Οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στις μαραθώνιες συνομιλίες τους στο Ισλαμαμπάντ, ανακοίνωσε σήμερα ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, που αναχώρησε αεροπορικώς για την Ουάσιγκτον αφού υπέβαλε, όπως το έθεσε, «την τελική και καλύτερη προσφορά» που μπορούσε να κάνει στους απεσταλμένους της Τεχεράνης.
«Θα επιστρέψουμε στις ΗΠΑ χωρίς να έχουμε κλείσει συμφωνία», είπε ο κ. Βανς κατά τη διάρκεια σύντομης συνέντευξης Τύπου στο Ισλαμαμπάντ, όπου Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματεύτηκαν από χθες Σάββατο ως τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα, για 21 ώρες, όπως διευκρίνισε.
«Νομίζω πως είναι κακό νέο για το Ιράν περισσότερο απ’ ό,τι για τις ΗΠΑ» το ότι οι διαπραγματεύσεις τερματίστηκαν χωρίς συμφωνία, πρόσθεσε.
Στηλίτευσε ειδικά το ότι δεν έλαβε «ρητή δέσμευση» της Τεχεράνης πως θα εγκαταλειφθεί το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας του Ιράν, όπως απαιτεί ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, που εξαπέλυσε μαζί με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου την 28η Φεβρουαρίου τον πόλεμο που έχει στοιχίσει χιλιάδες ζωές κι έβαλε φωτιά στην παγκόσμια οικονομία.
«Φεύγουμε αφού υποβάλαμε πολύ απλή πρόταση, προσέγγιση που αποτελεί την τελική μας πρόσφορά και την καλύτερη που μπορούσαμε να κάνουμε. Θα δούμε αν οι Ιρανοί θα επιλέξουν να αποδεχτούν τους όρους μας ή όχι», συμπλήρωσε ο κ. Βανς τονίζοντας πως «κάναμε πολύ σαφές ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές μας».
Η Τεχεράνη από την πλευρά της επιβεβαίωσε τον τερματισμό των διαπραγματεύσεων, αποδίδοντας την αποτυχία τους σε «παράλογες απαιτήσεις» των ΗΠΑ, σύμφωνα με ρεπορτάζ που μετέδωσε η ιρανική κρατική τηλεόραση IRIB.
Οι συνομιλίες των δυο χωρών, με μεσολάβηση του Πακιστάν, έγιναν σε επίπεδο άνευ προηγουμένου από την ισλαμική επανάσταση στο Ιράν, το 1979.
Μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός για δυο εβδομάδες την Τετάρτη, σκοπό είχαν να εξευρεθεί συμφωνία για διαρκή ανακωχή.
Από αμερικανικής πλευράς, ο αντιπρόεδρος Βανς συνοδευόταν από τον Στιβ Γουίτκοφ, ειδικό απεσταλμένο του Λευκού Οίκου, και τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό και συνεργάτη του προέδρου Τραμπ. Το Ιράν αντιπροσώπευσαν ιδίως ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, πολιτικός με επιρροή, κι ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Η αποστολή είχε κάπου 70 μέλη.
Προτού ανακοινωθεί η αποτυχία και ο τερματισμός των διαπραγματεύσεων, ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ τόνισε ότι οι συνομιλίες αφορούσαν «διάφορες συνιστώσες των βασικών ζητημάτων υπό διαπραγμάτευση, συμπεριλαμβανομένων του στενού του Χορμούζ, του πυρηνικού προγράμματος, της άρσης των κυρώσεων και του οριστικού τέλους του πολέμου εναντίον του Ιράν και στην περιοχή».
Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Βανς άφησε να εννοηθεί πως η Ουάσιγκτον θα δώσει κάποιο χρόνο στο Ιράν για να εξετάσει την «προσφορά» των ΗΠΑ.
Καμιά «επίσημη δέσμευση» του Ιράν
«Το γεγονός είναι απλά ότι χρειαζόμαστε επίσημη δέσμευση από την πλευρά τους ότι δεν θα επιδιώξουν να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα και δεν θα επιδιώξουν να προμηθευτούν τα μέσα που θα τους επέτρεπαν να κατασκευάσουν (πυρηνικά όπλα) γρήγορα», επέμεινε ο Τζέι Ντι Βανς.
«Το ερώτημα είναι απλό: θα δούμε επίσημη δέσμευση από πλευράς των Ιρανών ότι δεν θα αναπτύξουν πυρηνικά όπλα — όχι μόνο σήμερα, όχι μόνο τα επόμενα χρόνια, αλλά μακροπρόθεσμα; Δεν την έχουμε δει ακόμη. Ελπίζουμε να τη δούμε», επέμεινε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ.
Ο κ. Βανς έθεσε το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν στο επίκεντρο εξηγώντας γιατί απέτυχαν οι συνομιλίες, χωρίς να αναφερθεί στο ζήτημα του στενού του Χορμούζ στη συνέντευξη Τύπου.
Η θαλάσσια αρτηρία αυτή του Κόλπου, στρατηγικής σημασίας για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες, είναι de facto κλειστή αφότου άρχισε ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος εναντίο του Ιράν, με σοβαρές αλυσιδωτές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία — ελλείψεις, αυξήσεις τιμών…
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε χθες ότι δυο αντιτορπιλικά του μπήκαν στο στενό του Χορμούζ για προπαρασκευαστικές επιχειρήσεις πριν από την άρση των θαλάσσιων ναρκών που έχουν ποντιστεί. «Σκουπίζουμε το στενό», πλειοδότησε ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ απευθυνόμενος στον Τύπο.
Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, διεμήνυσαν πως θα αναλάβουν δράση με «σκληρότητα» εναντίον οποιουδήποτε πολεμικού πλοίου αποπειραθεί να διασχίσει το στενό του Χορμούζ.
«Το ίδιο μου κάνει», είτε κλειστεί είτε όχι συμφωνία με το Ιράν, δήλωσε παράλληλα στον Τύπο χθες ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, ενώ ακόμη η διαπραγμάτευση βρισκόταν σε εξέλιξη στο Πακιστάν. «Τους νικήσαμε στρατιωτικά» και ό,τι κι αν γίνει «οι ΗΠΑ έχουν νικήσει», πέταξε.
Πάνω από 2.000 νεκροί στον Λίβανο
Σε έξι εβδομάδες, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο.
Αφού τέθηκε σε ισχύ η κατάπαυση του πυρός, το Ισραήλ υποστήριξε ότι ο Λίβανος, όπου συνεχίζει τον πόλεμο εναντίον του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά, προσκείμενου στην Τεχεράνη, δεν συμπεριλαμβανόταν στη συμφωνία.
Οι αρχές του Λιβάνου ανακοίνωσαν χθες πως πλέον καταμετρούν 2.020 νεκρούς και 6.436 τραυματίες αφότου ο πόλεμος εξαπλώθηκε στη χώρα τη 2η Μαρτίου.
Χθες ισραηλινοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί στον νότιο Λίβανο σκότωσαν συνολικά 18 ανθρώπους, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας. Από την πλευρά του ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε χθες πως έπληξε τις τελευταίες 24 ώρες πάνω από «200 στόχους της Χεζμπολά».
Την Τετάρτη το Ισραήλ εξαπέλυσε στον Λίβανο τους πιο σφοδρούς και πολυαίμακτους βομβαρδισμούς αυτού του πολέμου, με 357 νεκρούς μέσα σε μερικές ώρες, κατά τον πιο πρόσφατο επίσημο απολογισμό.
Σύμφωνα με την προεδρία του Λιβάνου, θα διεξαχθούν συνομιλίες την Τρίτη στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ με το Ισραήλ. Η Χεζμπολά τις απέρριψε.
Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου είπε χθες ότι σκοπός του είναι να εξασφαλίσει ειρήνη που θα διαρκέσει «για γενιές».
ΦΩΤΟ EPA/SOHAIL SHAHZAD
ΑΠΕ-ΜΠΕ
