσαλονίκης, Ζήσης Ιωακείμοβιτς, θύμα και ο ίδιος εμπρηστικής ενέργειας, που  εκδηλώθηκε την ίδια ημέρα με την επίθεση στην πολυκατοικία της οικογένειας Νέστορα.

«Οι επιθέσεις αυτές δεν είναι επιθέσεις εναντίον της Νέας Δημοκρατίας. Είναι επιθέσεις εναντίον της Δημοκρατίας και του κράτους δικαίου», συνέχισε ο κ. Παπασταύρου και προσέθεσε: «Και γι’ αυτό απαιτείται καθολική αποδοκιμασία, χωρίς ιδεολογικά άλλοθι που να τις δικαιολογούν».

ΑΠΕ-ΜΠΕ