Ποιο είναι το πραγματικό νόημα της επίσκεψης Ομπάμα; Τίποτε από αυτά που συζητήθηκαν την χθεσινή ημέρα. Το πραγματικό νόημα ήταν γεωπολιτικό. Δηλαδή η μη επίσκεψη του Προέδρου Ομπάμα στην Τουρκία, σε αντίθεση με τις τρεις προηγούμενες επισκέψεις Αμερικανών Προέδρων (Κλίντον, Μπους πρεσβύτερου και Αϊζενχάουερ), που έγιναν ταυτόχρονα στην Ελλάδα και την Τουρκία.

Αντίθετα τα όσα είπε για το χρέος, με δεδομένη τη νίκη Τραμπ αλλά και την παντελή αποχή των ΗΠΑ από το κόστος της αναδιάρθρωσης χρέους, έχουν απλώς τον χαρακτήρα χρήσιμων ευχών. Ευχές που έχουν επαναληφθεί κατά κόρον αλλά μέχρι σήμερα διόλου δεν επηρέασαν τη γερμανική κυβέρνηση, ακόμα κι όταν ο Πρόεδρος Ομπάμα είχε τεράστια διεθνή ισχύ.

Συνεπώς, με δεδομένο ότι όποια άποψη κι αν έχει κανείς για τον Πρόεδρο Ομπάμα κανείς δεν αμφισβητεί τις διανοητικές του ικανότητες, θα ήταν χρήσιμο να εντρυφήσουμε περισσότερο όχι τόσο στο πρώτο επίπεδο των δηλώσεών του, αλλά στα όσα υπονόησε στις σύντομες παρεμβάσεις του στην Αθήνα για την πραγματικότητα της οικονομικής πολιτικής.

Ομπάμα: «Περάσαμε από σημαντική συρρίκνωση. Η οικονομία μας συρρικνωνόταν ταχύτερα από ότι στην περίοδο της μεγάλης ύφεσης… Είχαμε το πλεονέκτημα του δολαρίου. Είχαμε περιθώρια ευελιξίας». Τι υπονοεί εδώ ο Ομπάμα, στη διάρκεια της Προεδρίας του οποίου το χρέος των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 6 περίπου τρισεκατομμύρια δολάρια; Κάτι πολύ απλό. Ότι για να ξεπεράσει την μεγάλη ύφεση, που κληρονόμησε από την προηγούμενη κυβέρνηση, επέλεξε να αυξήσει με κατακλυσμιαίο τρόπο τον δανεισμό του αμερικανικού κράτους. Μόνο που επειδή το δολάριο είναι ακόμα το μοναδικό παγκόσμιο νόμισμα μεγάλο μέρος του λογαριασμού δεν τον πλήρωσε (βραχυπρόθεσμα) η Αμερική. Οι ΗΠΑ έκοψαν χρήμα και τη νύφη πλήρωσαν όσοι διακρατούν αμερικανικά ομόλογα (προπαντός οι Κινέζοι). Κι όσοι πλήρωσαν τη νύφη ανέλαβαν το σχετικό κόστος αδιαμαρτύρητα. Γιατί; Είτε για λόγους εμπορικούς (οι Κινέζοι που θεωρούν ζωτική τη συνέχιση και ανάπτυξη του παγκόσμιου εμπορίου), είτε για λόγους γεωπολιτικούς (Σαουδική Αραβία και λοιποί που δεν υπάρχουν χωρίς την Αμερική), είτε γιατί δεν υπάρχει άλλο διεθνές νόμισμα που να εμπνέει αντίστοιχη εμπιστοσύνη, αφού την ίδια περίοδο η ευρωζώνη συνταράσσονταν από τη δική της κρίση, που ακόμα δεν έχει τελειώσει.

Μάθημα πολιτικής οικονομίας Νο1: Στην πραγματική οικονομική πολιτική μετρούν προπαντός οι πραγματικοί συσχετισμοί ισχύος, όχι ο βολονταρισμός και οι ιδεολογικές εμμονές.

Ομπάμα: «Για να μην αδικήσω κάποιες κυβερνήσεις του βορρά να πω ότι και εκεί έχουν τις δικές τους πολιτικές και τους δικούς τους ψηφοφόρους. Δείχνουν διστακτικότητα στην ελάφρυνση του χρέους. Βλέποντας πως η Ελλάδα κάνει μεταρρυθμίσεις πιστεύω ότι υπάρχει μια ευκαιρία και οι δύο πλευρές μπορούν να καταλήξουν σε κάποια λύση μέσα στο επόμενο έτος». Το μήνυμα εδώ είναι διαφορετικό. Ο Ομπάμα μας λέει: καταλαβαίνω ότι η επιλογή που έκανα για τις ΗΠΑ δεν περνά ούτε ουσιαστικά -δεν έχουν διεθνές νόμισμα-, ούτε πολιτικά στη Γερμανία, που ακολουθεί μια τελείως άλλη φιλοσοφία οικονομικής πολιτικής. Συνεπώς πρέπει κάτι να τους δώσετε πρώτα ώστε όταν θα είναι πολιτικά εφικτό (μέσα στον επόμενο χρόνο, δηλαδή μετά τις γερμανικές εκλογές), να έχετε ελπίδα κάτι να πάρετε.

Μάθημα πολιτικής οικονομίας 2: Καμία οικονομική συμφωνία δεν είναι εφικτή αν δεν ληφθούν υπόψη οι πολιτικές ανάγκες και των δύο πλευρών. Κι ο αδύνατος κινείται πρώτος για να έχει κάποια ελπίδα επιτυχίας.

Ομπάμα: «Ο κ. Τσίπρας και η κυβέρνησή του βλέπω πως έχουν τη βούληση να κάνουν την Ελλάδα πιο ανταγωνιστική και να προσελκύσουν επενδύσεις.» Εδώ το μήνυμα είναι προφανές -θέλω να σας πω καλά λόγια αλλά να ξέρετε η οικονομία σας δεν είναι αρκετά ανταγωνιστική και ως έχει δεν προσελκύει επενδύσεις. Μου λέτε ότι θέλετε να την αλλάξετε. Κάντε το.

Μάθημα πολιτικής οικονομίας Νο3: Επενδύσεις σε μη ανταγωνιστικές οικονομίες δεν γίνονται. Στα θέματα επενδύσεων η οικονομία αποφασίζει και η πολιτική παρακολουθεί.

Τρία απλά μαθήματα από έναν Πρόεδρο που θα χρησιμοποιήσει σήμερα την Ελλάδα για να στείλει το δικό του συμβολικό πολιτικό μήνυμα στην Αμερική και στον κόσμο. Και με τον τρόπο αυτό θα μας βοηθήσει όσο μπορεί, υπενθυμίζοντας τη συμβολική αξία της χώρας μας στην παγκόσμια κοινότητα. Το κάνει για τους δικούς του προπαντός λόγους αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να τον ευχαριστήσουμε. Εκτός από τα αμερικανικά μαθήματα πολιτικής οικονομίας υπάρχει και η ελληνική λαϊκή σοφία που λέει πως «μαζί με τον βασιλικό ποτίζεται και η γλάστρα».

Για ότι κι αν ερωτάται ο Τσίπρας, για ότι κι αν συμβαίνει στις κατεστραμμένες οικονομία και κοινωνία μας, απαντά ότι ευθύνεται το χρέος.

Του έχει γίνει έμμονη ιδέα. Το χρέος. Και η αναδιάρθρωσή του.

Αυτό είναι το μόνο και τελευταίο του αφήγημα προς όσους τον ψήφισαν. Όλα τα άλλα έχουν καταρρεύσει. Εξ ου και η μονοθεματική προσέγγιση της οικονομίας μας.

Κάποιος όμως πρέπει να πει στον πρωθυπουργό και τους ιδεοληπτικούς συντρόφους του, ότι δεν είναι το χρέος που κρατά τραβηγμένα τα γκέμια της οικονομίας και της ανάπτυξης.

Ποιος επενδυτής, επί παραδείγματι, θα έρθει στην Ελλάδα που αλλάζει τρεις φορές τον χρόνο τα φορολογικά δεδομένα; Ποιος επενδυτής θα έρθει στην Ελλάδα που οι δικαστικές αποφάσεις κάνουν 10 και 15 χρόνια για αν εκδοθούν; Ποιος επενδυτής θα έρθει στην Ελλάδα όταν σ’ αυτή το κέρδος θεωρείται, περίπου, ποινικό αδίκημα; Ποιος επενδυτής θα έρθει στην Ελλάδα της πολυνομίας και της γραφειοκρατίας; Ποιος επενδυτής θα έρθει στην Ελλάδα, όταν το πολιτικό σύστημα είναι τόσο ασταθές και επιπόλαιο; Ποιος επενδυτής θα έρθει στην Ελλάδα, όταν γνωρίζει ότι κυβερνάται από μια κυβέρνηση που έφτασε μια ανάσα από το βγάλει τη χώρα από την Ευρωζώνη; Ποιος σοβαρός επενδυτής θα πάει να συνομιλήσει με αυτούς που κυκλοφορούν σαν λέτσοι, πουλώντας τάχα αντισυμβατικότητα;

Να το δούμε κι αλλιώς;

Εδώ καλά καλά οι Έλληνες δεν έχουν εμπιστοσύνη (εξ ου και τα χρήματά τους είναι στα στρώματα κι όχι στις τράπεζες) την κυβέρνηση, θα την εμπιστευθούν οι ξένοι επενδυτές;

Είναι και κάτι ακόμη:  Όλοι γνωρίζουμε ότι υπάρχουν άλλες χώρες με χρέος πολύ μεγαλύτερο από το δικό μας, που δεν έπεσαν στην κόλαση της ύφεσης και της δικής μας κρίσης.

Όμως, αυτές οι χώρες έκαναν ή κάνουν όσα πρέπει. Παρεμβαίνουν, επεμβαίνουν σε καίρια ζητήματα κι οι πολιτικοί τους δεν αερολογούν, ούτε ανεβαίνουν στα μπαλκόνια και απειλούν επενδυτές ή άλλα κράτη. Χώρες που δεν κυβερνώνται με ιδεοληψίες και τσιτάτα. Χώρες που αποθεώνουν εκείνους που είναι διατεθειμένοι να επενδύσουν σ’ αυτές, ακόμη και εκατό ευρώ. Χώρες που μεταρρυθμίζουν συστηματικά ότι προκαλεί εμπόδια και φραγμούς στην ανάπτυξή τους.

Ναι, δεν τίθεται ζήτημα ότι το χρέος πρέπει κάποια στιγμή να διευθετηθεί.

Όμως, πρέπει πρώτα να … διευθετηθούμε – μεταρρυθμιστούμε εμείς.

Να δούμε τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν και έπρεπε ήδη να έχουμε κάνει μόνοι μας, να δούμε τις δημοσιονομικές μας ισορροπίες, να κλείσουμε τον πάτο του βαρελιού που κατασπαράζει όλες τις θυσίες μας.

Διαφορετικά, χωρίς εμείς να κάνουμε όσα πρέπει, ακόμη κι αν αύριο το πρωί μας χαρίσουν όλο το χρέος, σε  12 χρόνια αυτό θα έχει γίνει πάλι ίδιο με το σημερινό…

Κάτι που δεν μπορεί ή δεν θέλει να καταλάβει ο Αλέξης Τσίπρας, οι υπουργοί, τα στελέχη του και οι εναπομείναντες οπαδοί του.

Και πολλοί από την αντιπολίτευση…

Λίγο περισσότερο από ένα στα τέσσερα παιδιά είναι εκτεθειμένο στον κίνδυνο της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να βρίσκεται στην τρίτη θέση μεταξύ των 28 χωρών μελών, ανέφερε σήμερα η Eurostat.

Περίπου 25 εκατομμύρια παιδιά στις 28 χώρες μέλη της ΕΕ, δηλαδή το 26,9% του πληθυσμού ηλικίας 0 έως 17 ετών, απειλούνταν με φτώχεια το 2015, σύμφωνα με την πηγή αυτή.

«Αυτό σημαίνει ότι ζουν σε νοικοκυριά τα οποία: κινδυνεύουν από φτώχεια μετά την καταβολή κοινωνικών παροχών, είναι σε κατάσταση σοβαρή στέρησης υλικών αγαθών ή ζουν σε νοικοκυριά με μικρό ποσοστό εργασίας», εξηγεί η Eurostat.

Το πιο αυξημένο ποσοστό παιδιών που απειλούνται από τη φτώχεια καταγράφεται στη Ρουμανία με 46,8%.

Στις 30 Σεπτεμβρίου το Συμβούλιο της Ευρώπης είχε ζητήσει από τη Ρουμανία να καταβάλει μεγαλύτερες προσπάθειες για να αντιμετωπιστεί η εκμετάλλευση ανηλίκων, την ώρα που ο αριθμός των θυμάτων, κυρίως από τη μειονότητα των Ρομά, «έχει αυξηθεί σημαντικά» τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με έκθεση.

Μετά τη Ρουμανία, η γειτονική Βουλγαρία έρχεται στη δεύτερη θέση με ποσοστό 43,7%, ενώ ακολουθεί η Ελλάδα (37,8%), η Ουγγαρία (36,1%), η Ισπανία (34,45) και η Ιταλία (33,5%).

Στον αντίποδα τα πιο μικρά ποσοστά καταγράφονταν στις σκανδιναβικές χώρες, με πρώτη τη Σουηδία (14%), ενώ ακολουθεί η Φινλανδία (14,9%), και η Δανία (15,7%).  Στη συνέχεια έρχεται η Σλοβενία (16,6%), η Ολλανδία (17,2%), η Τσεχία και η Γερμανία (18,5%).

Το ποσοστό των παιδιών που είναι εκτεθειμένα στον κίνδυνο της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στην ΕΕ μειώνεται στο μέτρο που αυξάνεται το μορφωτικό επίπεδο των γονιών τους, υπογραμμίζει η Eurostat.

To 2015, σχεδόν τα δύο τρίτα (65,5%) των παιδιών οι γονείς των οποίων είχαν χαμηλό μορφωτικό επίπεδο (έως γυμνάσιο) απειλούνταν με φτώχεια στο εσωτερικό της ΕΕ, έναντι 30,3% των παιδίων που ζούσαν με γονείς με υψηλό μορφωτικό επίπεδο.

Η τάση αυτή επιβεβαιώθηκε σε όλες τις χώρες της ΕΕ για το 2015.