Λίγο μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, η αντιπολίτευση εν χορώ θέλησε να «παίξει μπάλα» στο πεδίο των ευαίσθητων εθνικών θεμάτων. Μαζί της και οι λεγόμενες … πατριωτικές δυνάμεις, που θεώρησαν ότι βρήκαν και πάλι ευκαιρία να … ρίξουν την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Κάποιοι μάλιστα, που επί των ημερών τους οι Τούρκοι αλώνιζαν στο Αιγαίο κι έκαναν περιπολίες στο Σούνιο, βρήκαν να πουν ότι η Ελλάδα υποχωρεί μπροστά στις τουρκικές αξιώσεις και ότι η «νηνεμία» στα ελληνοτουρκικά επιτυγχάνεται με εθνικές εκπτώσεις! Το δε κόμμα Τσίπρα, που παρέδωσε γλώσσα κι εθνικότητα στα Σκόπια, ανέφερε ότι η κυβέρνηση «παρέδωσε εθνική κυριαρχία»!
Είναι εντυπωσιακό πόσο εύκολα κάποιοι ανακαλύπτουν εθνικές υποχωρήσεις όταν βρίσκονται στην αντιπολίτευση και πόσο δύσκολα δίνουν εξηγήσεις για τα πεπραγμένα τους όταν βρίσκονταν στην εξουσία. Η εθνική ευαισθησία, όμως, δεν μπορεί να λειτουργεί με διακόπτη, ούτε να ενεργοποιείται μόνο όταν προσφέρεται ως όπλο για την κομματική αντιπαράθεση.
Κι όμως, δεν είπαν κουβέντα όταν το State Department χαρακτήρισε «πράξη μη εποικοδομητική και προκλητική» την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Δεν είπαν κουβέντα ούτε και μετά την ανακοίνωση, από το βήμα του ΟΗΕ, των έξι κορυφαίων μερών, ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι «ανυπόστατο, άκυρο, που αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο». Τα έξι μέρη είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Αίγυπτος, η Ελλάδα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Κύπρος και το Μπαχρέιν.
Αλήθεια, γιατί αυτή η επιλεκτική κι υποκριτική ευαισθησία; Γιατί ηχηρές καταγγελίες όταν πρόκειται να πληγεί η κυβέρνηση, αλλά τόσο χαμηλοί τόνοι όταν διεθνείς τοποθετήσεις ενισχύουν την ελληνική επιχειρηματολογία; Αν η αγωνία τους είναι πράγματι εθνική, οφείλουν να εξηγήσουν γιατί τα συγκεκριμένα δεδομένα δεν είχαν την ίδια προβολή και την ίδια βαρύτητα στη δημόσια κριτική τους.
Δεν είπαν κουβέντα ούτε για την επανεκκίνηση των διαδικασιών ανάμεσα στη χώρα μας και την Αίγυπτο για τον καθορισμό ΑΟΖ ανατολικά του 28ου Μεσημβρινού και δυτικά της ήδη οριοθετημένης ΑΟΖ, δηλαδή στο κρίσιμο τρίγωνο Ελλάδας – Αιγύπτου – Λιβύης.
Κι εδώ βρίσκεται η ουσία: τα εθνικά συμφέροντα δεν κρίνονται από τις κραυγές, τις αναρτήσεις και τις καταγγελίες της στιγμής, αλλά από τις διπλωματικές κινήσεις, τις διεθνείς συμμαχίες και τα αποτελέσματα που μπορούν να τεκμηριωθούν. Όποιος θέλει να ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση έχει κάθε δικαίωμα να το κάνει. Όταν, όμως, μιλά για εθνική ήττα, οφείλει να παρουσιάζει και τα στοιχεία που στηρίζουν αυτόν τον βαρύ ισχυρισμό.
Οι ίδιοι ή σχεδόν οι ίδιοι που σήμερα συμπεριφέρονται ως πολέμαρχοι δεν είχαν ανησυχήσει όταν όσοι χειρίστηκαν ανεπιτυχώς το ζήτημα της ΑΟΖ με τη Λιβύη στις περιόδους 2007-2009 και 2010-2012, άφηναν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα. Από τότε ήταν ξεκάθαρο ότι οι ισχυροί παράγοντες της Λιβύης είχαν σημαντικά οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα στην Τουρκία.
Πού ήταν, λοιπόν, οι σημερινές ευαισθησίες, στις τότε κυβερνητικές αποτυχίες; Ποιες πρωτοβουλίες αναλήφθηκαν, ποιες συμφωνίες προχώρησαν και ποια αποτελέσματα εξασφαλίστηκαν; Η επίκληση του πατριωτισμού δεν αποτελεί απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα. Είναι, αντιθέτως, η αρχή της συζήτησης. Γιατί όποιος απαιτεί λογοδοσία από τους σημερινούς κυβερνώντες οφείλει να αποδέχεται ακριβώς την ίδια απαίτηση και για τη δική του πολιτική διαδρομή.
Ας τα ξαναπούμε λοιπόν: Όλοι αυτοί (εκ Δεξιών κι Αριστερών) που σήμερα δείχνουν να επιχαίρουν χαιρέκακα και να μιλούν για ήττα της Ελλάδας, τι έκαναν όταν κυβέρνησαν;
Θα βρεθεί άραγε κάποιος εξ αυτών να μιλήσει καθαρά στην κοινωνία; Ή θα συνεχίσουν να «παίζουν» εκ του ασφαλούς, σ’ ένα τόσο ευαίσθητο θέμα;
Ξέρετε κάτι; Η διαφορά ανάμεσα στην υπεύθυνη αντιπολίτευση και στην ευκαιριακή καταγγελία είναι απλή: η πρώτη ελέγχει, τεκμηριώνει και προτείνει, ενώ η δεύτερη αρκείται δημαγωγικά να καταγγέλλει, ελπίζοντας ότι η ένταση θα υποκαταστήσει τα επιχειρήματα.
Ξέρετε κάτι ακόμη; Μετά όσα συνέβησαν στον ΟΗΕ και την ανακοίνωση των έξι μερών, στην Τουρκία επικράτησε και εξακολουθεί να επικρατεί έντονος εκνευρισμός, συμφώνως με την εικόνα που περιγράφεται για τις αντιδράσεις της τουρκικής πλευράς. Από τον Ερντογάν μέχρι τα στελέχη της τουρκικής διπλωματίας. Η Άγκυρα γνωρίζει ότι η Ελλάδα αντιπαραθέτει στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο τη δική της νομική και διπλωματική επιχειρηματολογία, με τη στήριξη σημαντικών διεθνών και περιφερειακών εταίρων.
Αυτό είναι το στοιχείο που δεν χωρά εύκολα στα συνθήματα περί εθνικής ήττας: η Ελλάδα δεν βρίσκεται μόνη της στη διπλωματική αντιπαράθεση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αίγυπτος, η Κύπρος, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούν σημαντικούς παράγοντες στο ευρύτερο διπλωματικό πεδίο. Συν τον παραδοσιακό σύμμαχο, το Ισραήλ. Μάλιστα, η παρουσία σημαντικών μουσουλμανικών χωρών μεταξύ όσων αντιτίθενται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο αποδυναμώνει την προσπάθεια της Άγκυρας να εμφανίσει τη θέση της ως αυτονόητη περιφερειακή πραγματικότητα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα λύθηκε. Σημαίνει, όμως, ότι η εικόνα είναι πολύ πιο σύνθετη από εκείνη που παρουσιάζουν όσοι βιάστηκαν να μιλήσουν για ελληνική ήττα.
Ας τελειώνουμε, λοιπόν, με την υποκρισία των εύκολων συνθημάτων. Όποιος θεωρεί ότι η Ελλάδα υποχωρεί, ας κατονομάσει τις υποχωρήσεις, ας παρουσιάσει τα στοιχεία και ας εξηγήσει ποια διαφορετική πολιτική προτείνει. Και όποιος επικαλείται τον πατριωτισμό, ας θυμηθεί ότι αυτός δεν είναι προνόμιο κανενός κόμματος ούτε σημαία ευκαιρίας για την πολιτική του επιβίωση.
Τα εθνικά θέματα απαιτούν σοβαρότητα, συνέπεια και καθαρό λόγο κι όχι πανηγυρισμούς επάνω σε κάθε δυσκολία της χώρας.
Πάντως, το ερώτημα παραμένει: θέλουν πράγματι να υπερασπιστούν τα εθνικά συμφέροντα ή απλώς να εκμεταλλευτούν κάθε εθνική πρόκληση για να πλήξουν την κυβέρνηση; Όσο αποφεύγουν να απαντήσουν με συγκεκριμένα στοιχεία, τόσο θα μένει η εντύπωση ότι η αγωνία τους για την Ελλάδα αρχίζει και τελειώνει εκεί όπου αρχίζει η αγωνία τους για την εξουσία.
