Κάνοντας τον εβδομαδιαίο απολογισμό του κυβερνητικού έργου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα αναφέρθηκε στην πορεία της οικονομίας και τις προβλέψεις της Κομισιόν, στην έκτακτη βοήθεια στους συμπολίτες μας τον Δεκέμβριο, στο πρόγραμμα «Μόνιμη Μείωση Τιμής» και τους ελέγχους στην αγορά, στην αναβάθμιση των τμημάτων επειγόντων περιστατικών 9 νοσοκομείων, στην εθνική δράση κατά της παιδικής παχυσαρκίας, στο νέο δικαστικό μέγαρο Πειραιά, στο πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», στον ψηφιακό μετασχηματισμό Προξενικών Υπηρεσιών, στο πόρισμα για τη διαχείριση υδάτων και αντιπλημμυρικής προστασίας στη Θεσσαλία από την ολλανδική εταιρεία HVA International, και στην πορεία της αρωγής στους συμπολίτες μας που έχουν πληγεί από τις πλημμύρες.

Αναλυτικά η ανάρτηση του πρωθυπουργού

Έχω την εντύπωση πως οι περισσότερες ειδήσεις για τις οποίες θα σας μιλήσω σήμερα δεν έχουν λάβει την προσοχή που τους αξίζει στην πολιτική επικαιρότητα. Ίσως αυτό ισχύει κάθε εβδομάδα, καθώς μικρά βήματα προς το καλύτερο δεν τραβούν το ενδιαφέρον όσο θα θέλαμε. Ελπίζω όμως ότι αξίζουν την προσοχή σας και σας ευχαριστώ που αφιερώνετε λίγο από τον χρόνο σας για να διαβάσετε τα βήματα που κάναμε αυτή την εβδομάδα!
Σήμερα λοιπόν θα σας μιλήσω για την πορεία της οικονομίας και τις προβλέψεις της Κομισιόν, για την έκτακτη βοήθεια στους συμπολίτες μας τον Δεκέμβριο, την πρόοδο στο πρόγραμμα «Μόνιμη Μείωση Τιμής» και τους ελέγχους στην αγορά, την αναβάθμιση των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών 9 νοσοκομείων, την Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, το νέο Δικαστικό Μέγαρο Πειραιά, το πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», τον ψηφιακό μετασχηματισμό Προξενικών Υπηρεσιών, το πόρισμα για τη διαχείριση υδάτων και αντιπλημμυρικής προστασίας στη Θεσσαλία από την ολλανδική εταιρεία HVA International, και φυσικά την πρόοδο της αρωγής στους συμπολίτες μας που έχουν πληγεί από τις πλημμύρες.
Επιτρέψτε μου όμως να ξεκινήσω με καλά νέα από το μέτωπο της οικονομίας. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν, η Ελλάδα παρουσιάζει την τρίτη καλύτερη επίδοση μεταξύ των 27 ως προς τον ρυθμό ανάπτυξης που θα παραμείνει πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης έως και το 2025. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «βλέπει» σταδιακή μείωση του ελλείμματος, βελτίωση του πλεονάσματος και περαιτέρω αποκλιμάκωση του χρέους. Είχε και άλλες θετικές προβλέψεις η έκθεση της Κομισιόν: θα συνεχιστεί η αύξηση της απασχόλησης, η ανεργία θα πέσει κάτω από το 10% και -στο θέμα που καίει πιο πολύ τα ελληνικά νοικοκυριά- ο πληθωρισμός θα αρχίσει αν υποχωρεί έστω και αργά, θα κινηθεί πάντως σε χαμηλότερα επίπεδα από τον μέσο όρο στην ΕΕ.
Η δημοσιονομικά ισορροπημένη πολιτική μας αποδίδει, φαίνεται και από τη σταθερά καλή πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού και όπως έχω δεσμευτεί, το πλεόνασμα της ανάπτυξης θα επιστρέφει στην κοινωνία για την ενίσχυση πρωτίστως των πιο ευάλωτων που πλήττονται περισσότερο από το υψηλό επίπεδο τιμών, κυρίως των τροφίμων.
Τον Δεκέμβριο λοιπόν θα δοθούν 352 εκ. ευρώ ως έκτακτο επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης, χωρίς να παρεκκλίνουμε από τους στόχους του προϋπολογισμού. Συνολικά 2,3 εκ. πολίτες (οικογένειες με παιδιά και τα άτομα με ειδικές ανάγκες -δικαιούχοι των επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ και χαμηλοσυνταξιούχοι) θα λάβουν την έκτακτη στήριξη, συμπληρωματικά των παρεμβάσεων που έχουν ήδη εξαγγελθεί για τον Δεκέμβριο, όπως είναι το αυξημένο κατά 8% ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, τα 150 ευρώ στους συνταξιούχους χωρίς προσωπική διαφορά , το επίδομα θέρμανσης , το Youth Pass και το Market Pass στη Θεσσαλία και τον Έβρο.
Ξέρω ότι η απάντηση στην ακρίβεια δεν είναι τα μέτρα προσωρινού και επιδοματικού χαρακτήρα. Είναι όμως εξαιρετικά χρήσιμα και απαραίτητα, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες παρεμβάσεις μας για συγκράτηση των τιμών στα ράφια. Όπως το πρόγραμμα Μόνιμη Μείωση Τιμών που συμπεριλαμβάνει πλέον 848 κωδικούς -σχεδόν 200 περισσότερους από την περασμένη Κυριακή- σε 37 βασικές κατηγορίες προϊόντων. Παράλληλα, συνεχίζονται οι έλεγχοι από τη ΔΙΜΕΑ -μόνο τις τελευταίες ημέρες μπήκαν πρόστιμα 1,6 εκ. ευρώ σε δύο πολυεθνικές εταιρείες για αθέμιτη κερδοφορία. Κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου. Θα προστατεύσουμε τους πολίτες από όσους νομίζουν ότι θα κερδοσκοπήσουν σε βάρος τους, εκμεταλλευόμενοι τις συνέπειες του εισαγόμενου πληθωρισμού.
Προστατεύουμε όμως και τα χρήματα των φορολογουμένων από τους επιτήδειους που νομίζουν ότι μπορούν να κλέβουν τους Δημόσιους Οργανισμούς. Συγχαίρω την Ελληνική Αστυνομία που εξιχνίασε κακουργηματική απάτη, με πάνω από 71.000 παράνομες εκτελέσεις συνταγογραφήσεων, από τις οποίες επήλθε ζημία άνω των 8 εκ. ευρώ στον ΕΟΠΥΥ. Πληροφορήθηκα ότι φέρονται να έχουν συμμετάσχει στο «κόλπο» 227 εταιρίες με την υπόθεση να βρίσκεται πλέον στα χέρια του εισαγγελέα.
Πάμε τώρα σε μια σημαντική θετική είδηση που αφορά τη δημόσια υγεία: την εβδομάδα που μας πέρασε, έπεσαν οι υπογραφές στις συμβάσεις για την αναβάθμιση των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών και των υποδομών σε 9 Νοσοκομεία της Βόρειας Ελλάδας (Βέροιας, Νάουσας, Γιαννιτσών, Έδεσσας, Γρεβενών, Καστοριάς, του «Μαμάτσειου» στην Κοζάνη, του «Μποδοσάκειου» στην Πτολεμαΐδα και του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ»). Ο εκσυγχρονισμός των υποδομών των νοσοκομείων είναι σημαντικός γιατί θα οδηγήσει σε αναβάθμιση των υπηρεσιών αλλά και σε καλύτερες συνθήκες εργασίας για το προσωπικό. Ανάλογες ανακαινίσεις θα γίνουν σε Νοσηλευτικά ιδρύματα σε όλη την Ελλάδα, ένα έργο-μαμούθ που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η αναβάθμιση των ΤΕΠ των νοσοκομείων μας, ήταν άλλωστε μία από τις βασικές προεκλογικές μας δεσμεύσεις.
Μένω στον τομέα της υγείας: χθες ανακοινώσαμε την έναρξη της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, που επίσης χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Γιατί είναι σημαντική αυτή η δράση, ίσως αναρωτιέστε. Επιτρέψτε μου να σας δώσω λίγα μόνο στοιχεία: σήμερα στην Ελλάδα το 37,5% των παιδιών ηλικίας 2-14 ετών αντιμετωπίζουν υπερβαρότητα ή παχυσαρκία. Αυτό έχει επιπτώσεις στην υγεία τους, με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων, αλλά και στην ποιότητα της ζωής τους. Στόχος του προγράμματος είναι να μειώσει το ποσοστό αυτό από το 37,5% στο 24,5% μέχρι το 2025. Περιλαμβάνει δράσεις σε επίπεδο παιδιατρικής φροντίδας, αλλά και παρεμβάσεις σχολικών προγραμμάτων, εκμάθηση υγιεινών διατροφικών προτύπων, ενθάρρυνση σωματικής δραστηριότητας, δωρεάν πρόσβαση σε διατροφολόγους, ψυχολογική υποστήριξη, ενημέρωση και ευαισθητοποίηση με έμφαση στην πρόληψη. Η καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας είναι θέμα δημόσιας υγείας αλλά ταυτόχρονα αποτελεί βήμα για την καταπολέμηση κοινωνικών ανισοτήτων. Γιατί δυστυχώς, η παιδική παχυσαρκία είναι ταυτόχρονα σύμπτωμα αλλά και αιτία κοινωνικών ανισοτήτων. Είναι καθήκον μας να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να δώσουμε στα παιδιά μας κάθε εφόδιο για το μέλλον τους και για την καλή υγεία τους.
Φεύγω από την Υγεία, για να σας πω για ένα ακόμα έργο το οποίο υλοποιείται με πόρους του ΤΑΑ και του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, ύψους 81,2 εκ. ευρώ. Αυτό δεν είναι άλλο από το νέο Δικαστικό Μέγαρο Πειραιά, το πρώτο «πράσινο» δημόσιο κτήριο στη χώρα μας, συνολικής δόμησης περίπου 36.000 τ.μ. όπου θα στεγαστούν όλα τα δικαστήρια και οι δικαστικές υπηρεσίες του Πειραιά. Θα κατασκευαστεί μέσω ΣΔΙΤ, μόλις 500 μ. από τη γραμμή του ΜΕΤΡΟ και του ΗΣΑΠ, με μεγάλους χώρους πρασίνου και θα έχει ενεργειακή κατανάλωση τουλάχιστον 20% χαμηλότερη από τα κατώτατα όρια που έχουν οριστεί από την εθνική και την ευρωπαϊκή νομοθεσία! Οι υπογραφές για το συμβόλαιο ανέγερσης και αγοράς «έπεσαν» την περασμένη Δευτέρα και αναμένεται να παραδοθεί μέσα στο 2025. Θα πρόκειται για ένα ασφαλές, σύγχρονο και λειτουργικό Δικαστικό Μέγαρο -όπως είπε και ο Δήμαρχος του Πειραιά- αντάξιο της ιστορίας και του κύρους του Μεγάλου Λιμανιού των Πειραιωτών, του Δικαστικού και Δικηγορικού κόσμου. Και δεν θα είναι το μόνο στη χώρα.
Όλοι σας, ελπίζω, έχετε ακούσει για το πρόγραμμα «Σπίτι μου», το πρόγραμμα δηλαδή χορήγησης χαμηλότοκων ή άτοκων στεγαστικών δανείων για νέους και νέα ζευγάρια. Αυτό είναι όμως ένας μόνο βραχίονας της στεγαστικής μας πολιτικής. Ένας άλλος είναι το πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», μέσω του οποίου το κράτος θα επιδοτεί το κόστος ανακαίνισης κλειστών κατοικιών/διαμερισμάτων έως 100 τμ, με την προϋπόθεση να μην έχουν δηλωθεί ως πρώτη κατοικία και να βρίσκονται σε οικιστική περιοχή. Η επιδότηση θα φτάνει έως τα 4.000 ευρώ, το οποίο είναι το 40% του μέγιστου ποσού ανακαίνισης. Μετά την ανακαίνιση, οι ιδιοκτήτες θα προχωρούν σε εκμίσθωση του ακινήτου με χαμηλό ενοίκιο για τουλάχιστον 3 χρόνια. Έτσι, παλιά διαμερίσματα «ξαναζωντανεύουν» με κρατική επιδότηση, μπαίνουν στην αγορά, και συνεισφέρουν στη λύση του πιεστικού προβλήματος εξεύρεσης φθηνής αλλά αξιοπρεπούς στέγης. Η συνολική δαπάνη θα είναι 50 εκ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και, έχοντας πια ολοκληρώσει τον σχεδιασμό μας, μπορώ να σας πω ότι η πρόσκληση για τους 12.500 δικαιούχους θα βγει μέχρι το τέλος Δεκέμβριου.
Πάμε όμως για λίγο στο εξωτερικό, όπου ζουν πολλοί Έλληνες, των οποίων την καθημερινότητα οφείλουμε να διευκολύνουμε με όποιον τρόπο μπορούμε. Ένας τρόπος είναι και μέσω του προγράμματος Ψηφιακού Μετασχηματισμού Προξενικών Υπηρεσιών. Στις ιστοσελίδες όλων των προξενικών αρχών θα υπάρχει πλέον ένας Εικονικός Βοηθός (Virtual Assistant), που θα «μιλάει» Ελληνικά, Αγγλικά και άλλες 17 γλώσσες και θα απαντά στις ερωτήσεις των πολιτών. Επιπλέον, από το τέλος Νοεμβρίου ενεργοποιείται η Ψηφιακή Υπηρεσία Διαχείρισης Αιτημάτων για 150 Προξενικές Υπηρεσίες που μπορούν να διεκπεραιωθούν ηλεκτρονικά ή να κλείνεται ραντεβού όταν χρειάζεται παρουσία του πολίτη στην Προξενική Αρχή. Με την ψηφιοποίηση δεν πετυχαίνουμε μόνο τη διευκόλυνση της καθημερινότητας των Ελλήνων του εξωτερικού, αλλά και την αποσυμφόρηση των ελληνικών Προξενικών Αρχών και τη μείωση του κόστους λειτουργίας τους.
Έρχομαι τώρα στα της Θεσσαλίας μας. Παραδόθηκε στους συναρμόδιους υπουργούς το πρώτο πόρισμα από την πραγματογνωμοσύνη που έκανε στην περιοχή η ολλανδική εταιρεία HVA International, ειδική στη διαχείριση υδάτων και αντιπλημμυρικής προστασίας. Σας είχα γράψει για αυτήν πριν μερικές βδομάδες. Δεν θα παραθέσω εδώ μία προς μία τις επισημάνσεις τους, θα το κάνω άλλωστε την προσεχή Τετάρτη στη Βουλή. Το δια ταύτα του πορίσματος πάντως είναι ότι πολιτεία και πολίτες πρέπει να αλλάξουμε ολόκληρη την προσέγγισή μας γύρω από τη διαχείριση των υδάτων και των πλημμυρών αλλά και να αποδεχτούμε το γεγονός ότι ο ανασχεδιασμός αυτός θα πάρει χρόνο και θα κοστίσει χρήματα. Θα το κάνουμε με την πεποίθηση ότι η περιβαλλοντική και οικονομική καταστροφή που υπέστη η περιφέρεια Θεσσαλίας θα λειτουργήσει σαν εφαλτήριο για να οργανώσουμε ξανά και καλύτερα από μηδενικής βάσης τα έργα διαχείρισης υδάτων, αντιπλημμυρικής προστασίας, καλλιεργειών, δόμησης και κρίσιμων υποδομών στις περιοχές που κρίνονται ως οι πλέον ευπαθείς και ευάλωτες σε νέα πλημμυρικά φαινόμενα.
Ως προς τις αποζημιώσεις των πληγέντων, προχωρήσαμε την Παρασκευή στην 17η καταβολή πρώτης αρωγής σε πλημμυροπαθείς. Συνολικά έχουν καταβληθεί 108,1 εκ. ευρώ προς 29.130 αιτούντες από τη Θεσσαλία και από περιοχές της Στερεάς Ελλάδας. Ενώ ο ΕΛΓΑ επίσης την Παρασκευή πίστωσε 104 εκ. ευρώ στους λογαριασμούς περίπου 30.000 αγροτών.
Δεν έχουμε ξεχάσει φυσικά ούτε τους εργαζόμενους πυρόπληκτων και πλημμυροπαθών επιχειρήσεων, των οποίων οι συμβάσεις εργασίας έχουν τεθεί σε αναστολή. Καταβλήθηκαν μέχρι στιγμής 2.497.896 ευρώ ως αποζημίωση ειδικού σκοπού για τους μήνες Ιούλιο, Αύγουστο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο σε 6.681 δικαιούχους.
Θα κλείσω τη σημερινή ανασκόπηση με μια είδηση που μπορεί να μην αφορά το κυβερνητικό έργο, όμως με χαροποίησε ιδιαίτερα, καθώς δείχνει τον δυναμισμό των Ελλήνων παραγωγών και την υψηλή ποιότητα των ελληνικών προϊόντων: λευκό κρασί από αμπελώνα-πρότυπο της δυτικής Μακεδονίας συμπεριλήφθηκε στην πιο γνωστή λίστα με τα 100 κορυφαία κρασιά παγκοσμίως για το 2023. Η επιλογή έγινε από ειδικούς που αξιολογούν οινοποιεία, περιοχές και σοδειές σε όλο τον κόσμο. Αυτή η μικρή ίσως είδηση αντικατοπτρίζει ακριβώς την Ελλάδα που θέλουμε και μπορούμε να δημιουργήσουμε. Μία Ελλάδα που παράγει και εξάγει ποιοτικά προϊόντα με μοναδικά χαρακτηριστικά, και μάλιστα από περιοχές σε μετάβαση όπως η δυτική Μακεδονία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βέβαιος ότι η ελληνική οικονομία θα επιτύχει στο τέλος του έτους τον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 1,1% του ΑΕΠ, δηλώνει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης.

Παράλληλα, στην αποκλειστική συνέντευξή του στο ΑΠΕ- ΜΠΕ, ο υπουργός επισημαίνει πως, σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις, στο τελικό κείμενο του προϋπολογισμού που κατατίθεται την Τρίτη, αλλάζουν σημαντικά προς το θετικότερο αφ’ ενός οι επενδύσεις (αναμένεται να αυξηθούν το 2024 με ρυθμό 15,1% έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για αύξηση 12,1%), και αφ’ ετέρου η μεγάλη αύξηση των δαπανών για την Υγεία και την Παιδεία.
Ερωτηθείς για πιθανές αλλαγές στον νέο τρόπο φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών, αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο, μετά τη δημόσια διαβούλευση, για αλλαγές, λέγοντας ότι «όπως συμβαίνει σε κάθε δημόσια διαβούλευση θα εξετάσουμε όλα τα σχόλια ειλικρινά και απροκατάληπτα». Ωστόσο, προσθέτει, ότι «οι όποιες αλλαγές θα είναι σημειακές», επισημαίνοντας πως η Πολιτεία δεν μπορεί να συνεχίσει να «ευλογεί» τη φοροδιαφυγή.
Παράλληλα, ο υπουργός δείχνει να μην συμμερίζεται τις ανησυχίες της Τραπέζης της Ελλάδος για νέα αύξηση των «κόκκινων» δανείων λόγω πληθωρισμού και υψηλών επιτοκίων, λέγοντας ότι «δεν φαίνεται ότι στον ορατό ορίζοντα θα έχουμε νέα άνοδό τους (σ.σ. των επιτοκίων από την ΕΚΤ)». Και δηλώνει πως «η ώθηση που η πολιτική μας δίνει στην οικονομία είναι και η καλύτερη άμυνα» για τα «κόκκινα» δάνεια, ενώ υπάρχει και ένα δεύτερο αντίβαρο, το νυν θεσμικό πλαίσιο που ενισχύεται.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του ΥΠΕΘΟ Κωστή Χατζηδάκη στο ΑΠΕ- ΜΠΕ και στον Όμηρο Εμμανουηλίδη :

ΕΡ.: Την Τρίτη παρουσιάζετε τον προϋπολογισμό. Μπορείτε να μας δώσετε μία πρόγευση;

ΑΠ.: Παρά το γεγονός ότι το 2023 ήταν μία εκλογική χρονιά και ακόμα περισσότερο μία χρονιά με μεγάλες φυσικές καταστροφές και αντίστοιχες υποχρεώσεις του Δημοσίου, ο προϋπολογισμός υπεραποδίδει, διότι υπεραποδίδει η οικονομία! Και η οικονομία υπεραποδίδει διότι τέσσερα χρόνια τώρα εφαρμόζουμε μία σοβαρή οικονομική πολιτική: με μείωση των φόρων και των εισφορών, απλοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών, προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, προσέλκυση περισσότερων επενδύσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού, μπορούμε να είμαστε αρκετά σίγουροι ότι στο τέλος της χρονιάς θα πετύχουμε τον στόχο μας για πρωτογενές πλεόνασμα της τάξεως του 1,1% του ΑΕΠ! Αυτά που αλλάζουν σημαντικά προς το θετικότερο για το 2024 σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις μας είναι: Πρώτον, το ότι οι επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν το 2024 με ρυθμό 15,1% έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για αύξηση 12,1%. Και, δεύτερον, η σημαντική αύξηση των δαπανών για την Υγεία και την Παιδεία, με πόρους που θα προέλθουν από την προσπάθειά μας για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Όλα αυτά δείχνουν ότι η κυβέρνηση συνδυάζει στην πράξη την οικονομική και δημοσιονομική σοβαρότητα με την κοινωνική ευαισθησία!

ΕΡ.: Ανακοινώσατε το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης για τους ευάλωτους. Μπορούν να είναι οι πολίτες αισιόδοξοι ότι αυτό θα συμβεί και το 2024;

ΑΠ.: Ε, είναι πολύ νωρίς να μιλάμε γι’ αυτό! Ακόμα δεν τελείωσε το 2023! Σε κάθε περίπτωση, το 2023, μαζί με την απαρέγκλιτη τήρηση των δημοσιονομικών μας στόχων, πετύχαμε ένα πλεόνασμα σε σχέση με τους στόχους, το οποίο το επιστρέφουμε στην κοινωνία: 352 εκατ. ευρώ τα οποία θα δοθούν τα Χριστούγεννα σε 2,3 εκατομμύρια ευάλωτους συμπολίτες μας (ευάλωτες οικογένειες, χαμηλοσυνταξιούχους, άτομα με αναπηρία, δικαιούχους του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος). Ως αποτέλεσμα, μαζί με τις ενισχύσεις που είχαν ήδη προβλεφθεί (Youth Pass, επίδομα προσωπικής διαφοράς, αύξηση 8% στο ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, επίδομα θέρμανσης), η ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών το Δεκέμβριο είναι της τάξεως των 717 εκατ. ευρώ. Θυμίζω, επίσης, τα μόνιμα μέτρα στήριξης που ισχύουν από το 2024 (αυξήσεις σε μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, αυξήσεις στις συντάξεις, αύξηση του αφορολόγητου για οικογένειες με παιδιά, μείωση του ΕΝΦΙΑ για ασφαλιζόμενες κατοικίες, απαλλαγή των πρώην δικαιούχων ΕΚΑΣ από τη συμμετοχή στη δαπάνη αγοράς φαρμάκων), τα οποία φτάνουν το 1,6 δισ. ευρώ ετησίως!
Από τα οποία, υπογραμμίζω τα εξής δύο στοιχεία: Πρώτον, ότι ο μέσος δημόσιος υπάλληλος από τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες για το 2023 και 2024 θα δει μία καθαρή αύξηση των αποδοχών του κατά 1.476 ευρώ ετησίως. Οι δε χαμηλοσυνταξιούχοι, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων μέτρων της κυβέρνησης, θα έχουν αυξήσεις της τάξεως του περίπου 5%. Θέλω, όμως, να κάνω και την εξής σημείωση: Αν σήμερα μπορούμε και δίνουμε αυτά που δίνουμε, το καταφέρνουμε διότι εφαρμόζουμε μια σοβαρή οικονομική πολιτική. Επομένως, ας μην ακούει κανείς όλους αυτούς που μπαίνουν σε πλειοδοσίες, τάζουν λαγούς με πετραχήλια και εμφανίζονται έτοιμοι να δώσουν τα πάντα. Μόνο με οικονομική σοβαρότητα μπορούμε να πάμε μπροστά και έτσι είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε!

ΕΡ.: κ. υπουργέ, θέσατε σε δημόσια διαβούλευση το νέο νομοσχέδιο για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Υπάρχουν, ωστόσο, αντιδράσεις. Θα κάνετε αλλαγές;

ΑΠ: Το φορολογικό νομοσχέδιο είναι βασική μεταρρυθμιστική πολιτική της κυβέρνησης. Αντανακλά τη βούλησή της να αντιμετωπίσει το θέμα της φοροδιαφυγής με έναν τρόπο αποτελεσματικό και ισορροπημένο. Με 11 διαφορετικές πρωτοβουλίες. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός ήταν πολύ ξεκάθαρος στις πρόσφατες δηλώσεις του. Όπως ο ίδιος σημείωσε, η κυβέρνηση θα επιμείνει στη βασική φιλοσοφία του νομοσχεδίου.
Βεβαίως, όπως συμβαίνει σε κάθε δημόσια διαβούλευση θα εξετάσουμε όλα τα σχόλια ειλικρινά και απροκατάληπτα. Σε κάθε περίπτωση, όμως, οι όποιες αλλαγές θα είναι σημειακές και δεν τις ξέρουμε αυτή τη στιγμή. Διότι η διαβούλευση μόλις άρχισε! Επομένως, όσα γράφονται είναι εκτός τόπου και χρόνου! Θα ήταν, ωστόσο, άδικο για όλους αυτούς που πληρώνουν τους φόρους τους η Πολιτεία να συνεχίσει να «ευλογεί» τη φοροδιαφυγή για λόγους ακατανόητους. Από όπου και αν προέρχεται αυτή. Η κυβέρνηση λοιπόν θα προχωρήσει μπροστά δείχνοντας σε όλους τους Έλληνες πολίτες ότι κατανοεί, αλλά και αντιμετωπίζει το πρόβλημα με σοβαρότητα. Και θα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον να δούμε αν θα υπάρξει «κίνημα» υπέρ της φοροδιαφυγής στην πατρίδας μας!

ΕΡ.: Πολλές κυβερνήσεις έχουν εξαγγείλει την πάταξη της φοροδιαφυγής, χωρίς να φέρουν αποτελέσματα. Υπάρχει, συνεπώς, μεγάλη δυσπιστία στην κοινή γνώμη. Τι απαντάτε;

ΑΠ.: Είναι αλήθεια ότι η φοροδιαφυγή είναι ένα διαχρονικό πρόβλημα. Δεν αληθεύει, ωστόσο, ότι δεν έχει υπάρξει καμία πρόοδος. Δείτε τα ηλεκτρονικά τιμολόγια και τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, τα οποία προχώρησαν την περασμένη τετραετία. Δείτε το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ»- τα έσοδα δηλαδή που χάνουμε ετησίως από τον ΦΠΑ- το οποίο έχει μειωθεί από το 23% το 2018 στο 15% σήμερα. Και το οποίο θέλουμε με τις πρωτοβουλίες μας να το μειώσουμε στον μέσο όρο της ΕΕ που είναι το 9%.
Υπάρχει λοιπόν πρόοδος. Το πρόβλημα, ωστόσο, της φοροδιαφυγής είναι σοβαρό. Και γι’ αυτόν τον λόγο επιχειρούμε να παρέμβουμε σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα, προκειμένου να υπάρξουν χειροπιαστά αποτελέσματα: Διευρύνουμε τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, περιορίζουμε τη χρήση των μετρητών, υιοθετούμε αυστηρά μέτρα για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου, εκσυγχρονίζουμε το πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, προωθούμε ένα δικαιότερο σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Με αυτήν την πολύπλευρη προσπάθεια, είμαστε αισιόδοξοι ότι θα καταφέρουμε πράγματι να περιορίσουμε την κοινωνική μάστιγα της φοροδιαφυγής!

ΕΡ.: Κάποιοι επικριτές της κυβέρνησης, όμως, λένε ότι πάτε να περιορίσετε τη φοροδιαφυγή βάζοντάς τα με τους μικρούς, διότι δεν θέλετε να τα βάλετε με τα «μεγάλα ψάρια»…

ΑΠ.: Το αντίθετο! Οι πρωτοβουλίες για τις οποίες σας μίλησα αφορούν σε όλες τις επιχειρήσεις ανεξαρτήτως μεγέθους. Ενώ υπάρχουν και ρυθμίσεις- όπως η ρύθμιση για το λαθρεμπόριο και οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου- οι οποίες στοχεύουν ακριβώς τα «μεγάλα ψάρια». Από την εφαρμογή αυτών των δράσεων, όλοι οι πολίτες θα βγουν ωφελημένοι. Και φυσικά και οι ίδιες οι επιχειρήσεις- και ιδίως οι πιο μικρές- οι οποίες θα δουν να ενισχύονται οι κανόνες του ανταγωνισμού και της δίκαιης φορολόγησης. Αλλά ακόμα και τις παρεμβάσεις μας στους ελεύθερους επαγγελματίες αν δείτε, καθώς θα μειώσουν τον όγκο δουλειάς της ΑΑΔΕ, θα τής δώσουν τη δυνατότητα να επικεντρωθεί στο κυνήγι της μεγάλης φοροδιαφυγής στα μεγαλύτερα εισοδήματα!

ΕΡ.: Μιας και αναφέρετε τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι εκπρόσωποί τους ισχυρίζονται ότι με το νομοσχέδιο τελικά μπαίνει ένας κεφαλικός φόρος. Τι απαντάτε;

ΑΠ.: Προκαλώ τον οποιονδήποτε να έρθει να μου δείξει πού στο νομοσχέδιο αναφέρεται η οποιαδήποτε αύξηση των φορολογικών συντελεστών, ή η οποιαδήποτε επιβολή νέου φόρου! Αυτό το οποίο επιχειρούμε να κάνουμε, είναι να εφαρμόσουμε κανόνες κοινής λογικής στο ζήτημα της φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Σήμερα, από τους 500.000 ελεύθερους επαγγελματίες που έχουν εισοδήματα μόνο από την άσκηση του επαγγέλματός τους, οι μισοί (54%) δηλώνουν μηδενικό εισόδημα, ενώ το 85% δηλώνει ετήσιο εισόδημα κάτω από το εισόδημα που δηλώνουν οι εργαζόμενοι με τον κατώτατο μισθό!
Εμείς λέμε ότι δεν είναι νοητό ένας ελεύθερος επαγγελματίας και μάλιστα επί σειρά ετών να επιβιώνει με ζημιές ή να δηλώνει λιγότερα από έναν εργαζόμενο που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό. Αλλά, επίσης, ότι δεν μπορεί αυτή η κατηγορία να πληρώνει μεσοσταθμικά φόρους 867 ευρώ ετησίως, ενώ ο μέσος εργαζόμενος πληρώνει ετησίως 1.160 ευρώ σε φόρους! Για να το πω απλά: Θέλουμε οι μισθωτοί να πληρώνουν περισσότερο από όσο πληρώνουν τα αφεντικά τους; Αν το θέλουμε, ας συμφωνήσουμε ως κοινωνία ότι θα πορευτούμε με το υπάρχον σύστημα. Αλλά σε αυτήν την περίπτωση, παρακαλώ, ας σταματήσουμε και τη συζήτηση γύρω από το πρόβλημα της φοροδιαφυγής στην πατρίδα μας!

ΕΡ.: Ακόμη και έτσι, όμως, η φορολογική επιβάρυνση των ελεύθερων επαγγελματιών δεν αντιβαίνει τις σχετικές προεκλογικές δεσμεύσεις της ΝΔ;

ΑΠ.: Εμείς είμαστε που την προηγούμενη τετραετία μειώσαμε πάνω από 50 φόρους και εισφορές. Εμείς είμαστε που ήδη από την αρχή αυτής της τετραετίας δρομολογήσαμε τη επιπλέον μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 10% για τις κατοικίες που ασφαλίζονται για φυσικές καταστροφές. Εμείς είμαστε που αυξήσαμε το αφορολόγητο για τις οικογένειες με παιδιά. Αλλά ακόμα και τώρα αν δείτε, σε αυτό το νομοσχέδιο για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, αυτό που κάνουμε είναι ότι μειώνουμε έναν ακόμη φόρο, το τέλος επιτηδεύματος, το οποίο θα μειωθεί αρχικά κατά 50% το 2024- για τους ελεύθερους επαγγελματίες που δηλώνουν περισσότερα από την «ελάχιστη αμοιβή»- και θα καταργηθεί, τελικά, στη διετία. Νωρίτερα δηλαδή σε σχέση με την προεκλογική μας δέσμευση! Αυτό, όμως, που επίσης είχαμε προεκλογικά πει ήταν ότι η περαιτέρω μείωση των φορολογικών συντελεστών θα συνδεθεί και με την αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης. Αυτό ακριβώς, λοιπόν, επιχειρούμε να κάνουμε!

ΕΡ.: Μία άλλη επιφύλαξη που εγείρεται είναι μήπως με το νέο σύστημα ουσιαστικά «απαγορεύεται» να έχει κάποιος επαγγελματίας ζημιές, αφού θα πληρώνει σε κάθε περίπτωση φόρο σαν να έχει κέρδη;

ΑΠ.: Το σύστημα που φέρνουμε δεν είναι κάποια δική μας πατέντα. Κάτι αντίστοιχο κάνουν η Γαλλία και η Ιταλία. Χώρες, οι οποίες κανείς νομίζω δεν αμφισβητεί ότι είναι πιο προηγμένες από εμάς. Ταυτόχρονα, όμως, αν δείτε τα έσοδα που έχουν οι άλλες χώρες της ΕΕ από τη φορολογία των ελευθέρων επαγγελματιών αυτά αντιστοιχούν στο 2,1% του ΑΕΠ. Στην Ελλάδα πάλι είναι μόλις 0,8% του ΑΕΠ. Και με την παρέμβασή μας πάμε στο 1,1%- 1,2%. Ε, δεν το λες και κάποια ακραία αύξηση!
Παρόλα αυτά, το νομοσχέδιο αναγνωρίζει την πιθανότητα ένας ελεύθερος επαγγελματίας για κάποιο διάστημα να μην μπορεί να αντεπεξέλθει στις επαγγελματικές του υποχρεώσεις. Γι’ αυτόν τον λόγο, από την αρχή είπαμε ότι το τεκμήριο θα είναι μαχητό. Και συμπεριλάβαμε συγκεκριμένες προβλέψεις όπως, ιδίως, λόγοι ανωτέρας βίας, λόγοι υγείας, φυσικές καταστροφές, στρατιωτική θητεία, εγκυμοσύνη κλπ. Μπορεί, όμως, ακριβώς επειδή το τεκμήριο είναι μαχητό, κάθε ελεύθερος επαγγελματίας που θεωρεί ότι αδικείται και δεν καλύπτεται ούτε από αυτές τις εξαιρέσεις να πάει στις αρμόδιες αρχές και να το αποδείξει με αντίστοιχο έλεγχο φυσικά. Όπως ακριβώς ισχύει και με το τεκμήριο διαβίωσης σήμερα για το λεγόμενο «Ε1». Μόνο που δεν είναι πολλοί εκείνοι που το κάνουν!
Υπενθυμίζω, επίσης, ότι την ίδια ώρα προβλέπεται μηδενικό τεκμήριο για νέους επαγγελματίες για τα 3 πρώτα χρόνια λειτουργίας τους και μόνο από τον έκτο χρόνο θα πληρώνουν το 100% του φόρου τού τεκμηρίου. Προβλέπεται, επίσης, μειωμένο τεκμήριο κατά 50% για όσους κατοικούν σε χωριά κάτω των 500 κατοίκων ή σε νησιά κάτω των 3.100 κατοίκων και μηδενικό τεκμήριο για άτομα με αναπηρία. Εν κατακλείδι, με το νομοσχέδιο αυτό αναγνωρίζουμε τις ειδικές συνθήκες στις οποίες ένας ελεύθερος επαγγελματίες θα μπορούσε να περιέλθει και του δίνουμε όπου απαιτείται ειδικές διευκολύνσεις και εξαιρέσεις!

ΕΡ.: Από την Τράπεζα της Ελλάδος εκφράζονται ανησυχίες για αύξηση των «κόκκινων» δανείων λόγω πληθωρισμού και υψηλών επιτοκίων. Συμμερίζεστε τις εν λόγω ανησυχίες;

ΑΠ.: Ασφαλώς και είναι ένα πρόβλημα τα υψηλά επιτόκια. Έχουν επιβληθεί άλλωστε αυτά τα επιτόκια από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Δεν φαίνεται, πάντως, ότι στον ορατό ορίζοντα θα έχουμε νέα άνοδό τους.
Από εκεί και πέρα, όμως, έχουμε δύο σημαντικά αντίβαρα. Το πρώτο είναι ότι η ελληνική οικονομία πάει καλά. Αναπτύσσεται με υψηλότερους ρυθμούς από τις άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, πήρε την επενδυτική βαθμίδα, ανοίγουν νέες δουλειές, μειώνεται η ανεργία, αυξάνεται το διαθέσιμο εισόδημα και υπεραποδίδει ο προϋπολογισμός με αποτέλεσμα να μπορούμε να επιστρέφουμε το πλεόνασμα στην κοινωνία.
Η ώθηση που η πολιτική μας δίνει στην οικονομία είναι και η καλύτερη άμυνα για όσα συζητάμε. Ταυτόχρονα, έχουμε και ένα δεύτερο αντίβαρο, που είναι το θεσμικό πλαίσιο που υπάρχει- και το οποίο επιχειρούμε να ενισχύσουμε- στη χώρα μας. Με τις ρυθμίσεις που υιοθετήθηκαν την προηγούμενη τετραετία επιτεύχθηκε η απαλλαγή σε μεγάλο βαθμό του τραπεζικού συστήματος από το αγκάθι των «κόκκινων» δανείων. Επιπλέον, θεσπίστηκε ο νόμος για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας που αποτέλεσε πραγματική μεταρρύθμιση για τη χώρα, θεσπίζοντας μόνιμα εργαλεία ρύθμισης οφειλών, όπως είναι ο εξωδικαστικός μηχανισμός. Τώρα με το νομοσχέδιό μας που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, επιχειρούμε να ενισχύσουμε έτι περαιτέρω το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο!

ΕΡ.: Τι αλλάζει;

ΑΠ.: Με τις παρεμβάσεις που εισάγουμε, κάνουμε το επόμενο βήμα στην κατεύθυνση της αντιμετώπισης του ληξιπρόθεσμου ιδιωτικού χρέους που εξακολουθεί να υφίσταται στην οικονομία, θέτοντας εμπόδια στην ακόμα ισχυρότερη ανάπτυξη που μπορεί να πετύχει η χώρα. Η επιτάχυνση των ρυθμίσεων μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού με βελτίωση της προστασίας για τους πραγματικά- και όχι τους δήθεν-ευάλωτους, η θέσπιση αυστηρού πλαισίου κανόνων διαφάνειας για τους servicers, η τόνωση του ανταγωνισμού στο τραπεζικό σύστημα και η συστηματική παρακολούθηση της εξέλιξης του ιδιωτικού χρέους, είναι τα βασικά εργαλεία που αξιοποιούμε, συνδυάζοντας το στόχο της οικονομικής εξυγίανσης με την κοινωνική προστασία!

ΕΡ.: Ολοκληρώθηκε την εβδομάδα που μας πέρασε η πώληση του 22% που κατείχε το ΤΧΣ στην Εθνική Τράπεζα. Ποιο είναι το σχόλιό σας;

ΑΠ.: Είναι μία ακόμη απόδειξη αυτού που σας έλεγα: ότι η ελληνική οικονομία πάει καλά. Διότι, αν η ελληνική οικονομία και οι τράπεζες παρέπαιαν κανείς δεν θα ερχόταν να επενδύσει. Είναι ενδεικτικό ότι η συγκεκριμένη συναλλαγή ήταν η πιο επιτυχημένη την τελευταία τριετία στην ΕΕ ως προς τη ζήτηση που εκδηλώθηκε και την ελαχιστοποίηση της έκπτωσης στην τιμή διάθεσης. Μας γεμίζει αισιοδοξία, λοιπόν, αυτή η εξέλιξη. Εξέλιξη που συνδυάζεται με πρόσφατες ανάλογες θετικές εξελίξεις στο τραπεζικό σύστημα, με τις αλλεπάλληλες πιστοληπτικές αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας τους τελευταίους μήνες και τις αντίστοιχες θετικές αξιολογήσεις για τη χώρα από διεθνείς οργανισμούς!

ΕΡ.: Η επανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας προσδίδει «πρεστίζ» στην ελληνική οικονομία και διευκολύνει τον δανεισμό Δημοσίου και επιχειρήσεων. Ωστόσο, τι μπορεί να σημάνει για τον απλό πολίτη που βιώνει τα προβλήματα της καθημερινότητας;

ΑΠ.: Είναι πολύ σημαντικό γεγονός η λήψη της επενδυτικής βαθμίδας από μία σειρά οίκους: τον ιαπωνικό οίκο R&I, τους δύο κινεζικούς οίκους, την καναδέζικη DBRS, τον γερμανικό οίκο Scope (που με απόφαση της ΕΚΤ εντάσσεται πλέον στους οίκους αξιολόγησης που αναγνωρίζει), και βέβαια την Standard & Poors που επίσης αναγνωρίζεται από την ΕΚΤ.
Όλα αυτά αποτελούν μία σφραγίδα αξιοπιστίας στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Αλλά έχουν και απτά οφέλη: Μην υποτιμάτε ότι είμαι μία προϋπόθεση για περαιτέρω αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού του Δημοσίου, του κόστους δανεισμού των τραπεζών, μία προϋπόθεση για περαιτέρω ενίσχυση της ρευστότητας στις ελληνικές επιχειρήσεις. Και επομένως, μία προϋπόθεση τελικά για διατηρήσιμη ανάπτυξη και περισσότερες επενδύσεις και θέσεις εργασίας. Η Ελλάδα ανεβαίνει από τη Β’ Εθνική στην Α’ Εθνική. Και από εδώ και πέρα, θα αγωνιστούμε για να μην είμαστε τελευταίοι στους πρώτους!

ΕΡ.: Αυτήν την περίοδο διεξάγονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι συζητήσεις για το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας. Είστε αισιόδοξος ότι θα επιτευχθεί σύντομα συμφωνία; Μπορεί να επιτευχθεί η εξαίρεση των αμυντικών δαπανών, όπως ζητεί η Ελλάδα, καθώς ακούγεται ότι υπάρχουν αντιρρήσεις από την πλευρά των Βορείων;

ΑΠ.: Βρέθηκα πρόσφατα στις συνεδριάσεις του Eurogroup και του ECOFIN στις Βρυξέλλες, όπου με τους συναδέλφους μου υπουργούς Οικονομικών συζητήσαμε τα θέματα αυτά. Μπορώ να σας πω ότι σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά στα εκκρεμή ζητήματα και συμφωνήσαμε την εντατικοποίηση των διεργασιών σε όλα τα επίπεδα με στόχο την επίτευξη συμφωνίας το συντομότερο δυνατόν.
Η θέση της Ελλάδας είναι ότι οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες θα πρέπει να διασφαλίζουν ταυτόχρονα τη δημοσιονομική πειθαρχία και την οικονομική ανάπτυξη, ενώ θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα για τις χώρες με υψηλές αμυντικές δαπάνες, όπως είναι η Ελλάδα. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η Ελλάδα, ανεξάρτητα από το τελικό περιεχόμενο της συμφωνίας, θα συνεχίσει στο δρόμο της δημοσιονομικής σοβαρότητας. Είμαι αισιόδοξος ότι σύντομα θα καταλήξουμε σε μια ισορροπημένη συμφωνία!

Όμηρος Εμμανουηλίδης / ΑΠΕ-ΜΠΕ