Από τους χάρτες του πρώιμου Σύμπαντος έως τις εικόνες εκατομμυρίων γαλαξιών, η σύγχρονη Αστρονομία βασίζεται στην επεξεργασία τεράστιων όγκων παρατηρησιακών δεδομένων.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί σύμμαχο των επιστημόνων στον εντοπισμό μοτίβων, στη σύγκριση των παρατηρήσεων με τις θεωρητικές προβλέψεις και στην κατανόηση της σκοτεινής ύλης, της σκοτεινής ενέργειας και της εξέλιξης του Σύμπαντος. Δύο Έλληνες επιστήμονες στον χώρο της Αστρονομίας που αξιοποιούν τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης στην έρευνά τους, η Ευαγγελία Δρακοπούλου και ο Μάνος Σαριδάκης, μιλούν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για τα οφέλη και τις προκλήσεις από τη χρήση της στην προσπάθεια κατανόησης του Σύμπαντος, αλλά και για τον ρόλο που θα κληθεί να διαδραματίσει στο μέλλον με επίκεντρο την παραγωγή νέας γνώσης.
Το 2021, μια ομάδα ερευνητών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, με επικεφαλής τον δρ Μάνο Σαριδάκη, διευθυντή Ερευνών στο Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης, δημοσίευσε στο «International Journal of Modern Physics» μελέτη, που διερευνούσε μια διαφορετική δυνατότητα αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης: όχι απλώς την ανάλυση αστρονομικών δεδομένων, αλλά και τη διατύπωση νέων φυσικών θεωριών.
Συνδυάζοντας νευρωνικά δίκτυα και γενετικούς αλγόριθμους, οι ερευνητές κατάφεραν να εκπαιδεύσουν ένα σύστημα που να δημιουργεί νέες μαθηματικές μορφές φυσικών θεωριών, χωρίς να χρειάζεται να πραγματοποιεί τους πολύπλοκους και πολύμηνους μαθηματικούς υπολογισμούς που χρειάζεται να κάνουν οι άνθρωποι. Έκαναν δηλαδή ένα βήμα από την επεξεργασία δεδομένων προς την παραγωγή νέας γνώσης.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο μελετούμε το Σύμπαν. Τα σύγχρονα τηλεσκόπια παράγουν τεράστιες ποσότητες πληροφοριών και οι αλγόριθμοι μηχανικής μάθησης μπορούν να εντοπίζουν εξωπλανήτες, να αναγνωρίζουν μακρινούς γαλαξίες, να αναλύουν σήματα βαρυτικών κυμάτων ή να αποκαλύπτουν λεπτές δομές στα δεδομένα που δύσκολα θα διέκρινε ο άνθρωπος. Μπορούν επίσης να βοηθούν στον εντοπισμό σπάνιων αστρικών εκρήξεων και στην αναζήτηση απρόσμενων φαινομένων μέσα σε εκατομμύρια παρατηρήσεις. Ωστόσο, αυτά αποτελούν κυρίως εφαρμογές επεξεργασίας και ερμηνείας παρατηρήσεων. Το επόμενο, πολύ πιο φιλόδοξο βήμα, είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη να συμμετέχει στην ίδια τη δημιουργία νέας επιστημονικής γνώσης», τονίζει ο κ. Σαριδάκης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Ο μακροπρόθεσμος στόχος της ερευνητικής ομάδας, όπως εξηγεί ο κ. Σαριδάκης, είναι «η εκπαίδευση της Τεχνητής Νοημοσύνης ώστε να αναζητά από μόνη της νέες υποψήφιες θεωρίες βαρύτητας και στη συνέχεια να τις ελέγχουμε απέναντι στα αστρονομικά δεδομένα. Δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί. Έχουμε απλά μια πρώτη απόδειξη της ιδέας, όχι ακόμα έναν “αυτόματο Αϊνστάιν”. Είναι όμως ένα πραγματικά νέο πεδίο έρευνας».
Η προοπτική αυτή συνοδεύεται όμως και από σημαντικές προκλήσεις, όπως το ζήτημα της αξιοπιστίας και της κατανόησης των αποτελεσμάτων της Τεχνητής Νοημοσύνης. «Ο ερευνητής πρέπει να μπορεί να καταλάβει γιατί μια μηχανή προτείνει μια συγκεκριμένη θεωρία και να επαληθεύσει ανεξάρτητα τα συμπεράσματά της. Γι’ αυτό δεν βλέπω την Τεχνητή Νοημοσύνη ως αντικαταστάτη του επιστήμονα, αλλά ως έναν νέο συνεργάτη, ένα εργαλείο ικανό να εξερευνά θεωρητικές δυνατότητες που μέχρι σήμερα ήταν πρακτικά απρόσιτες», αναφέρει.
Επιπλέον, η ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων δημιουργεί κατά τον ίδιο ένα βαθύτερο ερώτημα: «Ποιος θα είναι ο ρόλος του ανθρώπου στην επιστημονική ανακάλυψη, όταν οι μηχανές θα μπορούν όχι μόνο να αναλύουν δεδομένα, αλλά και να διατυπώνουν νέες θεωρίες; Η ιστορία της Φυσικής είναι γεμάτη από επαναστατικές ιδέες που γεννήθηκαν όταν κάποιος αμφισβήτησε όσα θεωρούνταν αυτονόητα. Θα μπορεί άραγε μια μηχανή να πραγματοποιήσει τέτοια εννοιολογικά άλματα ή θα περιορίζεται σε συνδυασμούς όσων έχει ήδη μάθει;».
Ο κ. Σαριδάκης προειδοποιεί και για τον κίνδυνο η υπερβολική εξάρτηση από την Τεχνητή Νοημοσύνη «να περιορίσει σταδιακά την ανθρώπινη φαντασία και την πρωτότυπη, ριζοσπαστική σκέψη». «Αν οι νέοι επιστήμονες συνηθίσουν να αναζητούν έτοιμες απαντήσεις από τις μηχανές, μπορεί να αποδυναμωθεί η ικανότητά τους να θέτουν τα πραγματικά καινούργια ερωτήματα. Προσωπικά πιστεύω ότι η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι να κατασκευάσουμε μηχανές που θα σκέφτονται όπως οι επιστήμονες – αυτό θα γίνει πολύ σύντομα – αλλά να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητές τους, ώστε οι ίδιοι οι επιστήμονες να μπορούν να σκέφτονται πιο ελεύθερα, πιο δημιουργικά και, κυρίως, πιο τολμηρά», καταλήγει.
—
Αναζητώντας σπάνια σήματα από τα βάθη του Σύμπαντος και των ωκεανών
—
Μπορεί όταν σκεφτόμαστε το Σύμπαν να έρχονται στο μυαλό μας εικόνες από αστέρια, γαλαξίες και αχανείς περιοχές σκοταδιού, ωστόσο μέσα σε αυτή την κοσμική απεραντοσύνη κρύβονται αόρατοι αγγελιοφόροι, τα νετρίνα. Πρόκειται για μικροσκοπικά υποατομικά σωματίδια, με εξαιρετικά μικρή μάζα και χωρίς ηλεκτρικό φορτίο, που μπορούν να ταξιδέψουν ανεμπόδιστα από τα πιο απομακρυσμένα σημεία του Σύμπαντος. Παρόλο που είναι το δεύτερο μεγαλύτερο σε αφθονία σωματίδιο στο Σύμπαν μετά τα φωτόνια, τα σωματίδια αυτά αλληλεπιδρούν ελάχιστα με την ύλη, οπότε η ανίχνευσή τους αποτελεί μεγάλη πρόκληση.
Για τον εντοπισμό νετρίνων υψηλής ενέργειας, οι επιστήμονες κατασκευάζουν μεγάλα παρατηρητήρια που βρίσκονται βαθιά κάτω από το νερό ή μέσα στον πάγο. Ένα τέτοιο παρατηρητήριο είναι το τηλεσκόπιο KM3NeT που κατασκευάζεται σε βάθος 2.500-3.500 μέτρων στη Μεσόγειο. Τα τηλεσκόπια αυτά καταγράφουν πολύ μεγάλο όγκο δεδομένων. «Τα γεγονότα που αναζητούμε είναι σπάνια και “κρύβονται” μέσα σε εκατομμύρια γεγονότα που αποτελούν υπόβαθρο και δεν μας ενδιαφέρουν», περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δρ Ευαγγελία Δρακοπούλου, ερευνήτρια Αστροσωματιδιακής Φυσικής στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος».
Για τον λόγο αυτό, η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί σημαντικό εργαλείο. Οι τεχνικές μηχανικής μάθησης, αναφέρει η κ. Δρακοπούλου, βοηθούν τους επιστήμονες σε τρία βασικά σημεία: «στον διαχωρισμό του σπάνιου σήματος από τα υπόλοιπα γεγονότα υποβάθρου, στον προσδιορισμό των χαρακτηριστικών των νετρίνων, όπως της ενέργειάς τους, της κατεύθυνσης και του τύπου του σωματιδίου που φτάνει στον ανιχνευτή, καθώς και στην επιτάχυνση της ανάλυσης δεδομένων και των προσομοιώσεων των αλληλεπιδράσεων των νετρίνων με την ύλη».
Η ερευνητική ομάδα της κ. Δρακοπούλου στο Ινστιτούτο Πυρηνικής και Σωματιδιακής Φυσικής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» αναπτύσσει μεθόδους μηχανικής μάθησης για την ανακατασκευή γεγονότων σε πειράματα νετρίνων, όπως για την εκτίμηση της ενέργειας των νετρίνων στο τηλεσκόπιο KM3NeT/ARCA. Ωστόσο, όπως διευκρινίζει η κ. Δρακοπούλου, «η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αντικαθιστά τη Φυσική ή την ανάλυση των δεδομένων. Είναι ένα εργαλείο που μάς επιτρέπει να αξιοποιούμε πληρέστερα την πληροφορία που ήδη υπάρχει στα δεδομένα μας».
Αντίστοιχες τεχνικές, τονίζει η ίδια, εφαρμόζονται σε πολλά άλλα πεδία: στη Χημεία για τη μελέτη μορίων και υλικών, στη Γεωφυσική, στην Ωκεανογραφία και στα δίκτυα αισθητήρων, ακόμα και στην πρόβλεψη της κυκλοφορίας στο οδικό δίκτυο. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αξιοπιστία των προβλέψεων. Όπως εξηγεί η κ. Δρακοπούλου, «στην Αστροσωματιδιακή Φυσική, όπως και στη Φυσική υψηλών ενεργειών, οι επιστήμονες επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους όχι μόνο στην εκτίμηση μιας παραμέτρου αλλά και στον υπολογισμό της αβεβαιότητας που έχει αυτή η εκτίμηση. Οι μέθοδοι για την ποσοτικοποίηση της αβεβαιότητας στις προβλέψεις των αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης είναι κρίσιμες σε κάθε τομέα όπου μια πρόβλεψη πρέπει να συνοδεύεται από μια αξιόπιστη εκτίμηση του πόσο μπορούμε να την εμπιστευτούμε, για παράδειγμα σε ιατρικές ή αναλυτικές εφαρμογές. Η Φυσική λειτουργεί εδώ ως ένα απαιτητικό πεδίο δοκιμών, όπου γνωρίζουμε τους νόμους που διέπουν τα δεδομένα και μπορούμε να ελέγξουμε αυστηρά αν ένα μοντέλο λειτουργεί σωστά».
Η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στην Αστροσωματιδιακή Φυσική έχει, όμως, και σημαντικές προκλήσεις, τις οποίες αναδεικνύει η ερευνήτρια του «Δημόκριτου» στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: Τα μοντέλα εκπαιδεύονται κυρίως σε προσομοιωμένα δεδομένα, που βασίζονται σε όσα ήδη γνωρίζουμε. Η φύση, όμως, μπορεί να μας δώσει γεγονότα που δεν έχουμε προβλέψει και τότε οι προβλέψεις των αλγόριθμων μπορεί να αποκλίνουν χωρίς να γίνει αμέσως αντιληπτό. Γι’ αυτό, συμπληρώνει, ο προσεκτικός έλεγχος με πραγματικά δεδομένα είναι απαραίτητος. «Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η ανίχνευση του KM3-230213A, του νετρίνου με τη μεγαλύτερη ενέργεια που έχει ανακαλυφθεί, του οποίου η ενέργεια ξεπερνούσε το εύρος των τότε προσομοιώσεων». Στην ίδια κατεύθυνση, η κ. Δρακοπούλου επισημαίνει ότι τα σπάνια φαινόμενα, εκεί όπου μπορεί να κρύβεται μια νέα ανακάλυψη, υποεκπροσωπούνται στα δεδομένα εκπαίδευσης των αλγορίθμων.
«Η ερευνητική μας ομάδα στο Ινστιτούτο Πυρηνικής και Σωματιδιακής Φυσικής», καταλήγει η ίδια, «επενδύει σημαντικά τα τελευταία χρόνια στη διαμόρφωση νέων επιστημόνων ικανών να αξιοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη με αξιοπιστία, διαφάνεια και κριτική σκέψη».
*Η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης από διαφορετικά πεδία στην Αστρονομία θα παρουσιαστεί σε εκδήλωση που διοργανώνει η «Science For You – SciFY» αυτή την Πέμπτη, 5 Νοεμβρίου 2026, στις 7 μ.μ., στο Impact Hub Athens (Καραϊσκάκη 28, Αθήνα). Στην εκδήλωση θα μιλήσουν ο Μάνος Σαριδάκης, η Ευαγγελία Δρακοπούλου, καθώς και η αστροφυσικός στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Φιόρη- Αναστασία Μεταλληνού, η οποία θα περιγράψει την ηχοποίηση των δεδομένων του Διαστήματος με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης, και η αστροφυσικός και υπεύθυνη του Γραφείου Εκπαίδευσης του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», Αιμιλία Σμυρλή, η οποία θα αναφερθεί στο πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη βοηθά τους επιστήμονες να μελετούν την ηλιακή δραστηριότητα και να κατανοούν καλύτερα τον διαστημικό καιρό.

Σ.Σ. Επισυνάπτεται καλλιτεχνική απεικόνιση της αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης για τη δημιουργία νέων φυσικών θεωριών που θα μπορούσαν να περιγράψουν το Σύμπαν. Η εικόνα δημιουργήθηκε από τον Μάνο Σαριδάκη με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (OpenAI/ChatGPT) και παραχωρήθηκε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για χρήση

Μαρία Κουζινοπούλου /ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ανοδική πορεία καταγράφουν οι ελληνικές εξαγωγές μελιού, με τις πωλήσεις στις διεθνείς αγορές να ξεπερνούν τα 31 εκατ. δολάρια το 2025.

Την ίδια στιγμή, η προστασία της ελληνικής προέλευσης και η αντιμετώπιση παραπλανητικών πρακτικών στην αγορά αποκτούν μεγαλύτερη σημασία για έναν κλάδο που αριθμεί περίπου 20.000 μελισσοκόμους και καλείται να αντιμετωπίσει το αυξημένο κόστος παραγωγής, τις επιπτώσεις της κλιματικής μεταβλητότητας και τον ανταγωνισμό από τα εισαγόμενα προϊόντα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της βάσης UN Comtrade του ΟΗΕ, όπως δημοσιεύονται μέσω της Παγκόσμιας Τράπεζας, οι εξαγωγές φυσικού μελιού από την Ελλάδα ανήλθαν το 2025 σε 6.936 τόνους, συνολικής αξίας 31,6 εκατ. δολαρίων, έναντι 6.274 τόνων και 28,6 εκατ. δολαρίων το 2024.
Πρόκειται για αύξηση περίπου 10,5% τόσο στις εξαγόμενες ποσότητες όσο και στην αξία τους, με τη Γερμανία, την Ιταλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βουλγαρία και τον Καναδά να περιλαμβάνονται στους σημαντικότερους προορισμούς του ελληνικού μελιού.
«Το ελληνικό μέλι διαθέτει ποιοτικά χαρακτηριστικά που μπορούν να του εξασφαλίσουν ακόμη ισχυρότερη θέση στις διεθνείς αγορές. Για να αξιοποιηθεί αυτή η δυναμική, όμως, είναι απαραίτητο να προστατεύσουμε την αυθεντικότητα και την προέλευσή του, διαμορφώνοντας συνθήκες διαφάνειας και δίκαιου ανταγωνισμού» δήλωσε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης.
Η ελληνική μελισσοκομία αποτελεί σημαντική παραγωγική δραστηριότητα για την ύπαιθρο, με παρουσία σε πολλές περιοχές της χώρας. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιοποιήθηκαν τον Ιανουάριο του 2026, το 2024 καταγράφονταν περίπου 20.000 μελισσοκόμοι και 2,2 εκατομμύρια κυψέλες, ενώ η ετήσια παραγωγή μελιού υπολογιζόταν σε 15.000 τόνους.
Πέρα από την παραγωγή μελιού, η δραστηριότητα των μελισσοκόμων συνδέεται άμεσα με την επικονίαση των καλλιεργειών και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, προσδίδοντας στον κλάδο ιδιαίτερη σημασία για το σύνολο της αγροτικής οικονομίας.
Ωστόσο, η διατήρηση της θέσης του ελληνικού μελιού στην αγορά δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις παραγόμενες ποσότητες ή τις εξαγωγικές επιδόσεις. Η δυνατότητα τεκμηρίωσης της προέλευσης και της αυθεντικότητάς του αποτελεί βασικό παράγοντα για την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και τη διασφάλιση συνθηκών ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων.
«Ασπίδα» για τους παραγωγούς το e-honey
Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται η θεσμοθέτηση του ψηφιακού συστήματος «Ισοζύγιο μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων – e-honey», με τον νόμο 5336/2026.
«Με τη θεσμοθέτηση του e-honey κάνουμε ένα ουσιαστικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, δημιουργώντας τη βάση για ένα σύγχρονο εργαλείο παρακολούθησης της αγοράς», τόνισε ο κ. Πρωτοψάλτης και πρόσθεσε «η αξία του ελληνικού μελιού πρέπει να αναγνωρίζεται και να επιστρέφει στους ανθρώπους που το παράγουν, ενώ ο καταναλωτής πρέπει να μπορεί να γνωρίζει με μεγαλύτερη βεβαιότητα την προέλευση του προϊόντος που επιλέγει».
Η νέα νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δημιουργεί το πλαίσιο για την ψηφιακή παρακολούθηση της παραγωγής, των εισαγωγών, της εμπορίας και της διακίνησης μελιού και άλλων μελισσοκομικών προϊόντων.
Στο σύστημα προβλέπεται η καταγραφή αποθεμάτων και διακινούμενων ποσοτήτων, καθώς και η διασύνδεση με το Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο και τα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου.
Παράλληλα, θα αξιοποιούνται δεδομένα ηλεκτρονικών τιμολογίων και ψηφιακών παραστατικών της ΑΑΔΕ, ώστε να ενισχυθεί η δυνατότητα παρακολούθησης των ποσοτήτων που εισέρχονται και διακινούνται στην αγορά.
Η δημιουργία του e-honey αποσκοπεί στον αποτελεσματικότερο έλεγχο της εφοδιαστικής αλυσίδας και στον περιορισμό παραπλανητικών πρακτικών σχετικά με την προέλευση του μελιού. Η αποτελεσματικότητά του θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών και τη διασύνδεση των διαθέσιμων δεδομένων.
Νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία συμπίπτει με την εφαρμογή νέων ευρωπαϊκών κανόνων για την επισήμανση της προέλευσης του μελιού, οι οποίοι ισχύουν από τις 14 Ιουνίου 2026.
«Η αποτελεσματική εφαρμογή του νέου συστήματος, σε συνδυασμό με τους ευρωπαϊκούς κανόνες επισήμανσης και τους ελέγχους στην αγορά, μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της αξιοπιστίας του μελιού που διακινείται στην Ελλάδα και στη διαμόρφωση καλύτερων προϋποθέσεων για την ανάπτυξη ενός κλάδου με σημαντικές παραγωγικές και εξαγωγικές δυνατότητες», είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Μεταξύ άλλων, οι κανόνες προβλέπουν την αναγραφή των χωρών προέλευσης και των αντίστοιχων ποσοστών στα μείγματα μελιού, παρέχοντας στους καταναλωτές περισσότερες πληροφορίες για το προϊόν που αγοράζουν.
Η προστασία της προέλευσης και οι προοπτικές του κλάδου βρέθηκαν επίσης στο επίκεντρο της επίσκεψης του κ. Πρωτοψάλτη στις εγκαταστάσεις της Αττικής Μελισσοκομικής Εταιρείας – Αλέξανδρος Πίττας, στο Κρυονέρι Αττικής.
Η οικογενειακή επιχείρηση, η ιστορία της οποίας ξεκινά το 1928, συνεργάζεται με περίπου 2.000 Έλληνες μελισσοκόμους και, σύμφωνα με την ενημέρωση που έγινε κατά την επίσκεψη, προμηθεύεται, ελέγχει, τυποποιεί και συσκευάζει περισσότερους από 2.000 τόνους μελιού ετησίως.
Ο κ. Πρωτοψάλτης ενημερώθηκε για τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου και συζήτησε με τη διοίκηση της εταιρείας για τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά, την προστασία της προέλευσης και τις δυνατότητες ενίσχυσης της εξωστρέφειας.
Η επίσκεψη ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ μελισσοκόμων και επιχειρήσεων τυποποίησης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική μελισσοκομία επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στις διεθνείς αγορές.
Με τις εξαγωγές να καταγράφουν αύξηση, το ζητούμενο για τον κλάδο δεν είναι μόνο η διάθεση μεγαλύτερων ποσοτήτων στο εξωτερικό, αλλά και η διατήρηση της προστιθέμενης αξίας του ελληνικού μελιού. Σε αυτή την προσπάθεια, η προστασία της προέλευσης, η αποτελεσματικότητα των ελέγχων και η διαφάνεια στην αγορά αποκτούν καθοριστική σημασία.
Η πρόκληση για τα επόμενα χρόνια είναι η εξαγωγική ανάπτυξη να συνοδευτεί από ουσιαστικά οφέλη για τους Έλληνες μελισσοκόμους, οι οποίοι καλούνται να διατηρήσουν την παραγωγή τους σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους, κλιματικής αβεβαιότητας και έντονου ανταγωνισμού.

Θ. Παπακώστας /ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πριν από λίγες ημέρες άκουσα κάποιον πανελίστα δημοσιογράφο, που δε γνωρίζω τ’ όνομά του, να απαγγέλλει διθυραμβικά την παρακάτω φράση: “Ο Άδωνις Γεωργιάδης είναι το πιο τοξικό πρόσωπο της χώρας”.  Μάλιστα, κύριοι, πολύ καλά ακούσατε.

  Επειδή τυχαίνει να γνωρίζω κάποια ελάχιστα πράγματα για την τοξικότητα, θα σας αναφέρω μερικά παραδείγματα κόσμιας και ευγενέστατης συμπεριφοράς, που έχουμε παρακολουθήσει όλοι μας.

   Ο μακαρίτης Μένιος Κουτσόγιωργας, όπως γνωρίζετε, ήταν ευγενικός, προσηνής και πάντα γλυκομίλητος. Στόμα είχε και μιλιά δεν είχε, που λένε και κάποια βιβλία.

   Οι αυριανιστές συντάκτες εκείνου του ευγενέστατου φύλλου εφημερίδας , που κυκλοφορούσε σε χιλιάδες αντίτυπα  για πολλά χρόνια, φημίζονταν για την άρτια έκφραση των κειμένων τους, για τη λεπτότητα των χαρακτηρισμών τους και για την ήπια πολιτική αντιπαράθεση, που ασκούσαν κυρίως απέναντι στον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, όταν ήταν Πρωθυπουργός. Πολλοί έπαινοι γράφονταν τότε σ’ αυτό το φύλλο. Τι να θυμηθεί κανείς;

    Ο Άκης Τσοχατζόπουλος διακρινόταν για την ευχέρεια που είχε να αναλύει όλα τα φαινόμενα της κοινωνίας, με κάτι λέξεις που δεν καταλάβαινε κανείς και για το λόγο αυτό δεχόταν δυνατά χειροκροτήματα σε κάθε του εμφάνιση. Ήταν όμως ειδικός σε κάτι άλλο. Ας μην το αναφέρουμε τώρα και χαλάσουμε τη σούπα.

    Η κυρία Κατερίνα Ακριβοπούλου, με την μπάσα φωνή της, μας ενημέρωνε πάντα με ακρίβεια, για όλα τα συμβαίνοντα στην Ελλάδα κι ήταν τόσο ήρεμη, τόσο γλυκομίλητη, που νόμιζες πως είχε φοιτήσει στο Αρσάκειο κι είχε αποκτήσει τους ευγενείς τρόπους συμπεριφοράς, που όλοι θαύμαζαν στο γυαλί.  Ο συνάδελφός της κ. Σωτήρης Καψώχας διακρινόταν για το μειλίχιο ύφος του και για τη διακριτικότητα, με την οποία εξέφραζε τις απόψεις του, προσπαθώντας να μη θίξει κανέναν από τους πολιτικούς αντιπάλους του Σύριζα, στον οποίο είχε στρατευθεί. Η αντικειμενικότητά του ήταν υποδειγματική.

    Ο κ. Παύλος Πολάκης, σημαντικό στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ, όντας υφυπουργός υγείας στην αρχή και στη συνέχεια βουλευτής της αντιπολίτευσης, είναι πασίγνωστος για την ευγένεια, με την οποία συνομιλεί στη βουλή και για τον άψογο τρόπο, που αντιμετωπίζει τις τοξικότητες του  Αδώνιδος Γεωργιάδη.  Εντελώς ατοξικός ο σφακιανός.

   Η κυρία Ζωή Κωνσταντοπούλου, αρχηγός της Πλεύσης Ελευθερίας, έχει σπάσει κάθε ρεκόρ ευγενούς συμπεριφοράς στη Βουλή των Ελλήνων, με τις ήπιες εκφράσεις της, με το γεγονός ότι δε διακόπτει κανέναν ομιλητή, με τον καλό λόγο στο στόμα της και την κατανόηση που δείχνει, όταν κάποιοι κυβερνητικοί βουλευτές, της επιτίθενται με ανοίκειες εκφράσεις. Η τοξικότητα της είναι παντελώς άγνωστη.

  Κάποιοι τραγουδιστές, στρατευμένοι στον ΣΥΡΙΖΑ, έχουν γράψει τραγούδια, που υμνούν την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, τον Κούλη δηλαδή, και κάνουν τους οπαδούς της Νέας Δημοκρατίας, να συγκινούνται από τους υπέροχους στίχους, που ακούγονται στα ερτζιανά κύματα χωρίς ίχνος τοξικότητας και ύβρεων.

  Κάποιοι δημοσιογράφοι και κάποιοι ξεπεσμένοι τώρα ηθοποιοί, με μπόλικη διάθεση συγκαταβατικότητας στις εκπομπές τους, όταν μιλούν για την Κυβέρνηση, κυριολεκτικά στάζει μέλι το στόμα τους και εξυμνούν το έργο της Κυβέρνησης με τον καλύτερο τρόπο. Αν αντέξετε να παρακολουθήσετε τις εκπομπές αυτές, θα καταλάβετε όλοι, ότι οι δημοσιογράφοι αυτοί και οι ηθοποιοί δεν ξέρουν τι θα πει τοξικός λόγος.

 Οπότε ένα είναι το συμπέρασμα και πρέπει να το αποδεχτούμε όλοι. Αφού όλοι οι παραπάνω παράγοντες της πολιτικής μας ζωής είναι άψογοι, ευγενέστατοι και ευπροσήγοροι, δίκαια χαρακτηρίζουν τον κ. Αδώνιδα Γεωργιάδη σαν τον κορυφαίο τοξικό της πολιτικής μας ζωής.

    Μια μικρή διαφορά υπάρχει μόνο. Ο κ. Άδωνις Γεωργιάδης ψηφίζεται και εκλέγεται με 100.000 ψήφους περίπου και βρίσκεται στη Βουλή είκοσι χρόνια τώρα. Μάλλον αρέσει σε πολλούς η τοξικότητά του. Καταλάβατε;

Δημήτριος Π. Τοπάλης

Τα σημαντικότερα γεγονότα της σημερινής ημέρας

1789…. Κατά τη διάρκεια της γαλλικής επανάστασης, εθνικοποιείται η περιουσία της γαλλικής εκκλησίας.

1903…. Εκδίδεται το πρώτο φύλλο της αγγλικής εφημερίδας «Daily Mirror».

1912…. Α’ Βαλκανικός Πόλεμος: Η ελληνική σημαία υψώνεται στο Aγιο Oρος. Το αντιτορπιλικό «Θύελλα» αποβιβάζει άγημα στη Δάφνη, που κινείται προς Καρυές. Από το Θωρηκτό «ΑΒΕΡΩΦ» και τα αντιτορπιλικά «Ιέραξ» και «Πάνθηρ» άγημα 200 ανδρών καταλαμβάνει τη Διώρυγα του Ξέρξη. Ο Aθως απελευθερώνεται.

1917…. Ο υπουργός Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας, Άρθουρ Τζέιμς Μπάλφουρ, δηλώνει ότι «ήρθε η ώρα, οι Εβραίοι να αποκτήσουν κράτος στην Παλαιστίνη». Θα μείνει στην ιστορία ως «Διακήρυξη Μπάλφουρ», πάνω στην οποία θα βασιστεί η ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1948.

1930…. Ο Χαϊλέ Σελασιέ, πρώην Ρας Ταφάρι, στέφεται αυτοκράτορας της Αιθιοπίας.

1934…. Ιδρύεται ο νομός Κιλκίς και καθορίζονται λεπτομερώς τα όριά του.

1940…. Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος: Ο ελληνικός στρατός καταδιώκει τους ιταλούς στο αλβανικό έδαφος. Ενενήντα νεκροί και 209 τραυματίες είναι ο απολογισμός των αεροπορικών βομβαρδισμών των ιταλών σε Θεσσαλονίκη, Κέρκυρα, Λάρισα, Βόλο, Χανιά και Κόρινθο.

1948…. Ο Δημοκρατικός, Χάρι Τρούμαν, εκλέγεται 33ος πρόεδρος των ΗΠΑ.

1949…. Υστερα από σκληρές διαβουλεύσεις στη Χάγη, η Ινδονησία γίνεται ανεξάρτητο κράτος.

1960…. Ο εκδοτικός οίκος «Penguin» αθωώνεται από την κατηγορία της προσβολής της δημοσίας αιδούς στην υπόθεση με το μυθιστόρημα του Ντέιβιντ Χ. Λόρενς «Ο εραστής της Λαίδης Τσάτερλι».

1963…. Για πρώτη φορά γίνονται δεκτές στο Βατικανό από τον Πάπα πέντε γυναίκες ως αντιπρόσωποι στη 2η Σύνοδο του Βατικανού.

1964…. Στη Σαουδική Αραβία, εκθρονίζεται ο βασιλιάς Σαούντ και τη θέση του παίρνει ο πρίγκιπας Φεϊζάλ.

1967…. Πραγματοποιείται στον «Ευαγγελισμό» η πρώτη επιτυχημένη εγχείριση ανοιχτής καρδιάς στην Ελλάδα.

1976…. Ο Τζίμι Κάρτερ εκλέγεται 39ος πρόεδρος στις ΗΠΑ. Είναι ο πρώτος πρόεδρος από νότια πολιτεία από την εποχή του Εμφυλίου Πολέμου.

1977…. Πρωτοφανής νεροποντή πλήττει την Αττική, με 22 νεκρούς, εκτεταμένης διάρκειας συσκότιση και ανυπολόγιστες ζημιές στις δυτικές συνοικίες της Αθήνας.

1982…. Εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην Αθήνα ο δακτύλιος, προκειμένου να καταπολεμηθεί το νέφος.

1991…. Ενθρονίζεται ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος Α΄στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου, στο Φανάρι.

      …. Την ίδια μέρα, ένας αστυνομικός σκοτώνεται και άλλοι έξι τραυματίζονται μετά από εκτόξευση ρουκέτας σε λεωφορείο των ΜΑΤ. Την ευθύνη αναλαμβάνει, με προκήρυξή της, η 17Ν.

1995…. Αρχίζει το πειραματικό πρόγραμμα χορήγησης μεθαδόνης σε χρήστες ναρκωτικών ουσιών.

1998…. Ο ΟΤΕ γίνεται η πρώτη ελληνική επιχείρηση που φιγουράρει στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης.

2000…. Κλείνει το ιστορικό στάδιο του Γουέμπλεϊ, στο Λονδίνο. Θα γκρεμιστεί και θα ξαναχτιστεί για να φιλοξενήσει μεταξύ άλλων και τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012.

2002…. Διεξάγονται κοινοβουλευτικές εκλογές στη Γεωργία. Η καταμέτρηση των αποτελεσμάτων, που δίνει προβάδισμα στον κυβερνητικό συνασπισμό του προέδρου Σεβαρντνάντζε, διακόπτεται από καταγγελίες της αντιπολίτευσης για νοθεία. Τις επόμενες ημέρες οι δρόμοι της Τιφλίδας γίνονται θέατρο μαζικών διαδηλώσεων, αλλά και βίαιων επεισοδίων, με αποκορύφωμα την κατάληψη της Βουλής, στις 22 του μηνός, από τους υποστηρικτές της αντιπολίτευσης. Ο Έντουαρντ Σεβαρντνάντζε υποχρεώνεται σε φυγή και την επόμενη ημέρα υποβάλλει την παραίτηση του. Οι εκλογές ακυρώνονται και οι πολίτες της Γεωργίας κλείνουν νέο ραντεβού με τις κάλπες 45 ημέρες αργότερα.

2004…. Επανεκλογή στην προεδρία των ΗΠΑ για τον Τζορτζ Μπους, που συγκεντρώνει ποσοστό 51% έναντι 48% του αντιπάλου του Τζον Κέρι.

Γεννήσεις

Το 739 γεννήθηκε ο Αυστριακός συνθέτης, Καρλ Ντίτερς φον Ντίτερσντοφ.

Το 1755  γεννήθηκε η βασίλισσα της Γαλλίας και σύζυγος του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄, Μαρία Αντουανέτα,

 το 1906 ο ιταλός σκηνοθέτης Λουκίνο Βισκόντι,

το 1911 ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης (Αλεπουδέλης), που τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1979,

το 1913 ο αμερικανός ηθοποιός, Μπαρτ Λάνκαστερ

το 1924 γεννήθηκε ο ηθοποιός Σταύρος Ξενίδης.

 το 1938 η βασίλισσα Σοφία της Ισπανίας.

Θάνατοι

Το 1950 πέθανε ο ιρλανδός θεατρικός συγγραφέας, Τζορτζ Μπέρναρντ Σο, που βραβεύτηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1925,

το 1960 ο έλληνας αρχιμουσικός και συνθέτης, Δημήτρης Μητρόπουλος

 το 1975 ο ιταλός σκηνοθέτης και συγγραφέας, Πιερ Πάολο Παζολίνι.

Το 1986 πεθαίνει ο Αμερικανός ηθοποιός, Πολ Φρις, που “χάρισε” τη φωνή του σε αρκετούς από τους ήρωες του Ντίσνεϊ.

Το 1996 πεθαίνει ο ιδρυτής και πρόεδρος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή, Άγγελος Γουλανδρής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ