Οι ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων που καταγράφονται κάθε χρόνο είναι πολύ περισσότερες από όσες μπορούμε να φανταστούμε. Σύμφωνα με υπολογισμούς του FDA (αμερικανικού Οργανισμού Φαρμάκων και Τροφίμων) κάθε χρόνο  στις ΗΠΑ καταγράφονται περίπου δύο εκατομμύρια ανεπιθύμητα συμβάντα, που σχετίζονται με φάρμακα, εκ των οποίων κατ΄εκτίμηση 124.000 οδηγούν σε θάνατο.

Το πιο πρόσφατο σοκ στην φαρμακευτική αγορά στην Ευρώπη  προκάλεσε στις  7 Μαρτίου του 2018 η απόσυρση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων ενός φαρμάκου (daclizumab) για την σκλήρυνση κατά πλάκας, επειδή μέσα στους πρώτους  οκτώ μήνες από την έναρξη της θεραπείας με αυτό υπήρξαν 12 αναφορές σοβαρής μηνιγγοεγκεφαλίτιδας παγκοσμίως, εκ των οποίων οι τρεις ήταν θανατηφόρες.  Τα  στοιχεία αυτά παρουσίασε  σε ανακοίνωσή του στο 8ο Επιστημονικό Συνέδριο Ιατρικού Τμήματος ΑΠΘ, ο επίκουρος καθηγητής Κλινικής Φαρμακολογίας στο ΑΠΘ, Γεώργιος Παπαζήσης,  δίνοντας παράλληλα απαντήσεις σε ερωτήματα  που σχετίζονται με την ασφάλεια των φαρμάκων, τις ανεπιθύμητες ενέργειες τους και τους  λόγους για τους οποίους είναι αναγκαία η γνωστοποίηση τους από ασθενείς ,ιατρούς ακόμη και από φαρμακευτικές εταιρείες.

Ο κ Παπαζήσης επισήμανε ότι η εξήγηση για τις τόσο πολλές  ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων  πρέπει να αναζητηθεί στις κλινικές μελέτες, οι οποίες διαρκούν μεν  10 με 12 χρόνια πριν οδηγήσουν στην έγκριση του φαρμάκου, ωστόσο έχουν κάποιους περιορισμούς. Αυτοί οι περιορισμοί αφορούν το μέγεθος του δείγματος των ασθενών  που χρησιμοποιείται και τη χρονική διάρκεια που έχουν οι μελέτες αυτές.

“Οι μελέτες είναι συγκεκριμένης χρονικής διάρκειας και σε συγκεκριμένο μέγεθος δείγματος,  το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει κάποιες χιλιάδες ασθενείς. Γνωρίζουμε στατιστικά ότι αυτό δεν μπορεί να οδηγήσει σε ασφαλή συμπεράσματα. Ο περιορισμός στη χρονική διάρκεια των μελετών, το μέγεθος των δειγμάτων και η έλλειψη αξιόπιστων πειραματικών μοντέλων που αφορούν τη νόσο την οποία μελετούμε οδηγούν σε κάποιους περιορισμούς  που εκ των πραγμάτων μας αφήνουν ένα πεδίο άγνωστο σε ότι αφορά τις ανεπιθύμητες ενέργειες που πιθανόν θα εμφανιστούν στο μέλλον. Επιπλέον ξέρουμε ότι τα φάρμακα δεν δοκιμάζονται σε παιδιά, σε ηλικιωμένους, σε εγκύους, σε άτομα με συννοσηρότητες. Όταν το φάρμακο κυκλοφορεί στον πραγματικό κόσμο και καταναλώνεται από όλους τους ασθενείς με τις συννοσηρότητες τους με τις άλλες υποκείμενες παθήσεις, οι οποίοι παίρνουν  περισσότερες από μία φαρμακευτικές αγωγές,  υπάρχουν αλληλεπιδράσεις. Λόγω όλων αυτών των γεγονότων εμφανίζεται καλύτερα το προφίλ του φαρμάκου στην αγορά. Το 20% των φαρμάκων μετά την έγκριση αποκτούν κάποια προειδοποίηση (black box όπως το ονομάζουμε) και περίπου 4% με 5% αποσύρονται από την αγορά μετά την κυκλοφορία τους, όπως είδαμε με το παράδειγμα με το φάρμακο για τη σκλήρυνση κατά πλάκας”  επισήμανε ο κ. Παπαζήσης.

“Φαρμακοεπαγρύπνηση”

Για τη μελέτη για την προσπάθεια ανίχνευσης, αξιολόγησης, κατανόησης και πρόληψης των ανεπιθύμητων ενεργειών και όλων των συμβάντων που σχετίζονται με τα φάρμακα έχει αναπτυχθεί ο κλάδος της φαρμακολογίας που ονομάζεται “Φαρμακοεπαγρύπνηση”. Η ανάγκη για την ανάπτυξη της  Φαρμακοεπιδημιολογίας και της Φαρμακοεπαγρύπνησης προέκυψε  πριν από μισό αιώνα με  τις καταστροφικές συνέπειες της θαλιδομίδης, ενός φαρμάκου που διαφημιζόταν ως ασφαλές, αξιόπιστο και μη τοξικό. ‘Ηταν ένα κατασταλτικό/ηρεμιστικό που χορηγήθηκε σε έγκυες και είχε ως συνέπεια να γεννηθούν παιδιά με το σύνδρομο της φωκομέλειας,  η οποία είναι μια συγγενής ανωμαλία που χαρακτηρίζεται από δυσπλασία των άκρων, τύφλωση και κώφωση. Εκείνη την εποχή ένας γιατρός από την Αυστραλία, ο McBride, έστειλε μια επιστολή στο έγκριτο περιοδικό Lancet, όπου ανέφερε ότι το 20% των γυναικών που παρακολουθούσε και οι οποίες πήραν θαλιδομίδη γέννησαν παιδιά  συγγενείς ανωμαλίες, ενώ με βάση τις υπάρχουσες γνώσεις η πιθανότητα εμφάνισης συγγενών ανωμαλιών δεν ξεπερνά το 5%, και ζητούσε να μάθει εάν έχουν παρατηρήσει το ίδιο και άλλοι συνάδελφοί του.  Αυτό αποτέλεσε την αρχή της ανάπτυξης της Φαρμακοεπαγρύπνησης.

Ποιο είναι σήμερα το μέσο για τη γνωστοποίηση των ανεπιθύμητων ενέργειες των φαρμάκων;

 Η απάντηση που έδωσε ο κ . Παπαζήσης σε αυτό το ερώτημα είναι η εξής:  “Το επίσημο μέσο που πρέπει να χρησιμοποιούμε όλοι οι επαγγελματίες υγείας και οι ασθενείς για την γνωστοποίηση των ανεπιθύμητων ενεργειών των φαρμάκων είναι η κίτρινη κάρτα του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων. Είναι  ένα  έντυπο το οποίο από πέρσι υπάρχει και σε ηλεκτρονική μορφή (https://kitrinikarta.eof.gr/). Μπορεί να μπει οποιοσδήποτε  να συμπληρώσει και να αποστείλει μια αναφορά  για ανεπιθύμητη ενέργεια πού να πιθανολογεί ότι σχετίζεται με ένα φάρμακο  το οποίο έλαβε. Προφανώς δεν χρειάζεται να είναι σίγουρος.  Οι επαγγελματίες υγείας,  όλοι οι ασθενείς, ακόμη οι συγγενείς ασθενών, μπορούν να αποστείλουν μια κίτρινη κάρτα. Αλλά και οι φαρμακευτικές εταιρείες πρέπει να αποστείλουν αυτή την κίτρινη κάρτα, γιατί είναι το μέσο επικοινωνίας των ανεπιθύμητων ενεργειών και σχετίζεται με την ασφάλεια των φαρμάκων και τελικά με την ασφάλεια των ασθενών. Αυτές οι κίτρινες κάρτες ανωνυμοποιούνται από τον ΕΟΦ. Όλες οι κίτρινες κάρτες που συλλέγονται στις Εθνικές Ρυθμιστικές Αρχές, όπως ο ΕΟΦ στην Ελλάδα, προωθούνται στο Uppsala Monitoring Centre του   Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας της Σουηδίας. Είναι ένας αυτοχρηματοδοτούμενος οργανισμός και εκπαιδεύει κάθε χρόνο άτομα από όλο τον κόσμο στην κουλτούρα  της φαρμακοεπαγρύπνησης. Υπολογίζεται ότι η βάση VigiBase του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας  περιέχει 17 εκατομμύρια αναφορές”.

Το  πρόβλημα είναι ότι δεν  γνωστοποιούνται οι ανεπιθύμητες ενέργειες

Το μεγαλύτερο μέρος των ανεπιθύμητων ενεργειών δεν γνωστοποιείται με την κίτρινη κάρτα για διαφόρους λόγους και αυτό δεν  είναι  μόνο ελληνικό φαινόμενο, αλλά παγκόσμιο.

“Το πρόβλημα είναι ότι την κίτρινη κάρτα δεν την πολυχρησιμοποιούμε. Μικρό ποσοστό των ανεπιθύμητων ενεργειών αναφέρεται. Ποσοστό  κάτω από 10% των σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών υπολογίζεται ότι αναφέρεται επισήμως. Δεν γίνονται αναφορές  για διάφορους λόγους. Πιθανόν γιατί  κάποιος δεν έχει κίνητρο, δεν έχει χρόνο, φοβάται να εκτεθεί στην εταιρεία, να εκτεθεί στον ασθενή ή δεν έχει ενημερωθεί επαρκώς .Ο επαγγελματίας υγείας πρέπει να είναι ευαισθητοποιημένος, πρέπει να αναφέρει οποιαδήποτε ανεπιθύμητη ενέργεια ακόμη και αυτή που θεωρεί πάρα πολύ συνηθισμένη, αυτονόητη  και συχνά καταγεγραμμένη. Οποιαδήποτε. Ιδιαίτερη  σημασία  έχουν οι ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με καινούργια φάρμακα, που σχετίζονται με αλληλεπιδράσεις φαρμάκων, αυτές που δεν αναφέρονται στο φύλλο οδηγιών του φαρμάκου ή  στη βιβλιογραφία, εκείνες που οδηγούν στην εισαγωγή στο νοσοκομείο, σε παρατεταμένη νοσηλεία, σε  θάνατο  ή σε συγγενείς ανωμαλίες. Θα πρέπει  οι επαγγελματίες υγείας να είναι ενήμεροι σχετικά με νέες πληροφορίες ασφαλείας που αφορούν φάρμακα που διαχειρίζονται, να ενημερώνουν τον ασθενή ή το φροντιστή του για τυχόν αναμενόμενες σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες και τη διαχείρισή τους, να είναι σε εγρήγορση για την ταχεία αναγνώριση ανεπιθύμητων ενεργειών και να συμπληρώνουν άμεσα την κίτρινη κάρτα” πρόσθεσε ο κ. Παπαζήσης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δύο Τράπεζες Μητρικού Γάλακτος αρχίζουν σχεδόν ταυτόχρονα  την λειτουργία τους σε δύο μεγάλα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης. Η μία Τράπεζα Μητρικού Γάλακτος δημιουργήθηκε και εξοπλίστηκε με την χορηγία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και η λειτουργία της αρχίζει άμεσα στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου, ενώ η δεύτερη, που εγκαινιάζεται στις 18 Μαρτίου στο Ιπποκράτειο, εξοπλίστηκε χάρη σε πρωτοβουλία της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης για τη φροντίδα των προώρων νεογνών “Ηλιτόμηνον”.

Η δημιουργία Τραπεζών Μητρικού Γάλακτος στη Θεσσαλονίκη ήταν απολύτως απαραίτητη και έρχεται να καλύψει ένα μεγάλο κενό, καθώς η μοναδική Τράπεζα Μητρικού Γάλακτος της χώρας για δότριες μητέρες λειτουργεί στην Αθήνα και δεν επαρκεί για τις ανάγκες όλης της χώρας. Το μητρικό γάλα, λόγω της μοναδικής διατροφικής σύνθεσης, αποτελεί την καλύτερη διατροφή για τα βρέφη και πρέπει να είναι διαθέσιμο αμέσως μετά τη γέννηση, ιδιαίτερα για πρόωρα και υψηλού κινδύνου νεογνά με γαστρεντερικές ή μεταβολικές διαταραχές.

Με αφορμή τη λειτουργία της Τράπεζας ανακοινώθηκε από την διοίκηση του νοσοκομείου Παπαγεωργίου ότι κάθε χρόνο στην Α΄ Μαιευτική – Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ γεννιούνται 1.500-1.600 φυσιολογικά νεογέννητα, ενώ στη Β’ Νεογνολογική Κλινική ΑΠΘ νοσηλεύονται 550-600 νεογνά τον χρόνο, με σοβαρά προβλήματα, συχνά απειλητικά για τη ζωή τους. “Το 10% είναι πρόωρα νεογνά και περίπου 60-70 είναι εξαιρετικά χαμηλού βάρους γέννησης. Με δεδομένο ότι το μητρικό γάλα είναι η καλύτερη τροφή για να νεογνά, το Νοσοκομείο είχε βάλει στόχο να εξασφαλίσει την διάθεση μητρικού γάλακτος μέσα από την δημιουργία Τράπεζας Μητρικού Γάλακτος. Η Τράπεζα Μητρικού Γάλακτος θα είναι πιστοποιημένη με τo σύστημα ποιότητας, κατά το πρότυπο EN 15224:2016. Θα υπάρχει τεκμηρίωση με εγχειρίδιο ποιότητας, οδηγίες εργασίας, έντυπα και περιγραφές θέσεων εργασίας. Αυτό εξασφαλίζει την ασφάλεια των ασθενών και τη διαχείριση των κλινικών κινδύνων, καθορίζει την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία των διαδικασιών υγειονομικής περίθαλψης και προϋποθέτει ελέγχους από επιθεωρητές.

 “Όταν το γάλα της μητέρας δεν είναι διαθέσιμο ή δεν είναι επαρκώς διαθέσιμο, οι ιατρικές εταιρείες συστήνουν τη χορήγηση γάλακτος από δότριες ελεγχόμενης ποιότητας. Η ανάγκη αυτή οδήγησε στη δημιουργία των τραπεζών μητρικού γάλακτος, όπου το μητρικό γάλα παστεριώνεται και διατηρείται στις κατάλληλες συνθήκες. Οι τράπεζες ανθρωπίνου γάλακτος διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εξασφάλιση ότι τα πρόωρα και τα άρρωστα βρέφη λαμβάνουν το πολύτιμο γάλα που χρειάζονται, το οποίο είναι προσιτό σε όλα τα νεογνά ανεξαρτήτως προέλευσης. Στις τράπεζες μητρικού γάλακτος, που επικεντρώνονται κατά κύριο λόγο στην παροχή γάλακτος σε νεογνά υψηλού κινδύνου που νοσηλεύονται σε νεογνικές μονάδες, το γάλα δωρίζεται και δεν αγοράζεται. Δότες είναι μητέρες οι οποίες θηλάζουν κι έχουν περίσσευμα γάλακτος και κατ’ επέκταση περίσσευμα αγάπης”, αναφέρει η διευθύντρια της Β΄ Νεογνολογικής Κλινικής ΑΠΘ, Βασιλική Σούμπαση – Γρίβα. Όπως προσθέτει η ίδια, το μητρικό γάλα, εκτός από τα θρεπτικά συστατικά που περιέχει, είναι πλούσιο σε βιολογικούς παράγοντες, μοναδικούς για τη στήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος, που αποτελούν ασπίδα προστασίας απέναντι σε επιπλοκές που μπορεί να συμβούν κατά τη νοσηλεία των προώρων. Με το μητρικό γάλα έχουν λιγότερες λοιμώξεις, λιγότερα προβλήματα σίτισης, λιγότερα επεισόδια νεκρωτικής εντεροκολίτιδας, μικρότερο χρόνο παραμονής στο νοσοκομείο και καλύτερη νευροαναπτυξιακή και εξέλιξη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τέλειωσε η διαδικασία Συνταγματικής αναθεώρησης με πολλά ερωτηματικά αν όντως πρόκειται για μια ουσιαστική αλλαγή στον καταστατικό χάρτη της χώρας ή αν πρόκειται για μια ακόμη χαμένη ευκαιρία.

Η αλήθεια είναι κάπου ανάμεσα.

Στο αυτονόητο ερώτημα, τι κρατάμε από αυτή τη διαδικασία, πρέπει να καταγράψουμε ως πρώτιστη απάντηση ότι στο εξής η εκάστοτε κυβέρνηση δεν θα πέφτει εξ αιτίας αδυναμίας εκλογής προέδρου της δημοκρατίας από τη Βουλή.

Φυσικά, δεν γνωρίζουμε λεπτομέρειες αυτής της διαδικασίας. Θα τις μάθουμε στην επόμενη Βουλή που θα τεθεί και θα ψηφιστεί αυτή η συνταγματική αλλαγή.

Τι άλλο μάθαμε; Όχι και πολλά.

Το άρθρο περί θρησκευτικής ουδετερότητας προκρίθηκε να συζητηθεί στην επόμενη Βουλή. Αν, όμως, έχουμε άλλη κυβέρνηση και δη της Νέας Δημοκρατίας (όπως αναφέρουν οι δημοσκοπήσεις) δεν πρόκειται ν’ αλλάξουν πολλά επί της  ουσίας. Μάλλον δεν θ’ αλλάξει λέξη από το υφιστάμενο άρθρο και την θεοκρατικότητα που διαθέτει. Κι αυτό δεν μας τιμά. Αφού πουθενά στον Δυτικό κόσμο οι συνταγματικοί χάρτες δεν ξεκινούν με την de facto αναφορά σε μια και μόνη θρησκεία.

Μάθαμε επιπλέον, ότι οι πολιτικοί θα έχουν –και σωστά- την ίδια ποινική αντιμετώπιση που έχουμε ημείς οι κοινοί θνητοί. Αυτό τους έλειπε να μη αλλάξουν το κατάπτυστο άρθρο. Θα τους έπαιρναν στο κυνήγι ακόμη και τα ψάρια της Μεσογείου….

Όμως, δυστυχώς, για την ασυλία των βουλευτών θα συνεχίζει ν’ αποφασίζει η Βουλή –συνήθως συντεχνιακά- κι όχι μια ανεξάρτητη αρχή ή ένα ανεξάρτητο σώμα.

Δυστυχώς δεν άλλαξε το καθεστώς επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, που θα εξακολουθήσει να επιλέγεται από κάποια κυβέρνηση με πολιτικό/κομματικό πρόσημο.

Δυστυχώς, δεν μπήκε στο Σύνταγμα η αξιολόγηση στο δημόσιο. Κάτι αυτονόητο στις δημοκρατίες της Δύσης.

Το χειρότερο; Τελείωσε επισήμως η συζήτηση περί μη κρατικών πανεπιστημίων. Η μάχη για το αυτονόητο θα κρατήσει ακόμη, τουλάχιστον, δέκα χρόνια…

Ουσιαστικά, αυτά είναι η ουσία. Μια άτολμη αναθεώρηση. Μια ελλιπής αναθεώρηση.

Στην οποία αποτυπώνεται πλήρως ότι το πολιτικό σύστημα αλλά και μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν διαθέτουν αντανακλαστικά για να ευνοήσουν ουσιαστικές αλλαγές και μεταρρυθμίσεις.

Όμως πόσες φορές το έχουμε συζητήσει; Πάντα έτσι γίνεται στην Ελλάδα.

Οι μεγάλες αλλαγές φτάνουν εδώ όπως το φως από άλλους γαλαξίες. Με χρονοκαθυστέρηση! Ίσως και δεκαετιών…

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ 16/03/2019

ΤΑ ΝΕΑ: «Τα βαρίδια του χθες & η ελπίδα του αύριο. Οι δύο Ελλάδες»

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ: «24 ημέρες προθεσμία για εκπτώσεις στα αυθαίρετα»

ΕΘΝΟΣ: «Αλλάζουν όλα στο δημόσιο για προϊσταμένους, άδειες, μετατάξεις»

EΣΤΙΑ: «Θρησκευτικός πόλεμος Ερντογάν – «Τουρκοφάγου» Τον ασκό του Αιόλου άνοιξε ο μακελάρης της Ν.Ζηλανδίας «Ποτέ εκκλησία η Αγιά Σοφιά»»

Η ΑΥΓΗ: «Ο κόσμος του μίσους Ο κόσμος της ζωής και του αγώνα»

Η ΑΠΟΨΗ: «Ν.Δ. Πρόγραμμα-ανάσα από την πρώτη μέρα»

Η ΒΡΑΔΥΝΗ: «Νάρκες πριν από τις κάλπες»

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: «Μακελειό σε απευθείας μετάδοση. Επίθεση Αυστραλού σε τζαμιά στη Νέα Ζηλανδία με τουλάχιστον 49 νεκρούς»

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ: «Islamophobia. Σφαγή απόνεοναζί»

ΜΑΚΕΛΕΙΟ: ««Έλληνας ο Τουρκοφάγος του Ιερού Πολέμου»;»

Ο ΛΟΓΟΣ: «Εκατόμβη αίματος από τον μακελάρη «Τουρκοφάγο» της Νέας Ζηλανδίας. Παγκόσμιο σοκ»

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ: «Μέθοδοι συνδικαλιστικής μαφίας από τους εργατοπατέρες της ΓΣΕΕ»

ESPRESSO: «Νέα ανατριχιαστική τροπή στη βουτιά θανάτου του δικηγόρου στα Τουρκοβούνια. Ύποπτα τραύματα & απειλητικά sms!»

ΣΤΟ ΚΑΡΦΙ: «Διψήφια ποσοστά για το κίνημα αλλαγής»

ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ: «Ο ευρωβουλευτής των Panama Papers»

KONTRANEWS: «Κόκκινος συναγερμός σε όλη την Ευρώπη για αντίποινα από ακραίους ισλαμιστές»

STAR: «Θύελλες φέρνει το φεγγάρι. Εκρηκτική Πανσέληνος στις 21 Μαρτίου, στην εαρινή ισημερία»

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: «Από Δευτέρα τα ειδοποιητήρια-φωτιά σε 600.000 μη μισθωτούς. Τριπλό χαράτσι για επαγγελματίες»

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ: «Μεγαλύτερο «ψαλίδι» στα «κόκκινα» δάνεια. Οι τράπεζες υιοθετούν επιθετικότερη πολιτική υπό την πίεση του SSM.

AGRENDA: «Τιμοκατάλογος για κλάματα. Αυθαιρεσία υπουργείου με τις τιμές των τρακτέρ τινάζει στον αέρα τα Σχέδια Βελτίωσης»

AXIANEWS: «Εκλογές, ΠτΔ – Σταθερότητα, θετικές αξιολογήσεις. Εδραιώνεται η ανοδική τάση»

Λίγα εικοσιτετράωρα μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που ζητάει την «επίσημη αναστολή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων» της Τουρκίας στην ΕΕ, η κ. Μογκερίνι, Ύπατη Εκπρόσωπος της Ε.Ε για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, απαντά σε ερώτηση του ευρωβουλευτή της Λαϊκής Ενότητας, Νίκου Χουντή, για την πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων, για το casus belli, τον σεβασμό της Διεθνούς Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, αλλά και την αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Πιο συγκεκριμένα, στην ερώτησή του, ο Νίκος Χουντής, αφού σημείωνε ότι,

από «Το 1995, η Τουρκική Εθνοσυνέλευση ψήφισε ότι ενδεχόμενη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων έως 12 ναυτικά μίλια, όπως ορίζει η UNCLOS (Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας), αποτελεί αιτία πολέμου» και ότι,

από «το 2017, η άσκηση, από την Κυπριακή Δημοκρατία, του νόμιμου κυριαρχικού δικαιώματός της για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων εντός της κυπριακής ΑΟΖ προκάλεσε τη βίαιη αντίδραση της Τουρκίας, η οποία, με εκρηκτικές δηλώσεις, αποστολή ερευνητικού σκάφους, επιβολή ναυτικού αποκλεισμού σε περιοχές της κυπριακής ΑΟΖ, προωθεί τον τερματισμό του ερευνητικού προγράμματος»,

ζητούσε από την ΕΕ να καταστήσει σαφές στην Τουρκία ότι δεν έχει δικαίωμα να παρεμποδίζει κράτη μέλη να εφαρμόζουν το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, καλώντας την να πάρει επίσης σαφή θέση σχετικά με την πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων.

Στην απάντησή της, η Επίτροπος, κ. Μογκερίνι, υπενθύμισε τις θετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών υποθέσεων στις 22 Μαρτίου 2018 και 26 Ιουνίου 2018, «με τις οποίες καταδικάζει απερίφραστα τις συνεχιζόμενες παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο», και καλούσαν την Τουρκία … «να σεβαστεί την κυριαρχία όλων των κρατών μελών της ΕΕ επί των χωρικών τους υδάτων και του εναέριου χώρου τους, καθώς και όλα τα κυριαρχικά τους δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος εξερεύνησης και εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, αλλά και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)».

Στη συνέχεια, η κ. Μογκερίνι, απαντώντας στην ερώτηση του Ν. Χουντή για την πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων, απέφυγε να σχολιάσει ευθέως την προχθεσινή απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για «επίσημη αναστολή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Τουρκία» και περιορίστηκε να σχολιάσει ως εξής:

«Το Συμβούλιο σημείωσε επίσης ότι η Τουρκία απομακρύνεται ακόμη περισσότερο από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι, ως εκ τούτου, οι διαπραγματεύσεις προσχώρησης έχουν ουσιαστικά αδρανήσει. Η ΕΕ μεταφέρει συστηματικά το μήνυμα ότι η Τουρκία πρέπει να αντιμετωπίσει άμεσα και αποτελεσματικά τις διάφορες σοβαρές ανεπάρκειες και τις εκκρεμότητες που επισημάνθηκαν στην έκθεση[1] της Επιτροπής του 2018 στο πλαίσιο του συνεχούς διαλόγου της με τις τουρκικές αρχές.

Ακολουθεί η πλήρης ερώτηση του Ν. Χουντή  και η απάντηση της  κ. Μογκερίνι:

Nikolaos Chountis (GUE/NGL)

Θέμα: VP/HR – Επέκταση τουρκικού casus belli από το Αιγαίο στην Ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο

Το 1995, η Τουρκική Εθνοσυνέλευση ψήφισε ότι ενδεχόμενη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων έως 12 ναυτικά μίλια, όπως ορίζει η UNCLOS, αποτελεί αιτία πολέμου. Μέχρι και σήμερα η Τουρκία συνεχίζει να προωθεί στρατηγική έντασης και αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο, μέσω δηλώσεων και συνεχών παραβιάσεων των χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου της Ελλάδας.

Το 2017, η άσκηση, από την Κυπριακή Δημοκρατία, του νόμιμου κυριαρχικού δικαιώματός της για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων εντός της κυπριακής ΑΟΖ προκάλεσε τη βίαιη αντίδραση της Τουρκίας, η οποία, με εκρηκτικές δηλώσεις, αποστολή ερευνητικού σκάφους, επιβολή ναυτικού αποκλεισμού σε περιοχές της κυπριακής ΑΟΖ, προωθεί τον τερματισμό του ερευνητικού προγράμματος.

Δεδομένου ότι η ανοχή που επέδειξε μέχρι σήμερα η ΕΕ ενθάρρυνε την Τουρκία να επεκτείνει, λόγω και έργω, το casus belli από το Αιγαίο στην Ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο,

ερωτάται η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας:

1. Μπορεί να καταστήσει σαφές ότι η υπογραφή της UNCLOS αποτελεί προϋπόθεση ένταξης στην ΕΕ και ότι η Τουρκία δεν έχει δικαίωμα να παρεμποδίζει κράτη μέλη να εφαρμόζουν το διεθνές δίκαιο (UNCLOS) και μάλιστα απειλώντας με πόλεμο;
2. Με δεδομένα τα ανωτέρω, τις αποφάσεις του ΕΚ, τις δηλώσεις υψηλότατων αξιωματούχων κρατών μελών και της ΕΕ, προτίθεται να καταθέσει πρόταση για τερματισμό των ενταξιακών διαπραγματεύσεων ΕΕ-Τουρκίας;

Η απάντηση της κ. Μογκερίνι:

Στις 26 Ιουνίου 2018, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων1 υπογράμμισε ότι εξακολουθεί να αναμένει από την Τουρκία να δεσμευθεί κατηγορηματικά υπέρ των σχέσεων καλής γειτονίας, των διεθνών συμφωνιών και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, προσφεύγοντας, αν χρειαστεί, στο Διεθνές Δικαστήριο. Το Συμβούλιο υπενθύμισε επίσης και επιβεβαίωσε τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 22ας Μαρτίου 20182, με τα οποία καταδικάζει απερίφραστα τις συνεχιζόμενες παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, ενώ κάλεσε την Τουρκία να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της βάσει του διαπραγματευτικού πλαισίου, να αποφύγει απειλές και ενέργειες που βλάπτουν τις σχέσεις καλής γειτονίας και να σεβαστεί την κυριαρχία όλων των κρατών μελών της ΕΕ επί των χωρικών τους υδάτων και του εναέριου χώρου τους, καθώς και όλα τα κυριαρχικά τους δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος εξερεύνησης και εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, αλλά και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Το Συμβούλιο σημείωσε επίσης ότι η Τουρκία απομακρύνεται ακόμη περισσότερο από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι, ως εκ τούτου, οι διαπραγματεύσεις προσχώρησης έχουν ουσιαστικά αδρανήσει.

Η ΕΕ μεταφέρει συστηματικά το μήνυμα ότι η Τουρκία πρέπει να αντιμετωπίσει άμεσα και αποτελεσματικά τις διάφορες σοβαρές ανεπάρκειες και τις εκκρεμότητες που επισημάνθηκαν στην έκθεση3 της Επιτροπής του 2018 στο πλαίσιο του συνεχούς διαλόγου της με τις τουρκικές αρχές. Πιο πρόσφατα, έπραξε αναλόγως κατά τη διάρκεια του πολιτικού διαλόγου υψηλού επιπέδου ΕΕ -Τουρκίας, που πραγματοποιήθηκε την 22α Νοεμβρίου 2018 στην Άγκυρα, καθώς και κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Σύνδεσης της 28ης Νοεμβρίου 2018 στις Βρυξέλλες.

[1]     https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/20180417-turkey-report.pdf