Υπάρχει μια παρεξήγηση γύρω από τα όρια. Πολλοί τα φαντάζονται σαν τοίχους, σαν άρνηση, σαν απόσταση. Στην πραγματικότητα, τα όρια δεν γεννιούνται από την ανάγκη να απομακρύνουμε τους άλλους, αλλά από την ανάγκη να μην εγκαταλείπουμε τον εαυτό μας.

Στην ψυχοθεραπεία, το θέμα των ορίων εμφανίζεται σχεδόν πάντα ακόμα κι όταν δεν κατονομάζεται. Εμφανίζεται στην εξάντληση, στις ενοχές, στις σχέσεις που πνίγουν, στο αίσθημα ότι «δίνω περισσότερα απ’ όσα αντέχω». Όταν ένας άνθρωπος δυσκολεύεται να βάλει όρια, συνήθως δεν του λείπει η καλοσύνη· του λείπει η εσωτερική άδεια να φροντίσει τον εαυτό του.

Τι είναι ψυχολογικά τα όρια

Τα όρια είναι η ικανότητα να αναγνωρίζω πού τελειώνω εγώ και πού αρχίζει ο άλλος. Είναι η εσωτερική γραμμή που μου επιτρέπει να νιώθω ασφάλεια μέσα στις σχέσεις. Δεν αφορούν μόνο το τι επιτρέπω στους άλλους να μου κάνουν, αλλά και το τι επιτρέπω εγώ στον εαυτό μου να αντέχει.

Νευροβιολογικά, τα σαφή όρια σχετίζονται με τη ρύθμιση του νευρικού συστήματος. Όταν τα όρια είναι θολά, το σώμα ζει σε κατάσταση υπερδιέγερσης ή υποταγής. Όταν αρχίζουν να ξεκαθαρίζουν, το σώμα χαλαρώνει, γιατί ξέρει ότι κάποιος το προστατεύει.

Γιατί δυσκολευόμαστε να βάλουμε όρια

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έμαθαν ποτέ πώς μοιάζει ένα υγιές όριο. Μεγάλωσαν σε περιβάλλοντα όπου:

• η αγάπη συνδεόταν με τη θυσία,
• το «όχι» τιμωρούνταν,
• οι ανάγκες του παιδιού θεωρούνταν υπερβολικές.

Έτσι, ως ενήλικες, μπερδεύουμε τα όρια με την απόρριψη. Φοβόμαστε ότι αν πούμε «μέχρι εδώ», θα χάσουμε τη σχέση. Όμως η ψυχοθεραπευτική εμπειρία δείχνει κάτι διαφορετικό: οι σχέσεις χωρίς όρια δεν χάνονται… φθείρονται.

Όρια και ενοχή

Ένα από τα πιο δύσκολα σημεία είναι η ενοχή. Όταν αρχίζεις να βάζεις όρια, η ενοχή δεν σημαίνει ότι κάνεις κάτι λάθος. Σημαίνει ότι κάνεις κάτι καινούργιο. Ο ψυχοθεραπευτής δεν προσπαθεί να εξαφανίσει την ενοχή, αλλά να τη νοηματοδοτήσει: να τη δεις ως ένδειξη αλλαγής, όχι ως ένδειξη εγωισμού.

Η ψυχοθεραπεία ως χώρος εκμάθησης ορίων

Η ψυχοθεραπεία προσφέρει έναν ασφαλή χώρο όπου ο άνθρωπος μαθαίνει:

• να ακούει τα σήματα κόπωσης,
• να αναγνωρίζει τις ανάγκες του,
• να αντέχει τη δυσφορία του «όχι» χωρίς να καταρρέει.

Τα όρια δεν μπαίνουν απότομα. Χτίζονται σιγά, με επίγνωση και φροντίδα. Και όσο χτίζονται, κάτι αλλάζει βαθιά: ο άνθρωπος αρχίζει να νιώθει παρών στη ζωή του.

Τα όρια, τελικά, δεν σε κάνουν λιγότερο διαθέσιμο. Σε κάνουν πιο αληθινό.

Γράφει ο Ψυχολόγος – Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας

Όταν εντοπίστηκαν τα απολιθώματα μικροσκοπικών δεινοσαύρων στην επαρχία Burgos της Ισπανίας, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα οστά αυτά ήταν εξαιρετικά σημαντικά λόγω του μικροσκοπικού τους μεγέθους. Η μελέτη τους τελικά κατέδειξε ότι το είδος αυτό των φυτοφάγων ορνιθόποδων δεινοσαύρων ανατρέπει παγκόσμιες πεποιθήσεις για την εξέλιξή τους.

Οι επιστήμονες ονόμασαν το συγκεκριμένο είδος Foskeia pelendonum. Το όνομα του γένους Foskeia προέρχεται από την ελληνική λέξη «φως», ενώ η προσθήκη της κατάληξης «skei» προέρχεται από το ρήμα «βόσκειν», δηλαδή «αναζητώ τροφή». Το όνομα του είδους pelendonum αναφέρεται στους Πελενδόνες, φυλή Κελτιβήρων που κατοικούσε στην περιοχή Fuentes del Duero της σημερινής Ισπανίας.

Τα απολιθώματα ανήκουν σε τουλάχιστον πέντε διαφορετικούς δεινόσαυρους και τοποθετούνται χρονικά στην πρώιμη Κρητιδική Περίοδο. Ιστολογικές αναλύσεις οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι τουλάχιστον ένα άτομο ήταν ενήλικο. Οι δεινόσαυροι αυτοί είχαν έναν μεγάλο αριθμό μοναδικών χαρακτηριστικών, όπως διαφορετική οδοντοστοιχία. Επίσης, οι επιστήμονες εντόπισαν ενδείξεις αλλαγής στάσης σώματος κατά την ανάπτυξή τους, βασιζόμενη σε εκρήξεις ταχύτητας μέσα σε πυκνά δάση.

Οι ερευνητές τονίζουν την σημασία αυτών των ευρημάτων. Ο Μάρκος Μπεσέρα από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Κόρδοβα επισημαίνει ότι «το πολύ μικρό μέγεθος δεν συνεπάγεται εξελικτική απλοποίηση — αυτό το κρανίο είναι παράξενο και εξαιρετικά εξελιγμένο». Ο Τιερί Τορτόζα από το Φυσικό Καταφύγιο Sainte Victoire προσθέτει: «Ο Foskeia βοηθά να καλυφθεί ένα κενό 70 εκατομμυρίων ετών, ένα μικρό κλειδί που ξεκλειδώνει ένα τεράστιο χαμένο κεφάλαιο». Επίσης, η Ταμπάτα Ζανέσκο Φερέιρα από το Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Ρίο ντε Τζανέιρο υπογραμμίζει ότι «δεν πρόκειται για ένα “μίνι Ιγκουανόδοντα”, αλλά για κάτι θεμελιωδώς διαφορετικό». Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Papers in Palaeontology».

Σ.Σ. Επισυνάπτεται καλλιτεχνική αναπαράσταση του Foskeia pelendonum. Credit: Martina Charnell

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Η συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος που άνοιξε ο πρωθυπουργός, ουσιαστικά αποτελεί φυγή προς το μέλλον. Είναι μια συνειδητή πολιτική επιλογή που κοιτά πέρα από τον εκλογικό κύκλο και τις μικροκομματικές ισορροπίες. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το Σύνταγμα, όπως όλα τα Συντάγματα του κόσμου, πρέπει να εναρμονίζονται στην εκάστοτε εποχή και να διορθώνονται τα παρωχημένα άρθρα ή και θεσμοί που έχουν αποδειχτεί δυσλειτουργικοί.

Στη χώρα μας, η Αριστερή αντιπολίτευση έχει «τορπιλίσει» πολλές φορές το μέλλον. Φωτεινό παράδειγμα το άρθρο 16 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, που είχαν όλες οι χώρες της υφηλίου, εκτός από τη χώρα μας. Ένα άρθρο-σύμβολο ιδεολογικής αγκύλωσης, που στέρησε ευκαιρίες από χιλιάδες νέους και ενίσχυσε την εκπαιδευτική μετανάστευση. Στην προηγούμενη αναθεώρηση, είχε συμφωνήσει για την αναθεώρηση αυτού του άρθρου ακόμη κι ο Γιώργος Παπανδρέου, που τελικά έκανε πίσω από την αρνητική ένταση του Βενιζέλου και λοιπών κρατιστών του ΠαΣοΚ.

Η αλήθεια είναι ότι ούτε τώρα προβλέπεται ότι θ’ ακολουθήσει η αντιπολίτευση και θα υπερψηφίσει τις απαιτούμενες αλλαγές και τομές που επιτάσσουν οι καιροί. Μάλλον θα πετάξουν πάλι τη μπάλα στην εξέδρα. Η τακτική της άρνησης χωρίς αντιπρόταση παραμένει το βασικό πολιτικό τους εργαλείο.

Επί της ουσίας τώρα, το ισχύον Σύνταγμα ισχύει από το 1975 και σ’ αυτό περιέχεται αρκετή «μούχλα», παρά τις 4 αναθεωρήσεις που έγιναν (1986, 2001, 2008 και 2019). Κι είναι αλήθεια ότι ακόμη και μ’ αυτές, ΔΕΝ έχουν γίνει τομές. Πρόκειται περισσότερο για διορθωτικές παρεμβάσεις παρά γενναίες θεσμικές αλλαγές που θα απελευθέρωναν δυνάμεις της κοινωνίας.

Η Συνταγματική αναφορά περί ευθύνης υπουργών, είναι μια ντροπιαστική αναφορά. Πρέπει ν’ αλλάξει, χθες. Η αξιολόγηση στο δημόσιο πρέπει να έχει Συνταγματική επιταγή. Όχι ως τιμωρητικό εργαλείο, αλλά ως μηχανισμός βελτίωσης και λογοδοσίας. Ο αριθμός των 300 βουλευτών είναι υπερβολικά μεγάλος για μια χώρα σαν τη δική και παρ’ ότι το υπάρχον Σύνταγμα προβλέπει ότι μπορεί να εκλέγονται από 200 έως 300 βουλευτές, αυτό πρέπει να επαναδιατυπωθεί με πρόβλεψη προς τα κάτω. Η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων είναι πια ακατανόητη, αφού τίποτα δεν είναι ίδιο με την εποχή που καθιερώθηκε, περισσότερο από έναν αιώνα. Το ίδιο κι ο τρόπος ανάδειξης της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.

Το βέβαιο είναι ότι πολύ δύσκολα η παρούσα Βουλή θα συγκεντρώσει 180 ψήφους στην επόμενη, ώστε να αλλάξει το περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων με απλή πλειοψηφία μετά από τις εκλογές. Βλέπετε, τα περί …προοδευτικότητας της Αριστεράς αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους μύθους της πολιτικής ζωής της Ελλάδας. Όμως, όπως και να το κάνουμε, η συζήτηση που ανοίγει για το Σύνταγμα, δείχνει μια εικόνα από το μέλλον. Και μόνο το άνοιγμα αυτής της συζήτησης αποτελεί πολιτικό κεφάλαιο.

Πρέπει να πούμε κι αυτό. Φρονώ ότι η μεγάλη «σφαγή» με την Αριστερά (του ΠαΣοΚ συμπεριλαμβανομένου), θα γίνει για τα «μάτια» της μονιμότητας των δημοσίων τομέων. Παρ’ ότι αποτελεί μια χρόνια παθογένεια, αποτελεί ταμπού για την Αριστερά, που κουτοπόνηρα ΔΕΝ κατανοεί ότι δεν χρειάζονται πια προστασία οι δημόσιοι υπάλληλοι, αφού δεν βρισκόμαστε στα… 1911, που σε κάθε αλλαγή κυβέρνησης έφευγαν οι «άλλοι» για να έρθουν «τα δικά μας παιδιά». Και οι «άλλοι» μαζεύονταν και έκλαιγαν στην πλατεία Κλαυθμώνος, που έγινε συνώνυμη του κλαυθμού τους.

Σήμερα, δεν χρειάζεται η μονιμότητα αφού υπάρχουν ισχυρότατα φίλτρα προστασίας των εργαζομένων. Άλλωστε η κατάργηση της μονιμότητας δεν σημαίνει απόλυση. Σημαίνει αξιολόγηση, κινητικότητα και επιβράβευση των ικανών. Μα το ΠαΣοΚ «λέει» όχι, το ίδιο κι ο ΣΥΡΙΖΑ, η «Νέα Αριστερά» και το ΚΚΕ. Και θα «παίξουν» το μπιλιάρδο του λαϊκισμού, αφού η αλλαγή του Συνταγματικού άρθρου ενδιαφέρει εκατοντάδες χιλιάδες ενδιαφερόμενους. Κι είναι απολύτως υποκριτική η στάση τους, που από τη μια αναγνωρίζουν πόσο προβληματικό είναι το δημόσιο, αλλά θεωρούν ότι αυτό θα διορθωθεί ΜΟΝΟ με …επιμορφώσεις και …καταπολέμηση της αναξιοκρατίας!!! Τίνι τρόπω άραγε;

Η πρωτοβουλία του πρωθυπουργού για την αναθεώρηση του Συντάγματος αποδεικνύει πολιτικό θάρρος και στρατηγική σκέψη. Δεν χαϊδεύει αυτιά, δεν επενδύει στον φόβο, αλλά ανοίγει δύσκολα θέματα που καμία κυβέρνηση δεν τόλμησε να αγγίξει σοβαρά επί δεκαετίες. Μακάρι δε, η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να εξοβελίσει την τοξικότητα, τον λαϊκισμό,  τον στενό κομματισμό κι εν πολλοίς τις αναχρονιστικές ιδεοληψίες…

Αντίθετα, η αντιπολίτευση επιμένει να λειτουργεί ως θεματοφύλακας της ακινησίας, εγκλωβισμένη σε ιδεοληψίες και φοβικά σύνδρομα. Η ιστορία, όμως, δεν γράφεται από όσους λένε μονίμως «όχι», αλλά από εκείνους που τολμούν να αλλάξουν όσα δεν λειτουργούν. Και αυτή τη φορά, το μέλλον δείχνει ποιος πραγματικά τολμά και ποιος ζει στο παρελθόν… και τη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα».

Τα σημαντικότερα γεγονότα της σημερινής ημέρας

 1690….η πολιτεία της Μασσαχουσσέτης εκδίδει τα πρώτα χαρτονομίσματα στις ΗΠΑ.

1828….εκδίδεται ο πρώτος νόμος περί ναυτιλίας από τον Ιωάννη Καποδίστρια

1830….υπογράφεται το Πρωτόκολλο του Λονδίνου, το οποίο αναγνωρίζεται η ανεξαρτησία της Ελλάδας.

1859….γεννιέται στη Γερμανία ο αεροναυπηγός Χιούγκο Γιούνκερς. Ήταν ο αυτός, που κατάφερε να κατασκευάσει το πρώτο μεταλλικό μονοπλάνο. Τα αεροπλάνα, που κατασκεύασε η βιομηχανία του, την οποία εκμεταλλεύτηκαν οι Ναζί κατά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο, εξόπλισαν τη Λουφτβάφε.

1870…. Στις ΗΠΑ, μετατρέπεται σε νόμο του κράτους η 15η Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, που διασφαλίζει το δικαίωμα της ψήφου στους Αφροαμερικανούς.

 1908…. Ο Γιώργος Καλαφάτης ιδρύει τον Ποδοσφαιρικό Όμιλο Αθηνών (ΠΟΑ), ο οποίος αργότερα μετονομάστηκε σε Παναθηναϊκός Αθλητικός Όμιλος (ΠΑΟ).

1919….οι Μπολσεβίκοι κυριεύουν το Κίεβο

1952…. Ο ραδιοσταθμός των Παρισίων μεταδίδει ότι ο Σύνδεσμος Σουηδών Λογοτεχνών πρότεινε τον Νίκο Καζαντζάκη για το λογοτεχνικό βραβείο Νόμπελ.

1959…. Δύο από τους πρωτοπόρους του ροκ εν ρολ, ο Μπάντι Χόλι και ο Ρίτσι Βάλενς, σκοτώνονται σε αεροπορικό δυστύχημα, στην Αϊόβα των ΗΠΑ. Η μέρα αυτή έμεινε γνωστή ως “Η Μέρα, που Πέθανε η Μουσική”.

 1992….ο Πρόεδρος της Αργεντινής Κάρλος Μένεμ υπογράφει διάταγμα με το οποίο ανοίγουν όλα τα αρχεία με τους Ναζί, που είχαν καταφύγει στη Λατινική Αμερική μετά το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου

1966…. Το μη επανδρωμένο σοβιετικό διαστημόπλοιο “Λούνα 9” προσεδαφίζεται στη Σελήνη. Είναι η πρώτη ομαλή προσεδάφιση στη Σελήνη, που άνοιξε τον δρόμο για τις επανδρωμένες πτήσεις των Αμερικανών.

 1989….το σκάνδαλο Κοσκωτά παίρνει νέα τροπή, όταν ο προσωπικός φίλος του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, Γιώργος Λούβαρης, παραπέμπεται για κακούργημα, ως παραλήπτης μεγάλου ποσού, που υπεξαιρέθηκε.

1969…. Ο Γιάσερ Αραφάτ διορίζεται πρόεδρος της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης.

1992…. Στις Βρυξέλλες, έξω από το κτίριο της ΕΟΚ, 1.000 διαδηλωτές από την ΠΓΔΜ πραγματοποιούν συγκέντρωση, διεκδικώντας την αναγνώριση από τους “12” της ανεξαρτησίας της Δημοκρατίας τους με το όνομα “Μακεδονία”.

2003…. Παραιτείται από Πρόεδρος της Τσεχίας ο Βάτσλαβ Χάβελ, δεκατρία χρόνια μετά τη Βελούδινη Επανάσταση που τον οδήγησε στην Προεδρία.

 2007….βομβιστική ενέργεια στην αγορά της Βαγδάτης σκοτώνει 135 άτομα.

Γεννήσεις

1809…..γεννιέται ο Γερμανός συνθέτης Φέλιξ Μέντελσον-Μπαρτόλντι, κορυφαίος εκπρόσωπος του ρεύματος του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού.

Το 1874 γεννήθηκε η αμερικανίδα πρωτοποριακή συγγραφέας, Γερτρούδη Στάιν.

1971….γεννιέται η Βρετανίδα θεατρική συγγραφέας Σάρα Κέιν. Υπέφερε από μανιοκατάθλιψη και έθεσε τέρμα στη ζωή της το 1999, αφήνοντας το ανατρεπτικό έργο της, παρακαταθήκη για τους σύγχρονους συγγραφείς.

Θάνατοι

Το 1468 πέθανε ο γερμανός εκδότης και «πατέρας» της τυπογραφίας, Ιωάννης Γουτεμβέργιος

1913….ο χρυσός πολυολυμπιονίκης Κώστας Τσικλητήρας, υπηρετώντας στον στρατό κατά τους Α Βαλκανικούς Πολέμους, πεθαίνει από οξεία μηνιγγίτιδα.

1924…..πεθαίνει ο Τόμας Γούντροου Γουίλσον, 28ος πρόεδρος των ΗΠΑ.

το 1989  ο ελληνικής καταγωγής αμερικανός σκηνοθέτης και ηθοποιός, Τζων Κασσαβέτης.

2004….πεθαίνει ο Ζήσιμος Λορεντζάτος, ποιητής και δοκιμιογράφος