Με τη  σταδιακή επανεκκίνηση της οικονομικής δραστηριότητας στην Ευρώπη εντείνονται και οι διεργασίες για το σχέδιο ανάκαμψης της οικονομίας της από τη μεγάλη ύφεση που προκάλεσαν τα περιοριστικά μέτρα για την αποτροπή εξάπλωσης του κορονοϊού.

Τη μεθεπόμενη εβδομάδα αναμένεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ανακοινώσει το σχέδιό της για την ανάκαμψη, το οποίο θα πρέπει στη συνέχεια να εγκριθεί από τις χώρες της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν κατ’ αρχήν στη σύνοδο κορυφής του Απριλίου στην ανάγκη να υπάρξει μία κοινή ευρωπαϊκή απάντηση, υπήρξαν σημαντικές διαφωνίες – ιδιαίτερα μεταξύ των χωρών του Νότου και του Βορρά –  όσον αφορά το μέγεθος και τον τρόπο άντλησης των πόρων που πρέπει να κινητοποιηθούν καθώς και στο αν θα πρέπει οι πόροι αυτοί να διατεθούν και με τη μορφή επιχορηγήσεων ή μόνο με δάνεια. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναφέρθηκε με την ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την περασμένη Τετάρτη σε χαρακτηριστικά του σχεδίου ανάκαμψης, όχι όμως στο συνολικό μέγεθός του, ενώ σημείωσε ότι θα υπάρχουν και επιχορηγήσεις.

Άγνωστο παραμένει και ποια θα είναι η κατανομή των πόρων μεταξύ των δύο σκελών, στα οποία θα βασίζεται το σχέδιο, δηλαδή του νέου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027 και του νέου Ταμείου ή Εργαλείου Ανάκαμψης. Για το ύψος του νέου προϋπολογισμού της ΕΕ διαφωνούσαν οι χώρες της ΕΕ και πριν από την κρίση της COVID-19, με τις πιο εύπορες να είναι απρόθυμες να καλύψουν το κενό που αφήνει το Brexit. Με δεδομένο ότι ο προηγούμενος πολυετής προϋπολογισμός για την περίοδο 2014-2020 ανέρχεται σε λίγο πάνω από 1 τρισ. ευρώ, η συμβολή του στην προσπάθεια ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας θα εξαρτηθεί από το πόσο αυτός θα αυξηθεί για να καλύψει τις επιπλέον δαπάνες που θα χρειαστούν. Η Άγκελα Μέρκελ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η Γερμανία είναι διατεθειμένη να αυξήσει την εισφορά της στον νέο προϋπολογισμό, αλλά μένει να φανεί ποια έκταση θα έχει αυτή και αν θα συμφωνήσουν και άλλες χώρες του Βορρά. Η αύξηση του κοινοτικού προϋπολογισμού έχει ξεχωριστή σημασία, καθώς οι επιχορηγήσεις που ζητούν η Ελλάδα και οι άλλες χώρες του Νότου είναι δυνατές μόνο μέσα από αυτόν. Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι το σχέδιο της Κομισιόν θα προβλέπει αυξημένους πόρους για τα διαρθρωτικά ταμεία, τα οποία χρηματοδοτούν αναπτυξιακά προγράμματα ( ΕΣΠΑ).

Όσον αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης, το βέβαιο είναι ότι οι πόροι του θα αντληθούν μέσω δανεισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από τις κεφαλαιαγορές, με βάση εγγυήσεις από τις χώρες της ΕΕ. Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η Κομισιόν θα εξαντλήσει τα περιθώρια που έχει για έναν τέτοιο δανεισμό. Όπως και στην περίπτωση των δανείων του ESM έτσι και τα δάνεια που παίρνει η Κομισιόν έχουν σήμερα σχεδόν μηδενικό επιτόκιο, δεδομένου ότι το αξιόχρεό της είναι πολύ υψηλό. Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Μπρουνό Λεμέρ, είχε δηλώσει τον Απρίλιο ότι το Ταμείο αυτό θα μπορούσε να έχει ένα μέγεθος 500 δισ. ευρώ, όσο και το συνολικό μέγεθος από τα τρία προγράμματα που έχουν ήδη εγκριθεί για την αντιμετώπιση της πρώτης φάσης της πανδημίας: Το πρόγραμμα SURE για τη στήριξη των εργαζόμενων, το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων και τα δάνεια από τον ESM για τη στήριξη των χωρών. Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από τον περασμένο μήνα, το οποίο είχε επικαλεσθεί το Bloomberg, ο στόχος της ήταν για ένα σχέδιο (μαζί με τον κοινοτικό προϋπολογισμό) συνολικού ύψους 2 τρισ. ευρώ.

Από την ομιλία της φον ντερ Λάιεν στην ΕΕ προκύπτει ότι οι πόροι του σχεδίου ανάκαμψης θα διατεθούν κυρίως στις χώρες που έχουν πληγεί αναλογικά περισσότερο από την πανδημία.  «Ο ιός είναι ο ίδιος σε όλες τις χώρες – μέλη, αλλά η δυνατότητα αντίδρασης και απορρόφησης του σοκ είναι πολύ διαφορετικός», τόνισε η πρόεδρος της Κομισιόν. Για παράδειγμα, πρόσθεσε, χώρες και περιοχές με οικονομίες που είναι βασισμένες σε υπηρεσίες, όπως ο τουρισμός και ο πολιτισμός, έχουν υποφέρει πολύ περισσότερο. Η φον ντερ Λάιεν είπε ότι ο κύριος όγκων των πόρων του σχεδίου ανάκαμψης θα διατεθεί για τη χρηματοδότηση βασικών δημόσιων επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που θα είναι εναρμονισμένες με την ευρωπαϊκή προτεραιότητα της μετάβασης σε μία κλιματικά ουδέτερη, ψηφιοποιημένη και ανθεκτική Ευρώπη. Πόροι θα δοθούν και για να στηριχθούν ιδιωτικές επενδύσεις που θα βοηθήσουν στην επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας, ενώ θα δημιουργηθεί και ένα νέο Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων, το οποίο θα βοηθήσει τις επενδύσεις σε κρίσιμες αλυσίδες αξίας. Σημαντικό είναι ότι η χρηματοδότηση των επενδύσεων μπορεί να αρχίσει από φέτος, καθώς το πρόγραμμα θα είναι εμπροσθοβαρές, όπως είπε η πρόεδρος της Κομισιόν.  Επιπλέον, η Κομισιόν θα προτείνει τη δημιουργία ενός «εργαλείου φερεγγυότητας» που θα βοηθά στην ανακεφαλαιοποίηση υγιών επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω των μέτρων για τον περιορισμό της εξάπλωσης του κορονοϊού.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η κυβέρνηση θα ενισχύσει, με συγκροτημένο τρόπο, τόσο τον τουρισμό όσο και τους κλάδους που εμμέσως σχετίζονται με αυτόν, όπως εκείνος της εστίασης.

Τη διαβεβαίωση αυτή, όπως ο ίδιος τόνισε, έδωσε ο υπουργός Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης, σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό Mega, κάνοντας λόγο, ειδικότερα, για καινοτόμα εργαλεία που αφορούν τόσο την εργασία όσο και την ταμειακή ρευστότητα που θα πρέπει να έχουν οι επιχειρήσεις.

Εισαγωγικά, μάλιστα, προϊδέασε για πολλές ειδήσεις το Σαββατοκύριακο αναφορικά με την έξοδο της οικονομίας από την κρίση, όπου «ελπίζουμε ότι όλα θα πάνε καλά» και, εξειδικεύοντας στο οικονομικό σκέλος του τουρισμού, ο υπουργός Επικρατείας διαβεβαίωσε ότι «θα υπάρξει συγκροτημένη ενίσχυση τόσο του τουρισμού αλλά και όσων, έμμεσα, κλάδων συνέχονται με τον τουρισμό, όπως είναι η εστίαση. Θα δώσουμε τη δυνατότητα με καινοτόμα εργαλεία που αφορούν τόσο την εργασία όσο και την ταμειακή ρευστότητα που θα πρέπει να έχουν οι επιχειρήσεις, για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν. Το μεγαλύτερο ζήτημα», συνέχισε, «που έχουμε να διαχειριστούμε την επέκεινα της υγειονομικής κρίσης είναι το ζήτημα της εργασίας και για το λόγο αυτό έχουμε λάβει μια μεγάλη απόφαση, απόφαση αρχής, ότι θα μεταβούμε πλέον από το πυροσβεστικό στάδιο να επιδοτούμε την ανεργία στο πιο διαρθρωτικό στάδιο που είναι να επιδοτούμε και να ενισχύουμε και να κινητροδοτούμε την εργασία, και για τον εργαζόμενο και για τον εργοδότη».

Στο ερώτημα εάν είναι επαρκείς οι αποφάσεις της Κομισιόν για τον τουρισμό, αφού αναγνώρισε το πρόβλημα, όπως το χαρακτήρισε, ύπαρξης αντικρουόμενων συμφερόντων μεταξύ των κρατών – μελών της Ε.Ε., σημείωσε ότι «μέσα σε αυτή τη διελκυστίνδα είναι δύσκολο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνθέσει τα αντικρουόμενα αυτά συμφέροντα. Παρά ταύτα εμείς καταφέραμε και περάσαμε τις βασικές μας θέσεις», που είναι:

– Ο τουρισμός θα ανοίξει το καλοκαίρι υπό όρους δημόσιας υγείας που η Ε.Ε. και τα κράτη – μέλη θα εισάγουν.

– Δεν θα υπάρξει καμία διαφοροποίηση μεταξύ των τύπων του τουρισμού, δηλαδή αν πρόκειται για χερσαίο, ναυτικό ή αεροπορικό τουρισμό.

– Το τουριστικό προϊόν θα λειτουργήσει χωρίς να τίθενται εμπόδια απέναντι στους τουρίστες.

«Οι κατευθυντήριες γραμμές είναι αναγκαίες αλλά πάντως δεν είναι επαρκείς. Θα πρέπει και εμείς να θέσουμε περαιτέρω όρους έτσι ώστε να μπορέσουμε να ελέγξουμε το κομμάτι της υγείας και παράλληλα να προσπαθήσουμε -και ήδη το πράττουμε- να ενισχύσουμε τις υγειονομικές δομές στους τουριστικούς προορισμούς, έτσι ώστε το σύστημα να μπορέσει να αντέξει ακόμη και στην περίπτωση που θα έχουμε επιδημιολογικά φαινόμενα», σημείωσε συμπληρωματικά.

Στο ερώτημα αν διαπιστώθηκαν καθυστερήσεις στην ενημέρωση και άρα, στην προετοιμασία για το άνοιγμα των οργανωμένων πλαζ, ο υπουργός απάντησε ως εξής: «Η ενημέρωση που έχω είναι ότι θα ανοίξουν οι παραλίες, υπήρξε έγκαιρη προετοιμασία. Από την άλλη πλευρά η διαχείριση αυτής της κρίσης δεν είναι μια γραμμική άσκηση (…) στο επιχειρησιακό κέντρο διαχείρισης της επιδημίας λαμβάνουμε δεδομένα δύο φορές την ημέρα, το πρωί και το απόγευμα. Με βάση αυτά τα δεδομένα λαμβάνουμε τις αποφάσεις οι οποίες πρέπει ανά πάσα στιγμή να αντανακλούν τα επιδημιολογικά δεδομένα. Άρα, δεν υπάρχει φυσική δυνατότητα για πάρα πολύ έγκαιρη ενημέρωση στο άνοιγμα συγκεκριμένων επιχειρήσεων.

«Είμαστε», τόνισε εξάλλου, «όλοι στη λογική ότι ακολουθούμε ένα κεντρικό επιχειρησιακό σχέδιο, το οποίο καταρτίσαμε από τα τέλη Απριλίου – αρχές Μαΐου αλλά, όπως είχαμε πει εξ αρχής, αυτό είναι ένα σχέδιο απολύτως δυναμικό». Άλλωστε, πρόσθεσε, «αν είχαμε τα δεδομένα του μεγάλου συνωστισμού στις ανοργάνωτες παραλίες και από την άλλη πλευρά δεν είχαμε επέκταση του ιού εξαιτίας αυτού του γεγονότος, η σκέψη θα ήταν, όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, με ταχέα αντανακλαστικά, να ανοίξουμε τις οργανωμένες παραλίες υπό όρους αυστηρούς, έτσι ώστε να υπάρχει διάχυση των λουομένων», ανέφερε εξηγώντας συγχρόνως για κάποιους από τους περιορισμούς, ότι «οπουδήποτε υπάρχει μουσική ή αλκοόλ, δημιουργείται ένας φυσικός συγχρωτισμός, πολύ μεγαλύτερος».

«Ακούμε τους ειδικούς»

Ευκαιρίας δοθείσης, ο Γ. Γεραπετρίτης επανέλαβε την ανάγκη πιστής τήρησης όσων υποδεικνύουν οι ειδικοί, επισημαίνοντας ότι «εκεί στο οποίο καταφέραμε να πετύχουμε ως χώρα, είναι ότι αναδείξαμε μέσα στην κρίση, την πίστη μας στην τεχνοκρατία. Αυτό που κάνουμε, είναι να ακούμε τους ειδικούς. Αν οι ειδικοί συνιστούν ότι οι οργανωμένες παραλίες οφείλουν να λειτουργούν αλλά υπό τους συγκεκριμένους περιορισμούς, εμείς δεν θα υποβάλλουμε την απόφαση αυτή σε καμία δοκιμασία ούτε εμπορική ούτε υγείας. Θεωρούμε ότι είναι μια ορθολογική απόφαση και αυτήν ακολουθούμε».

Σε ερώτηση, τέλος, για την εκδήλωση στην πλατεία Ομονοίας, εισαγωγικώς παρατήρησε ότι «υπήρξε μια πολύ μεγάλη θέρμη εκ μέρους των Αθηναίων πολιτών να δουν την εμβληματική πλατεία, το οποίο, πράγματι, δημιούργησε έναν πολύ μεγάλο συνωστισμό. Την ευθύνη την έχει προφανώς ο δήμος Αθηναίων για να οργανώσει τα της εκδήλωσης, υπήρξε πιθανότατα μια υπερβολή, νομίζω ότι θα πρέπει να διαχειριζόμαστε αυτού του τύπου τα λάθη και να προχωράμε. Δεν είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχουμε».

Και πρόσθεσε: «Ισχύει το γεγονός ότι υπήρξε μια εκδήλωση με πολύ συγκεκριμένο προσανατολισμό, δεν επρόκειτο για συνάθροιση ψυχαγωγική, ήταν μια εκδήλωση που αφορούσε ένα συμβολικό τοπώνυμο στην Αθήνα και για αυτό το λόγο υπήρξε αυτό το πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Αυτό ήταν μια οργανωμένη εκδήλωση και ως οργανωμένη εκδήλωση οι οργανωτές όφειλαν να έχουν πολύ μεγαλύτερη προσοχή στα πράγματα. Είναι διαφορετικού επιπέδου το να υπάρχει μια συγκροτημένη εκδήλωση, όπου πιθανώς να έχουμε μια αστοχία ή μια υπερβολή από μια μη οργανωμένη εκδήλωση».

ΑΠΕ-ΜΠΕ