Το ΠΑΣΟΚ αποφεύγει να προκαταλάβει το μέλλον του. Δεν κατονομάζει συνεργασίες, δεν κλείνει πόρτες, δεν προαναγγέλλει συμμαχίες. Χώρια ότι κάποια στελέχη του -όπως ο λαλίστατος εκπρόσωπος Τύπου που όλο μιλάει χωρίς να λέει τίποτα- νομίζουν ότι ζούμε στα μέσα του περασμένου αιώνα και μιλάνε για… Δεξιά!! Μόνο … «ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά» δεν φωνάζει κάθε λίγο και λιγάκι…
Όπως και νάναι, στο «ανδρουλακικό» ΠαΣοΚ ισχυρίζονται ότι
πρώτα μιλά η κάλπη, ύστερα οι αποφάσεις.
Για τον Χάρη Δούκα, όμως, αυτή η στάση δεν αρκεί. Ζητά κάτι πιο σαφές, πιο δεσμευτικό, σχεδόν καταστατικό: ένα συνέδριο που θα αποκλείει ρητά κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία.
Το αίτημα έχει ενδιαφέρον, όχι τόσο για το περιεχόμενό του ,όσο για τη λογική του. Τα κόμματα συνήθως ορίζουν τον εαυτό τους μέσα από στόχους και προτάσεις. Δεν συγκροτούν ταυτότητα με απαγορεύσεις. Δεν δηλώνουν τι δεν θα κάνουν, αλλά τι επιδιώκουν να κάνουν. Εδώ, αντί για θετική στρατηγική, προτείνεται ένας αρνητικός όρκος πίστης.
Προφανώς, η πρόταση δεν αφορά μόνο μια μελλοντική κυβερνητική εξίσωση. Λειτουργεί και ως εσωκομματικό σήμα. Ο δήμαρχος Αθηναίων επιχειρεί να χαράξει διακριτή γραμμή, να εμφανιστεί ως φορέας ενός πιο καθαρού «προοδευτικού» στίγματος, να επαναφέρει το ΠΑΣΟΚ σε έναν ρόλο αντιδεξιού προπυργίου. Πρόκειται για μια προσπάθεια επανανοηματοδότησης της ταυτότητας του κόμματος μέσα από το «αντί». Μα αν αποκλείεις τον πολιτικό ρεαλισμό, τότε μοιραία γίνεται αυτό που ζητείται να κάνουν τα οπίσθια του Πολυχρόνη, για να μη γίνουμε… ευζώνοι!
Το ερώτημα, ωστόσο, είναι αν υπάρχει πραγματικό κενό σε αυτή την αγορά. Υστερεί πράγματι το σημερινό ΠΑΣΟΚ σε αντιδεξιό λόγο; Απουσιάζει η κριτική στη Νέα Δημοκρατία από τη ρητορική του; Ή μήπως το ζητούμενο δεν είναι η ένταση της αντίθεσης, αλλά η αξιοπιστία της πρότασης;
Η εμπειρία των «προοδευτικών μετώπων» δεν είναι ενθαρρυντική. Ο ΣΥΡΙΖΑ επένδυσε σε αυτό το σχήμα, με σύμμαχο την απλή αναλογική, και κατέληξε να υποστεί στρατηγική ήττα. Παρά τις ευνοϊκότερες συνθήκες, το εγχείρημα δεν απέδωσε, ίσως γιατί τα μέτωπα άλλων εποχών δεν μεταφράζονται εύκολα στο παρόν.
Τελικά, αυτό που εμφανίζεται ως εσωκομματική διαφοροποίηση μπορεί να είναι απλώς μια υπερβολική επιβεβαίωση μιας πολιτικής ανοησία. Όμως τα κόμματα δεν ζουν από ληξιαρχικές πράξεις, ούτε από προληπτικές αρνήσεις. Και το να ζητάς από το ΠΑΣΟΚ να αποκλείσει εκ των προτέρων επιλογές, μοιάζει ως να ζητάς από το ελάφι να βγάλει κέρατα…
