Ομιλία του Πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, σε εκδήλωση στο πλαίσιο της επίσκεψης του Προέδρου της Βολιβίας, Έβο Μοράλες, στην Αθήνα

Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι,

Είναι μεγάλη η χαρά μου και η συγκίνησή μου να καλωσορίζω σήμερα στη χώρα μας, στην πατρίδα μας, στην Ελλάδα, τον Πρόεδρο του πολυεθνοτικού κράτους της Βολιβίας, τον Έβο Μοράλες.

Θέλω να τον ευχαριστήσω θερμά για την ανταπόκριση στην πρόσκλησή μου να επισκεφτεί την Ελλάδα. Γνωρίζω πόσο δύσκολο είναι γι’ αυτόν, καθώς έρχεται από πολύ μακριά. Είναι σπάνιες οι στιγμές, οι φορές που έρχεται στην Ευρώπη. Μου το είχε υποσχεθεί εδώ και καιρό και το έκανε πράξη. Και τον ευχαριστώ  θερμά γι’ αυτή την ανταπόκριση.

Είμαι σίγουρος ότι, όχι μόνο εσείς που βρισκόσαστε σήμερα σε αυτήν εδώ την αίθουσα, αλλά πάρα πολλοί περιμένουν με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον να τον ακούσουν. Γι’ αυτό και θα προσπαθήσω σήμερα εγώ να μην είμαι αυτός που θα μιλήσω πολύ, απλά να κάνω έναν εισαγωγικό χαιρετισμό.

Έρχεται ο Πρόεδρος της Βολιβίας, ο Έβο Μοράλες, σε μία κρίσιμη, θα έλεγε κανείς, στιγμή, σε  μία κρίσιμη περίοδο για τη διεθνή πολιτική και γεωπολιτική σφαίρα.

Μία περίοδο που χαρακτηρίστηκε από την παγκόσμια οικονομική κρίση, την όξυνση των γεωπολιτικών διενέξεων, την αποσταθεροποίηση ολόκληρων περιοχών του πλανήτη από πολεμικές συγκρούσεις, τρομοκρατικές απειλές, αλλά και από μεγάλες φυσικές καταστροφές, ως απόρροια του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής.

Αλλά και σε μία περίοδο που, ταυτόχρονα, χαρακτηρίστηκε από την αναζωπύρωση της ελπίδας πολλών λαών στον πλανήτη για την υπέρβαση όλων αυτών των πολύμορφων κρίσεων που περνάμε.

Η Λατινική Αμερική, απ’ όπου έρχεται ο Έβο Μοράλες, υπήρξε και εξακολουθεί να είναι, παρά τις μεγάλες προκλήσεις και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει, ένα πολύ μεγάλο εργαστήρι τέτοιων αλλαγών και μετασχηματισμών.

Το μεγάλο παγκόσμιο εργαστήρι, θα έλεγα, των κοινωνικών κινημάτων. Γι’ αυτό και από τις απαρχές της λεγόμενης διαδικασίας της αλλαγής στη Βολιβία, παρακολουθούμε σε όλο τον πλανήτη, σε όλη την Ευρώπη, αλλά και στην Ελλάδα, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ισχυρά αισθήματα αλληλεγγύης το εγχείρημα αυτό.

Δεκατρία χρόνια μετά την εκλογή του Έβο Μοράλες στο τιμόνι της χώρας του  και παρά τα πολύ μεγάλα προβλήματα που κλήθηκε να αντιμετωπίσει, συνεχίζει από θέσεις κυβερνητικής ευθύνης να κάνει πράξη τον αγώνα για την κοινωνική αλλαγή, τη λαϊκή και εθνική κυριαρχία και ανεξαρτησία, τον αγώνα για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Ο Έβο Μοράλες κατόρθωσε να διαμορφώσει έναν μεγάλο κοινωνικό και πολιτικό συνασπισμό, απαρτιζόμενο από μία ευρύτατη γκάμα ριζοσπαστικών προοδευτικών δυνάμεων, κοινωνικών κινημάτων, συνδικάτων, αλλά και ιθαγενικών   κοινοτήτων, από τις οποίες, άλλωστε, και κατάγεται.

Από το 2005 και μετά, αυτός ο κοινωνικοπολιτικός συνασπισμός κατάφερε να εκπροσωπήσει γνήσια τη βαθιά κοινωνική και λαϊκή δυσαρέσκεια που επικρατούσε στη Βολιβία, όχι μόνο για τη σκανδαλώδη ιδιωτικοποίηση του δημόσιου πλούτου, αλλά και για τα 500 σχεδόν χρόνια της αποικιοκρατίας και τον πρωτοφανή κοινωνικό αποκλεισμό, από ένα νεοφιλελεύθερο καθεστώς που δεν ήταν ούτε ικανό ούτε πρόθυμο να ικανοποιήσει τις βασικές ανάγκες των ανθρώπων.

Είναι προφανές, δεν χρειάζεται να το επισημάνω, ότι οι διαφορές ανάμεσα στην Ελλάδα, μια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και τη Βολιβία, μια χώρα στην καρδιά της Λατινικής Αμερικής, είναι πολλές και είναι μεγάλες.

Ωστόσο, θα μου επιτρέψετε να πω ότι ο αγώνας  για κοινωνική δικαιοσύνη, δημοκρατία, ισότητα και αξιοπρέπεια, είναι παντού, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου.

 Ένας αγώνας που μπορεί να δίδεται με διαφορετικά μέσα και όπλα, από μεριά σε μεριά, από χώρα σε χώρα, αλλά δίνεται πάντα με την ίδια καρδιά, με την ίδια ψυχή, με τις ίδιες ιδέες, με τις ίδιες αξίες.

Και αυτό, βέβαια, σημαίνει ότι ο αγώνας αυτός βρίσκει παντού και τις ίδιες ή παρόμοιες αντιστάσεις από την πλευρά των κυρίαρχων ελίτ.

Το μέτωπο, του οποίου ηγείται ο Έβο Μοράλες, έφτασε όλα αυτά τα χρόνια  σε συνεχείς εκλογικές νίκες, παρά τη διαρκή διαστρέβλωση της πραγματικότητας από τα ιδιωτικά ΜΜΕ και τις διαρκείς απόπειρες αποσταθεροποίησης από τις δυνάμεις της δεξιάς στην πατρίδα του.

Το νεοφιλελεύθερο ιερατείο του δυτικού καπιταλισμού και οι εκπρόσωποί του στη Βολιβία προεξοφλούσαν από το 2005 ότι οι πολιτικές του Μοράλες θα κατέστρεφαν το επενδυτικό περιβάλλον στη Βολιβία φοβούμενες ότι στο πρόγραμμά του ο σοσιαλισμός θα έφερνε την οικονομική καταστροφή, αλλά η πραγματικότητα διέψευσε κατηγορηματικά όσους καταστροφολογούσαν.

Τα τελευταία 13 χρόνια η αριστερά στη Βολιβία ηγήθηκε –θα έλεγα- ενός οικονομικού θαύματος που οδήγησε ακόμη και τους πιο σκληρούς, αυτούς του ΔΝΤ που τους ξέρουμε καλά και στην Ελλάδα, να παραδεχτούν ότι η Βολιβία αποτελεί πια ένα ξεκάθαρο success story, μια ιστορία επιτυχίας.

Η οικονομία της χώρας τριπλασιάστηκε σε μέγεθος, η βολιβιανή οικονομία αναπτύσσεται σχεδόν με διπλάσιο ρυθμό από τα υπόλοιπα κράτη της Λατινικής Αμερικής παρά την πτώση των τιμών βασικών εξαγώγιμων προϊόντων της.

Την ίδια ώρα που άλλες γειτονικές χώρες που επανέρχονται στον σκληρό νεοφιλελευθερισμό, δυστυχώς βρίσκονται ξανά στην κρίση και τον υπερπληθωρισμό.

Το πιο εντυπωσιακό όμως επίτευγμα της διακυβέρνησης του Έβο Μοράλες είναι η μείωση της φτώχειας. Όταν ανέλαβε την εξουσία η Βολιβία αντιμετώπιζε ανθρωπιστική κρίση με το 60% του πληθυσμού να διαβιώνει κάτω από το όριο της φτώχειας. Μέσα σε 13 χρόνια έχει κατορθώσει να μειώσει αυτό το ποσοστό περίπου στο μισό.

Ο Έβο Μοράλες το κατάφερε αυτό προχωρώντας σε μια πολιτική εθνικοποίησης του φυσικού αερίου και αξιοποίησης των αυξημένων δημοσίων εσόδων σε δημόσιες δαπάνες, δημόσιες επενδύσεις.

Σε ένα πρόγραμμα μαζικών δημόσιων επενδύσεων στις υποδομές, στις μεταφορές αλλά και στη βιομηχανία, πρόγραμμα που έπαιξε νευραλγικό ρόλο στην αναπτυξιακή έκρηξη της Βολιβίας.

Η κυβέρνησή του έριξε επίσης όλο το βάρος στη ριζική βελτίωση των συστημάτων υγείας και παιδείας δίνοντας κυρίως έμφαση στους φτωχούς και τους αποκλεισμένους πολίτες των πιο απομακρυσμένων περιοχών της υπαίθρου.

Από την ανάληψη της διακυβέρνησης, ο Έβο Μοράλες έχει πετύχει πρωτοφανείς αλλαγές σε μία χώρα που ήταν επί σειρά ετών, θα έλεγα, κατεστραμμένη εξαιτίας της νεοφιλελεύθερης δομικής προσαρμογής.

Με έναν συνδυασμό ριζοσπαστικών πολιτικών αλλά και ρεαλισμού, συγκρούσεων αλλά και συμβιβασμών, ο Έβο Μοράλες έχει καταφέρει να αναγνωρίζονται σήμερα, διεθνώς, τα οικονομικά και κοινωνικά επιτεύγματα της κυβέρνησής του.

Και έχει συνεισφέρει τα μέγιστα στη διεθνή συζήτηση των προοδευτικών δυνάμεων και των κοινωνικών κινημάτων για την οικοδόμηση ενός μετά-νεοφιλελεύθερου υποδείγματος κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης.

Και αυτή η έμπρακτη συμβολή είναι εξαιρετικά χρήσιμα ιδίως σήμερα, στην ιστορικά κρίσιμη παρούσα διεθνή συγκυρία. Γιατί η διεθνής συγκυρία σήμερα – πρέπει να το παραδεχτούμε- δεν είναι καθόλου ευνοϊκή για τις δυνάμεις της κοινωνικής δικαιοσύνης, της κοινωνικής απελευθέρωσης και του σοσιαλισμού με δημοκρατία και ελευθερία.

 Αντιθέτως, βρισκόμαστε μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Όπου η νεοφιλελεύθερη οικονομική ορθοδοξία μεταπηδά από το παραδοσιακό πολιτικό της όχημα, αυτό της συντηρητικής δεξιάς,  στο όχημα της ακροδεξιάς και του ολοκληρωτισμού.

Τόσο στη Λατινική Αμερική, όπως συνέβη πρόσφατα σε μια πολύ μεγάλη και σημαντική χώρα όπως η Βραζιλία, όσο όμως και στην Ευρώπη. Όπου, η οικονομική και θεσμική κρίση στην ΕΕ δίνουν πρόσφορο έδαφος σε δυνάμεις, που κηρύττουν τον σωβινισμό, τον ρατσισμό και το μίσος για τη φυλετική, τη θρησκευτική και την σεξουαλική διαφορετικότητα.

Σε αυτό το πλαίσιο είναι- φρονώ- ιστορικό μας καθήκον ,ιστορικό καθήκον όλων των προοδευτικών κυβερνήσεων και όλων των προοδευτικών πολιτικών δυνάμεων σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη, να εργαστούμε για να σταματήσουμε την οικονομική και κοινωνική καταστροφή που φέρνουν τα νεοφιλελεύθερα ιδεολογήματα.

Να εργαστούμε από κοινού για να βγουν οι λαοί από την κρίση με αλληλεγγύη και κοινωνική δικαιοσύνη.

Να μην αφήσουμε το μίσος, τον φόβο, την ανασφάλεια και την απελπισία να θρέφουν άλλο το τέρας ενός νέο-φασισμού ενός νέου ολοκληρωτισμού.

Και να θυμηθούμε τα λόγια ενός σπουδαίου λατινοαμερικάνου συγγραφέα, του Εντουάρντο Γκαλεάνο, ότι «η χειρότερη μοίρα ανθρώπου και έθνους είναι η αμνησία».

Παρά τις υπαρκτές, λοιπόν, διαφορετικότητες, αυτός ο αγώνας, αυτός ο αγώνας απέναντι στον νέο ολοκληρωτισμό είναι ένας αγώνας κοινός, τόσο στην Ευρώπη όσο και στην αμερικανική ήπειρο.

Φίλε Έβο, οι χώρες μας απέχουν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά η μία από την άλλη, κι όμως οι λαοί μας μοιράζονται κοινές αξίες και κοινούς αγώνες. Για την κοινωνική δικαιοσύνη, για την ελευθερία, για την ανεξαρτησία.

Αξίες που η Ελληνική Επανάσταση ενέπνευσε στους λαούς όλου του πλανήτη σχεδόν πριν από 200 χρόνια. Και που τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα της Λατινικής Αμερικής έφεραν στο προσκήνιο τον 20ο αιώνα.

Εμείς εδώ στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια βρεθήκαμε μπροστά σε πολύ δύσκολες προκλήσεις. Ο λαός μας, μάς έδωσε την ευθύνη της διακυβέρνησης σε μια σκοτεινή στιγμή για την πατρίδα μας.

 Χρειαστήκαμε να βρεθούμε μπροστά σε  μεγάλες δυσκολίες, χειριστήκαμε πρωτοφανείς καταστάσεις οικονομικής και κοινωνικής κατάρρευσης, αντιμετωπίσαμε πρωτοφανείς επιθέσεις και έξωθεν παρεμβάσεις που πλήγωσαν τα προηγούμενα χρόνια τη δημοκρατία και τη λαϊκή κυριαρχία στην πατρίδα μας.

Τέσσερα χρόνια μετά έχουμε καταφέρει πολλά παρά τις συνεχείς δυσκολίες, τις ασφυκτικές πιέσεις και τις πρωτοφανείς εκστρατείες διαστρέβλωσης και κατασυκοφάντησης.

Αναγκαστήκαμε, είναι αλήθεια, σε δύσκολους και επίπονους συμβιβασμούς. Ποτέ όμως δεν χάσαμε τον στόχο μας και ποτέ δεν ξεχάσαμε ποιους εκπροσωπούμε.

Σήμερα είναι πια φανερό ότι πορευόμαστε σε σωστό δρόμο. Καταφέραμε επιτέλους να βγούμε από τον φαύλο κύκλο των προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής και ανακτούμε βήμα βήμα την κυριαρχία μας.

Επιτυγχάνοντας όμως ταυτόχρονα- και ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό- να μειώσουμε σημαντικά τη φτώχεια και την ανεργία, να δημιουργήσουμε ένα πλέγμα κοινωνικής προστασίας, να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Το δικαίωμα στην εργασία, στη στέγη, στην πρόσβαση στα δημόσια σημαντικά αγαθά, όπως το νερό και το ηλεκτρικό ρεύμα, την καθολική πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα υγείας και παιδείας.

Μέσα σε ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο από αυτό τη δικής σου πατρίδας, στο πλαίσιο της ΕΕ και των δημοσιονομικών και οικονομικών της καταναγκασμών επιχειρούμε και εμείς με δυσκολίες, αλλά επιχειρούμε να συγκροτήσουμε ένα διαφορετικό πολιτικό υπόδειγμα προοδευτικής διακυβέρνησης.

Θέλω, λοιπόν, για άλλη μια φορά να σε ευχαριστήσω θερμά για την επίσκεψή σου στην Ελλάδα.

Είναι για εμάς μια πολύ σημαντική ένεση αισιοδοξίας, ενθάρρυνσης, αλλά και ελπίδας, ελπίδας ότι μπορούμε να ονειρευόμαστε και να αγωνιζόμαστε για μια καλύτερη και δικαιότερη κοινωνία.

Για έναν άλλον κόσμο που είναι εφικτός. Και αυτός ο άλλος κόσμος μπορεί να γίνει πράξη μόνο από δυνάμεις σταθερά προσανατολισμένες στην κοινωνική πρόοδο, αλλά σε ένα νέο μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης και ολιγαρκούς αφθονίας.

Αυτός είναι, θα έλεγα, ο επαναστατικός ρεαλισμός της κυβερνώσας αριστεράς του 21ου αιώνα, που προχωρά με ρήξεις,  αλλά και με συμβιβασμούς.

Με αυτές τις σκέψεις, λοιπόν, σε καλωσορίζω στην Ελλάδα και σου μεταφέρω από καρδιάς τα βαθύτερα αισθήματα αλληλεγγύης του ελληνικού λαού προς τον λαό της Βολιβίας.

 Έβο Μοράλες, καλώς ήρθες στην Ελλάδα.