Υπάρχουν πολιτικοί των οποίων η διαδρομή ξεπερνά τα αξιώματα που κατείχαν. Άνθρωποι που δεν υπήρξαν απλώς μάρτυρες της ιστορίας, αλλά μέρος και συνδιαμορφωτές της. Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ανήκε σε αυτή την κατηγορία πολιτικών.
Με τον θάνατό του ολοκληρώνεται ουσιαστικά η πορεία μιας γενιάς που διαμόρφωσε τη σύγχρονη Κεντροδεξιά και συνέδεσε διαφορετικές ιστορικές περιόδους: την προδικτατορική πολιτική ζωή, την αντίσταση στη δικτατορία, τη Μεταπολίτευση και τις πρώτες δεκαετίες εδραίωσης της δημοκρατίας.
Υπήρξε μία από τις τελευταίες εμβληματικές μορφές εκείνης της γενιάς, ένας από τους τελευταίους πολιτικούς με άμεση, βιωματική σχέση με όλες αυτές τις κομβικές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας.
Όσοι συνεργάστηκαν μαζί του – ο γράφων είχε την τύχη να είναι ένας από αυτούς – στη Βουλή, τις Κυβερνήσεις, σε κοινοβουλευτικές επιτροπές ή σε διεθνείς συναντήσεις, γνώρισαν έναν άνθρωπο με σταθερές αρχές, θεσμική συνείδηση και ουσιαστικό ενδιαφέρον για τον δημόσιο διάλογο.
Εκπρόσωπος μιας γενιάς που, παρά το κλίμα της εποχής, δεν διολίσθησε ποτέ στον λαϊκισμό, αντιστάθηκε μέχρι τέλους στις κραυγές και την ένταση, και στηρίχθηκε στην ποιότητα της σκέψης και στην ψυχραιμία των επιχειρημάτων και του διαλόγου.
Η γενιά του Γιάννη Βαρβιτσιώτη διαμορφώθηκε πολιτικά μέσα από μεγάλες δοκιμασίες. Γι’ αυτό αντιμετώπιζε την πολιτική ως λειτούργημα, ως διαρκή υποχρέωση απέναντι στη χώρα και τους θεσμούς της, και ποτέ ως επάγγελμα ή μέσο προσωπικής προβολής.
Μπορεί κανείς να συμφωνούσε ή να διαφωνούσε μαζί του, δύσκολα όμως θα μπορούσε να αμφισβητήσει την αίσθηση καθήκοντος που τον χαρακτήριζε και την παρρησία με την οποία το υποστήριζε.
Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη παρακαταθήκη που αφήνει ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης. Δεν ήταν οι θέσεις που υπηρέτησε ή τα υπουργεία που ανέλαβε, αλλά ένας συγκεκριμένος τρόπος αντίληψης της δημόσιας ζωής – με μέτρο, συνέπεια, σεβασμό στους δημοκρατικούς θεσμούς, και πίστη ότι η πολιτική αποκτά αξία μόνο όταν υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον ίδιο τον πολιτικό.
Με την αναχώρησή του αποχαιρετούμε έναν από τους τελευταίους εκπροσώπους μιας γενιάς που διαμόρφωσε τη Μεταπολίτευση και σφράγισε τη δημόσια ζωή της χώρας.
Αποχαιρετούμε έναν γνήσιο εκπρόσωπο της γενιάς στην οποία η παράταξη οφείλει την ύπαρξη και τη συνέχειά της.
Οι εποχές αλλάζουν, τα πρόσωπα φεύγουν, εκείνο όμως που μένει είναι το παράδειγμα. Και το παράδειγμα του Γιάννη Βαρβιτσιώτη υπενθυμίζει ότι η πολιτική μπορεί ακόμη να ασκείται με μέτρο, ήθος και ευθύνη.
Καλό ταξίδι στο φως.
