Αυτό προβλέπεται σε κοινή απόφαση των υπουργείων Οικονομίας και Οικονομικών. Η σχετική υποχρέωση αφορά τις κατηγορίες επαγγελματιών και επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν υποχρεωτικά POS στις συναλλαγές τους.
Τον περασμένο Ιούλιο, ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Jean-Claude Juncker κατάφερε να αποδυναμώσει την εμπορική διαμάχη της ΕΕ με τις Ηνωμένες Πολιτείες υποσχόμενος στον Donald Trump να αυξήσει τις εισαγωγές σόγιας στις ΗΠΑ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο τιμόνι
Στις 29 Ιανουαρίου 2019, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα «ότι η σόγια των ΗΠΑ πληρεί τις τεχνικές απαιτήσεις για τα βιοκαύσιμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Αυτή η άδεια διαρκεί μέχρι τον Ιούλιο του 2021.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ήδη ο πρώτος προμηθευτής σόγιας στην Ευρώπη για τρόφιμα και ζωοτροφές, με μερίδιο αγοράς 75%. Και οι εισαγωγές σόγιας των ΗΠΑ στην ΕΕ αυξήθηκαν σημαντικά τους τελευταίους μήνες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε τον Ιανουάριο η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι εισαγωγές σόγιας στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 112% μεταξύ Ιουλίου και Δεκεμβρίου 2018, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Ευπαθείς σχέσεις
Οι σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της ΕΕ εξακολουθούν να είναι εύθραυστες και το φάσμα των υψηλότερων τιμολογίων στις ευρωπαϊκές εισαγωγές αυτοκινήτων εξακολουθεί να παραμένει, γεγονός που ανησυχεί ιδιαίτερα τη Γερμανία, έναν σημαντικό κατασκευαστή αυτοκινήτων.
Στις 18 Ιανουαρίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε τα σχέδιά της για να συζητήσει τη μείωση των τιμολογίων και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, συμφωνώντας να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τα βιομηχανικά αγαθά και τις υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινήτων, εξαιρουμένης της γεωργίας.
Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία του ΙΕΚ ΔΕΛΤΑ, το 2018 ήταν μια χρονιά συνειδητών και προσεκτικών επιλογών από τους νέους, με την επαγγελματική αποκατάσταση να κατατάσσεται στην κορυφή των κριτηρίων επιλογής σπουδών.
Όπως σημειώνεται, στις περισσότερες έρευνες οι τομείς με τη μεγαλύτερη ζήτηση στην Ελλάδα είναι ο τουρισμός, η ναυτιλία, η γεωργία, η υγεία, η πληροφορική και οι τηλεπικοινωνίες. Τα στοιχεία αυτά φαίνεται να αντικατοπτρίζονται και στα ενδιαφέροντα των νέων σπουδαστών, όπως αναφέρει το ΙΕΚ, με τον τομέα υγείας και ομορφιάς να βρίσκεται στην κορυφή. Τη 2η θέση κατέχει ο τομέας μηχανολογίας και πληροφορικής, ενώ την τριάδα των δημοφιλέστερων τομέων συμπληρώνει αυτός του τουρισμού και επισιτισμού.
«Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των τομέων αυτών δεν είναι άλλο από τις προοπτικές άμεσης επαγγελματικής αποκατάστασης λόγω της διασύνδεσης με την αγορά εργασίας, μέσω συμμετοχής σε εκθέσεις, στις Ημέρες Καριέρας, καθώς και μέσω της πρακτικής άσκησης» όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Στο ακαδημαϊκό πεδίο, σε αντιστοιχία με τους τομείς σπουδών ακολουθούν και οι ειδικότητες, με πρώτη στις επιλογές των νέων την ειδικότητα του τεχνικού τουριστικών μονάδων (ξενοδοχειακά), δεύτερη εκείνη του τεχνικού μηχανοτρονικής και τρίτη του τεχνικού αισθητικής τέχνης και μακιγιάζ. Οι ειδικότητες τεχνών και επικοινωνίας, καθώς κι εκείνες της διοίκησης και των οικονομικών παραμένουν σταθερές.
Δημοφιλέστεροι τομείς ανά ηλικία
Η ηλικία που επιλέγουν το αντικείμενο σπουδών τους οι επίδοξοι σπουδαστές φαίνεται να επηρεάζει τον τομέα που επιλέγουν. Ο τομέας επικοινωνίας έχει το μικρότερο μέσο όρο (20 ετών), με τον τομέα τεχνών να ακολουθεί (22 ετών). Στον αντίποδα βρίσκονται οι ειδικότητες του τομέα υγείας, με τον μεγαλύτερο μέσο όρο ηλικίας σπουδαστών (27 ετών).
Δημοφιλέστεροι τομείς ανά φύλο
Μεγάλο ποσοστό των γυναικών φαίνεται να επιλέγει τα επαγγέλματα υγείας και ομορφιάς, ενώ αντίστοιχα, στον τομέα μηχανολογίας, πληροφορικής αλλά και μουσικής εγγράφονται περισσότεροι άνδρες. Στους τομείς του τουρισμού και των οικονομικών, το φύλο φαίνεται να μην παίζει ρόλο, μιας και τα ποσοστά είναι ισοδύναμα.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Με βάση τα πλέον πρόσφατα επίσημα στοιχεία που αφορούν τις μεταποιητικές επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερα από 10 άτομα προσωπικό και έχουν έδρα σε μία από τις τέσσερις περιφέρειες της βόρειας Ελλάδας το 25,5% της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας (ΑΠΑ) της μεταποίησης στη χώρα παράγεται στη Βόρεια Ελλάδα, αναφέρει μελέτη του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδας.
Επίσης στην ίδια μελέτη καταγράφεται ότι οι μεταποιητικές επιχειρήσεις της Βόρειας Ελλάδας πραγματοποιούν το 13,5% του κύκλου εργασιών της μεταποίησης και απασχολούν το 28,8% του εργατικού δυναμικού της μεταποίησης στη χώρα. Από τη μελέτη της τομεακής διάρθρωσης της οικονομίας για τη Βόρεια Ελλάδα από το 2000 έως και το 2015 (ΕΛΣΤΑΤ) παρατηρείται σταδιακή ανάκαμψη της μεταποίησης από το 2010 και μετά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2015 η μεταποίηση δημιουργεί το 11% της συνολικής Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας στη Βόρεια Ελλάδα, ποσοστό που υπολείπεται μόλις κατά 1% σε σχέση με την αντίστοιχη συνεισφορά της μεταποίησης το 2000.
Η βόρεια Ελλάδα αποτελούσε και αποτελεί βασικό πυλώνα ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Δυστυχώς όμως η πλειονότητα των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στη βόρεια Ελλάδα έχουν δεχθεί ισχυρό πλήγμα, μετά από 10 και πλέον χρόνια βαθιάς οικονομικής κρίσης. Για αυτόν τον λόγο θα πρέπει να ληφθούν άμεσα δραστικά μέτρα για την ανάπτυξη της βιομηχανίας στην βόρεια Ελλάδα.
«Σας επισημαίνω ότι, τη στιγμή που θα καταργήσει η Πρίστινα αυτό το ακατανόητο και επώδυνο μέτρο, είμαστε έτοιμοι να συνεχίσουμε τον διάλογο για την αναζήτηση λειτουργικής και βιώσιμης λύσης», διαβεβαιώνει ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Ο Σέρβος πρόεδρος ευχαριστεί τον Ντόναλντ Τραμπ για την υποστήριξη των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή πορεία της Σερβίας και ζητάει την στήριξη του στις προσπάθειες που γίνονται για την επίλυση του ζητήματος του Κοσόβου.
Ο Βούτσιτς υπογραμμίζει στην επιστολή του ότι το ζήτημα του Κοσόβου αποτελεί «βαρύ φορτίο» για τον σερβικό λαό και είναι άμεση ανάγκη να επιλυθεί.
«Είμαστε αφοσιωμένοι στον διάλογο και τον προσεγγίζουμε με τόλμη και ρεαλισμό, σκεφτόμενοι το μέλλον όλων μας στα Δυτικά Βαλκάνια. Έχουμε εκπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις μας στο πλαίσιο της συμφωνίας των Βρυξελλών. Ωστόσο, η Σερβία δεν μπορεί να λύσει μόνη της αυτό το δύσκολο πρόβλημα» επισημαίνει ο Βούτσιτς.
Ο σέρβος πρόεδρος προσθέτει ότι οι δασμοί που επιβλήθηκαν από την Πρίστινα όχι μόνο βλάπτουν την σερβική οικονομία αλλά απειλούν και την επιβίωση των Σέρβων στο Κόσοβο, τα δικαιώματα των οποίων – αναφέρει – «είμαστε υποχρεωμένοι να υπερασπιστούμε και να προστατέψουμε».
Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς αναφέρεται ακόμη στις ιστορικές σχέσεις των δύο χωρών και προσκαλεί τον Ντόναλντ Τραμπ να γίνει ο πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ που θα επισκεφτεί την Σερβία έπειτα από σαράντα χρόνια.
Η επιστολή Βούτσιτς αποτελεί την απάντησή του σε εκείνη που έστειλε στον Σέρβο πρόεδρο ο Ντόναλντ Τραμπ (14η Δεκεμβρίου), με την οποία τον ενεθάρρυνε να συνεχίσει τις προσπάθειες για την επίλυση του ζητήματος του Κοσόβου. Ανάλογη αλληλογραφία υπήρξε και μεταξύ του προέδρου του Κοσόβου, Χασίμ Θάτσι και του Τραμπ.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Το νέο καθεστώς που θα τεθεί σε εφαρμογή από τις φετινές φορολογικές δηλώσεις ξεκαθαρίζει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) σε έναν Οδηγό με 20 ερωτήσεις απαντήσεις. Όπως χαρακτηριστικά διευκρινίζεται σ’ αυτόν, αναφορικά με τις κοινές φορολογικές δηλώσεις «θα γίνεται χωριστή βεβαίωση φόρου και δεν θα γίνεται συμψηφισμός χρεωστικού και πιστωτικού ποσού μεταξύ των συζύγων». Ετσι στην περίπτωση που προκύπτει επιστροφή φόρου για έναν από τους δύο δεν θα γίνεται συμψηφισμός με οφειλές προς την εφορία που ενδεχομένως έχει ο άλλος σύζυγος. Σημειώνεται ότι το ξεχωριστό εκκαθαριστικό για τους συζύγους δεν μεταβάλλει τον τρόπο φορολόγησης ούτε το ύψος του φόρου που τους αναλογεί αφού και σήμερα για τα εισοδήματα τους φορολογούνται ξεχωριστά
Αναλυτικότερα ο οδηγός της ΑΑΔΕ για τις φορολογικές δηλώσεις είναι ο ακόλουθος:
1. Πως μπορώ να γνωστοποιήσω την επιλογή μου να υποβάλω χωριστή δήλωση φορολογίας εισοδήματος;
Η γνωστοποίηση γίνεται μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής στον διαδικτυακό τόπο www.aade.gr, στο σύνδεσμο:
https://www.aade.gr/polites/eisodema/gnostopoiese-choristes-deloses είτε από εσάς με τους δικούς σας κωδικούς πρόσβασης είτε, από ειδικά για το σκοπό αυτό εξουσιοδοτημένο λογιστή – φοροτεχνικό, με τους προσωπικούς του κωδικούς πρόσβασης.
2. Αν κανείς από τους συζύγους δεν γνωστοποιήσει την επιλογή υποβολής χωριστής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2019, τι θα συμβεί;
Στην περίπτωση αυτή οι σύζυγοι θα υποβάλουν κοινή δήλωση για το φορολογικό έτος 2018.
3. Στις περιπτώσεις κοινής δήλωσης Φ.Ε συζύγων, θα γίνεται συμψηφισμός φόρου μεταξύ συζύγων και βεβαίωση στο όνομα του συζύγου;
Όχι, θα γίνεται χωριστή βεβαίωση φόρου και δεν θα γίνεται συμψηφισμός χρεωστικού και πιστωτικού ποσού μεταξύ των συζύγων.
4. Επηρεάζεται η χορήγηση επιδομάτων στις χωριστές δηλώσεις συζύγων;
Όχι, δεν επηρεάζεται η χορήγηση των επιδομάτων από την υποβολή χωριστών δηλώσεων Φ.Ε από τους συζύγους.
5. Είναι απαραίτητο να υποβάλλονται χωριστές δηλώσεις Φ.Ε συζύγων που έχουν διαφορετική φορολογική κατοικία;
Όχι, δεν είναι απαραίτητη η υποβολή χωριστών δηλώσεων Φ.Ε διότι προβλέπεται ήδη χωριστή φορολογική αντιμετώπιση στις κοινές δηλώσεις συζύγων που έχουν διαφορετική φορολογική κατοικία.
6. Πώς δηλώνεται στο Ε1 η κύρια κατοικία στις περιπτώσεις χωριστών δηλώσεων;
Η κύρια κατοικία δηλώνεται στον πίνακα 5 του εντύπου Ε1 στους αντίστοιχους κωδικούς κύριας κατοικίας. Ο κάθε σύζυγος συμπληρώνει το ποσοστό ιδιοκτησίας του σε περίπτωση ιδιόκτητης κατοικίας, το ποσοστό του ως μισθωτής σε περίπτωση μισθωμένης κατοικίας και το ποσοστό της δωρεάν παραχώρησης, αντίστοιχα.
7. Στις περιπτώσεις χωριστών δηλώσεων Φ. Ε πώς δηλώνεται στο Ε1 η κύρια κατοικία όταν ένας εκ των δύο συζύγων δεν διαθέτει καθόλου ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης;
Ο σύζυγος που δεν διαθέτει καθόλου ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης, συμπληρώνει στον πίνακα 6 την ένδειξη «συνοίκηση με σύζυγο». Ο άλλος σύζυγος δεν συμπληρώνει καμία ένδειξη.
8. Πώς αναγράφονται τα τέκνα ως εξαρτώμενα μέλη του φορολογούμενου στις χωριστές δηλώσεις Φ. Ε;
Τα τέκνα που προέρχονται από κοινό γάμο καθώς και τα αναγνωρισμένα τέκνα δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους.
9. Ποιος δηλώνει το εισόδημα ανήλικου τέκνου που προέρχεται από τον κοινό γάμο στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε όταν αυτό δεν έχει υποχρέωση υποβολής δήλωσης Φ.Ε.;
Το εισόδημα του ανηλίκου τέκνου που δεν φορολογείται στο όνομα του τέκνου προστίθεται στα εισοδήματα του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα και δηλώνεται μόνο από αυτόν τον γονέα.
10. Ποιος βαρύνεται με τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης στις χωριστές δηλώσεις Φ. Ε συζύγων;
Στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε συζύγων δεν υφίσταται η έννοια του οικογενειακού εισοδήματος για την κάλυψη των επιμέρους τεκμηρίων καθενός εκ των συζύγων, καθώς τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης βαρύνουν τον κάθε σύζυγο ατομικά. Όσον αφορά τη δυνατότητα κάλυψης τεκμηρίων με ανάλωση κεφαλαίου, δεν μπορεί να γίνει επίκληση εισοδημάτων από τη χωριστή δήλωση του άλλου συζύγου.
11. Στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς υπολειπόμενου ποσού αποδείξεων από τον ένα σύζυγο στον άλλο;
Όχι, δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα.
12. Ποια είναι η προθεσμία γνωστοποίησης της επιλογής για χωριστή δήλωση Φ.Ε συζύγων;
Η καταληκτική ημερομηνία είναι η 28η Φεβρουαρίου κάθε έτους.
13. Μετά τις 28 Φεβρουαρίου η επιλογή για χωριστή δήλωση Φ.Ε μπορεί να ανακληθεί;
Όχι, δεν ανακαλείται για το έτος το οποίο αφορά.
14. Ποιος από τους δύο συζύγους μπορεί να γνωστοποιήσει την επιλογή για χωριστή δήλωση Φ.Ε;
Οποιοσδήποτε από τους δύο συζύγους ή και οι δύο.
15. Πρέπει η γνωστοποίηση της επιλογής για υποβολή χωριστής δήλωσης Φ.Ε να γίνεται κάθε έτος μέχρι την 28η Φεβρουαρίου;
Ναι, θα πρέπει να επικαιροποιείται κάθε έτος από τουλάχιστον έναν εκ των δύο συζύγων μέχρι την προθεσμία αυτή, διαφορετικά θα υποβάλλεται κοινή δήλωση.
16. Πρόκειται να τελέσω γάμο τον Μάρτιο του 2019 (μετά την καταληκτική ημερομηνία υποβολής της γνωστοποίησης). Μπορώ να υποβάλω χωριστή δήλωση Φ.Ε για το φορολογικό έτος 2018;
Ναι. Ειδικά για αυτές τις περιπτώσεις η εφαρμογή θα μείνει ανοιχτή ως την καταληκτική ημερομηνία υποβολής της εμπρόθεσμης δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
17. Πρόκειται να τελέσω γάμο τον Φεβρουάριο 2019 και θα δηλώσω το γάμο στο μητρώο της Δ.Ο.Υ. μετά τις 28 Φεβρουαρίου 2019. Μπορώ να υποβάλω χωριστή δήλωση Φ.Ε για το φορολογικό έτος 2018;
Ναι. Ειδικά για αυτές τις περιπτώσεις η εφαρμογή θα μείνει ανοιχτή ως την καταληκτική ημερομηνία υποβολής της εμπρόθεσμης δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
18. Πόσες φορές μπορώ να αλλάξω την επιλογή δήλωσης χωριστών δηλώσεων Φ. Ε στην περίπτωση που τελέσω γάμο μετά τις 28 Φεβρουαρίου 2019;
Η δήλωση γίνεται άπαξ ανά έτος.
19. Εισέρχονται στην εφαρμογή των χωριστών δηλώσεων Φ.Ε τα μέρη συμφώνου συμβίωσης;
Όχι, δεν εισέρχονται στην εφαρμογή των χωριστών δηλώσεων καθόσον εκ του νόμου τους έχει δοθεί εξαρχής η δυνατότητα για υποβολή κοινών ή χωριστών δηλώσεων.
20. Πρέπει και οι δύο σύζυγοι να διαθέτουν δικό τους κλειδάριθμο προκειμένου να υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις Φ.Ε;
Ναι, η σύζυγος που δεν έχει μέχρι τώρα κλειδάριθμο οφείλει να αποκτήσει προκειμένου και αυτή να μπορέσει να υποβάλει τη δική της δήλωση.
Η κατάσχεση αυτή είναι «η μεγαλύτερη που έχει γίνει στην Ιταλία τα τελευταία 25 χρόνια», τόνισε η αστυνομία σε δελτίο Τύπου που έδωσε στη δημοσιότητα, διευκρινίζοντας ότι αποτέλεσε καρπό της συνεργασίας με τις αρχές της Κολομβίας, της Ισπανίας και της Βρετανίας.
Τα ναρκωτικά κατασχέθηκαν την 23η Ιανουαρίου, μοιρασμένα σε 60 σάκους στο εσωτερικό εμπορευματοκιβωτίου που είχε φορτωθεί σε πλοίο που απέπλευσε από την Κολομβία. Το πλοίο έκανε ενδιάμεσο σταθμό στη Γένοβα· επρόκειτο να αναχωρήσει για τη Βαρκελόνη της Ισπανίας, όπου θα εκφορτώνονταν τα ναρκωτικά για να διατεθούν κατόπιν στην ευρωπαϊκή αγορά, κατά την ίδια πηγή.
Η ιταλική οικονομική αστυνομία ανακοίνωσε την Τετάρτη άλλη μια μεγάλη κατάσχεση στο λιμάνι Λιβόρνο (Τοσκάνη). Επρόκειτο για ποσότητα 640 και πλέον κιλών κοκαΐνης, αξίας περίπου 130 εκατ. ευρώ.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Αναμένεται οι θερμοκρασίες να ανέβουν τις επόμενες ημέρες σε επίπεδα λίγο πιο φυσιολογικά για την εποχή, αλλά αυτό ελάχιστη παρηγοριά προσέφερε στους πιο ευάλωτους, ειδικά τους άστεγους και τους ηλικιωμένους που υπέμεναν το πολιτικό ψύχος που μπορεί να προκαλέσει κρυοπαγήματα μέσα σε λεπτά και κάνει εξαιρετικά επικίνδυνη την παραμονή σε εξωτερικούς χώρους.
Γιατροί και αξιωματούχοι σε διάφορες Πολιτείες απέδωσαν νέους θανάτους στο κύμα του πολικού ψύχους. Ο απολογισμός αυξήθηκε από τους 12 στους 21 μετά την καταγραφή τουλάχιστον εννέα νεκρών στο Σικάγο εξαιρίας του ψύχους ή τραυματισμών που οφείλονταν σε αυτό, σύμφωνα με τον Στάθη Πουλακίδα, γιατρό στο νοσοκομείο John H. Stroger Jr.
Ο Πουλακίδας, ο οποίος είναι τραυματολόγος, διευκρίνισε πως στο νοσοκομείο εισήχθησαν τουλάχιστον 25 άνθρωποι με κρυοπαγήματα. Στα πιο ακραία κρούσματα, υπάρχει κίνδυνος να χρειαστεί ακρωτηριασμός δακτύλων, πρόσθεσε.
Ανάμεσα στους ανθρώπους που πιστεύεται ότι πέθαναν από το κρύο ήταν ένας 18χρονος φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Άιοβας. Βρέθηκε αναίσθητος στην πανεπιστημιούπολη, σε μικρή απόσταση από τον κοιτώνα του, και σύμφωνα με την αστυνομία, το ψύχος έπαιξε ρόλο στον θάνατό του. Η θερμοκρασία όταν βρέθηκε ο νεαρός ήταν –46° Κελσίου
Οι άστεγοι και οι εκτοπισμένοι διατρέχουν τους μεγαλύτερους κινδύνους και οι δημοτικές αρχές στο Σικάγο και άλλες πόλεις αποφάσισαν να ανοίξουν θερμαινόμενους χώρους για να τους υποδεχθούν. Αλλά αρκετοί προτίμησαν να δοκιμάσουν την τύχη τους σε καταυλισμούς, ή άδεια κτίρια. Μια 60χρονη βρέθηκε νεκρή σε εγκαταλελειμμένο σπίτι στη Λορέιν, στο Οχάιο, και πιστεύεται ότι πέθανε από υποθερμία, σύμφωνα με τον ιατροδικαστή της πόλης.
Είχαν περάσει είκοσι χρόνια από την προηγούμενη φορά που μια τέτοια μάζα παγωμένου αέρα έπληξε τις μεσοδυτικές και βορειοανατολικές Πολιτείες, υπενθύμισε η αμερικανική Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία.
Η χιονόπτωση και ο πάγος προκάλεσαν επικίνδυνες συνθήκες στο οδικό δίκτυο. Τουλάχιστον 26 τροχαία σημειώθηκαν μέσα σε δύο ώρες την Πέμπτη μόνο στην Κομητεία Τζόνσον στην Άιοβα, ανέφερε τοπικός αξιωματούχος.
Ενώ, για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, το πολικό ψύχος και οι σφοδροί άνεμοι ανάγκασαν τις αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες να ακυρώσουν πάνω από 2.000 πτήσεις. Περισσότερο επηρεάστηκε το Σικάγο, με 700 πτήσεις να ακυρώνονται στο διεθνές αεροδρόμιο Ο’Χέιρ.
Στις μεσοδυτικές Πολιτείες έσπασαν τουλάχιστον τριάντα ρεκόρ χαμηλής θερμοκρασίας. Η κατανάλωση φυσικού αερίου εξάλλου έφθασε σε επίπεδα-ρεκόρ από τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Αν μιλήσετε με παλαιότερους πολιτικούς και πολιτικούς αναλυτές αναφορικά με την στάση των Τούρκων στο Αιγαίο, θα σας πουν πριν από 35-40 χρόνια δεν υπήρχαν παραβιάσεις του εναέριου χώρου, ούτε οι καθημερινές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα.
Κι όσοι εξ ημών ζήσαμε εκ του σύνεγγυς (δημοσιογραφικά και με πολιτικές προσεγγίσεις κι αναλύσεις) την υπόθεση των Ιμίων, είχαμε συνειδητοποιήσει από τότε ότι αυτή δεν είναι μια απλή υπόθεση ή ένα θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο.
Η υπόθεση των Ιμίων έκρυβε κάτι βαθύτερο από την πλευρά της Τουρκίας.
Την για πρώτη φορά αμφισβήτηση του status quo των συνόρων και του Αιγαίου. Την για πρώτη φορά ουσιαστική είσοδο του όρου «γκρίζες ζώνες» στις διμερείς σχέσεις των χωρών αλλά και τις διεθνείς σχέσεις των Τούρκων. Μέχρι τα Ίμια, οι Τούρκοι (ακόμη κι οι χάρτες τους γεωγραφικών και στρατιωτικών υπηρεσιών) ανέφεραν ότι όλες αυτές είναι πέραν από κάθε αμφιβολία ελληνικές. Μετά τα Ίμια όλα άλλαξαν και πέρασαν στην επόμενη φάση των τουρκικών σχεδίων που ξετυλίγονται για το Αιγαίο.
23 χρόνια μετά από εκείνη τη νύχτα, έχουμε την πεποίθηση πια, ότι αυτό το επεισόδιο με τους τρεις νεκρούς Έλληνες αξιωματικούς εξυπηρετούσε ένα διττό σκοπό για τους Τούρκους:
Ουσιαστικά δεν μάθαμε ποτέ τι έριξε εκείνη τη μοιραία νύχτα το ελληνικό ελικόπτερο κι οδήγησε στον θάνατο τους Παναγιώτη Βλαχάκο, Χριστόδουλο Καραθανάση και Έκτορα Γιαλοψό.
Αληθινό ή διάτρητο το πόρισμα;
Το πόρισμα που βγήκε από το Ναυτοδικείο Πειραιά αναφέρει ότι το ελικόπτερο ΔΕΝ καταρρίφθηκε από εχθρικά πυρά. Κι είναι χαρακτηριστικό ότι πριν μόλις από ένα χρόνο, ο υποναύαρχος (Ε.Α) Παττάς (που εκείνο το βράδυ ήταν κυβερνήτης του πλοίου «Πυρπολητής» που βρισκόταν στην περιοχή των Ιμίων σε αποστολή εποπτείας των Ιμίων) ανέφερε ότι αν το ελληνικό ελικόπτερο είχε κτυπηθεί από τουρκικά πυρά θα είχε γίνει αντιληπτό. Αλλά, ουδείς εξ αυτών που συνέταξαν το πόρισμα ή τους Έλληνες αξιωματικούς που ήταν παρόντες στο επεισόδιο, μπορεί να διαβεβαιώσει ότι το ελικόπτερο ΔΕΝ έπεσε από βολές Τούρκων κομάντο που ήδη βρίσκονταν επάνω στη «Μικρή Ίμια».
Στο σημείο αυτό, μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι αν είχαν πυροβολήσει οι Τούρκοι κομάντος που ήδη ήταν επάνω στη «Μικρή Ίμια», θα είχαν γίνει αντιληπτοί. Η απάντηση είναι ότι αν είχαν εκτοξεύσει πυρά από «φλογοκρύπτες δεν θα γίνονταν αντιληπτοί.
Από την άλλη πλευρά, αυτοί που αμφισβητούν αυτό το πόρισμα, με πρώτες και καλύτερες τις οικογένειες των τριών αξιωματικών, ισχυρίζονται ότι η άτρακτος του ελικοπτέρου που ανασύρθηκε ήταν γεμάτη τρύπες και κακώς αυτές αποδόθηκαν σε πριτσίνια που αποκολλήθηκαν κατά την πτώση. Επιπλέον, οι στολές των νεκρών αξιωματικών ήταν γεμάτες τρύπες (όπως καταγγέλλει συστηματικά ο υιός του Χριστόδουλου Καραθανάση). Ενώ, τα συντρίμμια του ελικοπτέρου δεν επιτράπηκε να εξεταστούν από ειδικούς εμπειρογνώμονες της κατασκευάστριας εταιρείας.
Υπάρχει συμπέρασμα;
Ουδείς μπορεί ν’ απαντήσει κατηγορηματικά. Το βέβαιο είναι ότι οι Τούρκοι είχαν προβλέψει πιο έγκυρα απ’ ότι εμείς τη διάθεση των ΗΠΑ να μην επιτρέψουν τον π΄λεμο στην περιοχή. Κι άρα, αφού είχαν συνειδητοποιήσει ότι δεν πρόκειται να υπάρξει κλιμάκωση, προχώρησαν εκείνο το βράδυ σ’ ένα μελετημένο τους βήμα προς την επίτευξη των επιδιώξεών τους. Στην αρχή καταγραφής «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο.
Ερωτήσεις:
Λογικά όχι. Αφού δεν μπορούσαν να γνωρίζουν την αντίδραση της νέας ελληνικής κυβέρνησης (μόλις είχε γίνει πρωθυπουργός ο Κ. Σημίτης). Δεν μπορούσαν, δηλαδή, να γνωρίζουν αν η ελληνική κυβέρνηση (και μάλιστα υπό το βάρος νεκρών Ελλήνων) θα κρατούσε την παθητική στάση που κράτησε. Άρα, αυτό δεδομένο μπορεί να συμφωνεί με το ελληνικό πόρισμα περί μη πτώσης του ελικοπτέρου από τουρκικά πυρά.
Η απάντηση είναι όχι. Η κυβέρνηση ήταν νέα κι εδώ πατούσε κι εκεί βρισκόταν. Ο δε συντονισμός στο στράτευμα ανύπαρκτος. Απόδειξη ότι γνωρίζοντας ότι στα Ίμια δεν γίνονται ασκήσεις αλλά απίστευτη πολεμική κρίση κι αμφισβήτηση ή και κατάληψη ελληνικών εδαφών, έστειλαν εκεί ένα ελικόπτερο με τρεις αξιωματικούς που δεν είχαν αναπαυθεί για χρονικό διάστημα από 30 μέχρι 40 ώρες. Και μάλιστα χωρίς να τους δώσει κανένας ξεκάθαρες εντολές που να αφορούν τους κανόνες εμπλοκής. Κι επιπλέον, χωρίς ουδείς να τους δώσει πληροφορίες για τις καιρικές συνθήκες, την ορατότητα και τη μορφολογία του εδάφους των Ιμίων. Τους έστειλαν σε κανονική αποστολή αυτοκτονίας. Κι ο ηρωικός τους θάνατος εκείνη τη θλιβερή νύκτα θ’ απασχολεί εσαεί τους πάντες αναφορικά με τον αν αυτός οφείλεται στον τουρκικό ή στον ελληνικό παράγοντα…
Το βέβαιο είναι ότι ακριβώς 23 χρόνια μετά, η Ελλάδα δείχνει ξεκάθαρα πως δεν μπόρεσε να διαχειριστεί σε κανένα επίπεδο εκείνη την τραγωδία. Ακόμη και σήμερα. Επιτρέποντας στην Τουρκία να μεταβάλλει το status quo της περιοχής. Σήμερα, μάλιστα, εκτός των «γκρίζων ζωνών», αμφισβητούν επισήμως ακόμη και τη συνθήκη της Λωζάννης.
Κάτι τελευταίο:
Χάρηκα που άκουσα τον Κυριάκο Μητσοτάκη ν’ αποδίδει τιμή στους αξιωματικούς Καραθανάση, Βλαχάκο και Γιαλοψό. Δεν μπορεί η θυσία των ηρώων για την πατρίδα, να παραδίδεται συστηματικά προς καπηλεία στη Χρυσή Αυγή. Τέτοια μοίρα δεν αρμόζει ούτε στην Ελλάδα ούτε σε καμία άλλη πατρίδα κι εκείνους που «έφυγαν» για χάρη της. Δεν μπορεί 23 χρόνια τώρα το ελληνικό κράτος να «βλέπει διακριτικά» και με αποστάσεις τη θυσία των αξιωματικών, λες και δεν ήταν ένστολοι και δεν ήταν σε διατεταγμένη υπηρεσία. Λες και δεν ήταν ελληνόπουλα.
Και θλίβομαι και από την σιωπή της σημερινής κυβέρνησης, την ώρα που κάθεται προσοχή μπροστά στους…. νεκρούς της ΕΡΤ…
Το χρονικό της κρίσης
25 Δεκεμβρίου 1995: Το τουρκικό φορτηγό πλοίο «Φιγκέν Ακάτ»προσαράζει σε αβαθή ύδατα κοντά στην Ανατολική Ίμια και εκπέμπει σήμα κινδύνου. Ο πλοίαρχός του αρνείται βοήθεια από το Λιμενικό, υποστηρίζοντας ότι βρισκόταν σε τουρκική περιοχή και ότι οι μόνες αρμόδιες είναι οι αρχές της χώρας του.
26 Δεκεμβρίου 1995: Το Λιμεναρχείο Καλύμνου ενημερώνει το Υπουργείο Εξωτερικών και αυτό με τη σειρά του το Τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών ότι αν δεν παρέμβει ρυμουλκό, το τουρκικό πλοίο θα κινδυνεύσει.
27 Δεκεμβρίου 1995: Το Τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών ενημερώνει την ελληνική πρεσβεία ότι, ανεξαρτήτως του ποιος θα ανελάμβανε τη διάσωση του πλοίου, υπήρχε θέμα γενικότερα με τις βραχονησίδες.
28 Δεκεμβρίου 1995: Δύο ελληνικά ρυμουλκά αποκολλούν το τουρκικό φορτηγό και το οδηγούν στο λιμάνι Κιουλούκ της Τουρκίας. Το πρωί της ίδιας μέρας ένα τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος συντρίβεται στα ελληνικά χωρικά ύδατα, στην περιοχή της Λέσβου, ύστερα από εμπλοκή με ελληνικά μαχητικά. Με ελληνική βοήθεια, ο Τούρκος πιλότος διασώζεται.
29 Δεκεμβρίου 1995: Το Τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών εκμεταλλεύεται την κατάσταση και επιδίδει ρηματική διακοίνωση στο αντίστοιχο ελληνικό, στην οποία αναφέρεται ότι οι βραχονησίδες Ίμια είναι καταχωρισμένες στο κτηματολόγιο Μουγκλά του νομού Μπουντρούμ (Αλικαρνασσού) και ανήκουν στην Τουρκία.
9 Ιανουαρίου 1996: Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών απαντά με καθυστέρηση δέκα ημερών, απορρίπτοντας τη διακοίνωση.
15 Ιανουαρίου 1996: Παραιτείται ο πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου, που νοσηλεύεται στο “Ωνάσειο”.
16 Ιανουαρίου 1996: Το Υπουργείο Εξωτερικών αντιλαμβανόμενο το παιγνίδι των Τούρκων ζητά αυξημένα μέτρα επαγρύπνησης στην περιοχή των Ιμίων από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
19 Ιανουαρίου 1996: Η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ εκλέγει νέο πρωθυπουργό τον Κωνσταντίνο Σημίτη.
26 Ιανουαρίου 1996: Ο δήμαρχος Καλύμνου, Δημήτρης Διακομιχάλης, θορυβημένος από το γεγονός της αμφισβήτησης της ελληνικότητας των Ιμίων, υψώνει την ελληνική σημαία στο ένα νησί, συνοδευόμενος από τον αστυνομικό διευθυντή Καλύμνου, τον ιερέα και δύο κατοίκους του νησιού. Θα κατηγορηθεί αργότερα από τους συντρόφους του στο ΠΑΣΟΚ ότι ήταν αυτός που έριξε λάδι στη φωτιά.
27 Ιανουαρίου 1996: Δύο δημοσιογράφοι της εφημερίδας “Χουριέτ”στη Σμύρνη μεταβαίνουν με ελικόπτερο στη Μεγάλη Ίμια. Υποστέλλουν την ελληνική σημαία και υψώνουν την τουρκική. Η όλη επιχείρηση βιντεοσκοπείται και προβάλλεται από το τηλεοπτικό κανάλι της “Χουριέτ”, με τους Τούρκους να πανηγυρίζουν για την ελληνική αποτυχία.
28 Ιανουαρίου 1996: Το περιπολικό του Πολεμικού Ναυτικού “Αντωνίου” κατεβάζει την τουρκική σημαία και υψώνει την ελληνική. Το βράδυ Έλληνες βατραχάνθρωποι αποβιβάζονται στη Μεγάλη Ίμια, χωρίς να γίνουν αντιληπτοί από τα παραπλέοντα εκεί τουρκικά πολεμικά. Η πολιτική εντολή προς τους Έλληνες στρατιωτικούς είναι να αποφευχθεί κάθε κλιμάκωση της ένταση.
29 Ιανουαρίου 1996: Ο νέος πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, στις προγραμματικές του δηλώσεις στη Βουλή, στέλνει μήνυμα προς τη Τουρκία, ότι σε οποιαδήποτε πρόκληση η Ελλάδα θα αντιδράσει άμεσα και δυναμικά. Η πρωθυπουργός της Τουρκίας Τανσού Τσιλέρ ζητά διαπραγματεύσεις για το καθεστώς των βραχονησίδων του Αιγαίου. Τουρκικά πολεμικά παραβιάζουν τα ελληνικά χωρικά ύδατα και πλησιάζουν τα Ίμια. Γίνονται διαβήματα από την Ελλάδα σε Ε.Ε. και ΗΠΑ.
30 Ιανουαρίου 1996: Ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης έχει τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό πρόεδρο Μπιλ Κλίντον. Του εκφράζει την ελληνική θέση ότι η χώρα μας δεν επιθυμεί την ένταση, αλλά εφόσον προκληθεί θα αντιδράσει δυναμικά.
Η κυβέρνηση δηλώνει έτοιμη να αποσύρει το άγημα, όχι όμως και την ελληνική σημαία. Στα Ίμια σπεύδουν τα πολεμικά πλοία «Ναυαρίνο» και «Θεμιστοκλής». Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών δηλώνει ότι υπάρχουν και άλλα νησιά του Αιγαίου με ασαφές νομικό καθεστώς και δεν αποδέχεται την ελληνική πρόταση (αποχώρηση του αγήματος, όχι και της σημαίας).
31 Ιανουαρίου 1996
00:00: Συγκαλείται σύσκεψη στο γραφείο του Πρωθυπουργού. Ο Υπουργός Εξωτερικών, Θεόδωρος Πάγκαλος, φθάνει καθυστερημένα, επειδή παίρνει μέρος σε τηλεοπτική εκπομπή.
01:40: Στο ΓΕΕΘΑ καταφθάνουν πληροφορίες ότι Τούρκοι κομάντος αποβιβάζονται στη Μικρή Ίμια.
04:30: Ελικόπτερο του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού απογειώνεται από τη φρεγάτα «Ναυαρίνο» για να επιβεβαιώσει την πληροφορία. Επικρατούν άσχημες καιρικές συνθήκες.
04:50: Το πλήρωμα του ελικοπτέρου αναφέρει ότι εντόπισε περί τους 10 Τούρκους κομάντος με τη σημαία τους. Δίνεται εντολή να επιστρέψει στη βάση του κι ενώ πετά μεταξύ των βραχονησίδων Πίτα και Καλόλιμνος αναφέρει βλάβη και χάνεται από τα ραντάρ.
Το τέλος
Αργότερα θα ανασυρθούν νεκρά και τα τρία μέλη του πληρώματος, ο υποπλοίαρχος Χριστόδουλος Καραθανάσης, ο υποπλοίαρχος Παναγιώτης Βλαχάκος και ο αρχικελευστής Έκτορας Γιαλοψός, σκοτώθηκαν.
Η επίσημη άποψη του ελληνικού κράτους ήταν ότι το σκάφος κατέπεσε λόγω κακοκαιρίας και απώλειας προσανατολισμού του πιλότου.
Ωστόσο, στην Ελλάδα υπάρχει ευρέως διαδεδομένη η άποψη ότι το ελικόπτερο καταρρίφθηκε είτε από το Τουρκικό Ναυτικό είτε από τους Τούρκους καταδρομείς που υπήρχαν πάνω στο νησί και ότι το γεγονός αποκρύφτηκε, προκειμένου να λήξει η κρίση και να μην οδηγηθούν οι δύο χώρες σε γενικευμένη σύρραξη ή ακόμα και σε πόλεμο.
06:00: Οι Αμερικανοί διά του Υφυπουργού Εξωτερικών Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ επιβάλλουν και στις δύο πλευρές τη θέληση τους. «No ships, no troops, no flags» διαμηνύουν ή σε πιο κομψή διπλωματική γλώσσα να ισχύσει το status quo ante. Μέχρι το μεσημέρι της 31ης Ιανουαρίου 1996 τα πλοία, οι στρατιώτες και οι σημαίες είχαν αποσυρθεί από τα Ίμια.
Την επόμενη ημέρα ό πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης ευχαρίστησε από το βήμα της Βουλής τους Αμερικανούς για τον καταλυτικό τους ρόλο στην αποκλιμάκωση της έντασης.
Το ημερολόγιο του ΓΕΝ
Λίγο πριν από τη 1 π.μ. της 31ης Ιανουαρίου, οι Τούρκοι έβαλαν σε εφαρμογή το σχέδιο απόβασης των κομάντος τους στα Δυτικά Ιμια, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε το Greek Citizen. Την ίδια ώρα που η φρεγάτα «Γιαβούζ» πλησίαζε πολύ κοντά στην επίμαχη βραχονησίδα, οπότε και πιστεύεται ότι άφησε τη λαστιχένια βάρκα με τους κομάντος, δύο τουρκικά ελικόπτερα «Μπλακ Χοκ» πετούσαν από πάνω. Οι επιτελείς του ΓΕΝ πίστευαν ότι τα δύο ελικόπτερα θα αποβίβαζαν εκείνα κομάντος ενώ στην πραγματικότητα επιχείρησαν να παραπλανήσουν τις ελληνικές δυνάμεις.
31 Ιανουαρίου, 00.47: Από φρεγάτα «Ναυαρίνο» (κέντρο επιχειρήσεων για τα Ιμια) προς ΓΕΝ: Ελικόπτερα κινούνται βόρεια προς βραχονησίδες.
00.55 ΓΕΝ προς Ναυαρίνο: Δεν θα πατήσει Τούρκος στα νησιά. Να βληθούν προειδοποιητικές βολές και αν συνεχίσουν να καταρριφθούν. Να προστατευθούν τα Ιμια και το Φαρμακονήσι.
01.04 ΓΕΝ προς Ναυ.: Δύο τουρκικά ελικόπτερα Μπλακ Χοκ βρίσκονται στην περιοχή, το ένα σε αιώρηση πλησίον της Γιαβούζ (φρεγάτα), 1.000 γιάρδες δυτικά από τα Ιμια. Το άλλο υπερίπταται Γιαβούζ.
01.25 ΓΕΝ προς Ναυ: Εξασφαλίσατε την ετοιμότητα ημετέρων μονάδων. Στοχοποιήσατε κάθε τουρκική μονάδα. Να ευρίσκεσθε σε ετοιμότητα για παν ενδεχόμενο.
01.37 ΓΕΝ προς Ναυ.: Εφόσον τα ελικόπτερα προσπαθήσουν να βγάλουν κόσμο, να ριφθεί μια φωτοβολίδα. Δεύτερον, να ριφθεί προειδοποιητική βολή, τρίτον να καταρριφθούν.
01.55 Ναυ. προς ΓΕΝ: Τα ελικόπτερα είναι κοντά στη φρεγάτα. H φρεγάτα είναι 500 γιάρδες από το νησί.
Τα ελικόπτερα απομακρύνονται αλλά το ελληνικό Πεντάγωνο δεν ανησυχεί μόνο για τα Ιμια, καθώς έχει να προστατεύσει μια σειρά από νησίδες στην περιοχή.
02.00 ΓΕΝ προς Ναυ.: Εφιστάται η προσοχή σας μήπως η απομάκρυνση ελικοπτέρων είναι παραπλανητική για να κάνουν ενέργεια στο Φαρμακονήσι.
Στις 03.00 αρχίζουν να έρχονται οι πρώτες πληροφορίες πως οι Τούρκοι έχουν καταλάβει τα Δυτικά Ιμια. Δίνεται η εντολή να ανέβει η δεύτερη ομάδα βατραχανθρώπων αλλά η εκτέλεσή της καθυστερεί επειδή πέρασαν πρώτα από τα Ανατολικά Ιμια για να πάρουν φορτισμένες μπαταρίες ασυρμάτων. Για 45 λεπτά της ώρας Ελλάδα και Τουρκία βρέθηκαν πολύ κοντά στο να έχουν κομάντος τους πρόσωπο με πρόσωπο στα Δυτικά Ιμια.
03.15 ΓΕΝ προς Ναυ.: Υπάρχουν πληροφορίες ότι ίσως κάτι γίνεται στη Δυτική Ιμια. Εξακριβώσατε και πείτε μου.
03.16 ΓΕΝ προς Ναυ.: Πρι… Διατάξτε Πολεμιστή (περιπολικό ναυτικού) να αποβιβάσει Μονάδα Υποβρυχίων Καταστροφών στη Δυτική Ιμια και να μου πείτε έναρξη και πέρας.
03.30 ΓΕΝ προς Ναυ.: Υπάρχει πληροφορία ότι έχουν ανέβει 30 άτομα στο δυτικό νησί Ιμια. Να πάει ο Πολεμιστής να ελέγξει με προβολέα και στη συνέχεια να αποβιβάσει MYK (βατραχανθρώπους).
03.36 Ναυ. προς ΓΕΝ: Τώρα αποβιβάζονται MYK στη βάρκα και εκτιμάται ότι η κίνηση θα περατωθεί σε 30 λεπτά.
03.38 ΓΕΝ προς Ναυ.: Πείτε μου άμεσα αν υπάρχει κανένας Τούρκος κρατημένος δίπλα στο νησί. Με ενδιαφέρει άμεσα αν είναι κανένας πάνω στο νησί.
03.42 ΓΕΝ προς Ναυ.: Απογειώσατε ελικόπτερο και ελέγξατε δυτικό νησί προ αποβιβάσεως MYK.
04.08 ΓΕΝ προς Ναυ.: Τονίζεται η απαίτηση πριν βγουν οι MYK να είμαστε βέβαιοι ότι δεν υπάρχει άνθρωπος στη Δυτική Ιμια.
Το ελικόπτερο απογειώνεται από το Ναυαρίνο και πετάει, σε εξαιρετικά κακές συνθήκες, πάνω από τις βραχονησίδες. H πίεση από το κέντρο είναι ασφυκτική.
04.25 Ναυ. προς ΓΕΝ: Ελικόπτερο άνωθεν Δυτικής Νήσου, Αναμένω αποτελέσματα.
04.26 Ναυ. προς ΓΕΝ: Δεν έχει εντοπίσει ακόμη τίποτα. Ορατότητα χαμηλή.
04.28 Ναυ. προς ΓΕΝ: Βρέχει στην περιοχή. Ορατότητα χαμηλή. Προσπαθεί να εντοπίσει οτιδήποτε.
04.29 ΓΕΝ προς Ναυ.: Περιμένω να μου πείτε για το ελικόπτερο και το αποτέλεσμα της έρευνας. Το αναμένει ο πρωθυπουργός.
04.47 Ναυ. προς ΓΕΝ: Εχει περάσει τέσσερις φορές πάνω από το νησί. Αποτελέσματα αρνητικά. Πετάει σε ύψος 40-50 μέτρα και προσπαθεί.
04.50 Ναυ. προς ΓΕΝ: Υπάρχουν μερικά άτομα πάνω στο νησί.
Το ελικόπτερο αναφέρει πως πρόκειται για δέκα τούρκους κομάντος πάνω στο δυτικό νησί.
05.02 ΓΕΝ προς Ναυ.: Οι δικοί μας βατραχάνθρωποι να παραμείνουν στον Πολεμιστή και να γίνει συλλογή στοιχείων.
05.04 ΓΕΝ προς Ναυ.: Το ελικόπτερο να επιστρέψει.
05.05 Ναυ. προς ΓΕΝ: Εχω απώλεια επικοινωνίας με το ελικόπτερο. H τελευταία του αναφορά EMRGENCY EMERGENCY βόρεια 1,5 μίλι από το σημείο του ενδιαφέροντος.
Στις 05.40 το ΓΕΝ διατάζει τον κυβερνήτη του Πυρπολητή να πάρει τους έλληνες βατραχανθρώπους από την περιοχή.
05.40 ΓΕΝ προς Πυρπολητή: Θα εκτελεσθεί αποχώρηση φίλιων και εχθρικών μονάδων από την περιοχή.
05.58 ΓΕΝ προς Ναυ.: Οι οδηγίες για τον Πυρπολητή είναι ότι από την περιοχή θα φύγει ένα δικό τους και ένα δικό μας. H διαταγή θα δίνεται από το ΓΕΝ. Ο Πυρπολητής θα φύγει τελευταίος αφού πάρει τους ΟΥΚ και τη σημαία. Εσείς παραμείνετε για το ελικόπτερο. Θέλω τα ονόματα του πληρώματος.
07.12 ΓΕΝ προς Πυρπολητή: Να αρχίσετε να παίρνετε τη Σημαία και τον κόσμο. Να μου πείτε αν γίνεται το ίδιο και από τους άλλους.
Η ΚΥΠ, οι ένοπλες δυνάμεις και ο ρόλος του Σημίτη
Η ΕΥΠ είχε δώσει έγκαιρη προειδοποίηση για την προετοιμασία των Τούρκων. Ο Κώστας Σημίτης ενημερώθηκε γι’ αυτό το έγγραφο και ζήτησε από τον τότε διοικητή της ΕΥΠ ναύαρχο Λεωνίδα Βασιλικόπολο αντίγραφο, το οποίο και έλαβε στις 31 Ιανουαρίου.
Ένα από τα σοβαρά προβλήματα εκείνων των ημερών ήταν ασφαλώς η καχυποψία που υπήρχε ανάμεσα στον Σημίτη, ο οποίος μόλις είχε αναλάβει την πρωθυπουργία, και ανθρώπους σαν τον Βασιλικόπουλο, τον ναύαρχο Λυμπέρη ή τον πτέραρχο Κουρή που ήταν τότε υφυπουργός Άμυνας.
Οι αξιωματικοί αυτοί είχαν μάθει να λειτουργούν με τον Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος λάτρευε τις συσκέψεις με στρατιωτικούς, τις υπηρεσίες από κλειστές πηγές και τη διαχείριση κρίσεων όπως εκείνη του Μαρτίου του 1987. Ο Σημίτης τους θεωρούσε «ανδρεϊκούς», ξένους στη δική του κουλτούρα και ύποπτους για το στήσιμο παγίδων τις κρίσιμες εκείνες ώρες.
Ο Διοικητής της ΕΥΠ διαπίστωσε το χάσμα όταν επισκέφθηκε τον πρωθυπουργό το πρωί της 30ής Ιανουαρίου. Λίγο πριν είχε συναντήσει στο κτίριο της λεωφόρου Κατεχάκη τον σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα Μπιλ P., ο οποίος τον ενημέρωσε ότι «σε λίγες ώρες θα μιλήσει ο πρόεδρος Κλίντον με τον έλληνα πρωθυπουργό.
Τα πράγματα είναι σοβαρά». Ο σταθμάρχης παρέδωσε επίσης μια επιστολή του ελληνοαμερικανού αρχηγού της CIA Τζορτζ Τένετ, ο ο οποίος έγραφε πως «θα ήταν καταστροφικό για την Ελλάδα, την Τουρκία, τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ να προκληθεί ένας πόλεμος λόγω της κλιμάκωσης του επεισοδίου».
Ο κ. Βασιλικόπουλος πήγε στο γραφείο του πρωθυπουργού, ο οποίος στεκόταν όρθιος όσο του μιλούσε, τον άκουσε και του είπε: «Δεν σας χρειάζομαι άλλο».
H πρόταση της CIA
Αρκετές ώρες αργότερα ο σταθμάρχης επισκέφθηκε για δεύτερη φορά το κτίριο της Κατεχάκη. Αυτή τη φορά δεν έκρυβε την ανησυχία του και δήλωσε στον κ. Βασιλικόπουλο πως μεταφέρει μια πρόταση του αρχηγού της CIA. «Να αποσύρετε εσείς ένα τμήμα της φρουράς που έχετε στα Ίμια σε ένδειξη καλής θέλησης και οι Τούρκοι σε ανταπόδοση θα αποσύρουν ναυτικές δυνάμεις» πρότεινε ο Μπιλ P. και συνέχισε: «Τρέχουμε το ίδιο σενάριο με την Άγκυρα και πιστεύομε ότι είμαστε σε καλό δρόμο». Ο κ. Βασιλικόπουλος γέλασε αρχικά λέγοντας χαρακτηριστικά:«Δηλαδή πόσους κομάντος να αποσύρουμε, δεν έχουμε και καμιά μεραρχία;». «Δεν έχει σημασία πόσους, έστω και λίγους, για να δείξετε την καλή σας πρόθεση» ανταπάντησε ο σταθμάρχης.
Αμέσως μετά άρχισε μια συζήτηση για την ακριβή διατύπωση, αν θα αναφερόταν σε λίγους (few), κάποιους (some of them) ή κάποια άλλη φράση. Ο αρχηγός της ΕΥΠ ρώτησε τον Μπιλ P. αν στη φόρμουλα της CIA ετίθετο ζήτημα απομάκρυνσης της Ελληνικής Σημαίας από τα Ίμια. «Όχι, σε καμία περίπτωση» απάντησε εκείνος.
Καθώς έβγαινε από το γραφείο του κ. Βασιλικόπουλου, ο σταθμάρχης σταμάτησε, γύρισε προς το γραφείο του και του είπε: «Σας παρακαλώ, μη χάσετε χρόνο, δώστε μου μια απάντηση. Τα πράγματα είναι κρίσιμα».
Ο Βασιλικόπουλος σήκωσε το πορτοκαλί τηλέφωνο και ζήτησε να μιλήσει με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ ναύαρχο Λυμπέρη για να τον ενημερώσει. Οι υπασπιστές του απάντησαν πως είναι «εκτός επικοινωνίας» γιατί βρισκόταν στο γραφείο του κ. Σημίτη στη Βουλή.
Εν συνεχεία τηλεφώνησε στον υφυπουργό κ. Κουρή, ο οποίος βρισκόταν – μόνος του – στο Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων στα υπόγεια του Πενταγώνου. «Δεν μου φαίνεται και τόσο κακή ιδέα, γιατί πάμε για μεγάλη κρίση» του είπε ο κ. Κουρής και τότε ο κ. Βασιλικόπουλος μπήκε στο υπηρεσιακό του αυτοκίνητο και κατέβηκε ο ίδιος στη Βουλή. Πήγε στο γραφείο του πρωθυπουργού και εκεί συνάντησε την ιδιαιτέρα του. Της ζήτησε να μιλήσει με τον πρωθυπουργό για θέμα «μείζονος σημασίας» και εκείνη του ζήτησε να περιμένει δύο λεπτά.
Μπήκε στην αίθουσα συσκέψεων, ενημέρωσε τον κ. Σημίτη και – λίγο αμήχανη – του είπε πως «ο πρόεδρος είπε να δείτε τον κ. Μαντέλλη και να τον ενημερώσετε».
Η επικοινωνία με τον πρωθυπουργό
Ο ψηλός και συνήθως νευρικός απόστρατος αξιωματικός δύσκολα συγκράτησε την αγανάκτησή του και επέμεινε: «Μα, αντιλαμβάνεσθε πως είμαι ο αρχηγός της ΕΥΠ και πρέπει να μιλήσω μόνο στον πρωθυπουργό».
Αυτό δεν συνέβη και ο κ. Βασιλικόπουλος κάθισε σε έναν καναπέ για πολλή ώρα. Κάθε λίγο το γραφείο του τον ειδοποιούσε πως είχε τηλεφωνήσει ο Μπιλ P., τονίζοντας πως είναι επείγον να επικοινωνήσει μαζί του. Έπειτα από μία ώρα και κάτι η πόρτα της αίθουσας συσκέψεων άνοιξε και βγήκε ο υπουργός Εξωτερικών κ. Θ. Πάγκαλος για να τηλεφωνήσει στον αμερικανό υφυπουργό Εξωτερικών κ. Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ από ένα διπλανό δωμάτιο. Ο κ. Βασιλικόπουλος βρήκε την ευκαιρία, μπήκε στην αίθουσα και βρέθηκε δίπλα στον κ. Σημίτη. Τον ενημέρωσε και εκείνος του απάντησε πως «το θέμα το χειρίζεται ο κ. Πάγκαλος, μην κάνετε τίποτα, μην ασχοληθείτε άλλο».
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: «Από 9.500 ως 14.000 τα αναδρομικά»
ΕΘΝΟΣ: «Τρία σενάρια για τα κομμένα δώρα»
ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ: «Αναδρομικά 42 μηνών και Δώρα για συνταξιούχους»
ΕΣΤΙΑ: «Διαφωνία Βούτση -Μαξίμου για τα προνόμια του Καμμένου»
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: «Παιχνίδια με τους θεσμούς»
Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ: «Σωσίβιο για αρχηγούς βίζα για βουλευτές»
ΜΑΚΕΛΕΙΟ: «Θα τον σκότωναν στις Μαλδίβες των οφ σορ»
Ο ΛΟΓΟΣ: «Θερίζει η γρίπη»
ΤΑ ΝΕΑ: «Τώρα θερίζει ό,τι έσπειρε…»
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ: ««Φιλεργατικές» φαντασιώσεις ενώ τσακίζει το λαό!»
Η ΑΥΓΗ: «Νέο τοπίο στην αγορά εργασίας»
ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ: «Πραξικόπημα στη Βουλή για ρουσφέτι στον Καμμένο»
KONTRA NEWS: «Δεύτερο αντάρτικο από τον Κυριάκο!»
ESPRESSO: «Κόκα στα χρυσά ρουθούνια κοσμικών!»
STAR: «Ζητάει και τα ρέστα η παρέα των Κρητικών»
Ύπαιθρος ΧΩΡΑ: «Σενάρια ανάκτησης»
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ
Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ: «Το σχέδιο των τραπεζών για τα «κόκκινα» δάνεια»
DEAL: «Φως στα μυστικά του επιχειρηματικού γίγνεσθαι»
