Περίπου έντεκα αιώνες ζωής φέρεται πως έχει στις ρίζες του το υπεραιωνόβιο ελαιόδεντρο «Ευδοκία», στη Στρογγυλή Κέρκυρας, όπως αποκάλυψε επιστημονική έρευνα Γερμανών επιστημόνων, του Πανεπιστημίου Βοτανολογίας και Ζωολογίας του δάσους της Δρέσδης Γερμανίας (Institute of Forest Botany and Forest Zoology – Faculty of Environmental Sciences Dresden University of Technology (TU Dresden) με επικεφαλής τον καθηγητή Andrea Roloff.

Η γηραιά κυρία της Κέρκυρας, που έζησε εκατοντάδες χρόνια πολιτισμικών επιρροών, κρύβει στις ρίζες της χιλιάδες μυστικά κάθε εποχής, από τους κατακτητές, Βενετσιάνους του νησιού μέχρι και σημερινούς παράνομους υλοτόμους που έχουν «καθαρίσει» εκατοντάδες ελαιόδεντρα του νησιού.

Όπως αναφέρει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η πρωτεργάτρια στην ίδρυση της Ένωσης Επτανησίων Ελλάδας, (Ε.Ε.Ε.), πρώτη πρόεδρος επί σειρά ετών, τωρινή Διευθύνουσα Σύμβουλος και διευθύντρια στο πολιτιστικό περιοδικό της Ε.Ε.Ε. myEptanisa.gr, Ελένη Κονοφάου, οι έρευνες για την ηλικία της «Ευδοκίας», ξεκίνησαν ύστερα από πρόταση του μέλους της Ένωσης Επτανησίων Ελλάδας, βιολόγου Ελένης Λουκά, η οποία κατάγεται από τη Στρογγυλή Κέρκυρας, όπου και βρίσκεται το υπεραιωνόβιο ελαιόδεντρο.

«Το 2012 από τη θέση της προέδρου της Ε.Ε.Ε., μετά από συνάντηση που είχα με την κα Λουκά για να συζητήσουμε εκτενέστερα το θέμα, εισηγήθηκα στα μέλη του Δ.Σ. την πρόταση και αποφασίστηκε η λήψη ενεργειών προς αυτή την κατεύθυνση επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον μας στον φυσικό πλούτο των Επτανήσων, καθώς εκτιμήθηκε ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί σημαντικό κίνητρο ανάπτυξης του πολιτισμού και της περιβαλλοντολογικής συνείδησης. Αξίζει να τονίσουμε ότι στη θέση που βρίσκεται το ελαιόδεντρο και λίγα μέτρα από αυτό, είναι κτισμένη η οικία ενός από τους σημαντικότερους εκφραστές της Επτανησιακής Σχολής, του ποιητή Γεράσιμου Μαρκορά και αυτό έδινε μία άλλη διάσταση στην έρευνα» επισημαίνει η κ. Κονοφάου.

Η Ένωση Επτανησίων Ελλάδας, (Ε.Ε.Ε.), αρχικά απευθύνθηκε στη Γεωπονική Σχολή Αθηνών και το υπουργείο Περιβάλλοντος, ενώ στη συνέχεια ζήτησε, όπως δηλώνει η κα Κονοφάου, τη βοήθεια και συνδρομή του ΤΕΙ Ιονίων Νήσων, προκειμένου να χρονολογηθεί το αιωνόβιο δέντρο, όμως λόγω της μη τελεσφόρησης των προσπαθειών η Ένωση Επτανήσων Ελλάδας απευθύνθηκε τελικά στο Πανεπιστήμιο Βοτανολογίας και Ζωολογίας της Δρέσδης Γερμανίας, το οποίο έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Το καλοκαίρι του 2014, η επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου της Δρέσδης, έφτασε στην Στρογγυλή Κέρκυρας, όπου σε συνεργασία με την Τοπική Ενότητα Στρογγυλής και τη βιολόγο Ελένη Λουκά ξεκίνησε τις διαδικασίες της έρευνας για τη χρονολόγηση της «Ευδοκίας».

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της νέας αναπτυχθείσας επιστημονικής μεθόδου εκτίμησης της ηλικίας των ελαιόδεντρων στο χωριό Στρογγυλή από τους καθηγητές Prof. Dr.Andreas Roloff και Dr Sten Gillner του πανεπιστημίου Βοτανολογίας της Δρέσδης Γερμανίας, αποδεικνύεται μαθηματικά ότι το ελαιόδεντρο «Ευδοκία» είναι περίπου 1086 ετών και φυτεύτηκε περίπου το 928 μ.Χ.

Η ονομασία του ελαιόδεντρου προέκυψε από την έμπνευση που είχε η βιολόγος Ελένη Λουκά με τη δεύτερη ιδιότητά της ως ποιήτρια. Πρόκειται για έναν μύθο που συμπεριέλαβε στην τελευταία ποιητική της συλλογή «Ιχνηλάτες στα μονοπάτια» από τις εκδόσεις Οσελότος

Η «Ευδοκία» κατατάσσεται στα δέκα αρχαιότερα και ογκωδεστέρα της Ευρώπης συνεπώς και του κόσμου, συγκριτικά με τα υπόλοιπα γνωστά αρχαία ελαιόδεντρα στην Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία ,Πορτογαλία και Μαυροβούνιο για τα οποία δεν έχει γίνει ακόμη επιστημονική ολοκληρωμένη μέτρηση ή εκτίμηση της ηλικίας τους και οι αναφορές για  την ηλικία τους είναι υποθετικές και πιθανολογούμενες.

«Αυτή η εποχή αποτελεί τη χρονική περίοδο πριν την πρώτη Ενετοκρατία 1204 και τη δεύτερη Ενετοκρατία (μέσα του 14 αιώνα) της βενετικής κατοχής της Κέρκυρας που διήρκεσε 411 χρόνια. Σκοπός της παρούσας μελέτης στη Στρογγυλή Κερκύρας η οποία βασίστηκε στην δενδροχρονολογία (από τα ελληνικά ,Dendron = Δέντρο, chronos = χρόνος και logos= λόγος ) ήταν να εκτιμηθεί η ηλικία τριών τεράστιων ελαιόδεντρων στην Κέρκυρα. Η διάμετρος των κορμών αυτών των δέντρων και τα ύψη τους τα ξεχωρίζουν ως ιδιαίτερα εντυπωσιακά και παρέχουν συγκρίσιμα στοιχεία με τα παλαιότερα ελαιόδεντρα στον κόσμο» αναφέρει μεταξύ άλλων η τελική έκθεση των επιστημόνων της Γερμανίας. Η μεγάλη ηλικία, τα ύψη και η μεγάλη διάμετρος των όμορφων και επιβλητικών ελαιόδεντρων του χωριού Στρογγυλή στην Κέρκυρα υπογραμμίζουν επίσης την ιστορική και πολιτιστική σημασία τους. Επιπλέον η παρούσα μελέτη αποδεικνύει το επιστημονικό δυναμικό αυτών των αιωνόβιων δέντρων. Θα πρέπει οπωσδήποτε να ακολουθήσει η ανάδειξη και ανακήρυξη τους ως φυσικά μνημεία από τις τοπικές αρχές» αναφέρουν στην τελική τους έκθεση οι καθηγητές Dr.Andreas Roloff και Dr Sten Gillner του πανεπιστημίου Βοτανολογίας της Δρέσδης Γερμανίας .

«Τα αποτελέσματα της έρευνας, απέδειξαν ότι πρόκειται για ένα υπεραιωνόβιο ελαιόδεντρο 1200 ετών (με 10% +_ απόκλισης) και το οποίο συγκαταλέγεται ως ένα από τα καταγεγραμμένα αρχαιότερα και ογκωδέστερα ελαιόδεντρα στον κόσμο» λέει συγκινημένη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Κονοφάου που δεν κρύβει την πικρία της για τις τοπικές αρχές που δεν ανέδειξαν μέχρι σήμερα την «Ευδοκία» ως μνημειακό δέντρο.

«Απευθυνθήκαμε στο δήμο της Κέρκυρας και την αποκεντρωμένη διοίκηση της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, προκειμένου να αναδειχθεί το ελαιόδεντρο από το ελληνικό κράτος ως μνημειακό, για να λάβουμε αρνητική απάντηση, παρά το γεγονός ότι στάλθηκαν όλα τα απαραίτητα έγγραφα που αποδεικνύουν την παλαιότητα της ελιάς και η όλη διαδικασία να μας καθυστερήσει περίπου πέντε χρόνια» επισημαίνει η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Επτανησιακής Ένωσης Ελλάδας.

Με αφορμή την ανάδειξη του υπεραιωνόβιου ελαιόδεντρου «ΕΥΔΟΚΙΑ» πραγματοποιηθήκαν διήμερες εκδηλώσεις στα Βραγκανιώτικα και τη Στρογγυλή της Κέρκυρας. Οι εκδηλώσεις έλαβαν χώρα στο Μουσείο Ελιάς & Ελαιολάδου των Αδελφών Μαυρούδη στα Βραγκανιώτικα. Ο κόσμος που κατέκλυσε το Μουσείο από νωρίς, είχε τη δυνατότητα να ξεναγηθεί και να θαυμάσει τα εκθέματα από αυτοσχέδιες μηχανές και αντικείμενα, που χρησιμοποιούσαν τα παλιά χρόνια στην καθημερινή χρήση του ελαιοτριβείου και του χωραφιού, όταν το λάδι έβγαινε από το λιόκαρπο με τεράστιο κόπο, έως ότου αντικατασταθούν με νεότερα με την εξέλιξη του εκσυγχρονισμού που επέφερε το μυαλό του ανθρώπου, προκειμένου να διευκολύνει την καθημερινότητά της εργασίας του και την ποιότητα της παραγωγής του.

Ο ιδιοκτήτης της υπεραιωνόβιας «Ευδοκίας» , παραχώρησε τα δικαιώματα ανάδειξης και αξιοποίησης του σπάνιου αυτού ελαιόδεντρου στην Ένωση Επτανησίων Ελλάδας, ενώ η ξύλινη πινακίδα που έχει τοποθετηθεί με αναρτημένη την επιστημονική έρευνα του Πανεπιστημίου Βοτανολογίας και Ζωολογίας της Δρέσδης Γερμανίας στα ελληνικά, αγγλικά και γερμανικά δίνει την ευκαιρία στους επισκέπτες να ενημερωθούν για τα αποτελέσματά της και την ηλικία του ελαιόδεντρου.

«Ήδη έχει εκφραστεί το ενδιαφέρον από σχολεία (μαθητές και μαθήτριες) και ξενοδοχειακές μονάδες της Κέρκυρας (τουρίστες), που επιθυμούν να επισκεφθούν το υπεραιωνόβιο ελαιόδεντρο και εκτιμώ ότι αυτό είναι ένα πρώτο βήμα στις περαιτέρω ενέργειες που πρόκειται να δρομολογηθούν αρχικά από την Τοπική Κοινότητα και στη συνέχεια από την Πανευρωπαϊκή Κοινότητα σε συνεργασία με την Ε.Ε.Ε., μετά και από την αναγνώριση που ευελπιστούμε ότι θα πετύχουμε. Οι προτάσεις που έχουν κατατεθεί και βρίσκονται προς συζήτηση μιλούν για εκπαιδευτικά σεμινάρια, διαλέξεις, ημερίδες κ.α. που αφορούν το φυσικό περιβάλλον της Κέρκυρας και ιδιαίτερα τους ελαιώνες, οργανωμένες περιβαλλοντολογικές εκδρομές κ.α. ώστε να γίνει στην πορεία ένας σημαντικός πόλος έλξης, που αναδεικνύει το περιβάλλον και γίνεται παράδειγμα προς μίμηση για αντίστοιχες περιπτώσεις σε διεθνή επίπεδο» κατέληξε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Κονοφάου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ήταν μια έκθεση διαφορετική από τις άλλες αυτή που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο μήνα στον χώρο της Helexpo στο Μαρούσι. Η AlterWeekend, όπως είναι το όνομά της, χαρακτηρίστηκε ως «το πρώτο πολυγεγονός» για άτομα με μειωμένη κινητικότητα, χαρακτηρισμός που δικαιώνεται από το πλήθος των δράσεων που φιλοξενήθηκαν.

Ανάμεσα σε αυτές ήταν και η δράση Digital Greece κατά την οποία νεοφυείς επιχειρήσεις παρουσίασαν τις εφαρμογές και τις υπηρεσίες τους. H AccessLab, για παράδειγμα, δημιούργησε πιλοτικά εφαρμογές πλοήγησης για αναπηρικά αμαξίδια χάρη στις οποίες εντοπίζονται προσβάσιμες ράμπες, πεζοδρόμια και διαβάσεις, ενώ μπορούν να δηλωθούν εμπόδια, όπως η παραβατική στάθμευση, οι φθορές στα πεζοδρόμια και η ύπαρξη τραπεζοκαθισμάτων. Μια άλλη εφαρμογή, η Radical Access, στοχεύει στη δημιουργία ενός εργαλείου πιστοποίησης της προσβασιμότητας των κτηριακών εγκαταστάσεων.

Η εφαρμογή VidaMe της εταιρίας Vidavo επιτρέπει την αυτοδιαχείριση χρόνιων νοσημάτων, με έμφαση τόσο στους δείκτες υγείας, όσο και στη διατροφή και φυσική δραστηριότητα. Ο χρήστης έχει τη δυνατότητα με απλό και γρήγορο τρόπο να παρακολουθεί την πρόοδο στόχων υγείας και ευεξίας μέσα από την εφαρμογή στο κινητό του, αλλά και να διασυνδέεται με ειδικούς (ιατρούς, διατροφολόγους, φυσιοθεραπευτές) online σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, η νέα υπηρεσία τηλεαποκατάστασης αξιοποιεί την εικονική κι επαυξημένη πραγματικότητα και τεχνικές μηχανικής μάθησης, δημιουργώντας νέες προοπτικές στην αποθεραπεία κατ’ οίκον.

Η Nous4Health από την πλευρά της επιχειρεί να εκπαιδεύσει τα παιδιά και τους εφήβους με διαβήτη τύπου 1. Οι πολυάριθμες και δυσνόητες κλινικές οδηγίες, μεταδίδονται στον ασθενή μέσα από μια εφαρμογή κινητού, τo DRAGAMIS, που έχει τη μορφή ηλεκτρονικού παιχνιδιού και έτσι οι οδηγίες επικοινωνούνται με ελκυστικό και κατανοητό τρόπο. Ενώ η με το Weddin μπορεί κανείς να οργανώσει τον γάμο του χωρίς να μετακινηθεί από το σπίτι του. Το μελλόνυμφο ζευγάρι δημιουργεί τη checklist για το γάμο του, φτιάχνει λίστα καλεσμένων, υπολογίζει το budget του, να καταγράφει τα έξοδα του και βρίσκει υπηρεσίες γάμου από επιλεγμένους επαγγελματίες.

Πώς γεννιούνται όμως αυτές οι ιδέες; Η πρόοδος της τεχνολογίας και η ερευνητική δραστηριότητα είναι ο κοινός τόπος των νεοφυών επιχειρήσεων. «Μέσω της ενασχόλησής μας με το “Τεχνητό Πάγκρεας” ήρθαμε σε επαφή με παιδιά με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 και τους γονείς τους και αντιληφθήκαμε την αγωνία τους να λαμβάνουν καθημερινώς αποφάσεις σχετικά με τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και την ινσουλινοθεραπεία» επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Κωνσταντία Ζαρκογιάννη, συνιδρύτρια της Nous4Health. Αντίστοιχα όραμα της Vidavo είναι «η υγεία για όλους, πάντα και παντού, χωρίς γεωγραφικούς ή άλλους περιορισμούς» συμπληρώνει ο ιδρυτής της Παντελής Αγγελίδης. Ενώ το Weddin προέκυψε από προσωπική εμπειρία και προβλήματα που αντιμετώπισε ο εμπνευστής του Γιάννης Κωνσταντινίδης. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ «η σύζυγός μου και εγώ, βιώσαμε από πρώτο χέρι όλες τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένα μελλόνυμφο ζευγάρι, όπως την έλλειψη χρόνου, τη φυσική απόσταση και την κακή ενημέρωση από τρίτους».

Η βοήθεια από το κράτος ήταν ευπρόσδεκτη αλλά όχι πάντα εύκολη. Η AccessLab χρηματοδοτείται στο πλαίσιο της δράσης «Νεοφυής Επιχειρηματικότητα» του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανταγωνιστικότητα – Επιχειρηματικότητα – Καινοτομία του ΕΣΠΑ 2014-2020. «Η δράση έχει ως στόχο τη δημιουργία βιώσιμων επιχειρήσεων με έμφαση σε καινοτόμα επιχειρηματικά σχέδια και στην ενίσχυση της απασχόλησης» λέει ο Κωνσταντίνος Λαλιώτης από την AccessLab. Από την άλλη η Nous4Health δεν έλαβε κρατική χρηματοδότηση. «Ως ερευνητές του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου είχαμε την ευκαιρία να φοιτήσουμε στην θερμοκοιτίδα επώασης νεοφυών επιχειρήσεων “Invent ICT” από όπου λάβαμε σημαντική υποστήριξη και βοήθεια προς την υλοποίηση της επιχειρηματικής μας ιδέας» διευκρινίζουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Ενώ το Weddin στηρίχθηκε σε βραβεία και χορηγίες. Όπως επισημαίνει ο Γιάννης Κωνσταντινίδης τη χρονιά που πέρασε «είχαμε πολύ σημαντικές επιτυχίες καθώς η εφαρμογή διακρίθηκε σε διαγωνισμούς καινοτομίας».

Σημαντικό στοιχείο όμως όλων αυτών των καινοτόμων δράσεων είναι η αξιολόγηση και η ανατροφοδότηση. Ποια είναι η ανταπόκριση των χρηστών ή γενικότερα του κοινού που έρχεται σε επαφή με αυτές; «Τα τελευταία δυο χρόνια πάνω από 50.000 χρήστες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, χρησιμοποίησαν το app μας για να οργανώσουν το γάμο τους. Το Weddin έγινε δέκτης ενός φοβερού κύματος ανταπόκρισης του κόσμου» σημειώνει ο ίδιος. Ενώ αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι «μέσω του DRAGAMIS αυξήθηκε το ποσοστό των μαθητών που επιλέγουν ορθώς τις υγιεινές τροφές από 79% σε 87%» όπως αναφέρει η εκπρόσωπος της Nous4Health στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Και συμπληρώνει ότι η δοκιμαστική έκδοση του DRAGAMIS «αξιολογήθηκε θετικά και από τον ενδοκρινολόγο Κώστα Φαινέκο, ιδρυτή και τέως διευθυντή του τμήματος Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη στο νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού «Κοργιαλένειο-Μπενάκειο»».

Το τελικό συμπέρασμα πάντως είναι πως η χώρα μας δεν υστερεί σε καινοτόμα πνεύματα. Πώς μπορεί όμως να μπει στον παγκόσμιο χάρτη της καινοτομίας και να πρωτοπορήσει όπως άλλες χώρες (Ισραήλ κλπ); Οι συνέργειες είναι καταρχάς ένας τρόπος, σύμφωνα με όσα μας λένε οι εκπρόσωποι των εταιρειών. Παράλληλα  «η πολιτεία οφείλει να επιδείξει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις νεοφυείς επιχειρήσεις. Από την άλλη, οι startups οφείλουν να αναπτύσσουν συνέργειες μεταξύ τους αλλά και με μεγαλύτερους φορείς. Με αυτό τον τρόπο θα χαίρονται τα αποτελέσματα της ανταλλαγής γνώσης και πληροφορίας» τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Κωνσταντίνος Λαλιώτης της AccessLab.

Απαραίτητη όμως και η «ελάφρυνση των φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων και των γραφειοκρατικών αγκυλώσεων» κατά τον Παντελή Αγγελίδη της Vidavo και κυρίως «η σταθερότητα νόμων και κανονισμών θα βοηθήσει στην ανάπτυξη ενός υγιούς οικοσυστήματος καινοτομίας και νεοφυούς επιχειρηματικότητας». Και βέβαια πάντα η χρηματοδότηση είναι το κλειδί για την πρωτοπορία. «Για την επίτευξη αυτού του στόχου χρειάζονται κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία, θερμοκοιτίδες εκπαίδευσης ερευνητών που θέλουν να επιχειρήσουν, κίνητρα για τη δημιουργία τεχνοβλαστών (spin-off), καθώς και οργάνωση ημερίδων σε συγκεκριμένες θεματικές περιοχές που θα παρέχουν πρόσφορο έδαφος για την σύναψη B2B συνεργασιών» προσθέτει η Κωνσταντία Ζαρκογιάννη της Nous4Health.

Κοινό συμπέρασμα ήταν ότι είναι εμφανής η προσπάθεια που γίνεται τα τελευταία χρόνια για τη βελτίωση των δυνατοτήτων μετακίνησης στην πόλη των ατόμων με αναπηρία. Καταλήγοντας, οι εκπρόσωποι των εταιρειών συμφωνούν πως «όλοι αξίζουν την ελευθερία που δικαιούται κάθε άλλος άνθρωπος και πρέπει να κατακτήσουν την αυτονομία τους σε κάθε πτυχή της επαγγελματικής και κοινωνικής ζωής τους». Οι ψηφιακές λύσεις για την ενίσχυση αυτών των ευαίσθητων ομάδων είναι ήδη εδώ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Με τουλάχιστον το 1/3 των παραγόμενων τροφίμων να σπαταλιέται κάθε χρόνο σε παγκόσμιο επίπεδο η μείωση της σπατάλης τροφίμων αποτελεί πλέον μία υψηλή προτεραιότητα για τη διάσωση του περιβάλλοντος. Χιλιάδες γεύματα ετοιμάζονται σε ξενοδοχεία παγκοσμίως, ειδικότερα όταν η τουριστική περίοδος οδεύει προς το αποκορύφωμά της. Πόση ποσότητα όμως των φαγητών με τα οποία γεμίζουν οι επισκέπτες τα πιάτα τους καταλήγει στον κάδο των σκουπιδιών, έχοντας σπαταληθεί άδοξα;

Το ερώτημα αυτό προσπάθησε να απαντήσει το WWF της Αμερικής μέσω του προγράμματος Hotel Kitchen που υλοποιήθηκε για πρώτη φορά το 2017. Το WWF US και η Αμερικανική Ένωση Ξενοδοχείων και Καταλυμάτων (AHLA) με την υποστήριξη του Ιδρύματος Rockefeller, δημιούργησαν έναν αναλυτικό οδηγό που λειτουργεί ως εργαλείο για τη μέτρηση και την πρόληψη της σπατάλης τροφίμων. Τα 10 ξενοδοχεία που συμμετείχαν ενεργά στο πρόγραμμα παρατήρησαν μείωση σπατάλης τροφίμων από 17% έως και 38% μόνο στο διάστημα διεξαγωγής της πιλοτικής δράσης διάρκειας 12 εβδομάδων.

Όσον αφορά την Ελλάδα, το WWF Ελλάς με την υποστήριξη της Unilever FoodSolutions, ξεκίνησε μία πρωτοβουλία με τίτλο «Hotel Kitchen: Εδώ το φαγητό έχει αξία» και τη συμμετοχή τριών ελληνικών ξενοδοχείων (Grecotel Cape Sounio, Aquila Rithymna Beach και Marriott Athens). Μέσω της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας, τα ξενοδοχεία αυτά καλούνται να λάβουν μέρος σε ένα πιλοτικό πρόγραμμα εφαρμογής ορθών πρακτικών για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων και να γίνουν παράδειγμα καινοτομίας και θετικών αλλαγών για τον ξενοδοχειακό κλάδο, αλλά και την κοινωνία.

Το Αθηναϊκό- Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων συνάντησε την υπεύθυνη του προγράμματος Hotel Kitchen καθώς και τον σεφ του ξενοδοχείου Athens Marriot και συνομίλησε μαζί τους σχετικά με τους στόχους και την εξέλιξη της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας.

«Το WWF εδώ και πολλά χρόνια ασχολείται με το θέμα της διατροφής και με τη μείωση της σπατάλης στα νοικοκυριά. Δεδομένου ότι η Ελλάδα αποτελεί έναν πολύ μεγάλο τουριστικό προορισμό θέλαμε πολύ να μπούμε στον ξενοδοχειακό κλάδο, καθώς αποτελούν μεγάλο πόλο έλξης αλλά και πεδίο όπου πρέπει να εφαρμοστούν πρότυπα βιωσιμότητας και αειφορίας ώστε να ανατραπεί η υπάρχουσα συνθήκη. Την άνοιξη του 2019 στήσαμε το μηχανισμό και τέλος Μαΐου μπήκαμε στο πρώτο ξενοδοχείο ώστε να πραγματοποιήσουμε την πρώτη πιλοτική μέτρηση και να διαπιστώσουμε τι ποσοστό πετιέται τόσο στα γεύματα όσο και κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας τους. Αφού έχουμε κάνει κάποιες μετρήσεις, φεύγουμε από το ξενοδοχείο. Οι υπεύθυνοι ωστόσο εδώ συνεχίζουν τις μετρήσεις για περίπου 3 μήνες. Τα ξενοδοχεία που επιλέξαμε έχουν το προφίλ της ευαισθητοποίησης και της πρωτοπορίας, επομένως δεν μπαίνουμε για να τα ελέγξουμε. Τα ξενοδοχεία αυτά εφαρμόζουν καλές πρακτικές , πρωτοστατούν στην αλλαγή και θέλουν να δημιουργήσουν έναν μηχανισμό καινοτομίας. Αυτό μας νοιάζει», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η υπεύθυνη προγραμμάτων μείωσης σπατάλης στο WWF Ελλάς και υπεύθυνη του προγράμματος Hotel Kitchen, Βίκυ Μπαρμπόκα.

Σύμφωνα με την κ. Μπαρμπόκα, από τα μέχρι στιγμής ευρήματα κατά τη διάρκεια του μπουφέ του πρωινού σημειώνεται πράγματι μεγάλη σπατάλη. «Εμείς μετράμε το κομμάτι σπατάλης στα πιάτα των επισκεπτών και σπατάλη σε αυτό που μένει πάνω στον μπουφέ και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για λόγους υγιεινής και ασφάλειας», συμπληρώνει.

Με την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης του προγράμματος στην Ελλάδα, διάρκειας 3 μηνών, στα τρία ξενοδοχεία, τα οποία επελέγησαν με κριτήριο «το προφίλ του επισκέπτη τους αλλά και τη γεωγραφική τους θέση», θα δημιουργηθεί μια σειρά από εργαλεία που θα διατίθενται δωρεάν από το φθινόπωρο του 2019 σε ξενοδοχειακές μονάδες που θα εκδηλώσουν ενδιαφέρον. Επιπλέον, τον επόμενο χρόνο, στο πλαίσιο του προγράμματος, θα πραγματοποιηθούν μία σειρά από σεμινάρια σε στελέχη του ξενοδοχειακού κλάδου και σε φοιτητές σχολών μαγειρικής, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να αντιληφθούν τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν ως μελλοντικοί επαγγελματίες στη μείωση της σπατάλης τροφίμων και στην ορθή αξιοποίηση των πρώτων υλών.

Για την κ. Μπαρμπόκα, εξοικονόμηση πόρων σε ένα ξενοδοχείο εκτός από εξοικονόμηση χρημάτων σημαίνει και εξοικονόμηση εργατοωρών, σημαίνει σωστή αξιοποίηση πρώτων υλών. «Μία λύση που προτείνει και ο οδηγός που φτιάχνουμε είναι ότι μπορείς να αποφεύγεις τη σπατάλη σε πολλά σημεία ή υλικά που είναι ευπαθή  μέσω της επιτόπιας παρασκευής κάποιων φαγητών όπως πχ η ομελέτα ή το τηγανητό αυγό. Τα περισσότερα ξενοδοχεία ακολουθούν καλές πρακτικές, στον μπουφέ του πρωινού ωστόσο πάντα υπάρχει ένα πολύ μεγάλο περιθώριο βελτίωσης και μείωσης της σπατάλης στο κομμάτι προετοιμασίας. Επιπλέον ένας τρόπος να αποφευχθεί η σπατάλη είναι η σωστή ενημέρωση  του κοινού. Αυτό που μέχρι στιγμής έχουμε παρατηρήσει είναι ότι το προσωπικό ενδιαφέρεται πολύ για να βρεθούν τρόποι να σταματήσει η σπατάλη των τροφίμων καθώς αντιλαμβάνονται πως πρόκειται για ένα κοινωνικό πρόβλημα αλλά και ότι αποτελεί  μεγάλη περιβαλλοντική απειλή», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Μπαρμπόκα.

Το θέμα της σωστής διαχείρισης των τροφίμων απασχολούσε πάντα τον σεφ του Athens Marriot, Γιάννη Τσούμα. «Η σπατάλη των τροφίμων ήταν και είναι ευθύνη της κάθε κουζίνας και του κάθε υπεύθυνου.  Σκοπός μας δεν είναι να παρουσιάσουμε μόνο ένα καλό φαγητό, γευστικό και υγιεινό αλλά και πώς θα διαχειριστούμε τα τρόφιμα για το όφελος της επιχείρησης, ώστε να είναι κερδοφόρα η επιχείρηση και να παίξει τον κοινωνικό της ρόλο. Είμαστε μέσα σε αυτό το κλίμα και θεωρώ ότι είμαστε σε καλό δρόμο», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Σύμφωνα με τον κ. Τσούμα, μέσω του προγράμματος «Hotel Kitchen» και των μετρήσεων που πραγματοποιούνται, διαπιστώνουν τα σημεία που πρέπει να διορθωθούν. «Κυρίως αυτό που πετυχαίνουμε είναι ότι περνάμε ένα αντίστοιχο πνεύμα στο προσωπικό μας, το οποίο αγκάλιασε το πρόγραμμα  και στη συνέχεια θα προσπαθήσουμε να περάσουμε και το ίδιο πνεύμα στους πελάτες μας. Το νόημα είναι να μπούμε σε μία λογική του σεβασμού θα έλεγα όχι τόσο της εξοικονόμησης, αλλά του σεβασμού των τροφίμων ώστε να καταλάβουμε ότι στην εποχή που ζούμε ίσως σε μερικά χρόνια να είναι το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα», προσθέτει.

Επιπλέον ο κ. Τσούμας επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «θα πρέπει και οι επιχειρήσεις να ακολουθήσουν μία τέτοια πρακτική.  Θα πρέπει να αποδείξουν στην κοινωνία ότι ο λόγος που υπάρχουν δεν είναι μόνο το κέρδος αλλά και η κοινωνική προσφορά».

Αναφορικά με το εάν ως λαός είμαστε ευαισθητοποιημένοι στο ζήτημα της σπατάλης των τροφίμων η κ. Μπαρμπόκα τονίζει ότι «ως λαός δεν συνδέουμε τη σπατάλη του φαγητού με το περιβαλλοντικό ζήτημα. Όταν καταλάβουμε τι σημαίνει σπατάλη φαγητού θα αρχίσουμε να εκτιμάμε διαφορετικά την τροφή. Αυτός είναι και ο λόγος που η εκστρατεία λέγεται “Hotel Kitchen Εδώ το φαγητό έχει αξία”. Πρέπει και ο πελάτης και το ξενοδοχείο να δώσει έμφαση στην αξία της τροφής και να την εκτιμήσουν ώστε να αρχίσουμε να την προσεγγίζουμε και με διαφορετικά κριτήρια».

Μία από τις βασικές επιδιώξεις του προγράμματος είναι τόσο ο επισκέπτης όσο και ο εργαζόμενος στο ξενοδοχείο να έχει στο μυαλό του την ιδέα της πρόληψης και όχι του περιορισμού στην κατανάλωση του φαγητού. «Θέλουμε να βάλουμε μπροστά και στην κουζίνα και στον πελάτη την ιδέα της πρόληψης αλλά όχι του περιορισμού», αναφέρει χαρακτηριστικά η κ. Μπαρμπόκα. «Το πρόγραμμα αυτό επιδιώκει λοιπόν να δει που είμαστε στο κομμάτι της σπατάλης και μετά να φέρουμε ιδέες, αλλαγές, είτε μικρής είτε μεσαίας είτε μεγάλης κλίμακας. Το σίγουρο είναι ότι η εμπλοκή του ξενοδοχείου και η εμπλοκή του προσωπικού του ξενοδοχείου είναι αυτή που θα φέρει τη διαφορά», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Βασικός στόχος του WWF Ελλάς μέσω αυτού του προγράμματος είναι η συλλογή στοιχείων καθώς συγκεντρώνοντας όσο το δυνατόν περισσότερα στοιχεία τόσο μεγαλύτερες είναι οι δυνατότητες αντιμετώπισης του προβλήματος.

Σημειώνεται ότι παγκοσμίως, η παραγωγή τροφίμων χρησιμοποιεί το 34% της γης και το 69% του καθαρού νερού, ενώ αντιπροσωπεύει το 24-30% των εκπομπών του θερμοκηπίου (Έκθεση «LivingPlanetReport 2016»). Ταυτόχρονα, το παγκόσμιο διατροφικό σύστημα είναι η κύρια αιτία αποψίλωσης εδαφών και έχει ως αποτέλεσμα την υπεραλίευση του 31,4% των ιχθυαποθεμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο (FAO, 2016). Απειλεί επίσης την άγρια φύση μέσω της πίεσης στις προστατευόμενες περιοχές και τα ενδιαιτήματά της.

ΑΠΕ-ΜΠΕ