Αρχική Blog Σελίδα 493

Τον μηχανισμό δράσης της ουσίας DMB, που ανακαλύφθηκε στο ελαιόλαδο, ερευνούν τώρα στο μικροβίωμα του εντέρου, Έλληνες επιστήμονες.

Νέα συνεργασία για να  διερευνήσουν τoν  ρόλο  της ουσίας DMB που  προσδιορίστηκε πρόσφατα στο ελαιόλαδο, και κυρίως τον τρόπο που αυτή επιδρά κατά των φλεγμονών, των καρδιακών και νευροεκφυλιστικών παθήσεων(Αλτσχάιμερ), στον ανθρώπινο οργανισμό ξεκίνησαν πριν από λίγες ημέρες ο επίκουρος καθηγητής της  Σχολής  Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Γέιλ  (Yale – USA) Τάσσος Κυριακίδης και η επιστημονική ομάδα των Απόστ. Κυριτσάκη- Νίκ.  Σακελλαρόπουλου.

O τίτλος της νέας ερευνητικής προσπάθειας είναι «DMB, Gut Microbiota and Heart Health» και το κυρίαρχο θέμα της, είναι ο ρόλος της  DMB (3,3 Dimethyl – 1-butanol – 3,3 διμεθυλο-1-βουτανόλη), που προέρχεται από το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο στην αναστολή παραγωγής τριμεθυλαμίνης (ΤΜΑ) και Ν-οξειδίου τριμεθυλαμίνης (ΤΜΑΟ) από το εντερικό μικροβίωμα.

DMBGUTMICROBIOTA

Πρόκειται για την πρώτη οργανωμένη επιστημονική προσπάθεια επικεντρωμένη στη νέα αυτή ένωση (DMB)  που προσδιορίστηκε με καινοτόμο μέθοδο και σε συνεργασία της ομάδας του Απόστολου Κυριτσάκη σε πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης στα τέλη του περασμένου Ιουνίου, ανοίγοντας νέους δρόμους προκειμένου να μελετηθεί ο ρόλος της  καθώς και άλλων βιοενεργών – ωφέλιμων συστατικών του ελαιολάδου  στην ανθρώπινη υγεία.

Pagesfrom9.October 001

Έως τώρα καμία μέθοδος δεν είχε δημοσιευτεί, που να προσδιορίζει εργαστηριακά και με ασφάλεια τις συγκεντρώσεις της ουσίας αυτής στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Όπως σημειώνουν οι συμμετέχοντες στην αρχική μελέτη, «είναι η πρώτη φορά που επιβεβαιώνεται εργαστηριακά, βάσει μιας αξιόπιστης επιστημονικής μεθόδου, η παρουσία του συστατικού DMB στο ελαιόλαδο και προσδιορίζονται οι τιμές της με εντυπωσιακά αποτελέσματα».

Στα τέλη του περασμένου Ιουνίου του 2025, η διεθνής επιστημονική ομάδα, με επικεφαλής τον ομότιμο καθηγητή του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδας και επίτιμο μέλος της Αμερικάνικης Ένωσης Χημικών Λαδιών (AOCS Fellow – USA) κ. Απόστολο Κυριτσάκη, δημοσίευσε στο διεθνές, επιστημονικό και έγκριτο περιοδικό Journal of Food Bioactives τα εντυπωσιακά αποτελέσματα της πρωτοποριακής μελέτης, υπό τον γενικό τίτλο «Quantification of 3,3-dimethyl-1-butanol (DMB) in olive oil: a rapid and novel method».

Pagesfrom9.October 002

H έρευνα αυτή έδωσε, παράλληλα, οριστική απάντηση στο  βασικό  ερώτημα  της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας του ελαιολάδου: «εάν υπάρχει πράγματι η DMB στο ελαιόλαδο».

DMB ελαιολάδου, εναντίον τριμεθυλαμίνης

Με βάση την ανωτέρω δημοσίευση, το γνωστό περιοδικό INFORM της Αμερικανικής Ένωσης Χημικών Λαδιών (AOCS), στο τεύχος Οκτωβρίου του 2025 σε ειδικό άρθρο του με τον τίτλο ” Scientists study a valuable ingredient in olive oil¨ (Επιστήμονες μελετούν ένα πολύτιμο συστατικό στο ελαιόλαδο), γίνεται ιδιαίτερη και ευρεία  αναφορά στην ένωση DMB και στον ρόλο της στην ανθρώπινη υγεία. «Σε ζωικά μοντέλα το ένζυμο της τριμεθυλαμίνης( σ. σ. αυτό που αντιμάχεται η DMB  ) δημιουργεί μια ένωση στο ήπαρ που φαίνεται να διευκολύνει τη συσσώρευση λίπους και χοληστερόλης στις αρτηρίες» ,σημειώνει  χαρακτηριστικά μεταξύ άλλων το ΙΝFORM.

PLUSHEALTHDMBevoo3

Το περιοδικό κάνει ιδιαίτερα αναφορά στην επιστημονική ομάδα που προσδιόρισε το συστατικό  αυτό   με επικεφαλής τον ομότιμο καθηγητή του ΔΙΠΑΕ Απόστολο Κυριτσάκη, στον καθηγητή Ahmet Ceyhan Goren πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης, στον καθηγητή της Σχολής Δημόσιας Υγείας του πανεπιστημίου Γέιλ κ. Τάσσο Κυριακίδη καθώς και στη συμβολή αλλά και τον κομβικό ρόλο των ελαιώνων Σακελλαρόπουλου στην ανακάλυψη αυτή.

ΑπόστολοςΚυριτσάκης

«Όταν οι επιστήμονες, πριν από μερικές δεκαετίες άρχισαν να ασχολούνται με το θαυμαστό περιεχόμενο της ελιάς και του ελαιολάδου επικεντρώθηκαν στις βιοενεργές φαινόλες (ελαιοκανθάλη, υδροξυτυροσόλη κ.λ.π.)» λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Δημόσιας Υγείας του Γέιλ Τάσσος Κυριακίδης ο οποίος είναι ενεργό και σημαντικό μέλος στην νέα μελέτη. Η DMB, πρόσθεσε «είναι εντελώς καινούριο συστατικό. Είναι μια αλκοόλη η οποία φαίνεται ότι αποτελεί καινοτόμα ουσία με υγειοπροστατευτική αξία. Εκτός από τις φαινόλες στην ελιά, που  το 1978 πρώτος  προσδιόρισε τη μεταβολή τους με την πρόοδο ωρίμανσης του ελαιόκαρπου ο ομότιμος καθηγητής κ. Απόστολος Κυριτσάκης,  υπάρχει λοιπόν και η DMB και πιθανόν υπάρχουν κι άλλες  ενώσεις  τις οποίες δεν γνωρίζουμε ακόμα, και οι οποίες πιθανόν επιδρούν  συνεργατικά  στο ελαιόλαδο και του προσδίδουν ξεχωριστή αξία»

Οι μέχρι τώρα έρευνες φέρουν την DMB  να έχει θετική δράση κατά των επιβλαβών ενώσεων  της  τριμεθυλαμίνης (Trimethylamine, TMA)  και στο  οξείδιο τριμεθυλαμίνης (Trimethylamine oxide, TMAO) που σχετίζονται με την πρόκληση αθηροσκλήρωσης, την εμφάνιση φλεγμονών σε διάφορες καρδιαγγειακές και νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Ειδικά η επιβλαβής ουσία TMAO είναι ένας μεταβολίτης που εξαρτάται από την εντερική μικροχλωρίδα, σχετίζεται με φλεγμονώδεις ασθένειες, των οποίων οι ανοσολογικές διεργασίες αντικατοπτρίζουν εκείνες της ρευματοειδούς αρθρίτιδας .

ΝίκοςΣακελλαρόπουλος2

«Πρώτος στόχος της εργαστηριακής έρευνας» αναφέρει ο κ. Κυριακίδης  «είναι να εξετάσουμε πώς η DMB επηρεάζει κάποιες σειρές κυττάρων και την πορεία των καρδιαγγειακών κι άλλων παθήσεων που σχετίζονται με τις φλεγμονές. Θα ξεκινήσουμε από τα κύτταρα που βρίσκονται στο εντερικό μικροβίωμα για να εξακριβώσουμε σε ποιο  βαθμό η DMB δρα θετικά στο μικροβίωμα και αποτρέπει τη δημιουργία της ανεπιθύμητης ουσίας ΤΜΑ, ως αναστολέας της. Ουσιαστικά θα γίνει μια επιστημονική ανίχνευση στις σειρές των κυττάρων για να δούμε ποιά θα είναι αυτά που θα επωφεληθούν από τη DMB και κατόπιν θα ακολουθήσουν κλινικές μελέτες».

«Η DNB επιδρά στη φλεγμονή, στα καρδιαγγειακά και νευροεκφυλιστικά νοσήματα»

Ο καθηγητής του Γέιλ χαρακτηρίζει την ουσία DMB πολύ σημαντική. Πιστεύει «ότι επιδρά στην φλεγμονή και κατά συνέπεια στα καρδιαγγειακά και νευροεκφυλιστικά νοσήματα. «Προσωπικά, εκτιμώ ότι υπάρχει σοβαρή πιθανότητα επίδρασης της υγειοπροστατευτικής ουσίας DMB και σε ανοσοποιητικά προβλήματα, επειδή οι φλεγμονές σχετίζονται και με το ανοσοποιητικό σύστημα» λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. «Για αυτό θα “σκρινάρουμε” βακτήρια στο εντερικό μικροβίωμα επειδή  το κάθε βακτήριο έχει μια συγκεκριμένη αποστολή. Εάν βρούμε τους στόχους των βακτηρίων, η εικόνα θα ξεκαθαρίσει και θα υπάρξουν οι ανάλογες επιστημονικές ανακοινώσεις».

«Από ότι έχουμε αντιληφθεί έως σήμερα η DMB δεν επιδρά μόνο σε μία  «μερίδα» νοσημάτων αλλά σε πολλά και διαφορετικά…» υπογράμμισε ο κ. Κυριακίδης.

Οι επόμενες έρευνες και μελέτες πρόκειται να επικεντρωθούν στο πολυποικιλιακό ελαιόλαδο Plus Health DMB EVOO των βιολογικών ελαιώνων Σακελλαρόπουλου και στο οποίο εντοπίστηκαν οι υψηλότερες συγκεντρώσεις της ουσίας DMB.

Από τους συγκεκριμένους ελαιώνες της Σπάρτης προέρχονται και τα δείγματα εξαιρετικών παρθένων ελαιολάδων με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις, στο σύνολο αυτών που αναλύθηκαν εργαστηριακά κατά την ανακάλυψη της μεθόδου προσδιορισμού της DMB.

«Η επιστημονική έρευνα για τα οφέλη των ελαιοπροϊόντων μας, σε συνεργασία με πανεπιστημιακά ιδρύματα και ερευνητές, βρίσκεται στον πυρήνα των βιολογικών ελαιώνων Σακελλαρόπουλου» είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπεύθυνος παραγωγής και χημικός μηχανικός M.Sc. Νίκος Σακελλαρόπουλος. «Έχοντας συμμετάσχει στην ομάδα επιστημόνων από πολλές χώρες η οποία, με επικεφαλής τον ομότιμο καθηγητή του ΔΙΠΑΕ Απόστολο Κυριτσάκη  δημοσίευσε για πρώτη φορά τη νέα και καινοτόμο μέθοδο μέτρησης της ουσίας DMB στο ελαιόλαδο, ξεκινάμε αυτή τη συνεργασία με σκοπό να αναδειχθούν τα ωφέλη της βιοενεργής αυτής ουσίας στην υγεία του ανθρώπου».

«Έχουμε ήδη υπογράψει Μνημόνιο Συνεργασίας για αυτή τη νέα έρευνα και μελέτη. Η συνεργασία αυτή, με τον κ. Κυριακίδη της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Yale, και τον ομότιμο καθηγητή του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος κ. Κυριτσάκη βασίζεται στο γεγονός ότι στην αρχική δημοσίευση τα ελαιόλαδά μας εμφάνισαν συστηματικά υψηλές συγκεντρώσεις DMB. Είναι ιδιαίτερη τιμή για εμάς να συμμετέχουμε σε τέτοιου είδους έρευνες, που τα αποτελέσματά τους μπορούν να βελτιώσουν την υγεία και κατά συνέπεια την ποιότητα ζωής των ανθρώπων».

ΤάσσοςΚυριακίδης

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ομ καθηγητής Απ Κυριτσάκης δήλωσε αισιόδοξος για τα αναμενόμενα αποτελέσματα  της προγραμματιζόμενης μελέτης και πιστεύει ότι η DMB θα ανοίξει νέους ορίζοντες για το βιοενεργό συστατικό του ελαιολάδου και θα αποτελέσει το εφαλτήριο για νέες έρευνες και ανακαλύψεις όπως έχει γίνει μέχρι τώρα με τις φαινόλες και με  άλλα μικροσυστατικά του».

Τα πρώτα αποτελέσματα των μελετών δεν αναμένονται πάντως πριν από τις αρχές της άνοιξης του 2026, δήλωσε ο καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Γέιλ Τάσσος Κυριακίδης. Αφού ανακαλύψουμε τον ακριβή μηχανισμό λειτουργίας της DMB ως αναστολέα των επιβλαβών ενώσεων TMA και ΤΜΑΟ, οδηγούμαστε στη συνέχεια στις εξειδικευμένες κλινικές μελέτες. Βέβαια τα αποτελέσματα είναι αυτά που θα καθορίσουν την πορεία των ερευνών καθώς και την περαιτέρω εξέλιξη με τα οφέλη για την υγεία του ανθρώπου.

«Πρωτεύον στην παρούσα φάση είναι ο ρόλος της DMB μέσω της διατροφής στην καταπολέμηση επιβλαβών ενώσεων στον ανθρώπινο οργανισμό, τονίζουν τα μέλη της ομάδας. Σε μεταγενέστερο χρόνο θα ερευνηθεί το πως και ποιες ποικιλίες ελιάς είναι αυτές που «δίνουν» περισσότερο DMB.

Τις φωτογραφίες παραχώρησαν οι συμμετέχοντες στην νέα έρευνα (Κυριακίδης, Σακελλαρόπουλος, Κυριτσάκης)
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Άρθρο Σπ. Πρωτοψάλτη Γεν. Γρ. Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων – Ενιαία Υγεία: Η ενιαία προσέγγιση που θωρακίζει την ασφάλεια τροφίμων και τη δημόσια υγεία

Του Σπύρου Πρωτοψάλτη, Γενικού Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Η υγεία του ανθρώπου, των ζώων και του περιβάλλοντος δεν είναι τρεις παράλληλες πραγματικότητες – είναι κρίκοι της ίδιας αλυσίδας. Αυτή είναι η ουσία της «Ενιαίας Υγείας» (One Health) — μιας ενιαίας, πρακτικής προσέγγισης που ξεκινά από το χωράφι και το στάβλο και ολοκληρώνεται στο πιάτο του καταναλωτή.

Ο ρόλος του ΥΠΑΑΤ: από την πρόληψη έως την ιχνηλασιμότητα

Στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής και της Γενικής Διεύθυνσης Τροφίμων & Φυτοπροστασίας, εφαρμόζουμε ένα ενιαίο πλαίσιο δράσης:

– Εκτελούμε εθνικά προγράμματα πρόληψης, ελέγχου και εκρίζωσης ασθενειών: βρουκέλλωση (αιγοπρόβατα/βοοειδή), φυματίωση βοοειδών, σαλμονέλλωση πουλερικών, λύσσα — η Ελλάδα διατηρεί καθεστώς απαλλαγής από τη λύσσα.

– Πραγματοποιούνται χιλιάδες επίσημοι έλεγχοι σε εγκαταστάσεις τροφίμων ζωικής και φυτικής προέλευσης, όπως σφαγεία, τυροκομεία, ιχθυόσκαλες, αποθηκευτικοί χώροι, στο πλαίσιο του Πολυετούς Ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου Ελέγχων (ΠΟΕΣΕ). Στόχος μας: προϊόντα ασφαλή, ελεγμένα, ιχνηλάσιμα σε κάθε στάδιο.

– Ειδικότερα, το Τμήμα Κτηνιατρικών Φαρμάκων και Καταλοίπων ελέγχει την ορθή χρήση κτηνιατρικών φαρμάκων στις εκτροφές, περιορίζοντας την αντοχή στα αντιβιοτικά — ένα από τα πιο σοβαρά ζητήματα της δημόσιας υγείας.

Φυτοφάρμακα: υψηλή συμμόρφωση και συνέπεια

Η ασφάλεια των τροφίμων ξεκινά από τη φυτική παραγωγή. Στην Ελλάδα εφαρμόζουμε ένα αυστηρό σύστημα δειγματοληψιών και αναλύσεων για τα υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων σε φρούτα, λαχανικά και άλλα φυτικής προέλευσης. Τα τελευταία στοιχεία του European Food Safety Authority (EFSA) δείχνουν ότι περίπου 96% των δειγμάτων στην ΕΕ συμμορφώθηκαν με τα επιτρεπόμενα όρια υπολειμμάτων (MRL). Η χώρα μας καταγράφει υψηλή συμμόρφωση που ξεπερνά τον μέσο όρο της ΕΕ, γεγονός που καταδεικνύει την αποτελεσματικότητα των εθνικών ελέγχων και των πολιτικών μας. Επιπλέον, υποστηρίζουμε την ευρωπαϊκή πολιτική για τη βιώσιμη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων: εκπαίδευση παραγωγών, ορθές γεωργικές πρακτικές, καταγραφή κατανάλωσης και προώθηση λύσεων χαμηλότερου περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Τι πρέπει να γίνεται γενικά – το συμβόλαιο εμπιστοσύνης

– Πρόληψη πριν από την κρίση: Συνεχής επιτήρηση, ταχεία ιχνηλάτηση, επικαιροποίηση σχεδίων έκτακτης ανάγκης.

– Ενιαίοι κανόνες παντού: Καθολική εφαρμογή, ομοιομορφία, διαφάνεια.

– Εκπαίδευση & συνεργασία: Κτηνοτρόφοι, γεωπόνοι, κτηνίατροι, γιατροί και ερευνητές σε κοινό σχέδιο προώθησης της Ενιαίας Υγείας.

– Ψηφιακά εργαλεία & ιχνηλασιμότητα: Μητρώα ζωικών και φυτικών παραγωγών, διασύνδεση δεδομένων, άμεση πληροφόρηση.

– Ανοιχτή επικοινωνία με τον πολίτη: Τεκμηριωμένη ενημέρωση, ώστε να χτίζεται καθημερινά η εθνική εμπιστοσύνη στα τρόφιμα.

Το διακύβευμα

Η «Ενιαία Υγεία» δεν είναι απλώς ένα σλόγκαν. Είναι πολιτική επιλογή που συνδέει την υγεία, την παραγωγή και την κοινωνία. Όταν λειτουργούμε με σχέδιο, επιστημονική τεκμηρίωση και συνεργασία, προστατεύουμε τη δημόσια υγεία, θωρακίζουμε την παραγωγή και ενισχύουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών. Η ασφάλεια των τροφίμων είναι υπόθεση όλης της χώρας — και την υπερασπιζόμαστε όλοι μαζί.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το PKK ανακοινώνει πως αποσύρει τις δυνάμεις του από την Τουρκία στο βόρειο Ιράκ

Η κουρδική οργάνωση ανταρτών Εργατικό Κόμμα Κουρδιστάν (PKK) ανακοίνωσε σήμερα πως αποσύρει όλους τους μαχητές από την Τουρκία στο βόρειο Ιράκ, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Firat.

«Θέτουμε σε εφαρμογή την απόσυρση όλων των δυνάμεών μας από το εσωτερικό της Τουρκίας» με 25 μαχητές, άνδρες και γυναίκες, να έχουν ήδη μετακινηθεί στο βόρειο Ιράκ, σύμφωνα με το κίνημα.

Στην ίδια ανακοίνωση, κάλεσε την Τουρκία να λάβει τα απαραίτητα νομικά μέτρα για τη συνέχιση της ειρηνευτικής διαδικασίας και την επανένταξη των αγωνιστών του στην πολιτική ζωή.

«Τα νομικά και πολιτικά μέτρα» που απαιτούνται από τη διαδικασία και οι νόμοι που είναι «αναγκαίο για τη συμμετοχή στη δημοκρατική πολιτική ζωή πρέπει να προωθηθούν χωρίς καθυστέρηση», σημείωσε το PKK, που άρχισε πριν από σχεδόν έναν διαδικασία αφοπλισμού και ειρήνης με το τουρκικό κράτος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι ρυθμίσεις που “ξεκλειδώνουν” τα κλειστά σπίτια – Όλα τα κίνητρα για ιδιοκτήτες τα οφέλη για ενοικιαστές

Μεγαλύτερο κίνητρο για να ανοίξουν και να διατεθούν προς ενοικίαση χιλιάδες κατοικίες που παραμένουν κλειστές επί χρόνια ή διατίθενται μόνο μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης έως τώρα, δίνουν στους ιδιοκτήτες ακινήτων οι νέες ρυθμίσεις που θέτει σε εφαρμογή η κυβέρνηση από τον Νοέμβριο.

Με βάση τους νέους όρους τους οποίους προβλέπει διάταξη στο φορολογικό νομοσχέδιο, το οποίο εισάγει προς ψήφιση στη Βουλή το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, από τον επόμενο μήνα προβλέπεται να ισχύσουν οι εξής αλλαγές:

– ενισχύονται, παρατείνονται και επεκτείνονται τα κίνητρα για όσους ιδιοκτήτες ακινήτων ανοίξουν και εκμισθώσουν με μακροχρόνια σύμβαση, κατοικίες οι οποίες ήταν κενές ή είχαν μετατραπεί σε “Airbnb”

–  παρέχεται στους ιδιοκτήτες πλήρης απαλλαγή από φόρο ενοικίων για 3 χρόνια

– διευρύνεται το πλήθος των ιδιοκτητών αλλά και το είδος των κατοικιών που επωφελούνται της φοροαπαλλαγής, ενώ αποκλείονταν μέχρι σήμερα

–   ενισχύεται η προστασία του ιδιοκτήτη, ώστε να μη χάνει το όφελος όταν «σπάει» το συμβόλαιο ο ενοικιαστής.

Αλλαγές με άμεση ισχύ

Ως ιδέα, το κίνητρο ισχύει ήδη από τον Δεκέμβριο του 2024: οι ιδιοκτήτες δεν πληρώνουν φόρο εισοδήματος για τρία ολόκληρα χρόνια, εάν ανοίξουν «κενά» σπίτια και τα διαθέσουν για μακροχρόνια μίσθωση. Αυτό σημαίνει ότι για ετήσιο μίσθωμα πχ 8.000 ευρώ το χρόνο, ο ιδιοκτήτης γλιτώνει 1.200 ευρώ φόρο (15% ετησίως) ή συνολικά 3.600 ευρώ στην τριετία.

Ωστόσο, ενώ το μέτρο θα έληγε τον ερχόμενο Δεκέμβριο, στην πράξη πολλοί δικαιούχοι της φοροαπαλλαγής δεν αξιοποίησαν το κίνητρο, επειδή «σκόνταφταν» στις εξαιρέσεις και στα «ψιλά γράμματα» του νόμου (άρθρο 72, παρ. 91 του ν.4172), τα οποία καθιστούσαν τον ιδιοκτήτη εν δυνάμει «όμηρο» της βούλησης και των ενεργειών του ενοικιαστή του (πχ πρόωρη αποχώρηση).

Ως αποτέλεσμα, σήμερα σε όλη τη χώρα υπολογίζεται ότι 700.000 έως 900.000 διαμερίσματα παραμένουν κενά, όπως επεσήμανε ο Γενικός Γραμματέας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής Κωνσταντίνος Γλούμης-Ατσαλάκης, μιλώντας στο συνέδριο Prodexpo 2025.

Η νέα ρύθμιση, όμως, την οποία φέρνει προς ψήφιση το υπουργείο Οικονομικών, βελτιώνει και παρατείνει το μέτρο για επιπλέον ένα έτος, ως 31.12.2026.

Συγκεκριμένα, με τις νέες διατάξεις εισάγονται τρεις καίριες τροποποιήσεις που προβλέπεται να ισχύσουν άμεσα μέσα τον Νοέμβριο -μόλις δημοσιευθούν σε ΦΕΚ- αλλάζοντας άρδην τα δεδομένα στην αγορά ενοικίων, προκειμένου το μέτρο να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά σε όλη τη χώρα.

Τα καινούργια δεδομένα είναι ότι:

–   για να τύχει 36μηνης απαλλαγής από φόρο, ο ιδιοκτήτης επιτρέπεται να συνάψει νέα σύμβαση μακροχρόνιας μίσθωσης έως 31 Δεκεμβρίου 2026. Το ακίνητο πρέπει να ήταν δηλωμένο ως «κενό» στο Ε2 της εφορίας για τουλάχιστον 3 χρόνια πριν, ή ως «τύπου Airbnb» στην πλατφόρμα βραχυχρόνιων μισθώσεων επί τουλάχιστον 1 χρόνο πριν.

–  το μισθωτήριο πρέπει να αφορά σε ακίνητο που συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις για φοροαπαλλαγή και να έχει ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης τριών ετών.

–  θεσπίζεται ευελιξία ενοικίασης, ακόμα και μικρότερης της τριετίας, για ειδικές κατηγορίες μισθωτών – δημοσίων υπαλλήλων που μετακινούνται συχνά με μεταθέσεις. Αντί για “αυστηρή” τριετία, επιτρέπεται ελάχιστο όριο ενοικίασης έξι μηνών αν ο ενοικιαστής είναι ιατρός ή νοσηλευτής του δημοσίου, εκπαιδευτικός όλων των βαθμίδων ή ένστολος.

Έτσι, αντί για μία και μόνη μίσθωση τριετίας, η απαλλαγή θα χορηγείται και για διαδοχικές μισθώσεις μέσα στην τριετία (π.χ. ανά σχολική χρονιά για εκπαιδευτικούς) χωρίς ο ιδιοκτήτης να χάνει το κίνητρο. Αυτό λύνει ένα πάγιο πρόβλημα, ειδικά σε νησιά όπου οι ιδιοκτήτες αναγκάζονταν να στραφούν μέχρι σήμερα αποκλειστικά σε βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb.

–   επεκτείνεται η φοροαπαλλαγή και σε κατοικίες άνω των 120 τ.μ. (που ως τώρα αποκλείονταν συλλήβδην) εφόσον ενοικιάζονται σε τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες. Προστίθενται 20 τ.μ. για κάθε επιπλέον παιδί μετά το δεύτερο. Έτσι, για παράδειγμα, διαμέρισμα 140 τ.μ. μπορεί να τύχει τριετούς απαλλαγής αν ενοικιαστεί σε οικογένεια με τρία παιδιά, ενώ κατοικία 160 τ.μ. είναι επιλέξιμη για πολύτεκνους με τέσσερα τέκνα, ή 200 τ.μ. για οικογένεια με 6 παιδιά κ.λπ. Αυτό λύνει τα χέρια σε ιδιοκτήτες με μεγαλύτερα σπίτια τα οποία μέχρι τώρα ήταν εκτός του μέτρου και παρέμεναν κλειστά.

– τυχόν πρόωρη αποχώρηση του μισθωτή δεν μηδενίζει πια το όφελος για τα ενοίκια που έχει ήδη εισπράξει ο ιδιοκτήτης. Επιπλέον, δίνεται προθεσμία τριών μηνών στον ιδιοκτήτη για να βρει νέο ενοικιαστή, ώστε να συνεχιστεί το ευεργέτημα της  φοροαπαλλαγής και για το υπόλοιπο της τριετίας.

Μέχρι σήμερα, αν ο ενοικιαστής έφευγε νωρίτερα (από επιλογή του ή για λόγους ανωτέρας βίας) τότε αυτομάτως ο ιδιοκτήτης έχανε ή επέστρεφε στο δημόσιο το φορολογικό όφελος που είχε. Ο κίνδυνος αυτός απέτρεπε πολλούς από το να μπουν στο σύστημα.

Πλέον ο ιδιοκτήτης δε κινδυνεύει να επιστρέψει λεφτά στο δημόσιο ενώ, με την αυξημένη ζήτηση για στέγαση που καταγράφεται σήμερα, το πιθανότερο είναι ότι δεν θα δυσκολευθεί να βρει τον επόμενο μέσα σε 3 μήνες για να παρατείνει το ευεργέτημα.

Ωστόσο διευκρινίζεται ότι αυτή η ευκαιρία αναζήτησης επόμενου ενοικιαστή σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης του ενοικιαστή, χορηγείται άπαξ μέσα στην τριετία. Αν και άλλος ενοικιαστής μετά εγκαταλείψει πρόωρα το σπίτι, ο ιδιοκτήτης δεν χάνει την φοροαπαλλαγή για όσα ενοίκια εισέπραξε, αλλά δεν μπορεί να την επεκτείνει εκ νέου και σε επόμενα ενοίκια, μέχρι της συμπλήρωσης της τριετίας.

Ποιοι ιδιοκτήτες κερδίζουν περισσότερα

Οι ιδιοκτήτες που θα εκμισθώσουν κατοικία η οποία παρέμενε κενή τουλάχιστον τα προηγούμενα τρία χρόνια, απαλλάσσονται για 36 συνεχόμενους μήνες από το φόρο εισοδήματος επί των ενοικίων.

Το «δώρο» αυτό από την Εφορία μεταφράζεται σε χιλιάδες ευρώ καθαρό κέρδος. Για έναν ιδιοκτήτη που εισπράττει 1.000 ευρώ τον μήνα από ένα ή περισσότερα ακίνητα τα οποία κρατά κλειστά μέχρι σήμερα, το συνολικό φορολογικό όφελος στην τριετία μπορεί να φτάσει τις 5.400 ευρώ, αν φορολογείτο για αυτά με 15%.

Ωστόσο, αν εισπράττει κάποιος και άλλα ενοίκια από περισσότερα ακίνητα, τα οφέλη είναι πολλαπλάσια, επειδή όλα τα εισοδήματα αυτά αθροίζονται και επιβαρύνονται με φόρο 35% ή 45%, και όχι μόνο με 15%. Συνεπώς ο μηδενικός φόρος καθιστά για πρώτη φορά ελκυστική τη μακροχρόνια μίσθωση, ιδίως για ιδιοκτήτες με πολλά ακίνητα.

Για να πληρούνται οι όροι, το ακίνητο θα πρέπει να είχε δηλωθεί ως «κενό» στο Ε2 τρία συνεχόμενα έτη πριν τη μίσθωση: δηλαδή για ενοικίαση που θα ξεκινήσει τον Νοέμβριο ή Δεκέμβριο του 2025, χρειάζεται να δηλωνόταν ότι ήταν κενό κατά τα έτη 2022, 2023 και 2024).

Εναλλακτικά, για ακίνητα που ήταν σε βραχυχρόνια μίσθωση, αρκεί να είχαν δηλωθεί στο σχετικό μητρώο για τουλάχιστον έναν χρόνο πριν αλλάξουν χρήση σε μακροχρόνια.

Πρακτικά ο φόρος για τα ενοίκια των κατοικιών αυτών μηδενίζεται. Για τα ενοίκια από τα ακίνητα αυτά, ο ιδιοκτήτης δεν θα πληρώσει φόρο ξανά, παρά μόνον το 2029 (για ενοίκια των ετών 2025-2027 αν προλάβει να βρει ενοικιαστή από εφέτος), ή το 2030 αν δώσει σπίτι προς ενοικίαση από το 2026 έως και το 2028.

Παράλληλα όμως -και για όσα άλλα ακίνητα τυχόν διαθέτουν οι ιδιοκτήτες προς μίσθωση αλλά δεν εμπίπτουν σε αυτό το καθεστώς της μη φορολόγησης- από το 2026 ο φόρος που πληρώνουν μειώνεται κατά 10 μονάδες, από 35% σε 25%, για εισόδημα από ενοίκια ύψους 12.000 έως 24.000 ευρώ.

Πώς ωφελούνται οι ενοικιαστές

Οι ενοικιαστές κερδίζουν πρόσβαση σε περισσότερα διαμερίσματα στην αγορά, καθώς εκτιμάται ότι χιλιάδες κλειστές κατοικίες θα διατεθούν για μακροχρόνια μίσθωση. Η φοροαπαλλαγή καθιστά πιο συμφέρουσα πλέον την μακροχρόνια ενοικίαση για τους ιδιοκτήτες, οι οποίοι θα μπορούν να προσφέρουν και πιο ανταγωνιστικά μισθώματα λόγω απαλλαγής τους από το φορολογικό βάρος. Ειδικά οι τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, που μέχρι σήμερα δυσκολεύονταν να βρουν μεγάλες κατοικίες, θα έχουν περισσότερες επιλογές με πιο προσιτές τιμές, αφού τα σπίτια άνω των 120 τ.μ. δεν αποκλείονται και μπαίνουν πλέον δυναμικά στο «παιχνίδι» των κινήτρων.

Παράλληλα, επωφελούνται ειδικές κατηγορίες επαγγελματιών που μετακινούνται συχνά. Γιατροί, εκπαιδευτικοί, στρατιωτικοί, αστυνομικοί και νοσηλευτές που υπηρετούν σε απομακρυσμένες περιοχές ή νησιά θα βρίσκουν ευκολότερα κατοικία, καθώς οι ιδιοκτήτες έχουν κίνητρο να τους φιλοξενήσουν ακόμα και για έξι μήνες -ενώ πριν τις αλλαγές αυτές έχαναν πλήρως την φοροαπαλλαγή αφού δεν μπορούσαν να εξασφαλίσουν τριετή διαμονή του ενοικιαστή τους στην εκμισθούμενη κατοικία.

Επιπλόεν,υπό όρους που καλύπτουν το 80% των περιπτώσεων, στους ενοικιαστές αυτούς θα καταβάλλεται επιπλέον στις 30 Νοεμβρίου κάθε έτους και «ένα ενοίκιο δώρο», σε μόνιμη βάση, ως επιστροφή ενοικίου.

Τα ψιλά γράμματα και οι κίνδυνοι

Από τις διατάξεις ανακύπτουν όμως και σημαντικοί περιορισμοί που πρέπει να τους γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες. Αν ο ενοικιαστής αποχωρήσει και δεν βρεθεί νέος εντός τριών μηνών, η απαλλαγή παύει να ισχύει για ενοίκια που θα εισπράττει από τότε και μετά. Ο ιδιοκτήτης δεν θα επιστρέφει μεν τους φόρους που γλίτωσε για το χρονικό διάστημα που το σπίτι ήταν ενοικιασμένο, αλλά χάνει το δικαίωμα απαλλαγής για τους υπόλοιπους μήνες της τριετίας. Έτσι, όπως επισημαίνει η ΠΟΜΙΔΑ, εμμέσως ο ιδιοκτήτης καθίσταται «όμηρος» του δεύτερου μισθωτή, αντί του πρώτου.

Η επιλεξιμότητα του ακινήτου απαιτεί επίσης μεγάλη προσοχή. Για να «κλειδώσει» η απαλλαγή, το ακίνητο πρέπει να ήταν δηλωμένο ως κενό στο Ε2 για τρία συνεχόμενα φορολογικά έτη πριν από τη σύναψη της σύμβασης. Ένα διαμέρισμα που ήταν κενό μόνο το 2023, 2024 και 2025 (και όχι το 2022) δεν δικαιούται την απαλλαγή αν μισθωθεί το Νοέμβριο 2025. Θα την αποκτήσει, αν η μίσθωση γίνει από την 1η Ιανουαρίου 2026. Επιπλέον όλα τα συμβόλαια πρέπει να συναφθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, οπότε το «παράθυρο» εφαρμογής δεν είναι απεριόριστο.

Από τη άλλη, όπως κατέδειξε η δημόσια διαβούλευση των σχετικών διατάξεων, «γκρίζα ζώνη» για τους ιδιοκτήτες θεωρείται και το τι θα συμβεί:

α) αν αλλάξει ο ιδιοκτήτης του ακινήτου (πχ σε περίπτωση κληρονομιάς, ή μεταβίβασης ποσοστού από έναν συνιδιοκτήτη σε άλλον κλπ) εντός της τριετίας.

β) αν κάποιος είχε μεν «κλειστό» σπίτι τα έτη 2022, 2023 και 2024 (βάσει Ε2 το οποίο έχει υποβάλει) αλλά το ενοικίασε εφέτος πριν την ψήφιση του νόμου -πχ από το καλοκαίρι ήδη.

Απαντήσεις σε τέτοια ζητήματα αναμένεται να δώσει η ερμηνευτική εγκύκλιος που θα εκδοθεί μετά την ψήφιση του νόμου.

Ο πιο επικίνδυνος περιορισμός, όμως, αφορά την απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης του σπιτιού. Αν το ακίνητο διατεθεί έστω και πρόσκαιρα για Airbnb εντός της τριετίας, το ευεργέτημα χάνεται πλήρως και μπορεί να υπάρξουν αναδρομικές φορολογήσεις και πρόστιμα.

Για παράδειγμα, απαγορεύεται ιδιοκτήτης σε νησί να ενοικιάζει σε εκπαιδευτικό για το σχολικό έτος αλλά, όταν το καλοκαίρι μείνει κενό, να το διαθέτει και με μισθώσεις τύπου Airbnb. Αυτή η κίνηση θα του κοστίσει όλη την απαλλαγή -και αναδρομικά ενδεχομένως με βάση όσα θα ορίζει η σχετική ερμηνευτική εγκύκλιος.

Πώς αλλάζουν τα «deal»

Σε κάθε περίπτωση, ιδιοκτήτες και ενοικιαστές θα πρέπει να είναι ενήμεροι για να σταθμίσουν τα νέα δεδομένα.

Ο ιδιοκτήτης που θα ανοίξει ένα κλειστό σπίτι των 85 τ.μ. για μακροχρόνια μίσθωση το 2026 (εφόσον ήταν δηλωμένο ως κενό τα έτη 2023, 2024 και 2025) θα εισπράττει για 36 μήνες ολόκληρο το ενοίκιο χωρίς να πληρώνει φόρο. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να προσφέρει χαμηλότερο μίσθωμα, καθώς δεν χάνει το 15%-45% του εισοδήματός του σε φόρους, όπως συμβαίνει σήμερα.

Σε ένα άλλο σενάριο, ιδιοκτήτρια με διαμέρισμα 150 τ.μ. που το κρατούσε κλειστό επειδή θεωρούσε επικίνδυνη και ασύμφορη τη μακροχρόνια ενοικίαση, τώρα μπορεί να το νοικιάσει σε πολύτεκνη οικογένεια με τέσσερα παιδιά, ξέροντας όμως πλέον ότι, ακόμα και αν πχ μετά από δύο χρόνια οι ενοικιαστές φύγουν, δεν κινδυνεύει να χάσει το όφελος για τα χρήματα που ήδη έλαβε, ενώ θα έχει και ακόμα τρεις μήνες περιθώριο να βρει νέους ενοικιαστές για να διατηρήσει την φοροαπαλλαγή μέχρι να συμπληρωθούν 36 μήνες από την αρχική ενοικίαση. Αυτή η ασφάλεια δημιουργεί τις συνθήκες για πιο εύκολη διαπραγμάτευση μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή.

Παράλληλα, τρίτεκνοι και πολύτεκνοι θα αποτελούν πλέον ελκυστική επιλογή για ιδιοκτήτες μεγαλύτερων ακινήτων που μέχρι χθες παρέμεναν κλειστά. Ένα σπίτι 140 τ.μ., που έμενε ανεκμετάλλευτο επειδή ο ιδιοκτήτης δεν ήθελε να πληρώνει υψηλούς φόρους, τώρα μπορεί να το νοικιάσει σε τρίτεκνη οικογένεια και να απολαύσει πλήρη φοροαπαλλαγή. Η λογική είναι αμοιβαία επωφελής: η οικογένεια βρίσκει ευκολότερα μεγάλο σπίτι, ενώ ο ιδιοκτήτης εισπράττει εισόδημα χωρίς φόρους.

Για ειδικές κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων (γιατρούς, εκπαιδευτικούς, στρατιωτικούς, αστυνομικούς, νοσηλευτές) η ευελιξία σύμβασης των έξι μηνών αλλάζει επίσης τα δεδομένα.

Στα νησιά και τις απομακρυσμένες περιοχές, όπου οι μεταθέσεις είναι συχνές, οι ιδιοκτήτες είχαν προτίμηση στο Airbnb επειδή δεν μπορούσαν να «δέσουν» τους ενοικιαστές για τρία χρόνια. Πλέον θα μπορούν όμως να ενοικιάσουν πχ σε καθηγητή για μία σχολική χρονιά (οκτώ μήνες), να τον αντικαταστήσουν με γιατρό ή ένστολο λιμενικό κλπ για τους καλοκαιρινούς και τους επόμενους μήνες, ώστε να συνεχίσουν να απολαμβάνουν την απαλλαγή για όλη την τριετία. Αυτό λύνει τα χέρια εργαζομένων που χρειάζονται προσωρινή στέγη, όσο και των ιδιοκτητών που θέλουν να αξιοποιήσουν το ακίνητό τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επεκτείνεται η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας σε νέους κλάδους – Αύξηση των καταγεγραμμένων υπερωριών το 2025

Νίκη Κεραμέως: Το μέτρο πλέον θα καλύπτει 1.850.000 εργαζόμενους

Από τις 3 Νοεμβρίου 2025, επεκτείνεται η πλήρης εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε τέσσερις επιπλέον κλάδους της οικονομίας: το χονδρεμπόριο, την ενέργεια, τις χρηματοπιστωτικές εταιρείες, καθώς και τις διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες στον τουρισμό.

Η διεύρυνση αυτή εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την καθολική εφαρμογή της στον ιδιωτικό τομέα.

Στόχος είναι να προστατευθούν τα δικαιώματα των εργαζομένων, να ενισχυθεί ο υγιής ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων και να προαχθεί η διαφάνεια στους ελέγχους εργασίας.

Διευρύνεται το δίχτυ προστασίας

Ήδη, με τη χρήση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, προστατεύονται 1.500.000 εργαζόμενοι, οι οποίοι απασχολούνται σε τράπεζες, σούπερ μάρκετ, ασφαλιστικές εταιρείες, εταιρείες security, ΔΕΚΟ, βιομηχανία, λιανεμπόριο, τουρισμό και εστίαση.

Με την πλήρη εφαρμογή του μέτρου και στους τέσσερις νέους κλάδους, ο συνολικός αριθμός των εργαζομένων που θα καλύπτονται από την Κάρτα θα προσεγγίσει περίπου τους 1.850.000.

Παράλληλα, ο αριθμός των ενταγμένων επιχειρήσεων αναμένεται να ξεπεράσει τις 280.000.

Αυξάνονται οι καταγεγραμμένες υπερωρίες

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας για το πρώτο οκτάμηνο του 2025, οι καταγεγραμμένες υπερωρίες στους κλάδους όπου εφαρμόζεται η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας εμφανίζονται αυξημένες κατά 76% σε σχέση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2024.

Συνολικά, έχουν δηλωθεί πάνω από 4,2 εκατομμύρια υπερωρίες εντός του 2025, γεγονός που αντιστοιχεί σε αύξηση 1,8 εκατομμυρίων ωρών σε σύγκριση με το πρώτο οκτάμηνο του 2024.

Αναφορικά με τον μήνα Αύγουστο του 2025, οι δηλωθείσες υπερωρίες παρουσίασαν άνοδο κατά 62% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στον κλάδο του τουρισμού, με άνοδο κατά 681% σε οκτάμηνη βάση και κατά 573% κατά τον μήνα Αύγουστο. Ακολουθεί ο κλάδος της εστίασης, όπου η αύξηση ανήλθε σε 181% στο διάστημα των πρώτων οκτώ μηνών του 2025 και σε 295% κατά τη διάρκεια του Αυγούστου.

Επίσης, με βάση τα στοιχεία, ιδιαίτερα σημαντική παραμένει η αύξηση και στους υπόλοιπους τομείς απασχόλησης όπου εντάχθηκαν υποχρεωτικά στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας:

Λιανεμπόριο: +94% στο διάστημα των πρώτων οκτώ μηνών της τρέχουσας χρονιάς και περίπου +52% τον Αύγουστο.

Βιομηχανία: +55% σε οκτάμηνη βάση και περίπου +8% κατά τον μήνα Αύγουστο.

Ο ρόλος της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας

Όπως επισημαίνουν αρμόδια στελέχη του υπουργείου, «η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για την ακριβή καταγραφή τού πραγματικού χρόνου εργασίας των εργαζομένων, διασφαλίζοντας την αντίστοιχη και νόμιμη αμοιβή τους.

Η εφαρμογή της συμβάλλει καθοριστικά στην καταπολέμηση της υποδηλωμένης και της αδήλωτης εργασίας, καθώς και στην αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής.

Επιπλέον, η υιοθέτησή της θωρακίζει τα δικαιώματα των εργαζομένων και ενισχύει το υγιές επιχειρηματικό περιβάλλον, αποτρέποντας φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού και παραβάσεων της εργατικής νομοθεσίας.

Τέλος, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας λειτουργεί ως θεμελιώδης μηχανισμός εποπτείας και ελέγχου της αγοράς εργασίας, διευκολύνοντας το έργο των αρμόδιων αρχών και προάγοντας τη διαφάνεια προς όφελος των εργαζομένων, των εργοδοτών και της οικονομίας συνολικά».

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, δηλώνει:

«Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας διασφαλίζει ότι κάθε ώρα εργασίας καταγράφεται και αμείβεται, ενισχύοντας την προστασία των εργαζομένων και τον υγιή ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων.

Από τις 3 Νοεμβρίου, εντάσσονται σε αυτήν πλήρως οι κλάδοι του χονδρεμπορίου, της ενέργειας, των χρηματοπιστωτικών εταιρειών, καθώς και των διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων στον τουρισμό.

Το μέτρο πλέον θα καλύπτει 1.850.000 εργαζόμενους και 280.000 επιχειρήσεις.

Η σημαντική αύξηση των καταγεγραμμένων υπερωριών κατά 3,5 εκατομμύρια ώρες αποδεικνύει έμπρακτα ότι το μέτρο αποδίδει. Η αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασία περιορίζονται ολοένα και περισσότερο, οι εργαζόμενοι αμείβονται όπως πρέπει και οι συνεπείς εργοδότες προστατεύονται από τον αθέμιτο ανταγωνισμό».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υπουργείο Ανάπτυξης – Το νέο θεσμικό πλαίσιο για την ενίσχυση της Επιτροπής Ανταγωνισμού

Ενίσχυση διαφάνειας, ψηφιακά εργαλεία και έλεγχος επιχειρηματικών συγκεντρώσεων

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της Επιτροπής Ανταγωνισμού και στις διαδικασίες ελέγχου των συγκεντρώσεων επιχειρήσεων φέρνει το νέο θεσμικό πλαίσιο, με τροποποιήσεις στον ν. 3959/2011, σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Οι αλλαγές που θεσμοθετούνται στο πλαίσιο του Μέρους Β’ του νέου νομοσχεδίου που ετοιμάζει το υπουργείο Ανάπτυξης για τη νέα Ανεξάρτητη Αρχή για την Προστασία του Καταναλωτή και την Εποπτεία της Αγοράς εστιάζουν στη βελτίωση και την επιτάχυνση των διαδικασιών ελέγχου, στη διαφάνεια, στη χρηματοδοτική αυτοτέλεια και στην ψηφιακή ενδυνάμωση της Επιτροπής και, συνολικά, αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας και της αποτελεσματικότητας της Αρχής.

Σημειώνεται ότι οι αλλαγές έρχονται σε μια περίοδο που η Επιτροπή συμπληρώνει 30 χρόνια από την ίδρυσή της, και με τις αλλαγές που προωθούνται από το υπουργείο Ανάπτυξης, όπως σχολιάζουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ στελέχη του υπουργείου, επιβεβαιώνεται η σημασία της Αρχής για τη διασφάλιση της διαφάνειας και του υγιούς ανταγωνισμού προς όφελος των επιχειρήσεων, των καταναλωτών και της ελληνικής οικονομίας.

Υπενθυμίζεται ότι σε πρόσφατη εκδήλωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος είχε επισημάνει: «Στην εποχή μας, όχι μόνο η οικονομική σταθερότητα, αλλά και το αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης και η εμπιστοσύνη στους θεσμούς είναι πιο απαραίτητα από ποτέ» προσθέτοντας ότι οι σύγχρονες προκλήσεις – από την τεχνητή νοημοσύνη έως την κλιματική κρίση – απαιτούν συνεχή προσαρμογή των ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους, ώστε να ανταποκρίνονται στις νέες ανάγκες της οικονομίας.

«Η Επιτροπή Ανταγωνισμού καλείται να φέρει εις πέρας μια πολύ δύσκολη αποστολή: να διαφυλάξει τη διαφάνεια στην αγορά και να προστατεύσει τον ανταγωνισμό από στρεβλώσεις, καρτέλ και καταχρηστικές πρακτικές», δήλωσε ο κ. Θεοδωρικάκος, υπογραμμίζοντας ότι «ως κυβέρνηση και ως υπουργείο Ανάπτυξης κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να την ενισχύσουμε με μέσα, πόρους και ανθρώπινο δυναμικό»

Οι αλλαγές

Αναλυτικά, σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ οι αλλαγές είναι οι εξής:

– Προηγούμενη γνωστοποίηση συγκεντρώσεων επιχειρήσεων. Θα είναι υποχρεωτική η γνωστοποίηση κάθε συγκέντρωσης επιχειρήσεων πριν από την υλοποίησή της με σκοπό την έγκαιρη και προληπτική παρέμβαση της Επιτροπής σε περιπτώσεις που μπορεί να επηρεάσουν τον ανταγωνισμό. Η γνωστοποίηση αφορά περιπτώσεις όπου ο συνολικός κύκλος εργασιών των συμμετεχουσών επιχειρήσεων υπερβαίνει τα 150 εκατ. ευρώ παγκοσμίως και τουλάχιστον δύο από αυτές έχουν άνω των 15 εκατ. ευρώ κύκλο εργασιών στην ελληνική αγορά.

– Νέοι κανόνες για τις προθεσμίες ελέγχου συγκεντρώσεων. Εισάγονται ρυθμίσεις για τη μη εκκίνηση των προθεσμιών ελέγχου συγκεντρώσεων από την Επιτροπή Ανταγωνισμού όταν η γνωστοποίηση είναι ελλιπής ή ανακριβής. Οι επιχειρήσεις θα καλούνται εντός επτά εργάσιμων ημερών να διορθώσουν ή να συμπληρώσουν τα στοιχεία τους, ενώ οι προθεσμίες αρχίζουν να «τρέχουν» μόνο από τη στιγμή της πλήρους και ορθής γνωστοποίησης. Παράλληλα, οι προθεσμίες μπορούν να παρατείνονται με συμφωνία των ενδιαφερομένων επιχειρήσεων.

– Νέο τέλος υπέρ της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Καθιερώνεται τέλος 1‰ (ένα τοις χιλίοις) για τις ανώνυμες εταιρείες που ιδρύονται ή αυξάνουν το μετοχικό τους κεφάλαιο. Το τέλος αυτό θα κατευθύνεται υπέρ της Επιτροπής Ανταγωνισμού, με στόχο την εξασφάλιση ελάχιστων ετήσιων εσόδων, τα οποία θα συνδέονται με το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ). Αν τα έσοδα υπολείπονται του ελάχιστου ορίου, η διαφορά θα καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό.

– Πρακτική άσκηση φοιτητών και ασκουμένων δικηγόρων. Θα επιτρέπεται η απασχόληση φοιτητών και ασκουμένων δικηγόρων στην Επιτροπή Ανταγωνισμού. Οι φοιτητές θα μπορούν να πραγματοποιούν πρακτική άσκηση έως εννέα μήνες, ενώ έως πέντε ασκούμενοι δικηγόροι θα μπορούν να τοποθετούνται σε νομικές υπηρεσίες της Αρχής. Οι όροι επιλογής, διάρκειας και αμοιβής θα καθορίζονται με αποφάσεις της Επιτροπής, ενισχύοντας έτσι τη σύνδεση της επιστημονικής εκπαίδευσης με την πρακτική εμπειρία.

Σημειώνεται ότι με το νέο πλαίσιο αντικαθίσταται το παλαιό καθεστώς άμισθης απασχόλησης.

Επιπλέον, παράλληλα με τη θεσμοθέτηση του νέου πλαισίου, ο υπουργός έχει ανακοινώσει την πρόσληψη 50 εξειδικευμένων στελεχών στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, που θα συμβάλουν στον εντοπισμό και την αντιμετώπιση πρακτικών στρέβλωσης του ανταγωνισμού.

«Θέλουμε να προσελκύσουμε νέους επιστήμονες υψηλού επιπέδου και να τους δώσουμε κίνητρο να παραμείνουν στη χώρα» έχει πει ο κ. Θεοδωρικάκος.

– Αυστηρότερα πρόστιμα για παραπλανητικές πληροφορίες. Ενισχύεται η δυνατότητα της Επιτροπής να επιβάλλει πρόστιμα έως 1% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών σε επιχειρήσεις που αρνούνται, καθυστερούν ή παραποιούν στοιχεία κατά τη διάρκεια ελέγχων. Παράλληλα, προβλέπονται και πρόστιμα για διευθυντικά στελέχη και υπαλλήλους, από 15.000 έως 30.000 ευρώ ημερησίως σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

– Ψηφιακά και τεχνολογικά εργαλεία στη διάθεση της Επιτροπής. Εισάγεται, για πρώτη φορά, η δυνατότητα χρήσης τεχνολογικών εργαλείων και τεχνητής νοημοσύνης από την Επιτροπή Ανταγωνισμού. Η Αρχή θα μπορεί να αξιοποιεί μεθόδους εξόρυξης δεδομένων, να συνδέεται με πληροφοριακά συστήματα του δημόσιου τομέα και να έχει άμεση πρόσβαση στο Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ), ενισχύοντας τον έλεγχο και τη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις.

– Αυστηρές κυρώσεις για παρεμπόδιση ερευνών. Αυξάνονται σημαντικά τα πρόστιμα για επιχειρήσεις που παρεμποδίζουν ή δυσχεραίνουν έρευνες της Επιτροπής. Προβλέπεται πρόστιμο έως 1% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών, καθώς και ημερήσιες χρηματικές κυρώσεις έως 3% του ημερήσιου κύκλου εργασιών. Για φυσικά πρόσωπα, τα πρόστιμα μπορεί να φτάσουν έως 2 εκατομμύρια ευρώ, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης.

Συνεργασία με τη νέα Αρχή για την Προστασία του Καταναλωτή

Στο ίδιο πνεύμα θεσμικής ενίσχυσης, η Ανεξάρτητη Αρχή για την Προστασία του Καταναλωτή και την Εποπτεία της Αγοράς, θα στελεχωθεί με 300 νέους ελεγκτές και θα διαθέτει σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία στα πρότυπα της ΑΑΔΕ. Όμως, όπως έχει επισημάνει ο κ. Θεοδωρικάκος, η νέα Αρχή θα έχει διακριτό αλλά συμπληρωματικό ρόλο με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, με στόχο μια συντονισμένη και αποτελεσματική εποπτεία της αγοράς.

«Ο υγιής ανταγωνισμός δεν είναι απλώς οικονομική αρχή, είναι κοινωνική αξία» τόνισε ο υπουργός στην πρόσφατη εκδήλωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού προσθέτοντας ότι «οι δυνάμεις της αγοράς δεν μπορεί να είναι ανεξέλεγκτες. Όταν ο ανταγωνισμός υπολειτουργεί, επικρατούν αθέμιτες πρακτικές και αδικίες εις βάρος του πολίτη».

Αναλυτικά τα άρθρα

ΜΕΡΟΣ Β΄

ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ – ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ Ν. 3959/2011

Άρθρο 36

Γνωστοποίηση συγκεντρώσεων επιχειρήσεων στην Επιτροπή Ανταγωνισμού – Τροποποίηση άρθρου 6 ν. 3959/2011

Στο άρθρο 6 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), περί προηγούμενης γνωστοποίησης συγκεντρώσεων επιχειρήσεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1, οι λέξεις «μέσα σε τριάντα (30) ημέρες» αντικαθίστανται από τις λέξεις «πριν από την πραγματοποίησή της και μετά», β) η παρ. 2 καταργείται, και οι παρ. 1 και 2 διαμορφώνονται ως εξής:

«1. Κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων πρέπει να γνωστοποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού πριν από την πραγματοποίησή της και μετά από τη σύναψη της συμφωνίας ή τη δημοσίευση της προσφοράς ή ανταλλαγής ή την ανάληψη υποχρέωσης για την απόκτηση συμμετοχής, που εξασφαλίζει τον έλεγχο της επιχείρησης, όταν ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση κατά το άρθρο 10 ανέρχεται στην παγκόσμια αγορά τουλάχιστον σε εκατόν πενήντα εκατομμύρια (150.000.000) ευρώ και δύο (2) τουλάχιστον από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, η καθεμία χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των δεκαπέντε εκατομμυρίων (15.000.000) ευρώ στην ελληνική αγορά.
2. [Καταργείται].».

Άρθρο 37

Μη εκκίνηση προθεσμιών της διαδικασίας προληπτικού ελέγχου συγκεντρώσεων της Επιτροπής Ανταγωνισμού – Αντικατάσταση παρ. 11 άρθρου 8 του ν. 3959/2011

Η παρ. 11 του άρθρου 8 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), περί της διαδικασίας προληπτικού ελέγχου συγκεντρώσεων και αποφάσεων της Επιτροπής Ανταγωνισμού, αντικαθίσταται ως εξής:

«11. Οι προθεσμίες που προβλέπονται στις παρ. 2, 3, 4 και 4Α, δεν εκκινούν, αν το έντυπο της γνωστοποίησης δεν έχει συμπληρωθεί πλήρως ή ορθώς, με αποτέλεσμα να μην μπορεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού να προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εντός επτά (7) εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της γνωστοποίησης αιτείται από τις γνωστοποιούσες επιχειρήσεις τη διόρθωση ή συμπλήρωση της αρχικής γνωστοποίησης. Η ως άνω προθεσμία ισχύει και για κάθε μεταγενέστερη υποβολή στοιχείων από τις γνωστοποιούσες επιχειρήσεις προς το σκοπό συμπλήρωσης ή διόρθωσης της αρχικής γνωστοποίησης και έως τη συμπλήρωση ή διόρθωση αυτής. Ως χρονικό σημείο έναρξης των προθεσμιών στις εν λόγω περιπτώσεις θεωρείται η ημερομηνία της προσήκουσας γνωστοποίησης.

Οι προθεσμίες που προβλέπονται στις παρ. 2, 3, 4, 4Α, 5 και 6 δεν εκκινούν, επίσης, στις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) αν η γνωστοποίηση είναι λανθασμένη ή παραπλανητική, με αποτέλεσμα να μην μπορεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού να προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης,

β) σε περίπτωση ανακοίνωσης από τις γνωστοποιούσες επιχειρήσεις ουσιωδών αλλαγών στα πραγματικά περιστατικά που περιέχονται στη γνωστοποίηση ή νέων πληροφοριών που καθίστανται γνωστές μετά την υποβολή της γνωστοποίησης, τις οποίες γνωρίζουν ή όφειλαν να γνωρίζουν οι γνωστοποιούσες επιχειρήσεις και θα ήταν ανακοινώσιμες, εφόσον ήταν γνωστές κατά τη χρόνο της υποβολής της γνωστοποίησης και οι οποίες δύνανται να επηρεάζουν σημαντικά την αξιολόγηση της συγκέντρωσης.

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ενημερώνει τις γνωστοποιούσες επιχειρήσεις εντός επτά (7) εργασίμων ημερών από την ημερομηνία κατά την οποία έλαβε γνώση της κατά την περ. α) λανθασμένης ή παραπλανητικής συγκέντρωσης ή από την ανακοίνωση των κατά την περ. β) ουσιωδών αλλαγών. Ως χρονικό σημείο έναρξης των προθεσμιών στις εν λόγω περιπτώσεις θεωρείται η ημερομηνία της υποβολής των ακριβών ή σχετικών πληροφοριών αντίστοιχα.

Οι προθεσμίες που προβλέπονται στις παρ. 2,3, 4, 4Α, 5 και 6 δύνανται να παραταθούν, αν συμφωνήσουν οι γνωστοποιούσες επιχειρήσεις.».

Άρθρο 38

Υπολογισμός τέλους υπέρ της Επιτροπής Ανταγωνισμού επί της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 17 ν. 3959/2011

Στην παρ. 1 του άρθρου 17 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), περί εσόδων και προϋπολογισμού της Επιτροπής Ανταγωνισμού, προστίθενται εδάφια δεύτερο και τρίτο και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 1 του άρθρου 17 διαμορφώνεται ως εξής:

«1. Στις ανώνυμες εταιρείες που ιδρύονται ή αυξάνουν το μετοχικό τους κεφάλαιο, επιβάλλεται τέλος ύψους ένα τοις χιλίοις (1‰), υπολογιζόμενο επί του μετοχικού κεφαλαίου ή επί του ποσού της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου αντιστοίχως υπέρ της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Ως μετοχικό κεφάλαιο κατά το προηγούμενο εδάφιο νοείται και το ποσό που προκύπτει από την έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο. Απαλλαγές από φόρους, τέλη, εισφορές, δικαιώματα ή άλλες επιβαρύνσεις υπέρ του Δημοσίου, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή εν γένει τρίτων που τυχόν προβλέπονται σε αναπτυξιακούς νόμους ή λοιπές προνομιακές διατάξεις δεν καταβάλλουν το τέλος του πρώτου εδαφίου του παρόντος. Τα έσοδα αυτά εισπράττονται στο όνομα και για λογαριασμό της Επιτροπής Ανταγωνισμού και κατατίθενται σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό, τη διαχείριση του οποίου έχει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, σύμφωνα με τον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισής της. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων, κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, καθορίζονται τα όργανα, ο τρόπος και η διαδικασία είσπραξης των πιο πάνω χρηματικών ποσών. Τα έσοδα της Επιτροπής Ανταγωνισμού πρέπει κατ` ελάχιστο να ανέρχονται για τα έτη 2021 και 2022 σε ποσό που αντιστοιχεί σε ύψος 0.0000368 του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ) του οικονομικού έτους 2019, όπως αυτό ορίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή («ελάχιστο όριο εσόδων»), ενώ για τα έτη από το 2023 και εφεξής σε ποσό που αντιστοιχεί σε ύψος 0.00004 (τέσσερα εκατοντάκις χιλιοστά) του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ) του προηγούμενου οικονομικού έτους, όπως αυτό ορίζεται κατ` έτος από την Ελληνική Στατιστική Αρχή («ελάχιστο όριο εσόδων»). Εάν το ύψος των εσόδων της Επιτροπής Ανταγωνισμού από τα τέλη του προηγούμενου εδαφίου είναι χαμηλότερο του ελάχιστου ορίου εσόδων, η σχετική διαφορά συμπληρώνεται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, κατόπιν σχετικού αιτήματος του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, κατόπιν σχετικού αιτήματος του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα έσοδα της Επιτροπής Ανταγωνισμού δύνανται να ενισχύονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό κατ` ελάχιστο σε ύψος 0.00001 (ένα εκατοντάκις χιλιοστό)του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ) του προηγούμενου έτους, όπως αυτό ορίστηκε από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, εφόσον το συμβούλιο εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής Ανταγωνισμού των παρ. 3 και 4 του άρθρου 22, κρίνει, κατά απλή πλειοψηφία, ότι οι μεσοπρόθεσμοι στόχοι της Επιτροπής Ανταγωνισμού, βάσει της στοχοθεσίας της Επιτροπής, και ύστερα από μέτρηση βασικών δεικτών απόδοσης, έχουν επιτευχθεί. Η ενίσχυση των εσόδων της Επιτροπής με αυτό το ποσό πραγματοποιείται εντός του αμέσως επόμενου οικονομικού έτους.».

Άρθρο 39

Πρακτική άσκηση φοιτητών και άσκηση δικηγόρων στην Επιτροπή Ανταγωνισμού – Αντικατάσταση παρ. 8 και προσθήκη παρ. 8α του άρθρου 21 ν. 3959/2011

1. Στο άρθρο 21 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), περί οργάνωσης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η παρ. 8 αντικαθίσταται ως εξής:

«8. Στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορούν να απασχολούνται φοιτητές που εκτελούν πρακτική άσκηση σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα καθώς και φοιτητές των οποίων το περιεχόμενο σπουδών είναι σχετικό με τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Ανταγωνισμού, για χρονική περίοδο που δεν μπορεί να υπερβαίνει τους εννέα (9) μήνες για τον καθένα. Ως φοιτητές νοούνται οι φοιτητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, προπτυχιακού και μεταπτυχιακού επιπέδου. Στις περιπτώσεις που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 69 ν. 4957/2022 (Α΄ 141), περί πρακτικής άσκησης φοιτητών, ο τρόπος επιλογής των ασκούμενων, ο χρόνος, ο τόπος και οι λοιπές συνθήκες εκτέλεσης της πρακτικής άσκησης καθορίζονται από την Επιτροπή Ανταγωνισμού. Στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου, η αμοιβή των ασκούμενων καθορίζεται με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού ως ποσοστό των αποδοχών νεοπροσλαμβανόμενου προσωπικού Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ). Αν η πρακτική άσκηση εμπίπτει στο άρθρο 69 του ν. 4957/2022, για τη σχετική δαπάνη αποζημίωσης εφαρμόζεται η παρ. 8 του άρθρου 69, άλλως αυτή βαρύνει τον προϋπολογισμό της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Οι ασκούμενοι κατά τη διάρκεια της άσκησής τους δεν αποκτούν εργασιακά ή συνταξιοδοτικά δικαιώματα και ασφαλίζονται μόνο για περιπτώσεις ατυχήματος και ασθένειας.».

2. Στο άρθρο 21 του ν. 3959/2011, προστίθεται παρ. 8α ως εξής:

«8α. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να απασχολεί μέχρι πέντε (5) ασκούμενους δικηγόρους σε αρμόδιες οργανικές μονάδες που άπτονται νομικών θεμάτων. Η διαδικασία επιλογής τους, ο χρόνος, ο τόπος, η αμοιβή της άσκησης, καθώς και οι λοιπές συνθήκες άσκησης των ασκούμενων δικηγόρων ρυθμίζονται με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο για τους ασκούμενους δικηγόρους. , H Επιτροπή Ανταγωνισμού αναλαμβάνει τη σχετική δαπάνη.».

Άρθρο 40

Επιβολή προστίμου σε περιπτώσεις άρνησης, δυστροπίας, καθυστέρησης παροχής πληροφοριών, άρνησης παροχής προφορικών εξηγήσεων ή παροχής ανακριβών, παραπλανητικών ή ελλιπών πληροφοριών – Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 38 του ν. 3959/2011

Στην περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 38 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), περί παροχής πληροφοριών, μετά από τις λέξεις «με απόφαση της,» προστίθενται οι λέξεις «πρόστιμο που δεν υπερβαίνει το ένα τοις εκατό (1%) του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών της προηγούμενης της απόφασης οικονομικής χρήσης, καθώς και» και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:

3. Σε περίπτωση άρνησης, δυστροπίας ή καθυστέρησης παροχής πληροφοριών ή άρνησης παροχής προφορικών επεξηγήσεων ή παροχής ανακριβών, παραπλανητικών ή ελλιπών πληροφοριών, κατά περίπτωση, στο πλαίσιο εφαρμογής των παρ. 1 και 2 ή σε περίπτωση παροχής ανακριβών, παραπλανητικών ή ελλιπών πληροφοριών, στο πλαίσιο εφαρμογής των παρ. 1Α και 2Β και με την επιφύλαξη των ποινικών κυρώσεων του άρθρου 44, η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί, όταν πρόκειται για:

α) επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων να επιβάλει, με απόφασή της, πρόστιμο που δεν υπερβαίνει το ένα τοις εκατό (1%) του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών της προηγούμενης της απόφασης οικονομικής χρήσης, καθώς και χρηματική κύρωση ανά ημέρα μη συμμόρφωσης, η οποία καθορίζεται αναλογικά προς τον μέσο ημερήσιο συνολικό παγκόσμιο κύκλο εργασιών της επιχείρησης ή της ένωσης επιχειρήσεων κατά την προηγούμενη της έκδοσης της απόφασης οικονομική χρήση, με ανώτατο όριο το τρία τοις εκατό (3%) αυτού του κύκλου εργασιών και υπολογίζονται από την ημερομηνία που ορίζει η οικεία απόφαση της Αρχής, ατομικώς δε στους διευθυντές και υπαλλήλους τους να επιβάλει πρόστιμο από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ ανά ημέρα μη συμμόρφωσης,

β) δημόσιους υπαλλήλους ή υπαλλήλους νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή υπαλλήλους Ο.Τ.Α. να αναφέρεται αρμοδίως, προκειμένου να κινηθεί πειθαρχική δίωξη για τις πιο πάνω παραβάσεις οι οποίες συνιστούν πειθαρχικό παράπτωμα.».

Άρθρο 41

Χρήση τεχνολογικών εργαλείων και ηλεκτρονικών εφαρμογών από την Επιτροπή Ανταγωνισμού – Εξουσιοδοτική διάταξη – Προσθήκη άρθρου 38Α στον ν. 3959/2011

Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93), προστίθεται άρθρο 38Α ως εξής:

«Άρθρο 38Α

Χρήση τεχνολογικών εργαλείων και ηλεκτρονικών εφαρμογών από την Επιτροπή Ανταγωνισμού – Εξουσιοδοτική διάταξη

1. Στο πλαίσιο άσκησης των καθηκόντων της, η Επιτροπή Ανταγωνισμού δύναται να χρησιμοποιεί τεχνολογικά εργαλεία και ηλεκτρονικές εφαρμογές, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων, εργαλείων, εφαρμογών και μεθόδων τεχνητής νοημοσύνης, και ιδίως να προβαίνει:

α) στη χρήση μεθόδων εξόρυξης δεδομένων, που είναι δημοσίως διαθέσιμα στο διαδίκτυο,

β) στη διασύνδεση με πληροφοριακά συστήματα φορέων του δημόσιου τομέα, όπως αυτό ορίζεται στην περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 14 ν. 4270/2014 (Α΄ 143),

γ) στη διασύνδεση με πληροφοριακά συστήματα, που τελούν υπό τη διαχείριση τρίτων, κατόπιν συναίνεσής τους.

2. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, αποκτά απευθείας πρόσβαση στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα – Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημόσιων Συμβάσεων (ΟΠΣ- ΕΣΗΔΗΣ).».

Άρθρο 42

Επιβολή προστίμου σε περιπτώσεις άρνησης, παρεμπόδισης ή δυσχέρανσης ερευνών – Τροποποίηση παρ. 5 άρθρου 39 ν. 3959/2011

Στην παρ. 5 του άρθρου 39 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), περί διεξαγωγής ερευνών, μετά από τις λέξεις «με οποιονδήποτε τρόπο,» προστίθενται οι λέξεις «πρόστιμο που δεν υπερβαίνει το ένα τοις εκατό (1%) του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών της προηγούμενης της απόφασης οικονομικής χρήσης, καθώς και να επιβάλει», και μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:

«5. Με την επιφύλαξη των ποινικών κυρώσεων που προβλέπονται στο άρθρο 44, η Επιτροπή Ανταγωνισμού επιβάλλει με απόφασή της, στις επιχειρήσεις και στις ενώσεις επιχειρήσεων που αρνούνται να υποβληθούν ή παρεμποδίζουν ή δυσχεραίνουν τις έρευνες των παρ. 1, 2 και 3 με οποιονδήποτε τρόπο, πρόστιμο που δεν υπερβαίνει το ένα τοις εκατό (1%) του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών της προηγούμενης της απόφασης οικονομικής χρήσης, καθώς και να επιβάλειχρηματική κύρωση ανά ημέρα μη συμμόρφωσης. Αυτή, όσον αφορά στις επιχειρήσεις και στις ενώσεις επιχειρήσεων, καθορίζεται αναλογικά προς τον μέσο ημερήσιο συνολικό παγκόσμιο κύκλο εργασιών της δυστροπούσας επιχείρησης ή ένωσης επιχειρήσεων κατά την προηγούμενη της έκδοσης της απόφασης οικονομική χρήση με ανώτατο όριο το τρία τοις εκατό (3%) αυτού του κύκλου εργασιών και υπολογίζονται από την ημερομηνία που ορίζει η οικεία απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Περαιτέρω, η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να επιβάλει σε οποιονδήποτε άλλο επιδεικνύει την ως άνω συμπεριφορά, χρηματική κύρωση τουλάχιστον δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) έως δύο εκατομμυρίων (2.000.000) ευρώ και στους υπαλλήλους των ως άνω επιχειρήσεων ή ενώσεων επιχειρήσεων που επιδεικνύουν την ως άνω συμπεριφορά, πρόστιμο τουλάχιστον πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ έως δύο εκατομμυρίων (2.000.000) ευρώ. Εφόσον είναι δυνατόν να υπολογιστεί το ύψος του οικονομικού οφέλους από την παράβαση, το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου δεν μπορεί να είναι μικρότερο από αυτό, ακόμα και αν υπερβαίνει το ανώτατο ποσό που ορίζεται στο τρίτο εδάφιο. Κατά την επιμέτρηση των ανωτέρω λαμβάνονται ιδίως υπόψη η σοβαρότητα της εξεταζόμενης υπόθεσης, η απαξία των πράξεων και η επίπτωσή τους στην έκβαση της έρευνας.».

*Η φωτογραφία παραχωρήθηκε από το υπουργείο Ανάπτυξης
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τουλάχιστον 26 τραυματίες στην επιδρομή της Ρωσίας στην πρωτεύουσα της Ουκρανίας (αρχές)

Τουλάχιστον 26 άνθρωποι, ανάμεσά τους έξι παιδιά, τραυματίστηκαν στη ρωσική επιδρομή με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης εναντίον της ουκρανικής πρωτεύουσας τη νύχτα, ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές μέσω Telegram η στρατιωτική διοίκηση του Κιέβου.

Η ουκρανική αντιαεροπορική άμυνα ανέλαβε δράση για να αποκρούσει την επιδρομή και συντρίμμια drones που καταρρίφθηκαν προκάλεσαν ζημιές και πυρκαγιές, σύμφωνα με τις ουκρανικές στρατιωτικές αρχές.

Δυο κτίρια, 9ώροφη και 16ώροφη πολυκατοικία, «χτυπήθηκαν» ανέφερε παράλληλα νωρίτερα ο δήμαρχος του Κιέβου Βιτάλι Κλίτσκο μέσω Telegram, χωρίς ούτε στην πρώτη, ούτε στη δεύτερη περίπτωση να διευκρινίσει αν τα πλήγματα έγιναν απευθείας ή κατέπεσαν συντρίμμια.

Τα θύματα «δέχονται ιατρική βοήθεια» και κάποια «εισήχθησαν σε νοσοκομεία», σύμφωνα με τη στρατιωτική διοίκησης της ουκρανικής πρωτεύουσας, που δεν ξεκαθάρισε πόσο σοβαρή είναι η κατάστασή τους.

Και οι δύο πλευρές στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας αρνούνται πως βάζουν εσκεμμένα αμάχους στον πόλεμο, αλλά τα θύματα είναι χιλιάδες, στη μεγάλη πλειονότητά τους στην ουκρανική πλευρά.

ΦΩΤΟ ΑΠΕ - EPA/SERGEY DOLZHENKO
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Θεσσαλονίκη τιμά τον πολιούχο της Άγιο Δημήτριο και την 113η επέτειο της απελευθέρωσής της

Με λαμπρότητα γίνεται σήμερα στη Θεσσαλονίκη ο διπλός εορτασμός του Πολιούχου Αγίου Δημητρίου και της 113ης επετείου απελευθέρωσης της πόλης από τον οθωμανικό ζυγό.

Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε το 280 μΧ και μαρτύρησε το 306 μΧ, αφού καταδικάστηκε σε λογχισμό από τον Γαλέριο, στο σημείο όπου σήμερα βρίσκεται η κρύπτη του στον ομώνυμο ναό.

Υπήρξε δραστήριο μέλος της χριστιανικής κοινότητας και για τη δράση του αυτή υπέστη διωγμούς και βασανιστήρια.

Τα ιερά λείψανα και η τιμία κάρα του εντοπίστηκαν στο Σαν Λορέντζο της Ιταλίας και ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Παντελεήμων Β’ έκανε τις απαραίτητες ενέργειες για τη μεταφορά τους. Έτσι στις 23 Οκτωβρίου έφτασε στη Θεσσαλονίκη η τιμία κάρα και στις 12 Απριλίου του 1980 τα ιερά λείψανα. Έκτοτε φυλάσσονται στον ναό του Αγίου Δημητρίου όπου είναι και ο τόπος του προσκυνήματος.

Η ορθόδοξη παράδοση θεωρεί τον Άγιο Δημήτριο θαυματουργό και προστάτη της Θεσσαλονίκης, καθώς τον έχει συνδέσει με την υπεράσπιση και την προστασία της πόλης από ξένους πολιορκητές.

Η παράδοση αυτή ενισχύθηκε από το γεγονός ότι η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης έγινε την ημέρα της εορτής του, στις 26 Οκτωβρίου του 1912.

Περικυκλωμένος από τις δυνάμεις του Ελληνικού Στρατού ο αρχιστράτηγος του τουρκικού στρατού Χασάν Ταχσί πασάς αναγκάστηκε να υπογράψει την παράδοση της Θεσσαλονίκης στις 11 το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου 1912.

Το Πρωτόκολλο Παράδοσης από την ελληνική πλευρά υπέγραψαν οι αντιπρόσωποι του Γενικού Στρατηγείου, ο αντισυνταγματάρχης Βίκτωρ Δούσμανης και ο λοχαγός Ιωάννης Μεταξάς, και στο άρθρο 3 αναφερόταν «ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης παραδίδεται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν μέχρι τῆς συνομολογήσεως τῆς εἰρήνης».

Τότε παραδόθηκαν 25.000 Τούρκοι οπλίτες και περίπου 1.000 αξιωματικοί, ενώ στην κατοχή του Ελληνικού Στρατού περιήλθαν 70 πυροβόλα, 30 πολυβόλα, 1.200 ίπποι και άφθονο υλικό κάθε κατηγορίας.

Η πρώτη ελληνική στρατιωτική μονάδα μπήκε στη Θεσσαλονίκη το μεσημέρι της 27ης Οκτωβρίου και ήταν το Απόσπασμα Ευζώνων Κωνσταντινόπουλου με τμήμα Ιππικού. Οι κάτοικοι της πόλης τους υποδέχθηκαν με ενθουσιασμό και πανηγυρικές εκδηλώσεις χαράς. Μέσα από τους κεντρικούς δρόμους κατευθύνθηκαν στο Διοικητήριο όπου και εγκαταστάθηκαν.

Στις 11 το πρωί της 28ης Οκτωβρίου μπήκε θριαμβευτής στη Θεσσαλονίκη ο αρχιστράτηγος και διάδοχος του θρόνου Κωνσταντίνος, επικεφαλής της Ι Μεραρχίας, και παρά τη βροχή ο κόσμος ξεχύθηκε στους δρόμους για να τους υποδεχτεί. Τελέστηκε δοξολογία στον ναό του Αγίου Μηνά στη συνέχεια ο Κωνσταντίνος μετέβη στο Διοικητήριο και ακολούθησε παρέλαση της Ι Μεραρχίας ενώπιον του και παρουσίαση των αρχών της πόλης.

Το πρωί της 29ης Οκτωβρίου μπήκε στην πόλη ο βασιλιάς Γεώργιος και μαζί με τα πλήθη που τον υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό κατευθύνθηκε στον Λευκό Πύργο όπου έγινε έπαρση της σημαίας και πυροβόλα έριξαν 21 χαιρετιστήριες βολές.

Το στρατηγείο του Ελληνικού Στρατού είχε στηθεί 25 χιλιόμετρα έξω από τη Θεσσαλονίκη, στο Τόψιν (σημερινή Γέφυρα του δήμου Χαλκηδόνος), και στο κτίριο όπου έγιναν οι διαπραγματεύσεις, ανάμεσα στον αρχιστράτηγο του Ελληνικού Στρατού και διάδοχο του θρόνου Κωνσταντίνο και τον αρχιστράτηγο του Τουρκικού Στρατού Χασάν Ταχσίν Πασά (διοικητής της Θεσσαλονίκης), από τις 24 έως τις 26 Οκτωβρίου του 1912, για την παράδοση της πόλης. Εκεί σήμερα στεγάζεται το Στρατιωτικό Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων ΤΟΨΙΝ.

Στο Μουσείο φιλοξενούνται πολεμικά κειμήλια των Βαλκανικών Πολέμων, στρατιωτικές στολές Ελλήνων αξιωματικών, πιστόλια και περίστροφα του Ελληνικού Στρατού, μετάλλια πολεμιστών, τουρκικά, σερβικά και ρουμανικά πολεμικά κειμήλια, πίνακες, έπιπλα και οικιακά σκεύη.

Στον προαύλιο χώρο του Μουσείου υπάρχει ταφικό μνημείο του Χασάν Ταχσίν Πασά και του γιου και υπασπιστή του Κενάν Μεσαρέ.

Το κτίριο του Μουσείου κτίστηκε το 1905 ως εξοχική κατοικία του Ιταλοεβραίου Γιάκο Μοδιάνο, που ανήκε σε μια από τις ισχυρότερες οικογένειες της Θεσσαλονίκης. Ο πατέρας του, Σαούλ Μοδιάνο, ήταν ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στην Οθωμανική αυτοκρατορία.

Το 1999 το κτίριο αγόρασε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το μετέτρεψε σε Στρατιωτικό Μουσείο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τρία ορόσημα για να βγει ο αγροτικός τομέας από το «μνημόνιo»

Σε ένα κρίσιμο στο θέμα των αγροτικών επιδοτήσεων, δίμηνο, η Ελλάδα καλείται να εκπληρώσει τρία ορόσημα, όπως επιβεβαιώθηκε και κατά τη συνάντηση που είχε την περασμένη Πέμπτη ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης με την επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Αγροτικής Πολιτικής της Κομισιόν Elisabeth Werner.

Σε μια στιγμή, δηλαδή, κατά την οποία ο αγροτικός τομέας έχει μπει σε ένα ιδιότυπο «μνημόνιο» λόγω του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, η κυβέρνηση καλείται να υλοποιήσει τις σκληρές απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να αποφύγει νέα πρόστιμα ή περικοπή των αγροτικών επιδοτήσεων.

Συνολικά τη δύσκολη αυτή αποστολή έχει αναλάβει ο Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος συνομιλεί με την Κομισιόν και συντονίζει τις κυβερνητικές ενέργειες. Μαζί με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστα Τσιάρα και την υπόλοιπη πολιτική ηγεσία του υπουργείου, τον διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή και τον νέο πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ Γιάννη Καββαδά. Ο Κ. Χατζηδάκης και η κυβέρνηση προσπαθούν, έτσι, να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις της Κομισιόν και στην ανάγκη να πληρωθούν οι αγρότες το συντομότερο δυνατόν.

Στη συνάντηση, ειδικότερα, που είχε την Πέμπτη ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης με την επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Αγροτικής Πολιτικής της Κομισιόν κυρία Werner διαπιστώθηκε σύμφωνα με πληροφορίες η πρόοδος της ελληνικής πλευράς και ότι τελικά η κυβέρνηση θα καταφέρει να εξασφαλίσει την ομαλή ροή των αγροτικών επιδοτήσεων.

Αναλυτικά, όπως επιβεβαιώθηκε και στη συνάντηση, η Ελλάδα έχει μπροστά της τρία κρίσιμα ορόσημα:

1. Να καταθέσει μέχρι τις 4 Νοεμβρίου την πρόταση της για ένα αξιόπιστο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου των αγροτικών επιδοτήσεων.

2. Να δοθεί μέχρι τέλος Νοεμβρίου η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης του 2025 αφού πρώτα έχουν πραγματοποιηθεί οι έλεγχοι και οι διασταυρώσεις που έχουν ζητηθεί από την Κομισιόν.

3. Να ψηφιστεί μέχρι τον Δεκέμβριο ο νόμος για την κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και η μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στην ΑΑΔΕ.

Σχετικά με το πρώτο ορόσημο, το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου των αγροτικών επιδοτήσεων (ΟΣΔΕ), έχει γίνει σημαντική δουλειά -σύμφωνα με αρμόδιες πηγές- τους τελευταίους δύο μήνες με συνεχή ανταλλαγή εγγράφων και δεδομένων ανάμεσα στην Κομισιόν και την ελληνική πλευρά (υπενθυμίζεται ότι έχει συγκροτηθεί ειδική task force από τον Αύγουστο).

Στο θέμα αυτό, εκτός από τη διασφάλιση ενός αξιόπιστου συστήματος ελέγχων, ζητούμενο είναι και ένα αξιόπιστο σύστημα καταγραφής των αγροτικών εκτάσεων και ένα αξιόπιστο σύστημα καταγραφής του ζωικού κεφαλαίου. Για το θέμα της καταγραφής των αγροτικών εκτάσεων έχει βρεθεί η λύση του ΑΤΑΚ (αριθμός ταυτότητας ακινήτων) που ήταν υποχρεωτικός στις φετινές δηλώσεις για τη βασική επιδότηση των αγροτών. Ενώ για την καταγραφή του ζωικού κεφαλαίου θα εκδοθεί εντός της επόμενης εβδομάδα η νέα ΚΥΑ περί βοσκοτόπων μέσα από την οποία θα προκύπτει ότι το ζωικό κεφάλαιο θα υπολογίζεται σε συνάρτηση με τα τιμολόγια των κτηνοτρόφων για κρέας, γάλα και ζωοτροφές.

Σχετικά με το δεύτερο προαπαιτούμενο, αυτό της βασικής ενίσχυσης, η πλατφόρμα για την υποβολή των δηλώσεων των αγροτών έκλεισε την προηγούμενη εβδομάδα (δεχόταν δηλώσεις αγροτών μέχρι 20 Οκτωβρίου). Έτσι ο ΟΠΕΚΕΠΕ ξεκίνησε την επεξεργασία των δηλώσεων και έχει καταρτίσει το σχετικό πλάνο ελέγχων που έχει ζητήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η κυβέρνηση υφίσταται μεγάλη πίεση από τον αγροτικό κόσμο ώστε να πληρώσει την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης το συντομότερο δυνατόν (τα προηγούμενα χρόνια καταβαλλόταν μέχρι την 30ή Οκτωβρίου).

Τώρα, ο στόχος είναι η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης να καταβληθεί μέχρι τέλη Νοεμβρίου. Ας διευκρινισθεί ότι δεν μπορεί να δοθεί νωρίτερα, γιατί πρέπει να γίνουν έλεγχοι, δεν μπορεί να δοθεί και αργότερα γιατί τότε η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει τον κίνδυνο να μην μπορεί να απορροφήσει τα κοινοτικά χρήματα.

Τέλος, για το τρίτο προαπαιτούμενο, την κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στην ΑΑΔΕ, η Κομισιόν δίνει πολύ μεγάλη έμφαση -και αυτό προέκυψε και κατά την τελευταία συνάντηση με τον Κωστή Χατζηδάκη.

Μάλιστα, το σχετικό νομοσχέδιο καταρτίζεται και θα περάσει από το Υπουργικό Συμβούλιο της επόμενης εβδομάδας (το σχέδιο νόμου θα το παρουσιάσει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, σύμφωνα με πληροφορίες). Από εκεί και πέρα, η κυβέρνηση προγραμματίζει να καταθέσει το νομοσχέδιο στη Βουλή μέχρι το τέλος Νοεμβρίου και να ψηφιστεί μέσα στον Δεκέμβριο.

Συμπερασματικά, εισερχόμαστε σε ένα κρίσιμο δίμηνο που θα κρίνει σχεδόν τα πάντα για τον αγροτικό τομέα, και είναι χαρακτηριστικό αυτό που ο Κωστής Χατζηδάκης λέει στους συνεργάτες: ότι, δηλαδή, έχουμε μπροστά μας μια μεγάλη ανηφόρα με επικίνδυνες στροφές, αλλά δεν υπάρχει κανένα περιθώριο λάθους!

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επιστήμη: Γλυκό νερό εντοπίστηκε κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα του Κορινθιακού Κόλπου

Ένα υδάτινο σύστημα ηλικίας 800.000 ετών, με νερό χαμηλής αλατότητας αποθηκευμένο σε ιζήματα κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα, αποκάλυψε διεθνής ερευνητική ομάδα στον Κορινθιακό Κόλπο. Σε μια εποχή που οι προκλήσεις από τα περιορισμένα αποθέματα νερού είναι πολλές, η χαρτογράφηση των υπόγειων υδάτων αποτελεί πολύτιμη πληροφορία για το μέλλον.

Οι ερευνητές από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της Μάλτας και της Ιταλίας έθεσαν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός τους τον Κορινθιακό Κόλπο, «μια από τις πιο καλά μελετημένες περιοχές της Μεσογείου όσον αφορά στην τεκτονική δραστηριότητα και την απόθεση των ιζημάτων», όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας, Σενάι Χοροζάλ (Senay Horozal). «Πρόκειται για μια γεωλογικά ενεργή λεκάνη σχίσματος με υψηλό ρυθμό συσσώρευσης ιζημάτων που έχει βιώσει σημαντικές διακυμάνσεις στη στάθμη της θάλασσας τα τελευταία εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, στοιχεία που την καθιστούν ιδανικό φυσικό εργαστήριο για τη μελέτη του πώς σχηματίζονται και διατηρούνται τα παράκτια συστήματα υπόγειων υδάτων χαμηλής αλατότητας», προσθέτει.

Fig.1 Corinth
χάρτης του Κορινθιακού Κόλπου και των περιχώρων του

Κατά τη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό της Διεθνούς Ένωσης Υδρογεωλόγων «Hydrogeology Journal», η ομάδα εντόπισε και χαρτογράφησε παράκτια νερά χαμηλής αλατότητας αποθηκευμένα σε ιζήματα κάτω από τον Κορινθιακό Κόλπο. Όπως προέκυψε, οι μεγάλες πτώσεις της στάθμης της θάλασσας κατά τις παγετώδεις περιόδους επέτρεψαν στο νερό της βροχής και των ποταμών να διεισδύσει στα παράκτια και υποθαλάσσια ιζήματα και μέρος του να διατηρηθεί μέχρι σήμερα.

Το νερό χαμηλής αλατότητας εντοπίζεται σε βάθη από περίπου 20 έως 600-700 μέτρα κάτω από τον πυθμένα στην κεντρική λεκάνη του Κορινθιακού Κόλπου και από 15 έως 150 μέτρα κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας στην ανατολική περιοχή των Αλκυονίδων. Τα πλευρικά στρώματα ιζημάτων στη λεκάνη μπορούν να περιέχουν έως και περίπου 250 κυβικά χιλιόμετρα αυτού του υπόγειου νερού.

Η ομάδα εφάρμοσε μια διεπιστημονική προσέγγιση συνδυάζοντας σεισμικά δεδομένα υψηλής ποιότητας, πυρήνες από γεωτρήσεις από προηγούμενα διεθνή προγράμματα, όπως την Αποστολή 381 του Διεθνούς Προγράμματος Ανακάλυψης Ωκεανών (IODP), στην οποία συμμετείχε μεταξύ άλλων το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, καθώς και υδρογεωλογική μοντελοποίηση, για να διερευνήσει την παρουσία και την κατανομή του παράκτιου νερού χαμηλής αλατότητας κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας και τις αλλαγές στην αλατότητα του νερού με την πάροδο του χρόνου. Αυτές οι μέθοδοι συνδυαστικά αποκαλύπτουν πού είναι πιο πιθανό να αποθηκεύεται το νερό και πώς έχει μετακινηθεί με την πάροδο του χρόνου.

Fig.9b
τρισδιάστατη μοντελοποίηση της αλατότητας στην κεντρική περιοχή του Κόλπου. Credit: Horozal et al.

Υπολογιστικές προσομοιώσεις των τελευταίων 800.000 ετών παρακολούθησαν τις αλλαγές στην αλατότητα του νερού μέσα στα ιζήματα με την πάροδο του χρόνου και επιβεβαιώνουν ότι το νερό αποτέθηκε εκεί κυρίως κατά τη διάρκεια των παγετώνων, οπότε η στάθμη της θάλασσας ήταν πολύ χαμηλότερη και μεγάλες περιοχές της υφαλοκρηπίδας ήταν εκτεθειμένες. «Κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων, το νερό της βροχής και το νερό των ποταμών μπορούσαν να διεισδύσουν στα ιζήματα και να αποθηκευτούν. Η παρουσία πλευρικά εκτεταμένων, χαμηλής διαπερατότητας ιζηματογενών στρωμάτων έχει βοηθήσει στη διατήρηση αυτών των υδάτινων σωμάτων για 800.000 χρόνια, τα οποία λειτουργούσαν ως δεξαμενές που τροφοδοτούνταν συνεχώς κατά την περίοδο που η στάθμη της θάλασσας ήταν χαμηλή. Παρόλο που το αποθηκευμένο γλυκό νερό δεν έχει παραμείνει πλήρως αμετάβλητο για 800.000 χρόνια, το σύστημα στο σύνολό του έχει σταθεροποιηθεί σε χαμηλή αλατότητα μακροπρόθεσμα αναμειγνυόμενο με το θαλασσινό νερό σε πολλαπλές ανόδους και πτώσεις της στάθμης της θάλασσας», υπογραμμίζει η κ. Χοροζάλ.

Η Ελλάδα, όπως και πολλές μεσογειακές χώρες, αντιμετωπίζει αυξανόμενη πίεση στους υδάτινους πόρους, οπότε η χαρτογράφηση των σημείων, όπου υπάρχουν αυτά τα υπόγεια ύδατα και η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι γεωλογικές δομές τα προστατεύουν μπορεί να δώσει στην πολιτεία μια σαφέστερη εικόνα του υπεδάφους. Η Σενάι Χοροζάλ τονίζει ότι «στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής και της αυξανόμενης ζήτησης για γλυκό νερό, η γνώση του πού βρίσκονται αυτά τα υδάτινα σώματα χαμηλής αλατότητας και πόσο νερό μπορεί να περιέχουν είναι κρίσιμη για τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές διαχείρισης των υδάτων». Ωστόσο, εφιστά την προσοχή ότι «οποιαδήποτε πιθανή αξιοποίηση θα πρέπει να προσεγγιστεί πολύ προσεκτικά, δεδομένης της περιβαλλοντικής ευαισθησίας των παράκτιων συστημάτων».

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

https://link.springer.com/article/10.1007/s10040-025-02943-x

ΦΩΤΟ Credit: Horozal et al.
ΑΠΕ-ΜΠΕ