Το μόνο απ΄ όλα τα πανεπιστημιακά ιδρύματα της Ελλάδας που ασχολείται με την οργάνωση της Φυτικής Παραγωγής και κυρίως με τα δενδροκηπευτικά, είναι το Θεσμοθετημένο Εργαστήριο «Δενδροκηπευτικών & Εδαφικών Πόρων, HORTLAB» του πρώην ΤΕΙ Θεσσαλίας και νυν Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Το Εργαστήριο προήλθε από τη συγχώνευση των Εργαστηρίων Δενδροκομίας, Λαχανοκομίας, Ανθοκομίας και Εδαφολογίας, ενώ διευθυντής του είναι ο καθηγητής Δενδροκομίας, Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής. Στην αρχή αναπτύχτηκε ως εργαστήριο άσκησης των σπουδαστών του τμήματος «Φυτικής Παραγωγής» του πρώην ΤΕΙ Θεσσαλίας και κατόπιν λόγω των συνεχόμενων και αυξημένων αναγκών των αγροτών εξελίχθηκε σε πολλαπλές κατευθύνσεις δίνοντας ολοκληρωμένες λύσεις.

Ποιες είναι αυτές; Σύμφωνα με όσα δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής και υπεύθυνος του Εργαστηρίου Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής, μεταξύ άλλων μπορεί να αναλάβει τον προγραμματισμό εγκατάστασης και διαχείρισης (turnkey projects) οπωρώνων, αμπελώνων και υπέρπυκνων ελαιώνων, όπως και πολυδύναμων φυτών (superfoods) και τη μετέπειτα παρακολούθηση της πορείας καλλιέργειας τους. Σημαντική είναι η κατεύθυνση που δίνει στη διάδοση εντελώς πρωτοποριακά για την Ελλάδα, της καλλιέργειας της καρυδιάς με ποικιλίες Καλιφόρνιας ακόμη και σε υπέρπυκνα σχήματα με εξελιγμένους τρόπους διαμόρφωσης των δέντρων. Παράλληλα, έχει εφαρμόσει τον πολλαπλασιασμό των φυτών της καρυδιάς με τη μέθοδο της «Θερμοσυγκόλλησης» (Hot Callusing). Το Εργαστήριο συμβάλλει επίσης στην αξιολόγηση και διάδοση των ποικιλιών αμυγδαλιάς που ανθίζουν πάρα πολύ αργά, ώστε να μην έχουν προβλήματα ανοιξιάτικων παγετών και να είναι κατάλληλες ακόμη και για ορεινές περιοχές. Στο ίδιο πλαίσιο είναι και η προώθηση και διάδοση σε συνδυασμό με Συμβολαιακή Γεωργία της καλλιέργειας της φουντουκιάς και μάλιστα, υπό μορφή δέντρου και όχι θάμνου, όπως συνηθίζονταν μέχρι τώρα, που μας δίνει πλέον δυνατότητες, σύμφωνα με τον Δρ. Παπαχατζή, για πλήρη μηχανική συγκομιδή. Σημαντικό κομμάτι του Εργαστηρίου είναι η εφαρμογή της καινοτόμου παραγωγής «Τροφοφαρμάκων» (Nutraceuticals) που προέρχονται από φρούτα, λαχανικά, μορφές καρπών ή βλαστικές μορφές αυτών, εκχυλίσματα αυτών, από σπόρους ελαιούχους ή μη και παρέχουν οφέλη για την υγεία, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και της θεραπείας νόσων, κ.ά.

Από το 1983 και μετά, σημειώνει ο Δρ. Παπαχατζής, πρωτοστατήσαμε στην εγκατάσταση καινοτόμων δενδροκομικών καλλιεργειών για τη χώρα μας, όπως ήταν και παραμένει επίκαιρη όσο καμιά άλλη σήμερα για τη χώρα μας κι αυτή δεν είναι άλλη από την καρυδιά με ποικιλίες Καλιφόρνιας. Βέβαια σήμερα, εξηγεί, προχώρησε ακόμη περισσότερο στη γενετική ταυτοποίηση αυτών (πχ αν είναι όντως η ποικιλία καρυδιάς Chandler), όπως και στο Εντατικό Σύστημα (Παραγωγικός Τοίχος) Καρυδιάς Καλιφόρνιας με 40 δέντρα/στρέμμα.

Για μία ακόμη καινοτομία για την οποία είμαστε περήφανοι, συμπληρώνει, είναι η αποκλειστικότητα στην εξέλιξη του τρόπου εμβολιασμού των δενδρυλλίων της καρυδιάς με «επιτραπέζιο εμβολιασμό» με τη μέθοδο της «θερμοσυγκόλλησης» (hotcallusing).

Επίσης, προσθέτει, αναπτύξαμε την καλλιέργεια της φιστικιάς Αιγίνης πάνω σε υποκείμενα ανθεκτικά σε ασθένειες εδάφους και τέλος της φουντουκιάς σε δενδρώδη μορφή με κορμό, για μηχανική συγκομιδή. Για να καταλήξει:

«Το 2015 διοργάνωσε το Διεθνές Συνέδριο για το δαμάσκηνο, στο νησί της Σκοπέλου, όπου εδώ και μία 10ετία ανασύστησε την παραμελημένη μέχρι τότε καλλιέργεια του «Δαμάσκηνου Σκοπέλου» με ιδιαίτερα υψηλά έσοδα όσους ασχολήθηκαν. Και για να κλείσουμε με τη δενδροκαλλιέργεια, τελευταία δραστηριότητα του Εργαστηρίου είναι οι Δενδροκομικές Καλλιέργειες μέσα σε Θερμοκήπια για παραγωγή υπερπρώιμων φρούτων και εκτός εποχής σε όλη τη διάρκεια του έτους».

Στον περιβάλλοντα χώρο υπάρχει το μοναδικό για την κεντρική και βόρειο Ελλάδα, θερμοκήπιο εκτάσεως ενός στρέμματος με πορτοκαλιές, μανταρινιές, λεμονιές και άλλα τροπικά δέντρα, όπου εκπαιδεύονται φοιτητές ακόμη και από το εξωτερικό και ειδικά από τις βόρειες χώρες. Όπως επίσης και τα μοναδικά για τη λεκάνη της Μεσογείου, «Γεωθερμικά Θερμοκήπια» του «Adapt2Change», που ήταν το μεγαλύτερο ΠρόγραμμαLIFE+ για την Ελλάδα, ύψους περίπου 2,6 εκατ. ευρώ και συνέβαλε στην προσαρμογή της Γεωργίας στην «Κλιματική Αλλαγή» και στην «Μειωμένη Χρήση Νερού».

Τέλος τα έσοδα από τα ερευνητικά έργα και γενικά τα έργα που έχει φέρει όλα αυτά τα χρόνια το Εργαστήριο «Δενδροκηπευτικών & Εδαφικών Πόρων, HORTLAB» στο ΤΕΙ και πλέον στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, ξεπερνάνε τα 5 εκατομμύρια ευρώ. Κυρίως προέρχονται από τα ευρωπαϊκά προγράμματα, αλλά και από εθνικά που συντονίζει, ή που συμμετέχει, καταλήγει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Την Δευτέρα, 15 Ιουλίου 2019, στις 18.30, στην αίθουσα Δημοτικού Συμβουλίου Ζίτσας, στην Ελεούσα (Παλαιό Δημαρχείο, Λασκαρίνας 3^Α)

με πρόσκληση του Δημάρχου Ζίτσας κ Μ. Πλιάκου και του Προέδρου της ΑΜΚΕ «Κοινωνία Τριών Τρίτων» κ Ν. Δημητριάδη θα γίνει ενημερωτική εκδήλωση για να παρουσιασθεί το έργο «Social Agribusiness & Farmaworkers Cooperatives-AGRIFARM».

Στόχος του έργου AGRIFARM είναι η υποστήριξη, μέσω δράσεων συμβουλευτικής, εκπαίδευσης, δικτύωσης και προώθησης, της δημιουργίας νέων συνεταιριστικών/συνεργατικών σχημάτων, τα οποία θα δραστηριοποιηθούν σε νέες δυναμικές αγροτικές καλλιέργειες, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ιταλία.

Στο πλαίσιο του έργου AGRIFARM προβλέπονται: Πρότυπα επιχειρηματικά σχέδια για τη δημιουργία συνεργατικών/συνεταιριστικών σχημάτων στον αγροτικό τομέα, Καινοτόμα σχέδια Marketing & προώθησης βασισμένα στο κοινωνικό marketing, Αναλυτικοί οδηγοί (manuals) για τις νέες καλλιέργειες, Σύνδεση με δίκτυα καταναλωτών, Δράσεις πληροφόρησης, δικτύωσης, συμβουλευτικής, προώθησης & εκπαίδευσης και Δημιουργία ενός Ελληνο-Ιταλικού επιστημονικού κέντρου για την συνεργατισμό στον αγροτικό τομέα. Στο πλαίσιο του έργου το κέντρο αυτό μέσω εξειδικευμένων επιστημόνων θα παρέχει καθημερινή υποστήριξη στους νέους αγρότες των περιοχών παρέμβασης.

Το εταιρικό σχήμα του έργου συντίθεται από τους φορείς: •Δήμος Ζίτσας – Επικεφαλής Εταίρος (Ελλάδα), •ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ (Ελλάδα), •ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΡΙΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΑΜΚΕ (Ελλάδα), •Δήμος TORRE SANTA SUSANNA (Ιταλία) & •Συνομοσπονδία Ιταλών Αγροτών Απουλίας – CIA Apulia (Ιταλία)

Την Δευτέρα, 15/7/2019, στις 18:30 στο Δημαρχείο Ζίτσας (Ελεούσα), παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο ευρύ κοινό το σύνολο του έργου και ανοίγει μια συζήτηση για τα νέα συνεργατικά σχήματα στον αγροτικό τομέα και τις δυνατότητες για νέες εναλλακτικές καλλιέργειες.

Μετά τους χαιρετισμούς από τον κ Μιχάλης Πλιάκος (Δήμαρχο Ζίτσας), τον κ Νικόλαος Παπαγρηγορίου (Αντιπεριφερειάρχη Πρωτογενούς Τομέα Περιφέρειας Ηπείρου) και τον κ Νικόλαο Δημητριάδη (Πρόεδρο ΑΜΚΕ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΡΙΩΝ ΤΡΙΤΩΝ) το έργο AGRIFARM θα παρουσιάσει ο κ Κων/νος Οικονομόπουλος (Γεν. Γραμματέας ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΡΙΩΝ ΤΡΙΤΩΝ).

Την «Επιχειρηματικότητα στον Αγροτικό Τομέα, Η περίπτωση των φαρμακευτικών και αρωματικών φυτών» θα προσεγγίσουν οι Ερευνητές ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ: Δρ Ιωάννης Μανουσσόπουλος, Δρ Πασχαλίνα Χατζοπούλου & Δρ Αθανάσιος Ράγκος, ενώ για τις «Δραστηριότητες του Γενικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Ένωση Αγροτών Ιωαννίνων» θα μιλήσει ο κ Χρήστος Βούλγαρης (Γεωπόνος).

Στον «Πρωτογενή Τομέα & Κοινωνική Οικονομία» θα αναφερθεί ο κ Δημήτρης Μιχαηλίδης (Δημοσιογράφος, ΑγροΝεα) και στο «Συνεταιρισμοί ως μοχλός ανάπτυξης – Διαχρονικά παραδείγματα από όλο τον κόσμο, ευκαιρίες για την Ελλάδα» θα αναφερθεί ο κ Λουκάς Μπρέχας (Δίκτυο Κ.Α.Π.Α).

Η εκδήλωση θα κλείσει με τις εμπειρίες από την βιολογική καλλιέργεια φαρμακευτικών και αρωματικών φυτών της κας Σοφίας Κομίνη (Verum Herb Komini), Ερωτήσεις, Συζήτηση και Τοποθετήσεις Συμμετεχόντων.

Ο Πρωτογενής (Αγροτικός) Τομέας είναι ο ΜΟΝΟΣ που παράγει πραγματικό πλούτο, «αξίες», σε σχέση με τους άλλους δύο, τον Δευτερογενή (μεταποίηση) Τομέα και τον Τριτογενή (Υπηρεσίες) Τομέα. Οι άλλοι δύο τομείς προσφέρουν υπηρεσίες ή δημιουργούν υπεραξίες, στις ήδη δημιουργηθείσες «αξίες» από τους αγρότες-παραγωγούς …

Ο Πρωτογενής Τομέας συμβάλει στην αυτάρκεια και ιδιαίτερα στην διατροφική αυτάρκεια, χωρίς την οποία δεν νοείται καμιάς μορφής ανεξαρτησία και αυτονομία. Σήμερα στην Ελλάδα είμαστε υπερβολικά εξαρτημένοι από εισαγωγές τροφίμων, που συμπαρασύρει, ή εξάρτηση, και άλλους τομείς, όπως: οικονομικό, πολιτικό, στρατιωτικό κλπ, υποθηκεύοντας και το μέλλον.

Ο Πρωτογενής τομέας υπηρετείται από τους αγρότες, οι οποίοι είναι οι ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ του περιβάλλοντος, και μάλιστα ζούνε μέσα σε αυτό και αποτελούν συστατικό της δομής του. Ο αγροτικός κόσμος, λόγω ακριβώς της στενής του συνάφειας με την φύση και τα φυσικά φαινόμενα, επηρεάζονται από δεισιδαιμονίες και αποτελούν την αγροτική κοινωνία, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που απέχουν πολύ από τον αστικό τρόπο σκέψεως. Όσοι δεν καταλαβαίνουν ότι το χωράφι και η εκτροφή δεν είναι «εργοστάσιο», προσφέρουν κακές υπηρεσίες στον αγροτικό κόσμο και τον Πρωτογενή τομέα.

Ο Πρωτογενής τομέας, ακριβώς λόγω των ιδιαιτεροτήτων του (σε σχέση με τον αστικό τρόπο σκέψης και ζωής) εξυπηρετείται καλύτερα από την Κοινωνική Οικονομία.

Η Κοινωνική Οικονομία είναι η ελπίδα και το μέλλον όλου του κόσμου, όπως αποδείχθηκε με την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, τις μελέτες της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO), τις αποφάσεις της ICA-International Cooperatives Aliens (Διεθνούς Συμμαχίας Συνεταιριστών) και τον Οδηγό για την Κοινωνική Ευρώπη (2013, τεύχος 4, ISBN 978 92 79 30411 8) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η Κοινωνική Οικονομία, με κυριότερο εκπρόσωπο τους Συνεταιρισμούς, δημιουργεί επιχειρήσεις με αυτοβοήθεια, για την εξυπηρέτηση των αναγκών των μελών της, όπου τα μέλη του είναι οι ιδιοκτήτες, οι διοικητές, οι ελέγχοντες αλλά και οι «πελάτες», ωφελούμενοι- εξυπηρετούμενοι, από τον Συνεταιρισμό, για την ανάγκη που καλείται ο συνεταιρισμός να καλύψει.

Ακριβώς όπως με τον «Αγροτουρισμό» άσχετα τουριστικά συμφέροντα υπέκλεψαν τον όρο και τον τοποθέτησαν σε άσχετες δραστηριότητες, διότι είχε πολύ καλή προβολή, έτσι και με την Κοινωνική Οικονομία, τον τελευταίο καιρό παρατηρείται μια συνεχώς αυξανόμενη σύγχυση με τον όρο «Κοινωνική». Μοιάζει σαν να θέλουν να υποκλέψουν τον όρο και να «βαφτίσουν» άσχετες δραστηριότητες, διότι έχει καλή αποδοχή.

Διαβάζουμε κοινωνική επιχειρηματικότητα, κοινωνική πολιτική, κοινωνική επιχείρηση, κοινωνική εταιρεία, εταιρική κοινωνική ευθύνη (ΕΚΕ), κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση, κοινωνικός συνεταιρισμός, κοινωνική & αλληλέγγυα οικονομία κλπ κλπ. Αυτή η συνειδητή αβεβαιότητα απειλεί να υπονομεύσει το σημαντικότατο ρόλο της Κοινωνικής Οικονομίας στην σύγχρονη κοινωνία και στο μέλλον όλων μας.

Η δημιουργία νέων συνεταιριστικών/συνεργατικών σχημάτων, σε νέες δυναμικές αγροτικές καλλιέργειες θα συζητηθεί στο παλαιό δημαρχείο στην Ελεούσα (Λασκαρίνας 3^Α), με πρόσκληση του Δήμου Ζίτσας στα πλαίσια του έργου AGRIFARM, στις 18.30, την Δευτέρα, 15 Ιουλ 2019

Για την καταγραφή, Δημήτρης Μιχαηλίδης, 6998282382