«Είναι πράγματι γεγονός ότι η Ελλάδα έχει σκαρφαλώσει ευρωπαϊκά στην κορυφή των στατιστικών της παιδικής παχυσαρκίας, και σίγουρα η έλλειψη επαρκούς άσκησης συμβάλλει πολύ σημαντικά σε αυτό το φαινόμενο, αφού επηρεάζει άμεσα την κατανάλωση ενέργειας (το πόσο λίπος/θερμίδες καίμε).

Συγκεκριμένα, πρόσφατα στατιστικά καταδεικνύουν ότι η Ελλάδα έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη, με περίπου 1 στα 3 παιδιά και εφήβους (37,5% των παιδιών ηλικίας 2-14 ετών) να κατατάσσονται ως υπέρβαρα ή παχύσαρκα». Αυτά μεταξύ άλλων, τονίζει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Γιώργος Μέτσιος, καθηγητής στην Κλινική Εργοφυσιολογία στο Τμήμα Διαιτολογίας και Διατροφολογίας του Πανεπιστήμιου Θεσσαλίας (Ελλάδα) και του Πανεπιστημίου του Wolverhampton (Μεγάλη Βρετανία), και είναι στο 2% των καλύτερων επιστημόνων στον κόσμο με βάση την εγκεκριμένη λίστα του Πανεπιστημίου Stanford των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Επηρεαζόμενα από τον Δυτικό τρόπο ζωής, τα παιδιά και οι νέοι σήμερα», τονίζει, «τρώνε λιγότερο υγιεινά, πίνουν πολύ περισσότερα ενεργειακά ποτά αλλά και αθλούνται λιγότερο κυρίως στις μεγαλουπόλεις της Ελλάδας, όπου υπάρχει περιορισμένος χώρος εξαιτίας του “φαινομένου της πολυκατοικίας”. Είναι απαραίτητο τα παιδιά και οι έφηβοι», σύμφωνα με τον ίδιο, «να λαμβάνουν επαρκείς γνώσεις μέσω του σχολείου για τα θετικά αποτελέσματα της άσκησης, έτσι ώστε όταν ενηλικιώνονται να ξέρουν ότι η άσκηση πρέπει να εντάσσεται στην καθημερινότητα τους, αφού η έλλειψη άσκησης αλλά και η παχυσαρκία, είναι και τα δύο παράγοντες εμφάνισης διαφορετικών μη-μεταδιδόμενων νοσημάτων, όπως η καρδιοαγγειακή νόσος, ο διαβήτης τύπου ΙΙ αλλά η αυξημένη αρτηριακή πίεση. Εδώ, είναι πολύ σημαντικό να αναφερθεί, ότι οι βάσεις για τη δημιουργία της αθηρωματικής πλάκας που είναι η βάση για καρδιοαγγειακές παθήσεις, ξεκινούν από την παιδική ηλικία, και είναι καρπός της μειωμένης άσκησης σε συνδυασμό με κακή διατροφή.

Εκτός από τα παιδιά και τους έφηβους, είναι πραγματικότητα ότι και οι ενήλικοι Έλληνες δεν γυμνάζονται όσο θα έπρεπε. Είναι δύσκολο να περιγράψω» τονίζει, «όλους τους λόγους μέσα σε λίγες γραμμές αλλά θεωρώ ότι αυτό συμβαίνει εξαιτίας του συνδυασμού της έλλειψης κρατικής μέριμνας και της σύγχρονης ζωής με τους ταχύτατους ρυθμούς της, που δεν αφήνει περιθώρια ελεύθερου χρόνου για άσκηση. Ως παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί η έλλειψη πεζοδρομίων, αφού η συχνή χρήση τους είναι σαν πάρκινγκ, γεγονός το οποίο αποθαρρύνει τον πολίτη να βγει από το σπίτι του για να περπατήσει ή να τρέξει. Επίσης, δεν υπάρχουν ποδηλατόδρομοι τους οποίους να χρησιμοποιεί ο κόσμος για να πηγαίνει στην δουλειά του, έτσι ώστε και ταυτόχρονα να αθλείται. Στις μεγαλουπόλεις υπάρχουν επιπλέον προβλήματα αφού τα αυξημένα ωράρια εργασίας καθώς και η δυσκολία της μετακίνησης, είναι οι λόγοι που αναφέρονται περισσότερο ως παράγοντες μειωμένης φυσικής δραστηριότητας. Κατά συνέπεια, διαπιστώνει ο κ. Μέτσιος, ο Έλληνας πρέπει να χρησιμοποιήσει το αυτοκίνητο για να πάει και να αθληθεί, πράγμα το οποίο μετά τη δουλειά αλλά και δεδομένης της κίνησης στους δρόμους, μειώνουν εξαιρετικά αυτήν την πιθανότητα». Για να καταλήξει τονίζοντας:

      «Αναμφισβήτητα, η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας είναι από τις πιο σημαντικές αλλαγές που θα έπρεπε να επιδιώκει ο σύγχρονος άνθρωπος για την ζωή του. Η μείωση της παχυσαρκίας, η βελτίωση της ποιότητας ζωής, της ψυχικής υγείας και της καρδιο-πνευμονικής λειτουργίας, είναι όλα αποτελέσματα της αυξημένης φυσικής δραστηριότητας, το οποίο είναι ένα σταθερό αποτέλεσμα σε όλες τις επιστημονικές μας έρευνες αλλά και της παγκόσμιας βιβλιογραφίας. Παρόλο που κατανοώ τις μεγάλες απαιτήσεις της καθημερινότητας, σίγουρα υπάρχει τρόπος να ξεκινήσουμε να ασκούμαστε περισσότερο. Οι λύσεις είναι πολύ απλές να εφαρμοστούν, εύκολες και ανέξοδες. Όσο είμαστε στο σπίτι μπορούμε, όταν βλέπουμε τηλεόραση κατά την διάρκεια των διαφημίσεων, να περπατάμε μέσα στο σπίτι αλλά και να κάνουμε απλές ασκήσεις, όπως βαθιά καθίσματα. Στην δουλειά, μπορούμε να σηκωνόμαστε πιο συχνά από τον υπολογιστή αλλά και να παρκάρουμε πιο μακριά για να περπατάμε περισσότερο ή να ανεβαίνουμε τα σκαλιά και να μην παίρνουμε το ασανσέρ. Στον ελεύθερό μας χρόνο αντί να πηγαίνουμε για καφέ, να πηγαίνουμε για περίπατο με τους γνωστούς και φίλους μας. Ή να ξεκινήσουμε τελικά να αθλούμαστε στο γυμναστήριο που τόσες φορές έχουμε σκεφτεί ή να ξεκινήσουμε χορό ή κάποιο σπορ που επιθυμούμε. Λύσεις υπάρχουν αμέτρητες αλλά δυστυχώς, αυτό που λείπει είναι η όρεξη εξαιτίας της δυσκολίας της καθημερινής ζωής καθώς η ουσιαστική κρατική μέριμνα προώθησης της φυσικής δραστηριότητας».

Αποστόλης Ζώης
Η φωτογραφία εντός είναι του Γ. Μέτσιου
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε ποσοστό που ξεπερνά το 50% μπορούν να αποφευχθούν ογκολογικά χειρουργεία, χάρη στην επεμβατική ακτινολογία, που επιχειρεί να εξατομικεύσει την αντικαρκινική θεραπεία μέσω διαδερμικών τεχνικών βιοψίας.

Παράλληλα, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην ανακούφιση του πόνου για μεγάλη μερίδα ασθενών με καρκίνο, καθώς στην πορεία της νόσου έως και οκτώ στους δέκα εμφανίζουν αλγώδη σύνδρομα. Αυτά είναι μόνο μερικά από τα πλεονεκτήματα της επεμβατικής ακτινολογίας που αποτελεί τον τέταρτο πυλώνα αντιμετώπισης της καρκινικής νόσου, μαζί με το χειρουργείο, τη χημειοθεραπεία και την ακτινοθεραπεία. Σύμφωνα με τα όσα δηλώνει στο Πρακτορείο FM και στην Τάνια Μαντουβάλου ο καθηγητής επεμβατικής ακτινολογίας και υπεύθυνος της μονάδας επεμβατικής ογκολογίας στο Β’ Εργαστήριο Ακτινολογίας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ που εδρεύει στο «Αττικόν» Δημήτρης Φιλιππιάδης, η επεμβατική ακτινολογία συμβάλλει στη διάγνωση, στη θεραπεία αλλά και στην ανακούφιση των ασθενών.

Θεραπευτική παρέμβαση σε συμπαγείς όγκους

Στη θεραπευτική προσέγγιση, εξηγεί ο κ. Φιλιππιάδης, η επεμβατική ακτινολογία, προσφέρει επιλογές τόσο σε πρωτοπαθείς καρκίνους, όπως πχ του νεφρού, του ήπατος και του πνεύμονα, όσο και σε μεταστατική νόσο που προέρχεται από αυτούς. «Μιλάμε πάντα για συμπαγείς όγκους και ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου υπάρχουν και διαφορετικά όρια, στα οποία μπορούμε να επέμβουμε. Για παράδειμα, για τον καρκίνο του νεφρού το όριο κυμαίνεται γύρω στα τέσσερα εκατοστά, για τον καρκίνο του πνεύμονα το όριο είναι μέχρι τα τρία εκατοστά, ενώ για τον καρκίνο του ήπατος κυμαίνεται από τρία έως πέντε εκατοστά».

Πού υπερτερεί – πού υστερεί σε σχέση με το κλασσικό χειρουργείο

Εύλογα τίθεται το ερώτημα, γιατί να μην εφαρμοστεί η ίδια τεχνική σε έναν όγκο ελαφρώς μεγαλύτερο. «Το μυστικό για το πώς μπορώ να απαντήσω στην ερώτηση, κρύβεται πίσω από τη συναντήσεις που γίνονται ανάμεσα σε διαφορετικές ειδικότητες. Αυτό το οποίο καταγράφεται από τη διεθνή βιβλιογραφία είναι ότι διαφορετικές θεραπείες διέπονται από διαφορετικά ποσοστά επιτυχίας και διαφορετικά ποσοστά επιπλοκών, στην αντιμετώπιση ενός καρκίνου. Όσο μεγαλύτερος είναι όγκος τόσο καλύτερη είναι η αποτελεσματικότητα της χειρουργικής εξαίρεσης, συγκριτικά με τις δικές μας θεραπείες». Πού υπερτερεί η επεμβατική ακτινολογία και πού υπολείπεται σε σχέση με το κλασσικό χειρουργείο; «Εμείς επειδή χρησιμοποιούμε την απεικόνιση δεν χρειάζεται να ανοίξουμε τον ασθενή, δεν είναι απολύτως απαραίτητη η γενική αναισθησία, δεν υπάρχουν ράμματα, οπότε η χαμηλή επεμβατικότητα των δικών μας τεχνικών, τις καθιστά πιο φιλικές απέναντι σε ασθενείς, οι οποίοι μπορεί να πάσχουν από συννοσηρότητες, ή να έχουν προβλήματα υγείας. Όσον αφορά το πού υστερούμε θέλω να επισημάνω ότι όσο μικρότερο το μέγεθος ενός όγκου, τόσο καλύτερη η σχέση κόστους οφέλους για μας. Όσο μεγαλύτερο το μέγεθος του, τόσο καλύτερη η σχέση κόστους οφέλους, για τους χειρουργούς. Ένα πλεονέκτημα των δικών μας θεραπειών πάντως, είναι ότι μπορούν εύκολα να συνδυαστούν, είτε με χειρουργείο, είτε με χημειοθεραπεία, είτε με ακτινοθεραπεία, κάτι το οποίο δεν ισχύει για τις υπόλοιπες ειδικότητες.

53-80% των ασθενών εμφανίζουν πόνο

Πέρα όμως από τη θεραπευτική προσέγγιση, εξίσου σημαντικός είναι ο ρόλος της επεμβατικής ακτινολογίας και στην παρηγορητική αντιμετώπιση. «Περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς με καρκίνο, σε ποσοστό που κυμαίνεται μεταξύ 53 και 80%, κάποια στιγμή στην πορεία της νόσου θα αντιμετωπίσουν αλγώδη σύνδρομα. Θα υποφέρουν από πόνο και αυτό θα έχει επίδραση και στην ποιότητα ζωής τους. Η επεμβατική ακτινολογία μπορεί να προσφέρει ελάχιστα επεμβατικές, απεικονιστικά καθοδηγούμενες, θεραπείες που μειώνουν αυτόν τον πόνο, ανακουφίζουν αυτούς τους ανθρώπους και βελτιώνουν σημαντικά την ποιότητα ζωής τους».

Προσωποποιημένη θεραπεία μέσω διαδερμικής βιοψίας

Όσον αφορά το διαγνωστικό σκέλος, ο κ. Φιλιππιάδης αναφέρει ότι η επεμβατική ακτινολογία συμβάλλει καθοριστικά μέσω διαδερμικών τεχνικών βιοψίας, που επιτρέπουν τη λήψη υλικού, χωρίς την ανάγκη ανοιχτής χειρουργικής επέμβασης. Από το υλικό αυτό, αντλούνται κρίσιμες πληροφορίες σχετικά με τα μοριακά και άλλα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της νόσου, οι οποίες δίνουν τη δυνατότητα στους ειδικούς να εξατομικεύσουν τη θεραπεία. «Στόχος είναι να περάσουμε από τη γενική συζήτηση για την αντιμετώπιση για παράδειγμα του καρκίνου του πνεύμονα, στη στοχευμένη αντιμετώπιση του καρκίνου του συγκεκριμένου ασθενούς, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της δικής του νόσου». Με την επεμβατική ακτινολογία, όπως εξηγεί ο καθηγητής, πάνε οι ασθενείς το πρωί κάνουν χωρίς ράμματα και χωρίς ανοιχτή χειρουργική τομή τη βιοψία τους και στην συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων φεύγουν την ίδια μέρα. «Τα πλεονεκτήματα σε σχέση με την κλασσική ανοιχτή χειρουργική βιοψία είναι: Πρώτον, ότι είναι πολύ λιγότερο επεμβατική, δεύτερον, εφαρμόζεται με τοπική αναισθησία, ή ελαφρά καταστολή, τρίτον, διέπεται από καλύτερη σχέση κόστους οφέλους και τέταρτον, συνεισφέρει στη μείωση επικουρικών κλινών».

Πάνω από 500 ασθενείς ετησίως στο Αττικόν – Το πρώτο πιστοποιημένο κέντρο επεμβατικής ογκολογίας στη χώρα

Σε τι ποσοστό αποφεύγονται χειρουργεία με την επεμβατική ακτινολογία, στο πεδίο της ογκολογίας ερωτάται στη συνέχεια ο καθηγητής. « Υπάρχει μία αλληλοεπικάλυψη των ενδείξεων, για το ποιοι ασθενείς μπορούν να χειρουργηθούν και ποιοι μπορούν να αντιμετωπιστούν με ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες. Σε πάρα πολύ μεγάλο ποσοστό άνω του 50% μπορούν να αποφευχθούν τα χειρουργεία με ό,τι αυτό σημαίνει για τον ασθενή και για το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Μόνο στο Αττικόν αντιμετωπίζουμε με τις δικές μας θεραπευτικές τεχνικές πάνω από 500 ασθενείς με καρκίνο σε ετήσια βάση».

Εκτός από τον καρκίνο, η επεμβατική ακτινολογία έχει ένα πολύ ευρύ φάσμα εφαρμογών, μεταξύ των οποίων η τοπική αντιμετώπιση εγκεφαλικών με μηχανική θρομβεκτομή, η αντιμετώπιση πνευμονικής εμβολής στη διαδικασία του επείγοντος, το διαβητικό πόδι, το ανεύρυσμα κλπ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Β΄ Εργαστήριο Ακτινολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, είναι το πρώτο πιστοποιημένο στην Ελλάδα κέντρο επεμβατικής ογκολογίας με την ευρωπαϊκή πιστοποίηση IASIΟS, η οποία αποδίδεται από τον Πανευρωπαϊκό Οργανισμό Επεμβατικής Ακτινολογίας σε τμήματα με εξειδίκευση στην επεμβατική ογκολογία, επιβεβαιώνοντας την υψηλή ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ