Αρχική Blog Σελίδα 1446

Κυρ. Μητσοτάκης: Αυτό που ενδιαφέρει τους πολίτες είναι πώς θα πάρουμε τα λεφτά από τους κλέφτες

Σε χαιρετισμό που απηύθυνε κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης πολιτών στο Καρπενήσι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκίνησε με αναφορά στην επίσκεψη που προηγουμένως είχε κάνει στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Καρπενησίου υπογραμμίζοντας πως ένα μεγάλο μέρος της προσπάθειας της κυβέρνησης στρέφεται ακριβώς στη στήριξη της ελληνικής περιφέρειας. Αναφέρθηκε σε μία υπόμνηση του Παύλου Μπακογιάννη σχετικά με το ότι «μπορούμε να διαφωνούμε γιατί μπορούμε να συνυπάρχουμε», υπογραμμίζοντας ότι σε «μία δημοκρατία μπορούμε και επιβάλλεται να διαφωνούμε, αλλά δεν μπορούμε να βλέπουμε τον πολιτικό μας αντίπαλο ως εχθρό τον οποίο θέλουμε να εξολοθρεύσουμε».

Όπως χαρακτηριστικά είπε: «Σε αυτό το περιβάλλον, λοιπόν, μεγάλης αστάθειας, το τελευταίο το οποίο χρειαζόμαστε είναι αυξημένη πόλωση, λογικές εξολόθρευσης του αντιπάλου μας, να πάμε να βάλουμε τους αντιπάλους μας φυλακή, να ποινικοποιήσουμε πλήρως την πολιτική ζωή του τόπου. Όχι, δεν νομίζω ότι περιμένουν οι πολίτες από εμάς αυτό».

Στο σημείο αυτό έκανε αναφορά στην περίπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ τονίζοντας: «Για το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ, το οποίο γνωρίζετε πολύ καλά ότι είναι μία ανοιχτή διαχρονική πληγή, εμείς πρώτοι είπαμε, ελάτε να κάνουμε μια Εξεταστική να δούμε όλες τις πτυχές του ζητήματος. Όχι μόνο για να αποδώσουμε ευθύνες, αλλά κυρίως για το πώς θα διορθωθούμε, για το πώς θα γίνουμε καλύτεροι και πώς θα αξιοποιήσουμε τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις πραγματικά προς όφελος των πραγματικών αγροτών και των κτηνοτρόφων και όχι των απατεώνων οι οποίοι παρεισέφρησαν σε αυτό το σύστημα. Πιστεύω ότι αυτό τελικά ενδιαφέρει πρώτα και πάνω απ’ όλα τους πολίτες. Πώς θα πάρουμε τα λεφτά πίσω από τους κλέφτες -και θα τα πάρουμε τα λεφτά πίσω από τους κλέφτες, να μην έχετε καμία αμφιβολία- και πώς θα διορθώσουμε το σύστημα των επιδοτήσεων, έτσι ώστε να μπορούμε να στηρίξουμε πραγματικά τον πρωτογενή τομέα. Αυτό νομίζω ότι είναι το αίτημα σήμερα των καιρών και όχι να “σκοτωνόμαστε” στη Βουλή, σε ένα κλίμα ακραίας τοξικότητας και πόλωσης και μέσα σε μία διαδικασία πλήρους ποινικοποίησης της πολιτικής ζωής».

Ολοκληρώνοντας επεσήμανε ότι «γίνονται πολλά πράγματα σε πολλά διαφορετικά πεδία. Αυτό το οποίο θέλω να κρατήσετε, τελειώνοντας αυτή τη σύντομη παρέμβασή μου, είναι την δέσμευσή μου ότι κάθε μέρα αγωνίζομαι για να τιμήσω την εμπιστοσύνη σας, για να βελτιώσουμε την εικόνα της Ελλάδας στο διεθνές στερέωμα, για να βελτιώσουμε το διαθέσιμο εισόδημα των Ελλήνων πολιτών, για να καλύψουμε τη μεγάλη απόσταση την οποία, δυστυχώς, χάσαμε και η οποία διευρύνθηκε στα χρόνια της κρίσης».

Αναλυτικά στον χαιρετισμό του ο πρωθυπουργός ανέφερε:

«Καλημέρα σας. Κύριε Περιφερειάρχα, κύριοι Δήμαρχοι, κύριε Πρόεδρε, φίλες και φίλοι, με πολύ μεγάλη χαρά, με πολύ μεγάλη συγκίνηση βρίσκομαι σήμερα στο Καρπενήσι, στην Ευρυτανία, έναν τόπο τον οποίο τόσο αγαπώ και ο οποίος τόσο πολύ έχει συνδεθεί με την οικογένειά μας.

Θυμάμαι την πρώτη φορά που βρέθηκα στην Ευρυτανία, ήμουν δώδεκα ετών, όταν τότε ο Παύλος Μπακογιάννης με έστειλε, μικρό παιδί, στο χωριό του, στη Βελωτά, πέρασα μία ονειρεμένη εβδομάδα. Θυμάμαι, όμως, ακόμα, χωριό της ελληνικής επικράτειας χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα τότε.

Από τότε η χώρα έχει προοδεύσει πολύ, όμως τα προβλήματα της περιφέρειας παραμένουν εξαιρετικά οξυμένα. Και άκουσα με πολύ μεγάλη προσοχή αυτά τα οποία είπε ο Δήμαρχος.

Και θα ήθελα να ξεκινήσω αυτή τη σύντομη τοποθέτησή μου με μία αναφορά στην επίσκεψη την οποία έκανα πριν από λίγο στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Καρπενησίου, ένα σχολείο το οποίο είναι ανάμεσα στα 430 σχολεία, ανακατασκευάζεται πλήρως, γίνεται προσβάσιμο, ξαναβάφεται, φτιάχνονται τα γήπεδα, μέσα από το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», ένα πρόγραμμα πολύ ευρύ, πολύ φιλόδοξο, το οποίο έχει σκοπό να στηρίξει τις υποδομές της εκπαίδευσής μας, πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας, σε ολόκληρη την επικράτεια.

Ο Διευθυντής του σχολείου, λοιπόν, μου είπε ότι φέτος με το καλό θα έρθουν στην Α’ Δημοτικού 20 παιδιά, όμως του χρόνου θα έρθουν μόλις 9. Και ίσως αυτή η στατιστική, η σημειακή, είναι η καλύτερη απόδειξη του μεγάλου προβλήματος και της μεγάλης πρόκλησης που αντιμετωπίζουμε, για το πώς θα στηρίξουμε έμπρακτα την ελληνική περιφέρεια, πώς θα αντιμετωπίσουμε το πανελλαδικό πρόβλημα της υπογεννητικότητας, το οποίο όμως είναι πιο οξύ στην περιφέρεια, ειδικά στις περιοχές οι οποίες είναι πιο απομονωμένες.

Στη συνέχεια, θα έχω την ευκαιρία να βρεθώ στη Φουρνά για να συζητήσω με νέους ανθρώπους οι οποίοι έκαναν την επιλογή να αφήσουν την ζωή τους στα μεγάλα αστικά κέντρα, στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, και να επιστρέψουν να ζήσουν στην ελληνική περιφέρεια, να δημιουργήσουν οικογένεια, να μεγαλώσουν εκεί τα παιδιά τους και να δουν τη ζωή τους διαφορετικά από ό,τι τη βλέπουμε εμείς στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Ξέρω, όμως, ότι αυτοί ακόμα είναι πολύ λίγοι και ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν ειδικά οι πιο απομονωμένες περιοχές της πατρίδας μας είναι μεγάλες. Γι’ αυτό και μιλώ πάντα για ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη, για την ανάγκη να μην αισθάνονται οι πολίτες των πιο απομονωμένων χωριών της Ευρυτανίας ή οι πολίτες του Καρπενησίου ως “παιδιά ενός κατώτερου Θεού”, ως πολίτες που οι ίδιοι και τα παιδιά τους δεν θα έχουν τις ίδιες ευκαιρίες με αυτές που μπορεί να έχει ο συμπολίτης σας στη Λαμία ή στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη.

Γι’ αυτό κι ένα μεγάλο μέρος της δικής μας προσπάθειας στρέφεται ακριβώς στη στήριξη της ελληνικής περιφέρειας, με μια σειρά από προγράμματα πιλοτικά. Παραδείγματος χάρη, δοκιμάζουμε τώρα στον βόρειο Έβρο ένα πρόγραμμα άμεσης οικονομικής στήριξης με 10.000 ευρώ συμπολιτών μας οι οποίοι θα επιλέξουν να μετεγκατασταθούν στα χωριά του βορείου Έβρου. Και εφόσον το πρόγραμμα αυτό είναι επιτυχημένο, μπορούμε να το επεκτείνουμε και σε άλλες περιοχές της πατρίδας μας και σίγουρα η Ευρυτανία θα ήταν πρώτος στόχος για να κάνουμε μια τέτοια παρέμβαση.

Ξέρω, όμως, επίσης ότι τα προβλήματα όταν ζει κανείς στην Ευρυτανία, όταν ζει και στην πρωτεύουσα, στο Καρπενήσι, είναι πολλά. Και αναφέρθηκε ο Δήμαρχος και ο Περιφερειάρχης στο μεγάλο ζήτημα της προσβασιμότητας. Για εμένα, ο νέος δρόμος από τη Λαμία στο Καρπενήσι θα έλεγα ότι είναι μια υποχρέωση τιμής στον Παύλο Μπακογιάννη, ο οποίος πρώτος αγωνίστηκε να βγάλει την Ευρυτανία από την απομόνωση.

Ο δρόμος αυτός θα γίνει. Και ο δρόμος αυτός είναι προσωπική μου δέσμευση ότι θα δημοπρατηθεί εντός του 2026. Ολοκληρώνουμε τις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, έχουμε εξασφαλίσει τους πόρους, θα χρειαστούμε λίγο παραπάνω από 200 εκατομμύρια, δεν είναι φθηνό έργο, αλλά είναι το ελάχιστο το οποίο μπορούμε να κάνουμε έτσι ώστε να αισθάνονται οι πολίτες της Ευρυτανίας, οι πολίτες του Καρπενησίου, ότι έχουν την πρόσβαση με τον “κορμό” της κεντρικής Ελλάδας, με τη Λαμία, με την Αθήνα, με όπου θέλουν να πάνε, με έναν δρόμο ο οποίος θα είναι σύγχρονος και ο οποίος θα είναι απολύτως ασφαλής.

Γίνονται και πολλά ακόμα στην ευρύτερη περιοχή. Με τον Περιφερειάρχη επισκεφθήκαμε το Αθλητικό Κέντρο Καρπενησίου, το οποίο ανακατασκευάζεται πλήρως.

Η Ευρυτανία έχει τη δυνατότητα, ξέρετε, να μπορεί να προσελκύει επισκέπτες 12 μήνες τον χρόνο. Και αυτό την εποχή της κλιματικής κρίσης έχει μεγάλη σημασία. Θα δείτε ότι οι τουρίστες θα αρχίσουν να μετακινούνται από τη θάλασσα στο βουνό, όχι μόνο τον χειμώνα. Ο προορισμός είναι καταπληκτικός τον χειμώνα και ξέρετε πόσο στηρίζω και το χιονοδρομικό, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι επενδύσεις. Τρέχουμε να τις βάλουμε στο Ταμείο Ανάκαμψης για να αναβαθμίσουμε το χιονοδρομικό.

Τουρισμός 12 μήνες τον χρόνο, πρωτογενής τομέας στοχευμένος, ποιοτικά προϊόντα, υπηρεσίες όσο μπορούμε να τις υποστηρίξουμε, στοχευμένη μεταποίηση.

Ναι, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα αναπτυξιακό πρότυπο για τα βουνά μας, για τους ορεινούς μας όγκους, έτσι ώστε να μπορέσουμε να προσελκύσουμε επενδύσεις, να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας και να σταθούμε κοντά στους πολίτες, οι οποίοι θα επιλέξουν να ζήσουν στα ελληνικά βουνά.

Είμαστε σε τακτική επικοινωνία με ένα δίκτυο των 38 ορεινών Δήμων. Ακούμε τις προτάσεις τους, ακούμε τις εισηγήσεις τους, έχουμε χρηματοδοτικά εργαλεία για το πώς μπορούμε να υποστηρίξουμε τη ζωή, όχι μόνο στο Καρπενήσι, αλλά και στα μικρότερα χωριά της Ευρυτανίας.

Μαζί με το κλιμάκιο το οποίο θα επισκεφτούμε σε λίγο τη Φουρνά, θα βρίσκεται και μία καινοτόμα δράση του Υπουργείου Υγείας. Λέγονται ΚΟΜΥ, είναι κινητές ουσιαστικά ομάδες υγείας οι οποίες θα πηγαίνουν οι ίδιες στα χωριά και θα μπορούν να εξετάζουν τους συμπολίτες μας, ειδικά τους πιο ηλικιωμένους, και με υποδομές τηλεϊατρικής θα μπορούν να τους παρέχουν πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας στον ίδιο τους τον τόπο.

Αυτές είναι οι δράσεις οι οποίες, τελικά, θα αλλάξουν την ποιότητα ζωής στην ελληνική περιφέρεια και που θα ξανακάνουν τα χωριά μας ελκυστικά για να μπορέσουν όχι μόνο να μείνουν εκεί αυτοί οι οποίοι ήδη κατοικούν, αλλά να μπορέσουμε να προσελκύσουμε μία νέα γενιά ανθρώπων, οι οποίοι θα επιλέξουν μία διαφορετική, πιο δημιουργική, πιο γεμάτη, πιο φιλική προς το περιβάλλον ζωή.

Αυτή, λοιπόν, είναι η δέσμευσή μου απέναντι στην ελληνική περιφέρεια, είναι η δέσμευσή μου απέναντι στο Καρπενήσι, είναι η δέσμευσή μου απέναντι στην Ευρυτανία.

Θέλω η δική μας θητεία να ταυτιστεί με ένα μεγάλο εμβληματικό έργο, ανάμεσα στα πολλά τα οποία γίνονται, και αυτό το έργο δεν μπορεί να είναι άλλο από τον σύγχρονο δρόμο που θα συνδέει τη Λαμία με το Καρπενήσι.

Φίλες και φίλοι, δεν θέλω να μιλήσω πολύ για τα ευρύτερα πολιτικά ζητήματα, καθώς ο σκοπός της σημερινής επίσκεψης είναι να αναδείξουμε τα ζητήματα τα οποία αφορούν την Ευρυτανία και κυρίως τα ζητήματα που αφορούν τη στρατηγική μας για την ανάπτυξη των ορεινών όγκων.

Επιτρέψτε μου μόνο να πω μία φράση παίρνοντας πάλι αφορμή από μία πολύ εύστοχη τοποθέτηση του Παύλου Μπακογιάννη πριν από πολλά χρόνια, όταν είχε πει ότι “μπορούμε να διαφωνούμε γιατί μπορούμε να συνυπάρχουμε”.

Προσέξτε πόσο σημαντική και προφητική ήταν αυτή η φράση, σε μία εποχή μεγάλης πόλωσης, τόσο μεγάλης πόλωσης που ο ίδιος ο Παύλος Μπακογιάννης την πλήρωσε με τη ζωή του. Ένας υπέρμαχος της εθνικής συμφιλίωσης, ένας άνθρωπος ο οποίος ήθελε να χτίζει γέφυρες εκεί που οι άλλοι ήθελαν να υψώνουν τοίχους.

Αυτή, λοιπόν, η υπόμνηση ότι σε μία δημοκρατία μπορούμε και επιβάλλεται να διαφωνούμε, αλλά δεν μπορούμε να βλέπουμε τον πολιτικό μας αντίπαλο ως εχθρό τον οποίο θέλουμε να εξολοθρεύσουμε, είναι σήμερα περισσότερο παρά ποτέ επίκαιρη.

Η χώρα μας, όπως και όλες οι χώρες της Ευρώπης, αντιμετωπίζουμε πολύ μεγάλες προκλήσεις. Αντιμετωπίζουμε προκλήσεις με την περιφερειακή αστάθεια η οποία υπάρχει στην περιοχή μας, αντιμετωπίζουμε αυξημένες προσφυγικές ροές από τη Λιβύη, αντιμετωπίζουμε πολέμους, στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή. Και όμως, μέσα αυτό το περιβάλλον η χώρα στέκεται ισχυρή, σταθερή και με αυτοπεποίθηση, με μία έντονη διπλωματική παρουσία και με μία πολιτική ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων, η οποία ήδη έχει αποδώσει σημαντικούς καρπούς.

Έβλεπα χθες -και δεν μπορώ να σας πω ότι δεν συγκινήθηκα- ένα ρεπορτάζ τηλεοπτικού σταθμού από την πρώτη από τις τέσσερις φρεγάτες Belharra, τον “Κίμωνα”, ο οποίος ήδη κάνει τις τελικές του δοκιμές στη θάλασσα στη Γαλλία και θα ενταχθεί στις δυνάμεις του Πολεμικού Ναυτικού πριν το τέλος του έτους.

Σκεφτείτε που ήμασταν πριν από έξι χρόνια και που είμαστε σήμερα, πώς η χώρα προβάλλει με ισχύ και με αυτοπεποίθηση τις εθνικές της θέσεις ενισχύοντας σταθερά τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Σε αυτό το περιβάλλον, λοιπόν, μεγάλης αστάθειας, το τελευταίο το οποίο χρειαζόμαστε είναι αυξημένη πόλωση, λογικές εξολόθρευσης του αντιπάλου μας, να πάμε να βάλουμε τους αντιπάλους μας φυλακή, να ποινικοποιήσουμε πλήρως την πολιτική ζωή του τόπου. Όχι, δεν νομίζω ότι περιμένουν οι πολίτες από εμάς αυτό.

Για το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ, το οποίο γνωρίζετε πολύ καλά ότι είναι μία ανοιχτή διαχρονική πληγή, εμείς πρώτοι είπαμε, ελάτε να κάνουμε μια Εξεταστική να δούμε όλες τις πτυχές του ζητήματος. Όχι μόνο για να αποδώσουμε ευθύνες, αλλά κυρίως για το πώς θα διορθωθούμε, για το πώς θα γίνουμε καλύτεροι και πώς θα αξιοποιήσουμε τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις πραγματικά προς όφελος των πραγματικών αγροτών και των κτηνοτρόφων και όχι των απατεώνων οι οποίοι παρεισέφρησαν σε αυτό το σύστημα.

Πιστεύω ότι αυτό τελικά ενδιαφέρει πρώτα και πάνω απ’ όλα τους πολίτες. Πώς θα πάρουμε τα λεφτά πίσω από τους κλέφτες -και θα τα πάρουμε τα λεφτά πίσω από τους κλέφτες, να μην έχετε καμία αμφιβολία- και πώς θα διορθώσουμε το σύστημα των επιδοτήσεων, έτσι ώστε να μπορούμε να στηρίξουμε πραγματικά τον πρωτογενή τομέα. Αυτό νομίζω ότι είναι το αίτημα σήμερα των καιρών και όχι να «σκοτωνόμαστε» στη Βουλή, σε ένα κλίμα ακραίας τοξικότητας και πόλωσης και μέσα σε μία διαδικασία πλήρους ποινικοποίησης της πολιτικής ζωής.

Αυτή η κυβέρνηση εκλέχθηκε πριν από δύο χρόνια με μια πολύ συγκεκριμένη και ισχυρή λαϊκή εντολή. Εσείς, οι Έλληνες πολίτες, δύο φορές μας δώσατε ποσοστά άνω του 40%. Είναι μια βαριά ευθύνη. Είναι μια βαριά ευθύνη για μένα, για όλα τα στελέχη της κυβέρνησης, να ανταποκριθούμε άξιοι αυτής της εμπιστοσύνης σας.

Είμαστε στο μέσο της κυβερνητικής μας θητείας. Έχουμε δύο χρόνια ακόμα. Το κυβερνητικό έργο τρέχει με μεγάλη ταχύτητα. Βλέπετε τα αποτυπώματά του παντού και θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε, έτσι ώστε να μπορέσουμε το 2027 να σας κοιτάξουμε στα μάτια, τους Έλληνες πολίτες, και να σας πούμε: τα είπαμε και τα κάναμε αυτά για τα οποία δεσμευτήκατε το 2023.

Και όπου δεν τα καταφέραμε, διότι κανείς δεν είναι τέλειος και προφανώς όλοι κάνουμε λάθη, με θάρρος θα σας κοιτάξουμε πάλι στα μάτια, θα σας πούμε: εδώ δεν τα καταφέραμε και πρέπει να γίνουμε καλύτεροι.

Έτσι πιστεύω ότι χτίζουμε πραγματικές σχέσεις εμπιστοσύνης με τους Έλληνες πολίτες και σας διαβεβαιώνω ότι κάθε μέρα αυτή είναι η αποστολή στην οποία είμαι προσηλωμένος και γι’ αυτό θα εξακολουθώ να εργάζομαι.

Για το πώς θα κρατήσουμε τη χώρα σταθερή και ασφαλή σε αυτό το περιβάλλον παγκόσμιας αβεβαιότητας, για το πώς θα στηρίξουμε τα εισοδήματα των πολιτών σε μία εποχή όπου -το γνωρίζω πολύ καλά- οι τιμές έχουν αυξηθεί και το διαθέσιμο εισόδημα πιέζεται. Θα κάνετε λίγη υπομονή μέχρι τον Σεπτέμβριο, πιστεύω ότι θα έχουμε καλές ειδήσεις στη Θεσσαλονίκη για τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος, των μισθωτών, των συνταξιούχων. Δεν θέλω να πω περισσότερα.

Για το πώς το Εθνικό Σύστημα Υγείας θα μεταμορφωθεί σε ένα σύστημα υγείας σύγχρονο, το οποίο δεν θα θεραπεύει απλά την ασθένεια, αλλά θα την προλαμβάνει κιόλας. Είμαι σίγουρος ότι πολλοί από εσάς έχετε λάβει μηνύματα από το Υπουργείο Υγείας για προληπτικές εξετάσεις, τις οποίες σας ενθαρρύνω να κάνετε.

Και πολύ σύντομα -από χθες ξεκίνησε αυτό, θέλω να κάνω μία ειδική αναφορά- όσοι πηγαίνουν σε οποιοδήποτε ελληνικό νοσοκομείο και περνάνε έστω και μία νύχτα, όταν θα βγαίνουν από το νοσοκομείο θα λαμβάνουν ένα μήνυμα, με το οποίο θα ζητάμε τρία λεπτά από τον χρόνο σας να μας πείτε εσείς την άποψή σας για το πώς λειτουργεί το Εθνικό Σύστημα Υγείας, για το πώς θα βελτιωθούμε, για το πώς θα γίνουμε καλύτεροι, για το πώς θα μειώσουμε τον χρόνο στις εφημερίες, για το πώς θα βελτιώσουμε τις υποδομές μας.

Γίνονται, λοιπόν, πολλά πράγματα σε πολλά διαφορετικά πεδία. Αυτό το οποίο θέλω να κρατήσετε, τελειώνοντας αυτή τη σύντομη παρέμβασή μου, είναι την δέσμευσή μου ότι κάθε μέρα αγωνίζομαι για να τιμήσω την εμπιστοσύνη σας, για να βελτιώσουμε την εικόνα της Ελλάδας στο διεθνές στερέωμα, για να βελτιώσουμε το διαθέσιμο εισόδημα των Ελλήνων πολιτών, για να καλύψουμε τη μεγάλη απόσταση την οποία, δυστυχώς, χάσαμε και η οποία διευρύνθηκε στα χρόνια της κρίσης.

Και θα το κάνουμε πάντα μέσα από μία οπτική ότι είμαστε εδώ για όλες τις Ελληνίδες και για όλους τους Έλληνες, όχι μόνο γι’ αυτούς που μας ψήφισαν, και γι’ αυτούς που δεν μας ψήφισαν. Είμαστε εδώ για να ενώσουμε τους Έλληνες, όχι για να τους διχάσουμε. Είμαστε εδώ για να προχωρήσουμε σταθερά, τολμηρά, μπροστά, να κάνουμε την Ελλάδα αυτό το οποίο πραγματικά ονειρευόμαστε.

Να είστε καλά, σας ευχαριστώ πάρα πολύ, καλημέρα και καλή δύναμη σε όλους μας».

ΦΩΤΟ ΑΠΕ-ΜΠΕΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ
ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΟΠΕΚΕΠΕ: Κατατέθηκε η πρόταση της ΝΔ για εξεταστική

Κατατέθηκε από 60 βουλευτές της πλειοψηφίας η πρόταση της ΝΔ για διεξαγωγή εξεταστικής επιτροπής για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και την «πλήρη διερεύνηση των διαχρονικών προβλημάτων του Οργανισμού». Στη σχετική ανακοίνωση προέβη ο αντιπρόεδρος της Βουλής Γ. Γεωργαντάς.

Η πρόταση της ΝΔ προβλέπει να ερευνηθούν τα πάντα για τα πρόστιμα των 2,7 δισ., τους ελέγχους των ΑΦΜ, την «τεχνική λύση» και τους συμβούλους. Στόχος της πρότασης είναι να εντοπισθούν οι διαρθρωτικές αδυναμίες και να εξασφαλισθεί ότι θα λαμβάνουν τις ενισχύσεις οι πραγματικοί δικαιούχοι

Παράλληλα, προβλέπει ελέγχους σε 7 καίρια σημεία της λειτουργίας του ΟΠΕΚΕΠΕ και συνολικά του συστήματος των αγροτικών επιδοτήσεων

Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας, που κατατέθηκε στη Βουλή, υπογεγραμμένη από τον απαιτούμενο αριθμό των 60 βουλευτών, αφού κάνει αναφορά στο ιστορικό ίδρυσης του Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.), επιμένει στο διαχρονικό πρόβλημα των προστίμων για αγροτικές επιδοτήσεις σημειώνοντας ότι την περίοδο 1998-2004 η Ελλάδα πλήρωσε πρόστιμα άνω των 860 εκατομμυρίων ευρώ ενώ από το 1996 ο «λογαριασμός» έχει ανέλθει στα 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ.

Η ΝΔ αποκρούει τους ισχυρισμούς της αντιπολίτευσης περί «κινδύνου παραγραφής» τονίζοντας ότι ήδη «με τη συνταγματική αναθεώρηση του 2019 καταργήθηκε η ειδική αποσβεστική προθεσμία για τα αδικήματα των μελών της κυβέρνησης και των υφυπουργών και η σχετική συνταγματική διάταξη εφαρμόζεται απευθείας».

Στην πρόταση του κυβερνώντος κόμματος γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην «τεχνική λύση» και το πώς αυτός ο μηχανισμός χρησιμοποιήθηκε από επιτήδειους για να παίρνουν παράνομες ενισχύσεις ενώ τονίζεται η αλλαγή που έγινε επί Σύριζα για επιδοτήσεις βοσκοτόπων χωρίς ζώα.

Σε σχέση με την ποινική δικογραφία αναφέρεται ότι από το περιεχόμενο των συνομιλιών, φαίνεται να προκύπτουν ενδείξεις εκτεταμένης διαφθοράς εντός του Οργανισμού, με συνεχείς συνομιλίες υψηλόβαθμων υπηρεσιακών παραγόντων του ΟΠΕΚΕΠΕ μεταξύ τους, με ισχυρούς γεωργοκτηνοτρόφους αλλά και με όσους εκμεταλλεύονται Κέντρα Υποβολής Δηλώσεων, με σκοπό την παράνομη λήψη επιδοτήσεων.

Σε ό,τι αφορά το αντικείμενο της Εξεταστικής τονίζεται ότι η Επιτροπή πρέπει να διερευνήσει όλα τα ζητήματα που έχουν ανακύψει σχετικά με τη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ, με γνώμονα την ανάδειξη τυχόν ευθυνών και την αποκατάσταση της αξιοπιστίας του συστήματος πληρωμής των αγροτικών ενισχύσεων, ώστε να αποτελεί έναν αποτελεσματικό και δίκαιο μηχανισμό για όλους τους παραγωγούς της χώρας.

Προς αυτή την κατεύθυνση απαιτείται, μεταξύ άλλων:

– Πρώτον, να αποσαφηνισθεί το εύρος των παθογενειών στη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ.

– Δεύτερον, να εξετασθεί γιατί επελέγη και παρέμεινε σε ισχύ επί σημαντικό χρονικό διάστημα η λεγόμενη «τεχνική λύση» για τον καθορισμό των ενισχύσεων στους κτηνοτρόφους σε συνδυασμό και με την καθυστέρηση στην υλοποίηση των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης.

– Τρίτον, να διερευνηθεί πώς αξιοποιούνται τα νέα ψηφιακά εργαλεία, το δασολόγιο και το κτηματολόγιο στο ελεγκτικό έργο.

– Τέταρτον, να εξετασθούν τα πεπραγμένα των εκάστοτε διοικήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ και πολιτικών ηγεσιών του αρμόδιου Υπουργείου για την αντιμετώπιση των παθογενειών αυτών, τη λειτουργία αποτελεσματικού συστήματος εσωτερικού ελέγχου και τη διαβίβαση υποθέσεων απάτης στις αρμόδιες δικαστικές αρχές.

– Πέμπτον, να ελεγχθεί ποιοι ζήτησαν και έκαναν διασταυρωτικούς ελέγχους, πόσοι τέτοιοι έλεγχοι έγιναν και ποιο ήταν το αποτέλεσμά τους και η διάρκειά τους, όπως επίσης ποιο ήταν το σύστημα επιλογής ελέγχων και αν εφαρμοζόταν με συνέπεια.

– Έκτον, να εξετασθεί η σχέση του ΟΠΕΚΕΠΕ με τον Τεχνικό Σύμβουλο και οι αιτίες της σχέσης αυτής, οι ενέργειες που έγιναν ή δεν έγιναν για να μπορέσει ο ΟΠΕΚΕΠΕ να λειτουργήσει με μεγαλύτερη αυτάρκεια καθώς και η τυχόν ύπαρξη οικονομικών ή άλλων συμφερόντων που διεκδικούν συμμετοχή στη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ και ασκούν διαχρονικά αθέμιτη επιρροή σε αυτή.

– Έβδομον, να διερευνηθούν τα αίτια για την επιβολή των δημοσιονομικών διορθώσεων στον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Για τα πρόστιμα των 2,7 δισ. που έχουν επιβληθεί από το 1996 στην πρόταση αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι «από το ύψος και τη συχνότητα της επιβολής κυρώσεων με διαφορετικές κυβερνήσεις και διοικήσεις, καθίσταται σαφές ότι απαιτείται μια ενδελεχής έρευνα για την ανάδειξη των συστημικών και διαρθρωτικών αστοχιών γύρω από τη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ προκειμένου τα φαινόμενα αυτά να εξαλειφθούν στο μέλλον».

Η ΝΔ επισημαίνει ότι η εντολή που έλαβαν από το 2019 όλοι οι διατελέσαντες υπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων από τον πρωθυπουργό ήταν να θωρακίσουν θεσμικά το κράτος απέναντι στις παρατυπίες και να προχωρήσουν σε όλες τις αναγκαίες αλλαγές. Το μήνυμα της μηδενικής ανοχής αποτυπώθηκε στην εντατικοποίηση των ελέγχων στα ΑΦΜ για τον εντοπισμό παράνομων πληρωμών που οδήγησαν χιλιάδες υποθέσεις στις διωκτικές αρχές ή στις δικαστικές αίθουσες. Συνολικά ελέγχονται πάνω από 5.200 φυσικά πρόσωπα αλλά και νομικά πρόσωπα, και σε πολλές περιπτώσεις οι εμπλεκόμενοι αντιμετωπίζουν διώξεις ή οι υποθέσεις τους βρίσκονται στο ακροατήριο.

Σύμφωνα με την πρόταση της ΝΔ βασικό ζητούμενο παραμένει η αποκατάσταση της αξιοπιστίας του συστήματος πληρωμής των αγροτικών ενισχύσεων, ώστε να συνιστά έναν αποτελεσματικό και δίκαιο μηχανισμό για όλους τους παραγωγούς της χώρας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Λινα Τουπεκτσή: «Η διαφάνεια στον δημόσιο βίο»

Μεγάλη συζήτηση γίνεται σήμερα στη χώρα μας σχετικά με την διαφάνεια στον δημόσιο βίο. Η διαφάνεια έχει χαρακτηριστεί ως κρίσιμος παράγοντας μιας χρηστής διακυβέρνησης, ωστόσο θεσμικοί ή εξωθεσμικοί παράγοντες αντιστέκονται.

Σήμερα σε ένα πολυπαραγοντικό παγκόσμιο σύστημα, η διαφάνεια είναι ζωτικής σημασίας για την λογοδοσία, την εμπιστοσύνη και την χρηστή διακυβέρνηση. Η έλλειψη διαφάνειας μπορεί να οδηγήσει σε διαφθορά, κατάχρηση εξουσίας και κακή λήψη αποφάσεων, υπονομεύοντας τελικά τους πολιτικούς θεσμούς όπως είχε δηλώσει ο πρώην Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν λέγοντας ότι «η διαφάνεια είναι απαραίτητη για την προώθηση της λογοδοσίας και της χρηστής διακυβέρνησης. Δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες να θεωρούν τις κυβερνήσεις τους υπόλογες για τις πράξεις και τις αποφάσεις τους».

Η διαφάνεια μπορεί και συμβάλει στις αρχές της δημοκρατίας αφού επιτρέπει στους πολίτες να ελέγχουν τις κυβερνητικές ενέργειες και αποφάσεις, μετρώντας την απόδοσή τους, γεγονός που ενισχύει την εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς. Παράλληλα η διαφάνεια παρέχει στους πολίτες τις πληροφορίες που χρειάζονται για να συμμετέχουν ουσιαστικά στη διαδικασία χάραξης πολιτικής. Στη Σουηδία, η δημόσια πρόσβαση σε κυβερνητικά έγγραφα έγινε νόμος από το 1766. Σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης η πόλη της Βαρκελώνης έχει εφαρμόσει μια διαδικασία συμμετοχικού προϋπολογισμού, η οποία επιτρέπει στους πολίτες να συμβάλλουν στην κατανομή των δημοτικών κονδυλίων.

Όσοι βεβαίως βρίσκονται σε θέσεις εξουσίας μπορεί να αντισταθούν σε πρωτοβουλίες διαφάνειας, επειδή μπορεί να απειληθούν τα συμφέροντά τους και να υπονομευθεί η εξουσία τους. Όμως επειδή δεν θα πρέπει να συζητήσουμε ξανά στην χώρα μας για υποθέσεις τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ, η υπόθεση διαφάνεια δεν αφορά μόνο την πολιτική και τους πολιτικούς, αφορά όλους μας και έτσι πρέπει να διάγουμε και να επιλέγουμε.

Τουπεκτση Λινα
Υποψήφια Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Γεωπονος ΜSc – Τελωνειακος ΑΑΔΕ
Πολιτεύτρια Ημαθιας

Πανελλαδικές 2025: Μέχρι αύριο, Πέμπτη, η συμπλήρωση Μηχανογραφικού και Παράλληλου Μηχανογραφικού Δελτίου

Μέχρι αύριο, Πέμπτη 17 Ιουλίου 2025, θα είναι ανοικτή η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή Μηχανογραφικού και Παραλλήλου Μηχανογραφικού Δελτίου από τους υποψήφιους των ΓΕΛ και ΕΠΑΛ των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2025.

Πιο συγκεκριμένα, οι υποψήφιοι μπορούν να μπαίνουν στην ηλεκτρονική διεύθυνση: michanografiko.it.minedu.gov.gr με τη χρήση του προσωπικού κωδικού τους, προκειμένου να υποβάλουν Μηχανογραφικό Δελτίο για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (ΑΕΙ) και Παράλληλο Μηχανογραφικό Δελτίο για την εισαγωγή σε Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ).

Επισημαίνεται ότι η προθεσμία υποβολής Μηχανογραφικού και Παράλληλου Μηχανογραφικού Δελτίου είναι αποκλειστική (έως τα μεσάνυκτα της 17ης Ιουλίου 2025, ώρα 23:59) και μετά την παρέλευσή της, κανένα μηχανογραφικό δελτίο δε θα μπορεί να οριστικοποιηθεί, ούτε να αλλάξει ως προς τις προτιμήσεις των τμημάτων και τη σειρά αυτών.

Επιπλέον, προτείνεται στους υποψήφιους να εκτυπώσουν ή/και να αποθηκεύσουν στον υπολογιστή τους το υποβληθέν οριστικοποιημένο μηχανογραφικό (που θα έχει αποκτήσει αυτόματα και αριθμό πρωτοκόλλου), ώστε ανά πάσα στιγμή να μπορούν να δουν τις τελικές προτιμήσεις τους.

Αναλυτικότερα, οδηγίες και χρήσιμες πληροφορίες για τη συμπλήρωση του μηχανογραφικού, παρέχονται στον σύνδεσμο:

https://www.minedu.gov.gr/publications/docs2023/1_ΜΗΧΑΝΟΓΡ_2025_90.pdf

Ανακοίνωση αποτελεσμάτων

Μετά τη διαδικασία υποβολής των Μηχανογραφικών, θα ακολουθήσει η ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής την Παρασκευή 25 Ιουλίου 2025.

Σύμφωνα με τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα μέχρι στιγμής, δεν αναμένεται να υπάρξουν ιδιαίτερες μεταβολές στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Ειδικότερα, εκτιμάται ότι οι βάσεις θα κινηθούν καθοδικά στο 1ο και 3ο Επιστημονικό Πεδίο (Ανθρωπιστικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας), με πτώση της τάξεως των 200 μορίων και 50-150 μορίων αντίστοιχα. Όσον αφορά στο 2ο και στο 4ο Επιστημονικό Πεδίο (Θετικών Σπουδών και Σπουδών Οικονομίας και Πληροφορικής), οι βάσεις αναμένεται να κινηθούν ανοδικά, με άνοδο της τάξεως των 150-200 μορίων, με εξαίρεση τις ανταγωνιστικές σχολές του 2ου Πεδίου, οι οποίες αναμένεται να σημειώσουν μεγαλύτερη άνοδο στις βάσεις εισαγωγής τους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ δηλώνει πως στέλνονται ήδη όπλα στην Ουκρανία

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες Τρίτη τον Τύπο πως στέλνονται ήδη όπλα από τη χώρα του στην Ουκρανία, αποφεύγοντας να γίνει πιο συγκεκριμένος, χωρίς να διευκρινίσει ούτε τους τύπους τους, ούτε τις ποσότητες.

Ακόμη, ο ρεπουμπλικάνος διεκρίνισε ότι δεν έχει συνομιλήσει με τον ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν αφότου του έδωσε διορία 50 ημερών για να καταλήξει σε συμφωνία ειρήνης με την Ουκρανία και απείλησε πως σε διαφορετική περίπτωση θα υπάρξει επιβολή ακόμη πιο αυστηρών κυρώσεων, προχθές Δευτέρα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η ΕΕ απειλεί με κυρώσεις τη Γεωργία, χώρα υποψήφια προς ένταξη

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προειδοποίησε χθες Τρίτη ότι μπορεί να αναστείλει την εξαίρεση από τις θεωρήσεις διαβατηρίων από την οποία ωφελούνται οι πολίτες της Γεωργίας εξαιτίας της καταστολής της αντιπολίτευσης από πλευράς της κυβέρνησης και της «οπισθοδρόμησης της δημοκρατίας» στο κράτος του Καυκάσου.

«Στείλαμε (…) επιστολή στη Γεωργία όσον αφορά το καθεστώς κοινής θεώρησης» διαβατηρίων, τόνισε στις Βρυξέλλες η Κάγια Κάλας, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας.

Πρέπει να εκπληρώνονται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, «κι αν δεν γίνουν σεβαστές χωρίς καθυστέρηση, τότε θα πρέπει να αναστείλουμε το καθεστώς κοινής θεώρησης», από το οποίο ωφελούνται πολίτες της Γεωργίας που επιθυμούν να ταξιδέψουν στην ΕΕ, πρόσθεσε, τονίζοντας πως οι Βρυξέλλες δίνουν στο Τμπιλίσι προθεσμία ως τα τέλη του Αυγούστου.

Αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν επικρίνει έντονα τις αρχές στη Γεωργία εξαιτίας κύματος συλλήψεων πολιτικών προσωπικοτήτων, ακτιβιστών και δημοσιογράφων που εναντιώνονται στο κυβερνών κόμμα στη χώρα.

Οι Βρυξέλλες κρίνουν πως κυβερνητικά μέτρα, καθώς και νόμοι που περιστέλλουν τη λεγόμενη κοινωνία των πολιτών, εκτρέπουν τη Γεωργία από τον δρόμο προς την ένταξή της χώρας των 3,7 εκατ. κατοίκων στον ευρωπαϊκό συνασπισμό.

Κράτη μέλη της ΕΕ συνηγορούν υπέρ της λήψης μέτρων εναντίον των γεωργιανών αρχών και πρόταση να επιβληθούν κυρώσεις σε δικαστικούς που ενεπλάκησαν στις φυλακίσεις μορφών της αντιπολίτευσης τέθηκε στο τραπέζι. Ωστόσο βέτο της Ουγγαρίας –ο πρωθυπουργός της οποίας Βίκτορ Όρμπαν είναι σύμμαχος του κυβερνώντος κόμματος του Γεωργιανού Ονείρου– έχει παραλύσει μέχρι τώρα τις κινήσεις για να ληφθούν μέτρα ώστε να πιεστεί το Τμπιλίσι.

Η Γεωργία απέκτησε καθεστώς χώρας υποψήφιας προς ένταξη στην στα τέλη του 2023. Είχε υποβάλει αίτημα γι’ αυτό λίγο καιρό μετά την εισβολή του στρατού της Ρωσίας στο έδαφος της Ουκρανίας, τον Φεβρουάριο του 2022.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ισραήλ: Όταν τα φυτά μιλούν, τα έντομα ακούνε

Υπάρχουν αποδείξεις ότι τα φυτά και τα έντομα αλληλεπιδρούν μέσω του ήχου, ανέφεραν σήμερα ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, ανοίγοντας ένα νέο παράθυρο στη μελέτη της ηχητικής επικοινωνίας στη φύση.

Η μελέτη, που δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση eLife, αναφέρει ότι οι θηλυκές «ψυχές των λαχανικών» εντοπίζουν τα υπερηχητικά σήματα κινδύνου που εκπέμπουν οι τοματιές όταν αφυδατώνονται και χρησιμοποιούν αυτήν την πληροφορία για να αποφασίσουν πού θα εναποθέσουν τα αυγά τους. Αυτές οι πεταλούδες συνήθως γενούν τα αυτά τους στις ντοματιές, ώστε να βρίσκουν τροφή οι κάμπιες τους αφού εκκολαφθούν.

Η έρευνα διενεργήθηκε από τη Ρία Σέλτζερ και τον Γκάι Ζερ Εσέλ, στα εργαστήρια του Γιόσι Γιοβέλ και της Λίλακ Χαντάνι στη Σχολή Επιστημών Ζωής του πανεπιστημίου.

«Αποκαλύψαμε την πρώτη απόδειξη ηχητικής αλληλεπίδρασης μεταξύ ενός φυτού και ενός εντόμου» ανέφεραν στην ανακοίνωσή τους.

Η έρευνα βασίστηκε σε προηγούμενες μελέτες της ίδιας ομάδας που είχε διαπιστώσει ότι τα φυτά εκπέμπουν υπερήχους όταν στρεσάρονται.

Η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στη γεωργία και τον έλεγχο των παρασίτων, προσφέροντας νέες δυνατότητες στη διαχείριση της υγείας των καλλιεργειών και των εντόμων μέσω του ήχου.

Οι ήχοι που εκπέμπουν τα φυτά δεν είναι εντός του φάσματος της ανθρώπινης ακοής. Πολλά έντομα όμως, καθώς και ορισμένα θηλαστικά, όπως οι νυχτερίδες, τους ακούν.

Στη μελέτη τους, οι ερευνητές παρουσίασαν στις θηλυκές πεταλούδες δύο υγιείς ντοματιές: η μία ήταν «σιωπηλή», η άλλη ήταν εφοδιασμένη με ένα ηχείο που έπαιζε ήχους που είχε εκπέμψει ένα φυτό που διψούσε για νερό. Τα έντομα προτίμησαν τη σιωπηλή ντοματιά, κάτι που υποδηλώνει ότι χρησιμοποίησαν αυτήν την πληροφορία για να βρουν τα καλύτερα σημεία για να γεννήσουν τα αυγά τους.

Περαιτέρω πειράματα επιβεβαίωσαν ότι οι «ψυχές» επέλεγαν τις ντοματιές συγκεκριμένα από τον ήχο – και μόνο από ήχους που προέρχονταν από φυτά.

«Εδώ, είδαμε ότι υπάρχουν ζώα ικανά να βγάλουν νόημα από αυτούς τους ήχους. Πιστεύουμε ότι αυτή είναι μόνο η αρχή. Πολλά ζώα μπορεί να ανταποκρίνονται σε διαφορετικά φυτά», είπε η Χαντάνι.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ: Η γκάιντα του Έβρου – Από τα βοσκοτόπια και τα χοροστάσια στη σύγχρονη αναβίωση ενός αρχέγονου ήχου

Μια αναπνοή κι ένα άγγιγμα, ενεργοποιεί μια μελωδία από μια άλλη εποχή. Ο 70χρονος Γιάννης Ντομπρίδης, σφίγγει στην αγκαλιά του τον δερμάτινο ασκό της γκάιντας και αφήνει την ανάσα του να ζωντανέψει έναν ήχο που χάνεται στον χρόνο, μα δεν ξεχνιέται.

Η μελωδία πλημμυρίζει το χώρο με μνήμες, εικόνες και ιστορίες από τη Θράκη. Η στιγμή αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς πριν από λίγες μέρες έφυγαν από τη ζωή οι δύο τελευταίοι εκπρόσωποι της παλαιάς γενιάς των γκαϊντατζήδων του Έβρου: ο 96χρονος Γιάννης Πεχλιβάνης από τον Λαγό Διδυμοτείχου και ο 88χρονος Πασχάλης Κιτσικούδης από την Παταγή Ορεστιάδας. Με τον χαμό τους, κλείνει ουσιαστικά ένα μεγάλο κεφάλαιο της προφορικής παράδοσης της περιοχής, που συντηρήθηκε για δεκαετίες μέσα από τις ανάσες και τα δάχτυλα λιγοστών ανθρώπων.

Γοητευμένος από παιδί με τον «μαγικό αυλό» που προσέλκυε πλήθη στην πλατεία της γενέτειράς του, της Λάδης Έβρου, ο Ντομπρίδης ονειρεύτηκε να γίνει ο ίδιος αυτός που θα έστηνε τον χορό. Με πείσμα και υπομονή, τα κατάφερε. «Την γκάιντα τη θυμάμαι από τότε που άρχισα να καταλαβαίνω τον κόσμο γύρω μου, από 7-8 χρονών. Κάθε Κυριακή χόρευαν οι γυναίκες στην πλατεία του χωριού και κάποιες φορές κατέβαινε και η γκάιντα. Στο χωριό μου είχαμε τέσσερις γκαϊντατζήδες. Είχα αυτήν την εικόνα και μου έκανε εντύπωση γιατί εκείνος που ξεχώριζε ήταν ο γκαϊντατζής. Χόρευαν, για παράδειγμα, 50 άτομα κι αυτός ήταν ο ένας που έπαιζε», αναφέρει ο Γιάννης Ντομπρίδης στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

«Είναι ένα όργανο που ήταν άμεσα συνδεδεμένο με τις κοινωνίες στα χωριά. Δηλαδή ο γκαϊντατζής ήταν κάτι σαν τον παπά, σαν τον δάσκαλο, σαν τη μαία ή την … ξεματιάστρα του χωριού! Ήταν, δηλαδή, απαραίτητος για μια μικρή κοινωνία, δεμένος δηλαδή με τα ήθη, έθιμα και τη ζωή του χωριού», συμπληρώνει ο Γιάννης Σαρσάκης, αγιογράφος από το Διδυμότειχο, που επίσης παίζει γκάιντα, την οποία διδάχτηκε από παλιούς γκαιντατζήδες και πλέον τη μαθαίνει ο ίδιος στον 16χρονο γιο του.

«Ο γκαϊντατζής είναι ο σαμάνος, ο ιεροφάντης, αυτός που αναλαμβάνει τον τελετουργικό ρόλο της μουσικής, που παίζει μουσική για όλους, που στήνει τη μουσική διάσταση μιας κοινωνίας, η οποία λειτουργεί σαν ένα ιδιότυπο μουσικοπολιτισμικό οικοσύστημα», λέει από την πλευρά του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ Εθνομουσικολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Χάρης Σαρρής, που έχει κάνει διδακτορική διατριβή πάνω στην γκάιντα.

Η δεκαετία του ’60 και η μεγάλη στροφή

Ο Γιάννης Ντομπρίδης, όπως λέει, ως παιδί δεν μπορούσε να καταλάβει πώς ένα φουσκωμένο δέρμα βγάζει αυτόν τον ήχο, ούτε να κατανοήσει την …ανατομία της γκάιντας. Ως έφηβος, όμως, άρχισε να ρωτά, να ερευνά και να προσπαθεί να αποκτήσει ένα δικό του όργανο. Η συγκυρία, ωστόσο, τότε ήταν δύσκολη, γιατί η κοινωνική πραγματικότητα είχε αλλάξει.

«Στα χρόνια της δεκαετίας του ‘60 έγινε η μεγάλη τομή, “άνοιξε η Γερμανία”, όπως λένε. Οπότε μεγάλο μέρος του ενεργού πληθυσμού, μετανάστευσε εκεί προς αναζήτηση καλύτερης τύχης», εξηγεί ο Χάρης Σαρρής. «Από τη μια έγινε η ερήμωση από νεανικό πληθυσμό και από την άλλη έγινε μια συμβολική απαξίωση του τοπικού πολιτισμού από τα μέσα. Γιατί πλέον το καλό ήταν αυτό που ερχόταν απ’ έξω, από την Αθήνα, από το ραδιόφωνο και αργότερα από την τηλεόραση. Οπότε η γκάιντα ήταν μέρος ενός κόσμου από τον οποίο όλοι ήθελαν να δραπετεύσουν», προσθέτει ο κ. Σαρρής.

«Τα χωριά είχαν αδειάσει από τριαντάρηδες και σαραντάρηδες. Όρεξη για χορούς και γλέντια δεν υπήρχε και πολλή… Όσοι παίζανε γκάιντα όταν ήμουν εγώ παιδί, μεγάλωναν, ενώ οι μάστορες που τις κατασκεύαζαν είχαν πεθάνει. Επιπλέον ήταν και λίγο …φετίχ, κάθε γκαϊντατζής που πέθαινε θάβονταν μαζί με την γκάιντά του, οπότε ήταν δυσεύρετη», θυμάται ο κ. Ντομπρίδης.

«Έφυγε ο κόσμος, πήγε στις πόλεις, τα γλέντια δεν γίνονταν πια στο μεσοχώρι (στην πλατεία του χωριού), γίνονταν σε μαγαζιά με ορχήστρες. Οπότε ο γκαϊντατζής σιγά σιγά άρχισε να χάνει αυτό τον ρόλο στην τοπική κοινωνία. Επίσης, λόγω του ότι η γκάιντα συνδέεται κάπως με τη φτώχεια και με το παλιό, ο κόσμος ήθελε πια το καινούργιο, ήθελε να μοντερνοποιηθεί, ήθελε στους γάμους να έχει κλαρίνα, να έχει βιολιά», υπογραμμίζει ο κ. Σαρσάκης.

Έτσι, λοιπόν, ο Γιάννης Ντομπρίδης αποφάσισε να συναρμολογήσει μόνος του μία γκάιντα και ξεκίνησε να συγκεντρώνει τα μέρη που την αποτελούν. Αλλού βρήκε τον αυλό (γκαϊντανίτσα), αλλού τον ισοκράτη κι αλλού το μπουρί. «Τέλος, με βοήθησε ένας χωριανός μου που ήξερε να κάνει δέρμα για γκάιντα και κουτσά – στραβά τη φτιάξαμε. Μετά προσπαθούσα να τη φουσκώσω και να παίξω, αλλά δεν είχα ποιον να μου δείξει», λέει ο Εβρίτης οργανοπαίκτης, και υπογραμμίζει ότι για να μάθει ακολουθούσε έναν παππού, «πάρα πολύ καλό γκαϊντατζή και διασκεδαστή», τον οποίο απλώς παρατηρούσε για να αποσπάσει μυστικά του παιξίματος.

Με την κάθοδό του στη Θεσσαλονίκη, στα 24 του χρόνια, και τη γνωριμία του με τον αείμνηστο Χρόνη Αηδονίδη περίπου δυο χρόνια αργότερα, η κατάσταση άλλαξε τόσο για τον Γιάννη Ντομπρίδη, όσο και για το όργανο συνολικά, αφού «το αηδόνι της Θράκης» του πρότεινε να τον ακολουθεί σε χορούς και πανηγύρια και για πρώτη φορά η γκάιντα άρχισε να εντάσσεται σε μία ορχήστρα και να συνοδεύει κλαρίνα και βιολιά.

Η επιστροφή στην γκάιντα λίγες δεκαετίες αργότερα

Τη δεκαετία του ’90 «έτρεξε» το ερευνητικό πρόγραμμα «Θράκη» της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Μεγάρου Μουσικής, όπου συγκροτήθηκε μία διεπιστημονική ομάδα και έκανε επί σειρά ετών εκτεταμένη επιτόπια έρευνα στη Θράκη και στην Ανατολική Μακεδονία. Ο Χάρης Σαρρής, σήμερα προϊστάμενος του Μουσικού Λαογραφικού Αρχείου Μέλπως Μερλιέ, του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, που συμμετείχε στο πρότζεκτ, είχε μόλις τελειώσει το τμήμα μουσικών σπουδών. Τον ενδιέφερε η εθνομουσικολογία και χαρακτηρίζει τον νεαρό εαυτό του «tabula rasa» (άγραφο πίνακα), που όλα όσα έβλεπε και ένιωθε, ήταν πρωτόγνωρα και τα βίωνε σαν κάτι το μαγικό και μοναδικό.

«Πήγα στη Θράκη το 1995 – 2001 και επισκεπτόμενος τα χωριά, άρχισε σιγά σιγά να μου αποκαλύπτεται η μουσική εικόνα της Θράκης, η οποία δεν είχε καμία σχέση με αυτά τα οποία γνώριζα έως τότε μέσα από την υποτυπώδη, στοιχειώδη δισκογραφία, που υπήρχε τη δεκαετία του ‘90 -πριν από την έλευση του CD και αργότερα του YouTube, που ο καθένας έχει πρόσβαση και μπορεί να βρει υλικό», σημειώνει και τονίζει πως τότε, δεν μπορούσε καν να υποψιαστεί ότι γνώριζε έναν κόσμο που βρισκόταν κυριολεκτικά στο μεταίχμιο, δηλαδή την τελευταία γενιά προ-Γερμανίας.

«Φανταστείτε ανθρώπους που είχαν μεγαλώσει στο παλιό πολιτισμικό περιβάλλον, στα βοσκοτόπια, στα χοροστάσια, στην παλιά προ-νεωτερική συνθήκη. Ήταν, δηλαδή, όπως ζούσαν οι άνθρωποι πριν από εκατό ή διακόσια χρόνια. Από την άλλη ήταν η πρώτη γενιά της Γερμανίας, που στις αρχές του ’90 είχαν πάρει πλέον τη σύνταξή της από εκεί και είχε γυρίσει πίσω στην πατρίδα», αναφέρει και συνεχίζει: «Οπότε εγώ γνώρισα τους ανθρώπους που μέσα στη δεκαετία του ‘90 προσπαθούσαν να ξαναπιάσουν το νήμα της χαμένης τους νιότης. Θυμόταν τα τραγούδια τους, επιστράτευαν τους γκαϊντατζήδες, πήγαιναν εκδρομές, έκαναν γλέντια. Υπήρχε μια τεράστια διάθεση για ζωή, η οποία από πίσω τους, όμως, έκρυβε όλη αυτή την αγωνία της μοναξιάς», λέει, αποκωδικοποιώντας τη συμβολική γλώσσα των τραγουδιών και το τι αποκαλύπτει για την ιστορία και την ψυχή αυτών των ανθρώπων.

Εκείνη την περίοδο, όπως θυμάται ο κ. Σαρρής, ο νεότερος γκαϊντατζής σε ολόκληρο το γεωγραφικό διαμέρισμα της Θράκης, ήταν ο γεννημένος το 1939 Πασχάλης Κιτσικούδης, που πέθανε πριν από λίγες ημέρες. «Από εκεί και πέρα υπήρχε ένα κενό δύο γενεών. Μετά το 2003 άρχισαν να βγαίνουν οι επόμενοι γκαϊντατζήδες, οι οποίοι ήταν η γενιά των εγγονιών των υπαρχόντων γκαϊντατζήδων», καταλήγει.

Όλοι πάντως συμφωνούν πως πλέον η γκάιντα του Έβρου έχει βρει τον δρόμο της και δεν κινδυνεύει πλέον να χαθεί, αφού είναι πολλοί οι άξιοι δεξιοτέχνες διάδοχοι γκαϊτατζήδες και πολλαπλάσιο το ακροατήριο που συγκινείται στο άκουσμά της…

*Τη φωτογραφία παραχώρησε ο κ. Ντομπρίδης
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τον Ντ. Τραμπ συναντά ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος τον Σεπτέμβριο, που επισκέπτεται την Αρχιεπισκοπή Αμερικής

Με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής Ντόναλντ Τραμπ πρόκειται να συναντηθεί επίσημα στον Λευκό Οίκο πιθανότατα την Τρίτη 16 Σεπτεμβρίου ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο οποίος επισκέπτεται τη χώρα από τις 15 έως και τις 25 Σεπτεμβρίου.

Η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται μετά την ανακοίνωση του Ιδρύματος Templeton για την απονομή του διεθνούς κύρους ομώνυμου βραβείου στον Παναγιώτατο αναφορικά με τις πρωτοποριακές του ενέργειες να γεφυρώσει την επιστημονική και την πνευματική κατανόηση της σχέσης του ανθρώπου με τον φυσικό κόσμο, ενώνοντας ανθρώπους  διαφορετικών θρησκευτικών πεποιθήσεων σε μια κοινή δράση για την προστασία της Δημιουργίας.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναμένεται να αφιχθεί τη Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου στη στρατιωτική βάση Άντριους, κοντά στην Ουάσινγκτον. Εκτός από τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο Τραμπ,  στην οποία θα συνοδεύεται από τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ελπιδοφόρο, ο Οικουμενικός Πατριάρχης θα έχει επαφές με μέλη του Κογκρέσου και της Γερουσίας, καθώς και με εκπροσώπους του διπλωματικού σώματος.

Σύμφωνα με το επίσημο ανακοινωθέν της Αρχιεπισκοπής Αμερικής, την Τετάρτη 17 Σεπτεμβρίου ο Οικουμενικός Πατριάρχης θα προεξάρχει Δοξολογίας στον Ιερό Ναό της Αγίας Αικατερίνης στο Falls Church, ενώ την επομένη 18/9 θα μεταβεί στη Νέα Υόρκη, όπου θα τελεστεί Δοξολογία στον Ιερό Ναό και εθνικό προσκύνημα του Αγίου Νικολάου στο Σημείο Μηδέν.

Ακολούθως, την Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου, ο Παναγιώτατος θα είναι ο κύριος ομιλητής στο Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων (Council on Foreign Relations). Το ίδιο βράδυ, θα συναντηθεί με ηγετικά στελέχη της νεολαίας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής από τη Νέα Υόρκη και τη Νέα Ιερσέη, ενώ θα ακολουθήσει δείπνο προς τιμήν του (St. Nicholas Gala) στο Casa Cipriani του Μανχάταν.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αλλάζει το πλαίσιο εσωτερικής διακυβέρνησης των τραπεζών με απόφαση της Τραπέζης της Ελλάδος

Σε επικαιροποίηση του πλαισίου εσωτερικής διακυβέρνησης των τραπεζών προχώρησε η Τράπεζα της Ελλάδος, στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του και της θέσπισης αποτελεσματικότερων ρυθμίσεων διακυβέρνησης με βάση την αρχή της αναλογικότητας, όπως ανακοινώθηκε.

Συγκεκριμένα, όπως ανακοίνωσε η Τράπεζα της Ελλάδος, μέσω της έκδοσης της υπ’ αριθ. 243/2/07.07.2025 Πράξης Εκτελεστικής Επιτροπής (ΠΕΕ), επικαιροποίησε  το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο αναφορικά με την εσωτερική διακυβέρνηση των πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων, υιοθετώντας τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (EBA/GL/2021/05).

Με την εν λόγω ΠΕΕ καταργείται η ΠΔ/ΤΕ 2577/9.3.2006 «Πλαίσιο αρχών λειτουργίας και κριτηρίων αξιολόγησης της οργάνωσης και των Συστημάτων Εσωτερικού Ελέγχου των πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων και σχετικές αρμοδιότητες των διοικητικών τους οργάνων» ,  ωστόσο διατηρούνται ορισμένες διατάξεις της ανωτέρω ΠΔ/ΤΕ που συνεχίζουν να ενισχύουν το εποπτικό έργο της Τράπεζας της Ελλάδος.

Στόχος της ΠΕΕ είναι ο εκσυγχρονισμός του πλαισίου εσωτερικής διακυβέρνησης και η θέσπιση αποτελεσματικότερων ρυθμίσεων διακυβέρνησης με βάση την αρχή της αναλογικότητας.

Με την εν λόγω ΠΕΕ καταρχήν, διευκρινίζονται με σαφήνεια οι αρμοδιότητες και η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου και των επιτροπών του, ορίζεται η έννοια της ανεξαρτησίας των λειτουργιών εσωτερικού ελέγχου και προσδιορίζονται οι αρμοδιότητες, τόσο των εν λόγω λειτουργιών, όσο και των επικεφαλής αυτών.

Επιπλέον, προβλέπεται η ανάπτυξη ενός άρτιου πλαισίου εσωτερικού ελέγχου που περιλαμβάνει και ολιστικό πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων στο οποίο ενσωματώνεται, μεταξύ άλλων κινδύνων, η διαχείριση των κινδύνων νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες (ξέπλυμα χρήματος) και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (AML/CFT) και των κινδύνων από τη μη ορθή εφαρμογή της περιβαλλοντικής, κοινωνικής και εταιρικής διακυβέρνησης (ESG).

Σύμφωνα με τις διατάξεις της εν λόγω ΠΕΕ ενισχύεται η ανάπτυξη ισχυρής κουλτούρας διαχείρισης κινδύνου, προάγεται η τήρηση υψηλών δεοντολογικών και επαγγελματικών προτύπων μέσω της θέσπισης κώδικα δεοντολογίας και προβλέπεται η υποχρέωση θέσπισης πολιτικής σύγκρουσης συμφερόντων και διαδικασιών αναφοράς παραβάσεων (whistleblowing).

Οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων στην Τράπεζα της Ελλάδος και οι σχετικές προθεσμίες επανακαθορίζονται, λαμβάνοντας υπόψη τη χρήση τους για σκοπούς εποπτείας.

Λαμβάνοντας υπόψη τη βαρύτητα των νέων απαιτήσεων που θεσπίζονται με την εν λόγω ΠΕΕ, προβλέπεται η δυνατότητα συμμόρφωσης των ιδρυμάτων έως την 1η Οκτωβρίου 2025.

ΑΠΕ-ΜΠΕ