Την Κυριακή 18 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στο κλειστό γυμναστήριο του Ολυμπιακού χωριού στην Αθήνα το πανελλήνιο κύπελλο Άρσης Δραμιών υπό την αιγίδα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματικής Διάπλασης και fitness. Ο σύλλογος μας συμμετείχε με τρεις αθλητές.
Τον Τσιανόπουλο Βασίλη ο οποίος κυριολεκτικά ήταν ασταμάτητος πραγματοποιώντας μια εξαιρετική εμφάνιση κατακτώντας το χρυσό μετάλλιο. Τον Στογιάννη Πέτρο να ακολουθεί στην δεύτερη θέση και το ασημένιο μετάλλιο και τον Τσιανόπουλο Γρήγορη να φτάνει μια ανάσα πριν τα μεταλλεία. Η εμφάνιση και των τριών αθλητών είναι αποτέλεσμα της σκληρής δουλειάς που γίνεται στον σύλλογο. Την αποστολή συνόδευσαν ο προπονητής του συλλόγου Δημήτρης Στογιάννης. Πολλά συγχαρητήρια στα παιδιά μας.
Με ευλάβεια και συναισθήματα έντονης πατριωτικής συγκίνησης, τιμήθηκε η 114η επέτειος της απελευθέρωσης του Πλατέος από τους Τούρκους στον ιστορικό τάφο – μνημείο όπου έπεσαν ηρωικά μαχόμενοι οι τρεις Έλληνες πρόσκοποι (Μαυρομιχάλης, Τσαμτσακόπουλος, Νταβατζής) στη σπουδαία νικηφόρα μάχη του Λουδία την 20η Οκτωβρίου 1912 του νικηφόρου Ελληνοτουρκικού πολέμου.
Ρεπορτάζ: Βασίλης Σιμόπουλος
Επιμνημόσυνη δέηση τελέστηκε από τον Εφημέριο Πλατέος Πατέρα Χρήστο Μιχαηλίδη. Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων των επίσημων και συλλόγων στο Μνημείο.
Παραβρέθηκαν οι Αντιδήμαρχοι Ιερεμίας Κιοσέογλου και Σάκης Παντόπουλος, η κα Όλγα Μοσχοπούλου ως εκπρόσωπος του Υφυπουργού Ανάπτυξης Λάζαρου Τσαβδαρίδη, εκπρόσωπος του βουλευτή ΝΔ Τάσου Μπαρτζώκα, η πρόεδρος της ΔΚ Πλατέος Μάρθα Παντοπούλου αντιπροσωπείες μαθητών από το δημοτικό σχολείο Πλατέος, το γυμνάσιο Πλατέος και το λύκειο Πλατέος Κορυφής.
Σε στάση εργασίας αύριο, Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026, από τις 11:00 το πρωί έως τη λήξη της βάρδιας, προχωρά η ΑΔΕΔΥ.
Η κινητοποίηση αφορά τους εργαζόμενους με κάθε σχέση εργασίας σε όλες τις υπηρεσίες του δημόσιου τομέα της χώρας.
Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, «η ΑΔΕΔΥ καλεί τους εργαζόμενους να ενώσουν τη φωνή τους με τους εκπαιδευτικούς, τους εργαζόμενους στα Πανεπιστήμια, τους φοιτητές, τους μαθητές και τους γονείς τους, που διεκδικούν αυξήσεις στους μισθούς, ουσιαστική στήριξη του έργου των εκπαιδευτικών, ασφαλή σχολεία, ικανοποίηση των μορφωτικών αναγκών των παιδιών, δημόσια και δωρεάν παιδεία.
Επίσης, απευθύνει κάλεσμα σε όλους τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες στο Δημόσιο να ενώσουν τη φωνή τους με τους γιατρούς των δημόσιων νοσοκομείων και τους συνταξιούχους, που διεκδικούν υγεία για όλο τον λαό, μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού και αυξήσεις στους μισθούς».
Στην ίδια ανακοίνωση, η ΑΔΕΔΥ χαιρετίζει τις κινητοποιήσεις στη Γαλλία, αναφέροντας μεταξύ άλλων: «Χαιρετίζουμε τις μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις του λαού και της νεολαίας στη Γαλλία, που εδώ και έναν μήνα έχουν κατακλύσει τους δρόμους της χώρας».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΑΔΕΔΥ, οι διεκδικήσεις είναι οι εξής:
«- Αυξήσεις στους μισθούς, επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού και ουσιαστική προστασία από την ακρίβεια.
– Μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, μονιμοποιήσεις των συμβασιούχων, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες.
– Αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν παιδεία και υγεία, με επαρκή χρηματοδότηση, σύγχρονες υποδομές και κάλυψη όλων των αναγκών.
– Στήριξη των μαθητών και των φοιτητών και διασφάλιση των μορφωτικών τους δικαιωμάτων.
– Προστασία των εργασιακών και συνδικαλιστικών δικαιωμάτων».
Από την 1η Νοεμβρίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή η νέα διαδικασία χορήγησης της απαλλαγής από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και τον αναλογούντα ΦΠΑ στο αγροτικό πετρέλαιο απευθείας στην αντλία, σύμφωνα με την Κοινή Απόφαση Α.1224/2026, που υπογράφηκε από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Η νέα διαδικασία θα πραγματοποιείται μέσω της ψηφιακής εφαρμογής myDiesel της ΑΑΔΕ και θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο σύστημα επιστροφής του ΕΦΚ στους αγρότες. Με τον τρόπο αυτό, οι δικαιούχοι θα μπορούν να προμηθεύονται πετρέλαιο κίνησης με την προβλεπόμενη φορολογική ελάφρυνση κατά τον ανεφοδιασμό τους, χωρίς να απαιτείται η εκ των υστέρων επιστροφή του φόρου.
Η νέα ψηφιακή εφαρμογή “myDiesel” θα είναι διαθέσιμη από την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου στην ψηφιακή πύλη “myAADE”, ενώ το επόμενο διάστημα προβλέπεται η διάθεσή της και μέσω εφαρμογής για κινητά τηλέφωνα και τάμπλετ.
Η εφαρμογή τόσο για τη διαδικτυακή έκδοση όσο και για τις κινητές συσκευές, θα παρουσιαστεί την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά και τον διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή.
Για τη συμμετοχή τους στη νέα διαδικασία, τα πρατήρια υγρών καυσίμων δημόσιας χρήσης θα πρέπει να εγγραφούν υποχρεωτικά στην εφαρμογή, προκειμένου να μπορούν να διαθέτουν από την 1η Νοεμβρίου πετρέλαιο κίνησης στους δικαιούχους αγρότες με απαλλαγή από τον ΕΦΚ και τον αναλογούντα ΦΠΑ.
Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η προηγούμενη επικαιροποίηση των στοιχείων των πρατηρίων στο Μητρώο Πρατηρίων Δημόσιας Χρήσης της ΑΑΔΕ.
Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των αρμόδιων υπουργείων και της ΑΑΔΕ, την προηγούμενη εβδομάδα απεστάλησαν ενημερωτικά μηνύματα σε περίπου 450 πρατήρια που εμφάνιζαν ελλείψεις στα στοιχεία τους. Σχεδόν τα μισά από αυτά έχουν ήδη προχωρήσει στις απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες.
Παράλληλα, προβλέπεται αυτοματοποιημένη επιστροφή του ΕΦΚ στους πρατηριούχους, τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, κάθε Δευτέρα και Πέμπτη, μετά την επαλήθευση των παραστατικών πώλησης μέσω των πληροφοριακών συστημάτων myDATA ή eSend της ΑΑΔΕ, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενέργεια από τους ίδιους.
Επιπλέον, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατόπιν εισήγησης της ΑΑΔΕ, έχει θέσει σε δημόσια διαβούλευση και προωθεί προς ψήφιση νομοθετική διάταξη, με την οποία προβλέπεται η επιστροφή στους πρατηριούχους και του ΦΠΑ που αναλογεί στο ποσό του ΕΦΚ.
Με την ίδια διάταξη προβλέπεται τα επιστρεφόμενα ποσά του ΕΦΚ και του αναλογούντος ΦΠΑ να είναι ακατάσχετα και να μη συμψηφίζονται με οφειλές.
Με δύο σημαντικά και απόλυτα ιστορικά τεκμηριωμένα άρθρα του που δημοσιεύθηκαν στο emvolos.gr, ο συντοπίτης μας ερευνητής τοπικής ιστορίας κ. Τρύφων Τοπαλίδης μας εξιστορεί τη Μάχη στον ποταμό Λουδία και την απελευθέρωση του Πλατέος.
Η μάχη στον ποταμό Λουδία ήταν η τελευταία που έδωσε ο Ελληνικός Στρατός πριν την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης.
Διαβάστε στους παρακάτω συνδέσμους όλα τα ιστορικά δρώμενα για τη Μάχη στον ποταμό Λουδία και την απελευθέρωση του Πλατέος, γεγονότα που σηματοδότησαν την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης:
ΠΛΑΤΥ ΗΜΑΘΙΑΣ, 20 Οκτωβρίου 2026 – Η Δημοτική Κοινότητα Πλατέος Ημαθίας διοργανώνει εκδηλώσεις τιμής και μνήμης με αφορμή τη συμπλήρωση 114 χρόνων από την ιστορική Απελευθέρωση του Πλατέος (20 Οκτωβρίου 1912 – 20 Οκτωβρίου 2026).
Φέτος συμπληρώνεται παραπάνω από ένας αιώνας από την ιστορική Μάχη του Λουδία (Καρά Ασμάκ), γνωστή και ως Μάχη του Πλατύ. Πρόκειται για μια κορυφαία στιγμή αυτοθυσίας, όπου οι ήρωες Πρόσκοποι και ο Ελληνικός Στρατός αγωνίστηκαν με σθένος, γράφοντας μια χρυσή σελίδα στην τοπική και εθνική ιστορία και ανοίγοντας διάπλατα τον δρόμο για τη λύτρωση και την απελευθέρωση της Μακεδονίας.
Με αίσθημα εθνικής υπερηφάνειας και ευλάβειας, τιμάται η μνήμη όλων εκείνων που θυσιάστηκαν για μια ελεύθερη Ελλάδα, μια ελεύθερη Μακεδονία και ένα ελεύθερο Ρουμλούκι.
στο πλαίσιο των εορτασμών, απευθύνεται ανοιχτή πρόσκληση προς όλους τους πολίτες να παραστούν στην επιμνημόσυνη δέηση.
Την 23η θέση μεταξύ των 38 χωρών του ΟΟΣΑ καταλαμβάνει η Ελλάδα στον Δείκτη Διεθνούς Φορολογικής Ανταγωνιστικότητας 2026, που δημοσιεύει στη χώρα μας το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών, σε συνεργασία με το Tax Foundation. Η κατάταξη της χώρας παραμένει αμετάβλητη σε σχέση με το 2025.
Η Ελλάδα συγκεντρώνει συνολική βαθμολογία 65,9/100, έναντι 65,7 το 2025, βάσει των αναθεωρημένων και συγκρίσιμων στοιχείων της φετινής μελέτης.
Ως προς τις πέντε επιμέρους κατηγορίες του Δείκτη, η Ελλάδα κατατάσσεται:
Στην 22η θέση στην εταιρική φορολόγηση.
Στην 5η θέση στη φορολόγηση φυσικών προσώπων.
Στην 29η θέση στη φορολόγηση της κατανάλωσης.
Στην 30η θέση στους φόρους επί της ιδιοκτησίας.
Στη 19η θέση ως προς τους κανόνες διασυνοριακής φορολόγησης.
Οι επιδόσεις αυτές αναδεικνύουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των επιμέρους χαρακτηριστικών του ελληνικού φορολογικού συστήματος, με τη φορολόγηση φυσικών προσώπων να καταγράφει την υψηλότερη σχετική επίδοση και τους φόρους ιδιοκτησίας και κατανάλωσης να αποτελούν τις σημαντικότερες αδυναμίες.
Γιατί η φορολογική ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας μας αφορά όλους:
– Θέσεις εργασίας και μισθοί: Ένα ανταγωνιστικό φορολογικό σύστημα μπορεί να ενθαρρύνει περισσότερες επενδύσεις, ενισχύοντας τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τις προοπτικές αύξησης των εισοδημάτων.
– Τιμές προϊόντων και υπηρεσιών: Οι φόροι επηρεάζουν το κόστος παραγωγής και κατανάλωσης και μπορούν, επομένως, να επηρεάζουν τις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές.
– Ευκαιρίες για μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματίες: Απλούστεροι φορολογικοί κανόνες και λιγότερες στρεβλώσεις περιορίζουν το κόστος συμμόρφωσης και διευκολύνουν την επιχειρηματική δραστηριότητα.
– Αποταμίευση και οικογενειακός προγραμματισμός: Η φορολόγηση του εισοδήματος, των επενδύσεων και της περιουσίας επηρεάζει τις οικονομικές αποφάσεις των νοικοκυριών.
– Χρηματοδότηση δημόσιων υπηρεσιών: Ένα αποτελεσματικό φορολογικό σύστημα μπορεί να συγκεντρώνει τους αναγκαίους δημόσιους πόρους, περιορίζοντας παράλληλα τις αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη.
Ο Δείκτης δεν αξιολογεί απλώς πόσο υψηλοί είναι οι φόροι, αλλά και πόσο ανταγωνιστικός, ουδέτερος και αποτελεσματικός είναι ο σχεδιασμός του φορολογικού συστήματος.
Οι αδυναμίες του ελληνικού φορολογικού συστήματος
Οι συγγραφείς του φετινού Δείκτη επισημαίνουν τις ακόλουθες αδυναμίες του φορολογικού συστήματος της Ελλάδας:
Περιορισμοί στον συμψηφισμό επιχειρηματικών ζημιών. Οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν αυστηρούς περιορισμούς ως προς τη δυνατότητα συμψηφισμού ζημιών με μελλοντικά κέρδη, ενώ δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν ζημιές για να μειώσουν φορολογητέο εισόδημα προηγούμενων ετών.
Πολλαπλοί φόροι στην ιδιοκτησία και στις συναλλαγές. Η Ελλάδα επιβάλλει φόρους στις αυξήσεις κεφαλαίου, στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές, στις μεταβιβάσεις ιδιοκτησίας και στις κληρονομιές, καθώς και εισφορά στις τράπεζες.
Υψηλός ΦΠΑ με περιορισμένη φορολογική βάση. Η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει έναν από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ στον ΟΟΣΑ, στο 24%, ενώ η φορολογική του βάση καλύπτει μόλις το 44% της τελικής κατανάλωσης.
Τα ισχυρά σημεία του ελληνικού φορολογικού συστήματος
Μεταξύ των θετικών χαρακτηριστικών που επισημαίνει η μελέτη περιλαμβάνονται:
Η χαμηλή φορολόγηση των μερισμάτων. Ο καθαρός φορολογικός συντελεστής φυσικών προσώπων επί μερισμάτων, στο 5%, είναι σημαντικά χαμηλότερος από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (24,7%), ενώ απαλλάσσονται από τη φορολογία τα κεφαλαιακά κέρδη από εισηγμένες μετοχές χωρίς ουσιαστική συμμετοχή στην ιδιοκτησία.
Ο ανταγωνιστικός συντελεστής εταιρικής φορολόγησης. Ο συντελεστής φορολόγησης εταιρικού εισοδήματος, στο 22%, παραμένει χαμηλότερος από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (24,2%).
Οι σχετικά μετριοπαθείς κανόνες για τις Ελεγχόμενες Αλλοδαπές Εταιρείες. Οι σχετικοί κανόνες στην Ελλάδα εφαρμόζονται μόνο στο παθητικό εισόδημα.
Η διεθνής κατάταξη
Για 13η συνεχόμενη χρονιά, η Εσθονία αναδεικνύεται ως η χώρα με το πλέον ανταγωνιστικό φορολογικό σύστημα μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Ακολουθούν η Λετονία και η Νέα Ζηλανδία, ενώ την τελευταία θέση καταλαμβάνει η Γαλλία.
Η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ της Φινλανδίας, που καταλαμβάνει την 22η θέση, και της Χιλής, που βρίσκεται στην 24η.
Ο Πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, δήλωσε:
«Η φορολογική ανταγωνιστικότητα ένας σημαντικός παράγοντας για την προσέλκυση επενδύσεων, τη δημιουργία περισσότερων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας και την ενίσχυση της ευημερίας των πολιτών. Η διατήρηση της Ελλάδας στην 23η θέση του Δείκτη υπενθυμίζει ότι, παρά τις σημαντικές βελτιώσεις των προηγούμενων ετών, εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια για την ενίσχυση της φορολογικής ανταγωνιστικότητας της χώρας. Η φετινή μελέτη εντοπίζει τα συγκεκριμένα πεδία στα οποία μπορούν να γίνουν παρεμβάσεις, όπως η διεύρυνση της φορολογικής βάσης του ΦΠΑ, ο εξορθολογισμός των φόρων ιδιοκτησίας και η βελτίωση των κανόνων συμψηφισμού επιχειρηματικών ζημιών».
Διαβάστε τη φετινή μελέτη του Δείκτη Διεθνούς Φορολογικής Ανταγωνιστικότητας εδώ.
Σχετικά με τον Δείκτη
Ο Δείκτης Διεθνούς Φορολογικής Ανταγωνιστικότητας του Tax Foundation εξετάζει κατά πόσο το φορολογικό σύστημα μιας χώρας προάγει τις επενδύσεις και τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, συνδυάζοντας την ανταγωνιστικότητα με τη φορολογική ουδετερότητα.
Η μελέτη αξιολογεί τα φορολογικά συστήματα των 38 χωρών του ΟΟΣΑ βάσει περισσότερων από 40 μεταβλητών, που καλύπτουν πέντε βασικές κατηγορίες: την εταιρική φορολόγηση, τη φορολόγηση φυσικών προσώπων, τους φόρους κατανάλωσης, τους φόρους ιδιοκτησίας και τους κανόνες διασυνοριακής φορολόγησης.
Η έκδοση του 2026 έχει συνταχθεί από τους Alex Mengden και Luis Zarka.
Σχετικά με το Tax Foundation
Το Tax Foundation είναι ανεξάρτητος οργανισμός έρευνας σε θέματα φορολογικής πολιτικής. Από το 1937, οι έρευνες και οι αναλύσεις του συμβάλλουν στον δημόσιο διάλογο για τον σχεδιασμό αποτελεσματικότερων φορολογικών συστημάτων.
Το ΚΕΦΙΜ είναι ένας ανεξάρτητος, μη κερδοσκοπικός οργανισμός και το έργο του περιλαμβάνει ερευνητικά προγράμματα, εκδόσεις και εκδηλώσεις που έχουν ως επίκεντρο την αύξηση της ατομικής ελευθερίας για κάθε πολίτη. Μάθετε περισσότερα στο www.kefim.org
Το νέο κτίριο του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», μια υπερσύγχρονη ερευνητική υποδομή που φιλοξενεί έρευνα αιχμής στην τεχνητή νοημοσύνη, στα δίκτυα επόμενης γενιάς και στην κυβερνοασφάλεια, εγκαινιάζεται σήμερα από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη.
Στην εκδήλωση των εγκαινίων θα μιλήσουν ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, ο γενικός γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας, Δημήτρης Τερζής, ο διευθυντής και πρόεδρος του ΔΣ του «Δημόκριτου», Βαγγέλης Καρκαλέτσης, και ο αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του «Δημόκριτου», Γιώργος Παλιούρας.
Εκτός από ερευνητικές δράσεις, το νέο κτίριο στεγάζει το data center του «Δημόκριτου», που θα εξυπηρετεί όλα τα ινστιτούτα του «Δημόκριτου», αλλά και τις εταιρείες που έχουν ενταχθεί στο τεχνολογικό πάρκο «Λεύκιππος». Στο data center θα φιλοξενηθεί, επίσης, κόμβος του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ), που θα το διασυνδέει με ταχύτητα και ασφάλεια με τον υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ, διευκολύνοντας τη μεταφορά δεδομένων προς επεξεργασία για ερευνητικές και άλλες εφαρμογές.
Στο νέο κτίριο του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών στεγάζονται και τα γραφεία της εταιρείας «Pharos A.E.», που είναι το ελληνικό εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης, αποτελεί τον εμπορικό κλάδο του έργου PHAROS και αναλαμβάνει την αλληλεπίδραση και την εξυπηρέτηση των χρηστών.
Σημειώνεται τέλος ότι το νέο κτίριο δεν φιλοξενεί μόνο πολύπλευρες δραστηριότητες, αλλά αποτελεί και το ίδιο ένα πεδίο μελέτης. Είναι ένα έξυπνο κτίριο που έχει σχεδιαστεί για να αποτελέσει ένα ζωντανό πεδίο δοκιμών για τεχνολογίες ευφυών κτιρίων.
Η κατασκευή του κτιρίου του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κτιριακό πρόγραμμα για τον «Δημόκριτο», το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
«Εγώ έκανα τις δουλειές του σπιτιού όλη την εβδομάδα. Εσύ τι έκανες;»
«Ναι, αλλά εγώ πήγα τα παιδιά στις δραστηριότητές τους και έκανα και τα ψώνια.»
«Και ποιος κανόνισε όλα τα υπόλοιπα;»
Γράφει ο Ψυχολόγος – Γιάννης Ξηντάρας
Η συζήτηση μπορεί να συνεχιστεί για αρκετή ώρα, με τον καθένα να προσθέτει στον κατάλογο όσα έχει κάνει, όσα έχει αναλάβει και όσα πιστεύει ότι ο άλλος έχει παραλείψει.
Στο τέλος, το αρχικό ζήτημα μπορεί να έχει σχεδόν ξεχαστεί. Εκείνο που μένει είναι η αίσθηση ότι ο καθένας προσπαθεί να αποδείξει πως έχει προσφέρει περισσότερα.
Αυτή η μικρή καθημερινή σκηνή είναι γνώριμη σε πολλά ζευγάρια. Άλλοτε αφορά τις δουλειές του σπιτιού, άλλοτε τα παιδιά, τα οικονομικά, τον ελεύθερο χρόνο ή ακόμη και τις συναισθηματικές πρωτοβουλίες μέσα στη σχέση.
«Εγώ είμαι πάντα αυτός που προτείνει να βγούμε.»
«Εγώ σε παίρνω πρώτος τηλέφωνο.»
«Εγώ υποχωρώ κάθε φορά που διαφωνούμε.»
Κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, μπορεί να αρχίσουμε να κρατάμε έναν άτυπο λογαριασμό. Στη μία πλευρά βρίσκονται όσα προσφέρουμε εμείς και στην άλλη όσα θεωρούμε ότι προσφέρει ο σύντροφός μας.
Και φυσικά, θέλουμε ο λογαριασμός να βγαίνει δίκαιος.
Αυτό από μόνο του δεν είναι παράλογο. Η αμοιβαιότητα αποτελεί σημαντικό στοιχείο μιας συντροφικής σχέσης. Είναι φυσικό να θέλουμε να αισθανόμαστε ότι ο άλλος αναγνωρίζει την προσπάθειά μας, ενδιαφέρεται για τις ανάγκες μας και συμμετέχει στις κοινές ευθύνες.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η ανάγκη για δικαιοσύνη μετατρέπεται σε μια διαρκή διαδικασία καταμέτρησης.
Τότε ακόμη και μια πράξη φροντίδας μπορεί να χάσει κάτι από τον αυθορμητισμό της. Κάνουμε κάτι για τον σύντροφό μας, αλλά ταυτόχρονα παρακολουθούμε αν το εκτίμησε αρκετά, αν θα κάνει κάτι αντίστοιχο για εμάς ή αν για άλλη μια φορά βρεθήκαμε στη θέση εκείνου που προσφέρει περισσότερο.
Μερικές φορές αυτή η στάση συνδέεται με μια βαθύτερη αίσθηση αδικίας.
Ένας άνθρωπος που αισθάνεται ότι οι ανάγκες του παραμερίζονται συστηματικά μπορεί να αρχίσει να προσέχει πολύ περισσότερο κάθε μικρή ανισορροπία. Θυμάται ποιος ανέλαβε τι, ποιος έκανε πίσω στην τελευταία διαφωνία, ποιος θυσίασε τον προσωπικό του χρόνο.
Δεν είναι απαραίτητα μικροπρέπεια. Μπορεί να είναι ο τρόπος με τον οποίο προσπαθεί να δώσει μορφή σε ένα παράπονο που δεν έχει καταφέρει να εκφράσει διαφορετικά.
Και εδώ χρειάζεται προσοχή.
Είναι εύκολο να πούμε ότι η αγάπη δεν πρέπει να μετριέται. Όμως υπάρχουν σχέσεις στις οποίες η κατανομή των ευθυνών είναι πραγματικά άνιση. Ένας σύντροφος μπορεί να αναλαμβάνει σχεδόν μόνος του τη φροντίδα των παιδιών, την οργάνωση του σπιτιού ή τη διαχείριση της καθημερινότητας, ενώ ο άλλος έχει πολύ περισσότερο προσωπικό χρόνο.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η συζήτηση για το ποιος κάνει τι είναι απαραίτητη.
Η ουσιαστική διαφορά βρίσκεται στον σκοπό της.
Άλλο είναι να προσπαθούμε να καταλάβουμε αν οι ευθύνες μας μοιράζονται δίκαια και να αναζητούμε μια καλύτερη συμφωνία, και άλλο να συγκεντρώνουμε διαρκώς αποδείξεις ότι ο άλλος μάς χρωστάει.
Στην πρώτη περίπτωση προσπαθούμε να λύσουμε ένα κοινό πρόβλημα. Στη δεύτερη, κινδυνεύουμε να αντιμετωπίζουμε ο ένας τον άλλον σαν αντίπαλο σε μια διαπραγμάτευση που δεν τελειώνει ποτέ.
Υπάρχει, βέβαια, και κάτι ακόμη που κάνει αυτή τη λογιστική ιδιαίτερα δύσκολη: οι άνθρωποι δεν αντιλαμβανόμαστε πάντοτε με τον ίδιο τρόπο την προσφορά.
Ο ένας μπορεί να θεωρεί σημαντικό ότι εργάζεται πολλές ώρες για την οικονομική ασφάλεια της οικογένειας. Ο άλλος μπορεί να αισθάνεται ότι σηκώνει σχεδόν ολόκληρο το βάρος της καθημερινής οργάνωσης. Κάποιος μπορεί να προσφέρει κυρίως πρακτική βοήθεια, ενώ ο σύντροφός του να χρειάζεται περισσότερο χρόνο, ενδιαφέρον ή συναισθηματική παρουσία.
Έτσι, δύο άνθρωποι μπορεί να αισθάνονται ταυτόχρονα ότι προσφέρουν πολλά και ότι δεν παίρνουν αρκετά.
Και οι δύο εμπειρίες μπορεί να είναι ειλικρινείς.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η συζήτηση χρειάζεται να προχωρά πέρα από τους αριθμούς.
Αντί να περιοριζόμαστε στο «εγώ έκανα περισσότερα», έχει αξία να προσπαθούμε να εξηγήσουμε τι ακριβώς μας λείπει.
«Αισθάνομαι ότι έχω αναλάβει πάρα πολλά και κουράζομαι.»
«Θα ήθελα να αναγνωρίζεις περισσότερο την προσπάθειά μου.»
«Μου λείπει να παίρνεις κι εσύ κάποιες πρωτοβουλίες για εμάς.»
Αυτές οι φράσεις ανοίγουν μια διαφορετική συζήτηση. Μιλούν για ανάγκες, συναισθήματα και συγκεκριμένες δυσκολίες, αντί να προσπαθούν να αποδείξουν ποιος έχει δίκιο.
Βέβαια, οι καλές προθέσεις δεν αρκούν από μόνες τους. Αν ένα ζευγάρι διαπιστώνει ότι υπάρχει σταθερή ανισορροπία, χρειάζονται και πρακτικές αλλαγές. Μια πιο δίκαιη κατανομή των υποχρεώσεων, σαφέστερες συμφωνίες και πραγματική συμμετοχή και των δύο.
Η συντροφικότητα δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην κατανόηση του ενός για τις δυσκολίες του άλλου. Χρειάζεται και η καθημερινή εμπειρία ότι δεν είμαστε μόνοι απέναντι στις κοινές μας ευθύνες.
Από την άλλη πλευρά, ακόμη και στις πιο ισορροπημένες σχέσεις θα υπάρξουν περίοδοι που ο ένας θα προσφέρει περισσότερο.
Μια ασθένεια, μια επαγγελματική δυσκολία, μια προσωπική κρίση ή μια περίοδος έντονης κούρασης μπορεί να αλλάξει προσωρινά τις δυνατότητες του καθενός. Η αμοιβαιότητα δεν σημαίνει ότι κάθε ημέρα πρέπει να μοιράζονται όλα ακριβώς στη μέση.
Σημαίνει περισσότερο ότι, κοιτάζοντας τη σχέση μέσα στον χρόνο, μπορούμε και οι δύο να αισθανόμαστε πως ο άλλος ενδιαφέρεται πραγματικά για εμάς και πως οι ανάγκες μας έχουν θέση στην κοινή μας ζωή.
Ίσως λοιπόν αξίζει να παρατηρήσουμε τι συμβαίνει όταν αρχίζουμε να κρατάμε λογαριασμό μέσα στη σχέση μας.
Τι είναι αυτό που προσπαθούμε να μετρήσουμε; Τον χρόνο, την προσπάθεια, τις υποχωρήσεις; Ή μήπως προσπαθούμε να βεβαιωθούμε ότι ο άλλος βλέπει όσα κάνουμε και ότι η δική μας παρουσία έχει αξία για εκείνον;
Γιατί πίσω από έναν κατάλογο παραπόνων μπορεί να βρίσκεται μια πολύ απλή ανθρώπινη ανάγκη: να αισθανόμαστε ότι η προσφορά μας αναγνωρίζεται και ότι μπορούμε κι εμείς, όταν χρειαστεί, να στηριχθούμε στον άνθρωπό μας.
Και αυτή η ανάγκη αξίζει να ακουστεί, χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να προηγείται ένας ολόκληρος απολογισμός.
Περίπου 1 στους 3 εργαζόμενους (33%) στην Ελλάδα δηλώνουν ότι η εργασία τους έρχεται σε σύγκρουση με τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από τη φροντίδα των παιδιών τους ή των εξαρτώμενων ενηλίκων. Το ποσοστό είναι υψηλότερο για τις γυναίκες (35,4%) και για τα άτομα ηλικίας 35- 44 ετών (37,5%).
Το συχνότερα αναφερόμενο πρόβλημα (34,9%) είναι οι πολλές ώρες εργασίας, ενώ δεύτερο σε συχνότητα είναι η απαιτητική ή εξαντλητική θέση εργασίας (27%). Ο χρόνος μετακίνησης και τα απρόβλεπτα ή δύσκολα προγράμματα αναφέρονται από το 12,9% και το 13%, αντίστοιχα, των ατόμων που δηλώνουν δυσκολία συνδυασμού εργασίας και υποχρεώσεων φροντίδας.
Αυτό προκύπτει από την ειδική έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για τον συνδυασμό οικογενειακής ζωής και εργασίας. Τα άτομα που συμμετείχαν στην έρευνα ρωτήθηκαν για το εάν έχουν τη φροντίδα παιδιών, έως 15 ετών, που ζουν στο ίδιο ή σε διαφορετικό νοικοκυριό. καθώς και το εάν έχουν τη φροντίδα ατόμων που είναι μεγαλύτερα των 15 ετών και είναι ασθενή, ευπαθή ή με κάποια αναπηρία.
Τα άτομα ηλικίας 18- 54 ετών που ερευνήθηκαν, δήλωσαν τον αριθμό των παιδιών που έχουν αναθρέψει συνολικά στη ζωή τους. Κατά μέσο όρο, σε όλον τον πληθυσμό, δηλώθηκε ένα σχεδόν παιδί κατά άτομο. Περισσότερα παιδιά δηλώθηκαν στις ημιαστικές περιοχές (1,26), ενώ το μικρότερο πλήθος στο Πολεοδομικό Συγκρότημα Αθηνών (0,81). Σημαντική είναι η διαφορά μεταξύ ατόμων Ελληνικής και ξένης ιθαγένειας (1,03 έναντι 1,41).
Σε ό,τι αφορά στο εκπαιδευτικό επίπεδο, παρατηρείται ότι το μεγαλύτερο πλήθος παιδιών δηλώνεται από τα άτομα που έχουν ολοκληρώσει έως Γυμνάσιο, ακολουθούμενο από τα άτομα με πτυχίο Πανεπιστημίου (1,01), ενώ το μικρότερο πλήθος παιδιών δηλώνεται από τα άτομα που έχουν ολοκληρώσει μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση (0,93). Σημαντική είναι και η διαφορά μεταξύ απασχολούμενων (1,15) και ανέργων ή ατόμων εκτός εργατικού δυναμικού (0,81 και στις δύο περιπτώσεις). καθώς και μεταξύ των ατόμων που εργάζονται στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα (1,48 έναντι 1,07).
Η πλειονότητα των ατόμων που έχουν αναθρέψει παιδί/-ά και εργάζονται ή είχαν εργαστεί στο παρελθόν δηλώνει ότι δεν έχει λάβει κάποιας μορφής οικογενειακή άδεια (59,9%). Εξετάζοντας τη λήψη οικογενειακής άδειας κατά φύλο, παρατηρείται ότι είναι λιγότερο συχνή στους άνδρες (24%), ενώ αντίθετα οι περισσότερες γυναίκες έχουν λάβει άδεια μητρότητας ή γονική άδεια (ή και τα δύο). Η λήψη οικογενειακής άδειας είναι συχνή στα άτομα ηλικίας 18- 24 ετών (57,3%), στα άτομα με πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (59,2%) και στα άτομα με μεταπτυχιακές σπουδές (58,7%), καθώς και στα άτομα που εργάζονται στον δημόσιο τομέα (80,9%), ενώ είναι ιδιαίτερα σπάνια στα άτομα ξένης ιθαγένειας (14,3%) και στα άτομα που έχουν ολοκληρώσει έως Γυμνάσιο (9,2%).
Σε ό,τι αφορά στη διάρκεια της οικογενειακής άδειας, παρατηρούνται σημαντικές διαφορές ανάλογα με το φύλο. Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό ανδρών (85,3%) έλαβε άδεια διαρκείας έως και 6 μηνών, ενώ μόλις το 5,2% πήρε άδεια 6 μηνών έως και 1 έτος και 2,8% μεγαλύτερη του ενός έτους. Αντίθετα, το 27,1% των γυναικών έλαβε άδεια 6 μηνών έως 1 έτος και το 30,5% είχε άδεια μεγαλύτερη του ενός έτους.
Σημειώνεται, επίσης, ότι το 29,8% των ατόμων που συμμετείχαν στην έρευνα δηλώνει ότι έχει υποχρεώσεις φροντίδας, με το μεγαλύτερο ποσοστό (25,7%) να έχει τη φροντίδα μόνο παιδιών, το 3,2% μόνο ενηλίκων ενώ μόνο το 0,9% φροντίζει και παιδιά και εξαρτώμενους ενήλικες. Οι υποχρεώσεις φροντίδας είναι συχνότερες στις γυναίκες (31,9% έναντι 27,6% στους άντρες), στα άτομα ηλικίας 35-44 ετών (65,7% έναντι μέσου όρου 29,8%) και στους απασχολούμενους (35,2%).
Τα άτομα που είχαν την υποχρέωση φροντίδας παιδιών κάτω των 15 ετών, ρωτήθηκαν για το εάν χρησιμοποιούν υπηρεσίες φροντίδας (για παράδειγμα, παιδικό σταθμό, ολοήμερο σχολείο, μπέιμπι- σίτερ, κ.λπ.) για όλα ή ορισμένα από τα παιδιά. Το μεγαλύτερο ποσοστό των ερευνηθέντων δεν χρησιμοποιεί υπηρεσίες φροντίδας για κανένα από τα παιδιά τους (67,9%). Τα μεγαλύτερα ποσοστά χρήσης απαντώνται σε άτομα ηλικίας 35- 44 ετών (36,5%) και στους απασχολούμενους (34,9%). Τα μικρότερα ποσοστά απαντώνται στους ανέργους (17%) και στα άτομα 18- 24 ετών (14,1%) .
Από την άποψη της συχνότητα χρήσης υπηρεσιών φροντίδας κατά τύπο νοικοκυριού, παρατηρείται ότι, όπως είναι αναμενόμενο, τα μεγαλύτερα ποσοστά χρήσης υπηρεσιών φροντίδας αφορούν σε νοικοκυριά με παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών, με το μεγαλύτερο να απαντάται στα ζευγάρια με παιδιά (31,7%) και στους μόνους ενήλικες με παιδιά (19,3%) .
Τα άτομα που, αν και έχουν την υποχρέωση φροντίδας παιδιών κάτω των 15 ετών, δεν χρησιμοποιούν υπηρεσίες φροντίδας, ρωτήθηκαν για τον κύριο λόγο αυτής της επιλογής. Το μεγαλύτερο ποσοστό των ερευνηθέντων δηλώνει ότι προτιμά να φροντίζει τα παιδιά μόνοι τους ή με τον/την σύντροφό τους (47,6%). Το ποσοστό αυτό είναι ιδιαίτερα υψηλό στα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού (68%) και στα άτομα ηλικίας 25- 34 ετών (64,1%). Αρκετά συχνά, ως κύριος λόγος για τη μη χρήση υπηρεσιών, αναφέρεται η ύπαρξη βοήθειας από συγγενείς και φίλους, καθώς και το ότι τα παιδιά μπορούν να φροντίζουν μόνα τον εαυτό τους.
Αναφορικά με το 9,6% των ατόμων που δεν χρησιμοποιούν υπηρεσίες φροντίδας, δηλώνεται ως κύριος λόγος ένα πρόβλημα σχετικό με τις παρεχόμενες υπηρεσίες. Συγκεκριμένα, σε ποσοστό 5,6% δηλώνεται ως κύριο πρόβλημα το κόστος, για το 3% είναι η διαθεσιμότητα της υπηρεσίας και για 1% κάποιο άλλο πρόβλημα που σχετίζεται με τις υπηρεσίες.
