Αρχική Blog Σελίδα 890

Αλεξάνδρεια: Σε πνεύμα εθνικής συγκίνησης η εκδήλωση για τους δύο Μακεδονομάχους Σταθμάρχες – Βίντεο – φωτό

Με παρουσία αρκετού κόσμου στον ΣΣ Αλεξάνδρειας έλαβε χώρα η δεύτερη σε χρονική σειρά εκδήλωση μνήμης για τους δύο ήρωες Μακεδονομάχους Σταθμάρχες, Παρίση Παρίση και Ρένο Παρασκάκη.

Ρεπορτάζ: Βασίλης Σιμόπουλος

Σε κλίμα έντονης συγκίνησης παρέστησαν επίσης οι ομώνυμοι εγγονοί των δύο ηρώων, οι οποίοι προέβησαν σε αποκλειστικές δηλώσεις στην κάμερα του Έμβολος. Δηλώσεις παραχώρησε επίσης και το μέλος της Ομάδας Δράσεων Ενεργών Πολιτών Αλεξάνδρειας, Μανώλης Πουρλιώτης, που μας πληροφόρησε για την πλούσια δράση της ομάδας. Παρέστησαν αρκετοί επίσημοι, σιδηροδρομικοί υπάλληλοι και απλός κόσμος. Από πλευράς δημοτικής αρχής η Αντιδήμαρχος Αλεξάνδρειας Ελένη Λαφαζάνη. Ο Εκκλησιαστικός Επίτροπος του Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου Αλεξάνδρειας Αρχιμανδρίτης Διονύσιος Ανθόπουλος τέλεσε Ιερό Τρισάγιο ενώπιον των δύο προτομών των ηρώων.

Τέλος, η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την κατάθεση στεφάνων.

Την όλη εκδήλωση διηύθυνε με επιτυχία ο κ. Χαράλαμπος Τσολάκης. Την ευθύνη της διοργάνωσης είχε ο συνταξιούχος σιδηροδρομικός κ. Δημήτρης Κούγκας.

Δείτε το βίντεο:

Φωτογραφίες:

P1010449 P1010450 P1010451 P1010452 P1010453 P1010454 P1010455 P1010456 P1010457 P1010458 P1010459 P1010460 P1010461 P1010462 P1010463 P1010464 P1010465 P1010466 P1010467 P1010468 P1010469 P1010470 P1010471 P1010472 P1010473 P1010474 P1010475 P1010476 P1010477 P1010478 P1010479 P1010480 P1010481 P1010482 P1010483 P1010484 P1010485 P1010486 P1010487

Κρίταμο για το ταξίδι, χαρούπι για απώλεια βάρους και τσάι του βουνού για δυνατή μνήμη

Ένας θησαυρός στα παραμελημένα και υποχρησιμοποιούμενα φυτά

«Όταν ταξιδεύετε, να παίρνετε πάντα μαζί σας λίγο κρίταμο», έλεγε πριν από χιλιάδες χρόνια, στα κείμενά του, ο Διοσκουρίδης, γνωστός γιατρός, φαρμακολόγος και βοτανολόγος της αρχαιότητας καθώς ήταν από τότε γνωστό ότι το κρίταμο περιέχει μεγάλες ποσότητες βιταμινών και έχει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση. Το χαρούπι, από την άλλη πλευρά, είναι ιδανικό για όσους επιθυμούν να χάσουν βάρος καθώς περιέχει φυσικά σάκχαρα και όταν καταναλώνεται, σταματά το αίσθημα της πείνας. Ο καρπός του αγριοτριαντάφυλλου χρησιμοποιείται για αρθριτικούς πόνους, ενώ το τσάι του βουνού ενισχύει τη μνήμη.

Τα παραπάνω είναι λίγες μόνο περιπτώσεις από τα παραμελημένα και υποχρησιμοποιούμενα φυτά, τα οποία, όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ–ΜΠΕ η Δρ. Ελένη Μαλούπα, Επιμελήτρια Βαλκανικού Βοτανικού Κήπου Κρουσσίων, ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, δεν είναι ευρύτερα γνωστά στο κοινό, δεν είναι διαθέσιμα σε όλα τα καταστήματα αλλά σε ελάχιστα, επομένως δεν κυκλοφορούν πολύ στην αγορά.

«Το πρόβλημα με τα υποχρησιμοποιούμενα φυτά ξεκινάει από το γεγονός ότι δεν μπορεί κανείς να τα βρει εύκολα στην αγορά», λέει χαρακτηριστικά, ενώ υπογραμμίζει την ανάγκη ανάδειξής τους σε επίπεδο εθνικής στρατηγικής. «Μπορούμε να πείσουμε τον κόσμο να τα ζητάει. Να ζητάει, για παράδειγμα, τον ελληνικό κράταιγο για να ρίξει την πίεσή του και το τσάπουρνο για την ισχυρή αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική του δράση», σημειώνει και προσθέτει πως η χώρα διαθέτει έναν τεράστιο θησαυρό με 6.800 αυτοφυή είδη. «Τα φάρμακα χρειάζονται, όταν πια το πρόβλημα έχει γίνει πολύ σοβαρό. Το θέμα είναι πριν να γίνει σοβαρό, να μπορέσουμε σε καθημερινή βάση να ενισχύουμε το σύστημά μας με τη χρήση βοτάνων. Αυτό είναι το βασικό και αυτό πρέπει να είναι τρόπος ζωής», σχολιάζει.

2 agora votanon

Μιλώντας ειδικότερα για το κρίταμο, εξηγεί ότι περιέχει μεγάλες ποσότητες βιταμινών, βιταμίνη C, και οξέα, επομένως έχει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, κάτι που ο Διοσκουρίδης γνώριζε χιλιάδες χρόνια πριν. Σταδιακά πέρασε η χρήση του στις επόμενες γενικές. Παράλληλα δηλώνει: «Εγώ, για παράδειγμα, που είμαι από τη Χίο, ήρθα σε επαφή με το κρίταμο από πολύ μικρή ηλικία γιατί η μητέρα μου το χρησιμοποιούσε πάρα πολύ στις σαλάτες και σαν συνοδευτικό σε μεζέδες. Στη συνέχεια αξιοποιήθηκε από μια νεαρή γεωπόνο, την Αργυρώ Κουτσουράδη, η οποία βρίσκεται στη Χίο και έβαλε στη λογική της καλλιέργειας των αρωματικών φυτών και το κρίταμο και την κάπαρη, που χρησιμοποιούνταν από παλιά και τώρα δεν μπορείς να τη βρει κάποιος πολύ εύκολα».

Στο μεταξύ, όλο και περισσότερο γνωστό γίνεται το τελευταίο διάστημα το χαρούπι, το οποίο έχει εξαιρετικές ιδιότητες καθώς περιέχει όλο το σύμπλεγμα των βιταμινών και ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιδιαρροϊκή δράση. Είναι κατάλληλο για κοιλόπονο και προβλήματα στο έντερο, ενώ έχει αντιδιαβητική δράση και βοηθά όσους επιθυμούν να χάσουν κιλά. «Όποιος το βάζει στη διατροφή του αισθάνεται χορτασμένος, επομένως μειώνει την ποσότητα της τροφής που λαμβάνει, εξασφαλίζοντας παράλληλα τις βιταμίνες, τα σάκχαρα, τα μεταλλικά άλατα που περιέχει το χαρούπι. Αξίζει να σημειωθεί ότι στα συστατικά του περιλαμβάνονται το σύμπλεγμα των βιταμινών Β, οι βιταμίνες Α και E, και ακόμη κάλιο, ασβέστιο μαγνήσιο, σίδηρος, χαλκός, μαγγάνιο και ψευδάργυρος. Για τις γυναίκες που βρίσκονται στο στάδιο της εμμηνόπαυσης μπορεί μια κουταλιά χαρουπόμελο να υποκαταστήσει το ασβέστιο που χρειάζονται. Εναλλακτικά υπάρχει και σε κομματάκια για την παρασκευή ροφήματος, αφού μείνει για 15 με 20 λεπτά σε βραστό νερό» επισημαίνει η κ. Μαλούπα.

FB IMG 1760007138093

Ειδικά για τον καρπό του αγριοτριαντάφυλλου αναφέρει ότι είναι ένας κόκκινος καρπός, που παλιά ο κόσμος χρησιμοποιούσε για κρυολογήματα καθώς έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση. Διαθέτει, όμως, επίσης βιταμίνες Α, C και Ε, όλα τα οξέα, μέταλλα, φώσφορο, κάλλιο, μαγνήσιο, ασβέστιο, σίδηρο και κερκετίνη, η οποία είναι ισχυρό φλαβονοειδές, επομένως έχει αντιοξειδωτική δράση. Χρησιμοποιείται για αρθριτικούς πόνους, ενώ ειδικά για την εν λόγω χρήση περιέχεται σε γνωστά φάρμακα που κυκλοφορούν στην αγορά.

Όσο για το τσάι του βουνού σχολιάζει ότι περιέχει σιδερίτη, ο οποίος αποδεδειγμένα, σύμφωνα με έρευνες, τονώνει τη μνήμη. «Θα πρότεινα να συνδυάζεται με δεντρολίβανο και με λίγο φασκόμηλο για να ενισχύσει κανείς αυτό το σύστημα», προσθέτει.

Επί του πρακτέου, η ίδια υπογραμμίζει ότι οι επιστήμονες που ασχολούνται με τον εν λόγω κλάδο τις τελευταίες δεκαετίες δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ένταξης της ενίσχυσης των παραγωγών και των καλλιεργητών στη στρατηγική της χώρας, ενώ και η ίδια κατέθεσε μελέτη στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, με αντικείμενο τους βοτανικούς κήπους στην Ελλάδα, τη διατήρηση και την αξιοποίηση των ελληνικών φυτών.

FB IMG 1760007155804

«Εφόσον οι παραγωγοί ενισχυθούν ώστε να τα καλλιεργήσουν όλα αυτά τα φυτά, δεν θα είναι μόνο δέκα σε όλη την Ελλάδα, θα γίνουν δέκα χιλιάδες και αν γίνουν δέκα χιλιάδες, τότε τα αρωματικά φυτά θα ενισχύσουν αρκετά το ΑΕΠ της χώρας. Από την άλλη πλευρά, όσο οι άνθρωποι επισκέπτονται χώρους όπως οι βοτανικοί κήποι, γνωρίζουν τα φυτά, συμμετέχουν σε δραστηριότητες και εργαστήρια με αυτά, τότε και εκείνα θα μπουν στη ζωή τους και σταδιακά η νοοτροπία του κόσμου θα αλλάξει. Όσο δεν προχωρούμε σε τέτοιες κινήσεις, δυστυχώς οι ξένοι θα αξιοποιούν τα φυτά μας και εμείς ακόμα θα είμαστε στη φάση του αν θα αποφασίσουμε να ενισχύσουμε αυτό που λέγεται εκτός τόπου διατήρηση», σχολιάζει.

Η κ. Μαλούπα θα μιλήσει για τα παραμελημένα και υποχρησιμοποιούμενα αυτοφυή φυτά και τη σημασία τους στη διατροφή μας στην 2η Αγορά βοτάνων και μπαχαρικών που διοργανώνει ο Δήμος Θεσσαλονίκης και το Τμήμα Τουρισμού, σήμερα (Κυριακή 12 Οκτωβρίου), από τις 10 το πρωί έως τις 6 το απόγευμα, στο φουαγιέ του Δημαρχείου.

Π. Γιούλτση
*Φωτ. Ε. Μαλούπα, Δ. Θεσσαλονίκης
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πώς η Gen Z βιώνει το κλιματικό άγχος

Ιδιαίτερα έντονο αποδεικνύεται το φαινόμενο του κλιματικού – οικολογικού άγχους στους νέους και τις νέες της γενιάς Ζ, σύμφωνα με μελέτες Ελλήνων επιστημόνων.

Σε μια σειρά ερευνών που διεξήγαγε το πανεπιστήμιο Θεσσαλίας με επικεφαλής την αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης, Ίριδα Τσεβρένη, σε συνεργασία με άλλους ερευνητές/ιες από το Τμήμα Διαιτολογίας και Διατροφολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών και το Ινστιτούτο Δασικών Μεσογειακών Οικοσυστημάτων του ΕΛΓΟ- ΔΗΜΗΤΡΑ, η Gen Z ( άτομα γεννημένα μεταξύ 1997-2012), λεγόμενη και ως κλιματική γενιά βιώνει μία ευρεία γκάμα συναισθημάτων, τα οποία σχετίζονται άμεσα με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η κ. Τσεβρένη στη βιβλιογραφία ονομάζονται οικολογικά συναισθήματα και είναι κυρίως αρνητικά.

«Μπορεί να είναι θλίψη, αγωνία, μελαγχολία, ανησυχία, θυμός, φόβος, απόγνωση, απώλεια, μοναξιά, ενοχή. Είναι πάρα πολλά διαφορετικά συναισθήματα. Ταυτόχρονα όμως εντοπίζονται σε μικρό ποσοστό και θετικά συναισθήματα όπως ελπίδα, ενδυνάμωση, έμπνευση, ενσυναίσθηση», αναφέρει χαρακτηριστικά και προσθέτει ότι το κλιματικό άγχος δεν αποτελεί μία ασθένεια με παθολογικά αίτια αλλά είναι κυρίως μία χρόνια μορφή φόβου για την περιβαλλοντική καταστροφή.

Προσπαθώντας να ξετυλίξουν το κουβάρι γύρω από το οικολογικό άγχος η κ. Τσεβρένη και οι συνεργάτες της διαπιστώνουν ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία αυξητική τάση με κύριο εκφραστή τη Γενιά Ζ.

«Έχει βιώματα. Είναι η γενιά που γεννήθηκε και ενηλικιώθηκε με την κλιματική κρίση ως πραγματικότητα, όχι ως μελλοντικό ενδεχόμενο. Παράλληλα, είναι μια γενιά που χαρακτηρίζεται από τη μοναχικότητα της ψηφιακής εποχής, αλλά συνδυάζει αυτή τη μοναξιά με μια έντονη ευαισθησία απέναντι στα κοινωνικά ζητήματα και στα ανθρώπινα δικαιώματα. Συνδέει τη συζήτηση για το περιβάλλον με τη συζήτηση για τη δικαιοσύνη και τις ανισότητες», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Τσεβρένη.

Βασικό ερέθισμα για την έναρξη των ερευνών, όπως λέει, ήταν οι ίδιοι οι φοιτητές και οι φοιτήτριες της έχοντας ταυτόχρονα και η ίδια ως αφετηρία τις σπουδές της γύρω από το περιβάλλον. «Από πάντα είχα μια ευαισθησία για την οικολογική κρίση. Και εγώ, δηλαδή, ‘πάσχω’ από οικολογικό άγχος», αναφέρει χαρακτηριστικά η κ. Τσεβρένη στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ενώ προσθέτει ότι τα τελευταία χρόνια παρατήρησε μια αισθητή διαφορά στη στάση των φοιτητών/τριων της απέναντι στα περιβαλλοντικά ζητήματα — μια βαθύτερη ανησυχία και ευαισθητοποίηση που ήθελε να κατανοήσει καλύτερα.

Η πρώτη μελέτη της ομάδας επικεντρώθηκε στη μελέτη της παγκόσμιας βιβλιογραφίας γύρω από τα συναισθήματα της γενιάς Ζ απέναντι στην κλιματική κρίση. «Διαπιστώσαμε πολύ υψηλά επίπεδα ανησυχίας και άγχους στους νέους ανθρώπους, με μια ευρεία γκάμα συναισθημάτων — από τη θλίψη και τον φόβο μέχρι τον θυμό και την ενοχή», αναφέρει η κ. Τσεβρένη.

Σύμφωνα με την έρευνα, οι διαφορές μεταξύ του “Παγκόσμιου Βορρά” και του “Παγκόσμιου Νότου” είναι έντονες: στον Παγκόσμιο Βορρά, τα επίπεδα άγχους είναι υψηλά κυρίως σε χώρες με ανεπτυγμένη περιβαλλοντική παιδεία, όπως οι σκανδιναβικές. Ωστόσο, «οι τιμές εκτινάσσονται στις χώρες της Μεσογείου, που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στα ακραία κλιματικά φαινόμενα, όπως η Πορτογαλία και η Ελλάδα», επισημαίνει. Αντίθετα, στον Παγκόσμιο Νότο, όπου είναι περιορισμένα τα ερευνητικά δεδομένα οι ερευνητές/ριες εντοπίζουν ενδείξεις για ακόμη πιο έντονα συναισθήματα, που αγγίζουν τα όρια του «οικο-τραύματος».

Οι πλημμύρες του «Ντάνιελ» το 2023 στη Θεσσαλία και τα συναισθήματα της Gen Z

Η δεύτερη έρευνα της ομάδας που πραγματοποιήθηκε δύο μήνες μετά τις πλημμύρες του “Ντάνιελ” στη Θεσσαλία, εστίασε στους νέους που βίωσαν άμεσα τις συνέπειες της καταστροφής.

«Συναντήσαμε εξαιρετικά υψηλές τιμές οικολογικού άγχους, αντίστοιχες με εκείνες που καταγράφονται σε χώρες του Παγκόσμιου Νότου», αναφέρει η κ. Τσεβρένη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Οι συμμετέχοντες —νέοι που είχαν δει τα σπίτια, τις οικογένειες ή τις κοινότητές τους να πλήττονται— ανέφεραν ένα ευρύ φάσμα συναισθημάτων: θλίψη, φόβο, αδυναμία, οργή.

Τα στοιχεία της έρευνας η οποία δημοσιεύθηκε και παρουσιάστηκε φέτος είναι αποκαλυπτικά καθώς όπως καταδεικνύεται κυρίαρχα είναι τα αρνητικά συναισθήματα με μόνο το 5% των συμμετεχόντων να αναφέρει αισιοδοξία, ενώ η αδιαφορία αναφέρθηκε σε εξίσου χαμηλό επίπεδο (5%). Παράλληλα οι ερωτηθέντες ανέφεραν ένα ευρύ φάσμα αρνητικών πεποιθήσεων για το μέλλον. Για παράδειγμα, το 90% των συμμετεχόντων πιστεύει ότι το μέλλον είναι τρομακτικό και το 86,7% ότι η οικονομική, κοινωνική ή φυσική ασφάλεια της οικογένειάς τους θα απειληθεί. Το 90% των συμμετεχόντων συμφώνησε με τη δήλωση ότι οι άνθρωποι έχουν αποτύχει να φροντίσουν τον πλανήτη. Όσον αφορά τον ρόλο των κυβερνήσεων στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, η μεγάλη πλειοψηφία των συμμετεχόντων εξέφρασε τη διαφωνία της με τις ενέργειες των κυβερνήσεων για την κλιματική αλλαγή. Για παράδειγμα, το 93,3% των συμμετεχόντων πίστευε ότι οι θεσμικοί παράγοντες αγνοούν τις ανησυχίες των πολιτών και το 61,7% ότι δεν ενεργούν σύμφωνα με την επιστήμη για την αντιμετώπιση των ζητημάτων της κλιματικής αλλαγής. Η συντριπτική πλειοψηφία εξέφρασε δυσπιστία (95%) και αίσθημα προδοσίας (90%) όσον αφορά την περιβαλλοντική πολιτική για την κλιματική κρίση. Όπως διαπιστώνει μεταξύ άλλων η έρευνα τα ιδιαίτερα αρνητικά συναισθήματα και οι ιδέες των νέων που συμμετείχαν αναδεικνύουν την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων για την υγεία, την ευημερία και το μέλλον των νέων γενεών.

«Στη συγκεκριμένη μελέτη καταγράφηκε το συναίσθημα της αδυναμίας όπου το προσεγγίσαμε ως έλλειψη στήριξης από ένα ευρύτερο σύστημα ( πολιτικό, οικονομικό, τεχνικό) καθώς και έλλειψη προστασίας και ανθεκτικότητας απέναντι στα ακραία φαινόμενα. Παράλληλα η οργή που εκφράστηκε από τους συμμετέχοντες, αποτελεί κι αυτό ένα πολιτικό συναίσθημα που σχετίζεται εν μέρει με την ευαισθητοποίηση και τη θέληση των νέων για δράση γύρω από την κλιματική αλλαγή. Ειδικά στην οργή είχαμε πολύ αυξημένες τιμές», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Τσεβρένη.

Από το κλιματικό άγχος στη δράση

Στην τρίτη φάση της ερευνητικής προσπάθειας, η ομάδα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στο οικολογικό άγχος και τη δράση των νέων. «Φαίνεται ότι, σε αντίθεση με τις προηγούμενες γενιές, η γενιά Ζ δεν παθητικοποιείται από το άγχος της», εξηγεί. «Το ενδιαφέρον με αυτή τη γενιά είναι ότι αυτή η αδυναμία που μπορεί να αισθανθεί μετουσιώνεται σε θέληση για συμμετοχή, σε δράση για αλλαγή είτε μέσω του ακτιβισμού είτε με μικρές τοπικές δράσεις είτε με μία βαθύτερη υπαρξιακή αγωνία για το πως βλέπουν το μέλλον τους», επισημαίνει η κ. Τσεβρένη.

Η ίδια παρατηρεί πως η γενιά Ζ «ανοίγει τη γκάμα» του ενδιαφέροντος για το περιβάλλον, υπερβαίνοντας το προσωπικό της όφελος. «Δεν ενδιαφέρονται μόνο για την ποιότητα της δικής τους ζωής, αλλά ευρύτερα όλου του πλανήτη», λέει και προσθέτει ότι το γεγονός ότι η Μεσόγειος είναι μια ευάλωτη περιοχή, κάνει τη γενιά αυτή πιο ευαίσθητη και πιο απαιτητική. «Δεν είναι όλες ίδιες οι χώρες της Μεσογείου σε σχέση με την οικονομική κατάσταση, την οικονομική δύναμη, την τεχνολογική προστασία που μπορεί να έχουν ή την περιβαλλοντική πολιτική. Δεν είναι το ίδιο προστατευμένες. Και αυτό είναι και ένα θέμα που πιθανότατα να φοβίζει τους νέους ή να τους απελπίζει ή να τους θυμώνει», εξηγεί. Ωστόσο αυτό που την κάνει να νιώθει αισιοδοξία όπως αναφέρει είναι ότι η γενιά Ζ δεν αντιμετωπίζει αυτές τις προκλήσεις ως κάτι το καθηλωτικό αλλά ως κινητήριο μοχλό για δράση με σκοπό την περιβαλλοντική αλλαγή.

«Αν σταθούμε και ακούσουμε τη φωνή της γενιάς Ζ, μέσα από την αγωνία αλλά και την αγάπη της για το περιβάλλον, θα δούμε κάτι ελπιδοφόρο. Είναι νέοι με ευαισθησία, γνώση. Έχουν μια εκπαίδευση που ενισχύει την ενσυναίσθηση — ακόμη και για τα ζώα, για κάθε πλάσμα. Μου δίνει ελπίδα ότι βρήκα συνομιλητές που στη δική μου γενιά δεν είχα. Νομίζω ότι στα χέρια τους ο κόσμος θα είναι καλύτερος αύριο», καταλήγει.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σβέτακ Πατέλ, ο επιστήμονας που έκανε την κάμερα του κινητού ιατρικό εργαλείο

Τι κοινό έχουν η κάμερα του κινητού τηλεφώνου, ο θόρυβος του πλυντηρίου και οι σωληνώσεις νερού; Ο Σβέτακ Πατέλ (Shwetak Patel), καθηγητής Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον και επικεφαλής των Τεχνολογιών Υγείας στη Google, είδε υπάρχουσες υποδομές και εξοπλισμό, όπως τα παραπάνω, ως εργαλεία για να υπάρξει προληπτική ιατρική και βιωσιμότητα ακόμα και στο πιο απομακρυσμένο χωριό του πλανήτη.

Η έρευνα του Σβέτακ Πατέλ γεφύρωσε το χάσμα μεταξύ επιστημονικής φαντασίας και πραγματικότητας μέσα από πολλές εφαρμογές για τη βιωσιμότητα και την υγεία στον τομέα του «ubiquitous computing» (σ.σ. ο όρος αναφέρεται στην πανταχού παρούσα υπολογιστική, δηλαδή ένα υπολογιστικό περιβάλλον όπου η τεχνολογία είναι ενσωματωμένη παντού). Με την παραπάνω φράση, η ACM, ο μεγαλύτερος οργανισμός επαγγελματιών και ερευνητών Πληροφορικής, τεκμηρίωνε το 2018 την επιλογή του 37χρονου τότε Πατέλ για απονομή του βραβείου της «ACM Prize in Computing».

Η φιλοσοφία του Πατέλ συνοψίζεται καθ’όλη τη διάρκεια της πορείας του στη φράση «Ο θόρυβός σου είναι το σήμα μου». «Αυτό σημαίνει ότι αντί να κοιτάζουμε μόνο τα δεδομένα, πρέπει να κοιτάζουμε τι υπάρχει ανάμεσά τους. Εκατομμύρια ερευνητές έχουν τα ίδια δεδομένα και βλέπουν το πρόβλημα με τον ίδιο τρόπο. Πρέπει όμως να κοιτάζεις το πρόβλημα διαφορετικά, γιατί αλλιώς δεν καινοτομείς πραγματικά», εξηγεί ο ίδιος σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Το μότο αυτό έχει και κυριολεκτική διάσταση: μια από τις πιο επαναστατικές πτυχές της έρευνάς του ήταν η μελέτη του θορύβου που δημιουργούν οι οικιακές συσκευές, όπως ο κλιματισμός, το πλυντήριο, το στεγνωτήριο, στο ηλεκτρικό δίκτυο, ή το νερό στις σωληνώσεις. Βάζοντας στο επίκεντρο αυτό τον θόρυβο που συχνά δεν του δίνουμε σημασία, ο Πατέλ κατάφερε να δημιουργήσει εφαρμογές που εντοπίζουν ποια συσκευή λειτουργεί και με πόση κατανάλωση.

Το κινητό εντοπίζει προβλήματα υγείας

Η βιωσιμότητα είναι ένας από τους δύο τομείς που απασχολούν συχνά τον Σβέτακ Πατέλ στην έρευνά του, με τον δεύτερο να είναι ο χώρος της Υγείας. Εκεί, ο Σβέτακ Πατέλ με την ομάδα του χρησιμοποιούν αισθητήρες και τεχνητή νοημοσύνη για να μετατρέψουν τα έξυπνα κινητά τηλέφωνα και τις φορετές συσκευές (wearables) σε ιατρικό διαγνωστικό εργαλείο. Έχουν αναπτύξει περίπου 25 εφαρμογές που αξιοποιούν την κάμερα ή το μικρόφωνο του κινητού για να ανιχνεύσουν προβλήματα υγείας. Βάζοντας το δάχτυλο πάνω από την κάμερα του κινητού μας μπορούμε να ανιχνεύσουμε τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης στο αίμα μας. Εάν στρέψουμε την κάμερα στο μάτι μας μπορούμε να εντοπίσουμε πρώιμα σημάδια ασθενειών, όπως ο καρκίνος του παγκρέατος. Το μικρόφωνο μπορεί να χρησιμεύσει στον εντοπισμό χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας και άσθματος.

Οι εφαρμογές του ήδη χρησιμοποιούνται σε χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου βοηθώντας πληθυσμούς χωρίς πρόσβαση σε ιατρικά κέντρα, όπως τα χωριά του Περού, του Μπαγκλαντές και της Ινδίας. Η προσβασιμότητα της τεχνολογίας, ειδικά στην υγεία, αποτελεί προτεραιότητά του, όπως μας λέει. Ο Σβέτακ Πατέλ γεννήθηκε στις ΗΠΑ από Ινδούς γονείς. Όμως, κινητήριος δύναμή του δεν ήταν μόνο η μεταναστευτική του καταγωγή αλλά επίσης ότι «είχα ανοιχτό μυαλό στη δουλειά μου. Αντί για το τι συνέβαινε στην πόλη, την πολιτεία, τη χώρα μου, είχα πάντα έναν καλό σφυγμό για τον κόσμο και αυτό με βοήθησε».

Σβέτακ Πατέλ 1

Ο αντίκτυπος της έρευνας

Για να κάνει όλες τις εφευρέσεις του προσβάσιμες στο ευρύ κοινό ίδρυσε startups, συνεργάστηκε με φορείς και τελικά έφερε τις τεχνολογίες του στην καθημερινότητα χιλιάδων ανθρώπων. Η έρευνά του ήταν που τον έφερε και στη Google. Λέει χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «είμαι πραγματικά παθιασμένος με τη μετάφραση της έρευνάς μου και τον αντίκτυπο που έχει. Το πανεπιστήμιο είναι ένας τρόπος για να καινοτομούμε, το αποκαλώ η παιδική χαρά μου. Και μετά η δουλειά μου στη Google είναι πώς να κλιμακώσω αυτή την έρευνα, πώς να τη φέρω στα χέρια των ανθρώπων».

Το επόμενο στοίχημα του Σβέτακ Πατέλ είναι η έγκαιρη ανίχνευση της γρίπης του Covid-19 48 ώρες πριν εμφανιστούν συμπτώματα, με τη βοήθεια βιοδεικτών, ώστε να περιοριστεί η μετάδοση των ασθενειών.  Επίσης, στον τομέα της βιωσιμότητας εργάζεται στην κατεύθυνση της ανάπτυξης υλικών για τεχνολογικές συσκευές που θα είναι πολύ πιο ανακυκλώσιμα και φιλικά προς το περιβάλλον, προκειμένου να μειωθούν τα ηλεκτρονικά απόβλητα.

Πάντως, καθώς η συλλογή δεδομένων δεν είναι από μόνη της επαρκής, η μεγάλη πρόκληση για τον Πατέλ και άλλους επιστήμονες του χώρου, είναι η αξιοποίηση αλγόριθμων μηχανικής μάθησης που θα μεταφράζουν τα δεδομένα που συλλέγονται σε πληροφορίες αξιοποιήσιμες από τους γιατρούς. Διευκρινίζει ότι «η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρόκειται να αντικαταστήσει σε καμία περίπτωση έναν κλινικό γιατρό. Απλά, θα βοηθήσει στο να γίνει το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης πιο αποτελεσματικό. Θα βοηθήσει σε αυτό που οι κλινικοί γιατροί δεν μπορούν να κάνουν, δηλαδή την προληπτική υγεία. Οι γιατροί λένε να κοιμόμαστε καλύτερα, να τρώμε καλύτερα, να γυμναζόμαστε, αλλά είναι δύσκολο να τα εφαρμόσουμε. Εάν όμως, για παράδειγμα εντοπιστεί ότι έχουμε προδιαβήτη, μπορούμε να κάνουμε κάποιες δραστηριότητες ή συγκεκριμένη διατροφή για να το αναστρέψουμε. Μπορεί λοιπόν, η τεχνολογία να μας δώσει ένα διακριτικό είδος ανατροφοδότησης που σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα πέντε ή δέκα ετών θα έχει μεγάλο όφελος».

Τεχνητή νοημοσύνη, η μεγάλη αλλαγή παραδείγματος

Η πεποίθησή του είναι ότι «η σύγκλιση των δύο κόσμων, των αισθητήρων και της τεχνητής νοημοσύνης θα είναι η μεγαλύτερη επανάσταση στην ιατρική κοινότητα που έχει γίνει ποτέ. Ο χώρος της Υγείας πάντα οριζόταν από μεγάλες αλλαγές παραδείγματος, ανακαλύψεις φαρμάκων και νέες διαγνωστικές μεθόδους. Όμως, η μεγάλη αλλαγή παραδείγματος είναι η τεχνητή νοημοσύνη: ανακαλύπτουμε φάρμακα που δεν ήταν δυνατόν να ανακαλυφθούν στο παρελθόν, μπορούμε να ανιχνεύσουμε ασθένειες, που δεν μπορούσαμε πριν».

Ωστόσο, σπεύδει να διευκρινίσει ότι αποτελεί πρόκληση η ασφάλεια των δεδομένων που συλλέγονται. «Υπάρχει μια τεράστια ανησυχία, επειδή συλλέγουμε πολλά δεδομένα και αυτά μπορεί να χρησιμοποιηθούν για αρνητικούς σκοπούς. Σε μεγάλο μέρος της δουλειάς που κάνω, διασφαλίζουμε ότι όλα γίνονται με τη συγκατάθεση των χρηστών. Πάντα χρησιμοποιούμε επίσης, κρυπτογράφηση και είμαστε πολύ προσεκτικοί. Το πρόβλημα όμως, είναι ότι καθώς όλο αυτό κλιμακώνεται, μπορεί να υπάρξει διαρροή δεδομένων ή κάποιο ελάττωμα στον σχεδιασμό. Χρειάζεται λοιπόν, να κάνουμε προσεκτικά βήματα για την προστασία των δεδομένων».

Ο Σβέτακ Πατέλ συμμετείχε στο φετινό 12ο Heidelberg Laureate Forum, την ετήσια συνάντηση μεταξύ βραβευμένων επιστημόνων στους τομείς της Πληροφορικής και των Μαθηματικών με τους νεότερους συναδέλφους τους. Τι συμβούλευσε τους νεαρούς ερευνητές, τον ρωτάμε. «Με όλα όσα συμβαίνουν με την τεχνητή νοημοσύνη και τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα οι φοιτητές ανησυχούν μήπως δεν προλάβουν να κάνουν πράγματα σε αυτούς τους τομείς. Εγώ, τους είπα ότι είναι καλό να δουλεύεις πάνω σε αυτά, αλλά είναι πάντα καλύτερο να κοιτάζεις σε όσα θα ακολουθήσουν. Να δεις τι θα συμβεί σε πέντε χρόνια από τώρα και να είσαι ο ηγέτης σε αυτό. Όλοι επικεντρώνονται στο εδώ και τώρα. Κανένας δεν καινοτομεί για το μέλλον», περιγράφει.

Ποιο είναι όμως, κατά τη γνώμη του, το μέλλον στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης; «Εκτιμώ ότι το επόμενο σημαντικό κεφάλαιο θα είναι η τεχνητή νοημοσύνη μαζί με κάτι άλλο. Η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει κάθε τομέα, οπότε γιατί να μην δούμε πώς θα βοηθήσει αυτόν τον τομέα; Για παράδειγμα, να εργαστούμε στην έρευνα για την τεχνητή νοημοσύνη στην υγεία, την εκπαίδευση, τη γεωργία. Να εστιάσουμε σε κάθε έναν από τους τομείς, να καταλάβουμε ποια είναι τα προβλήματα και στη συνέχεια να προσαρμόσουμε την τεχνητή νοημοσύνη σε αυτά. Με τον τρόπο αυτό όλα αυτά τα προβλήματα θα επιλυθούν ταχύτερα», καταλήγει.

Copyright φωτογραφιών: Heidelberg Laureate Forum Foundation
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ιωάννης Μπούγας: Ξεκινάει στο τέλος του έτους η εφαρμογή του ηλεκτρονικού φακέλου δικογραφίας

Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας σε συνέντευξη που παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, αναφέρθηκε στην πιλοτική εφαρμογή του ηλεκτρονικού φακέλου δικογραφίας, που αναμένεται να ξεκινήσει στα τέλη του 2025, αρχικά  στις κτηματολογικές διαφορές και στη συνέχεια στα δικαστήρια, κατ’αρχάς από αυτά των μεγάλων πόλεων.

Όπως επισημαίνει ο υφυπουργός Δικαιοσύνης «δεν πρόκειται για μια θεωρητική ή αφηρημένη έννοια, αλλά για ένα θεσμικά κατοχυρωμένο εργαλείο» είναι δηλαδή «ένα έργο που αναβαθμίζει ουσιαστικά τη λειτουργία των δικαστηρίων, προσφέροντας πολλαπλά οφέλη στους δικαστικούς λειτουργούς, το νομικό κόσμο και, κυρίως, στους πολίτες».

 Ο κ. Μπούγας αφού αναφέρει τι θα περιλαμβάνεται στον ηλεκτρονικό φάκελο δικογραφίας, επισημαίνει ότι «θα συγκεντρώνεται σε έναν ενιαίο, ψηφιακό χώρο ολόκληρη η δικογραφία, εξασφαλίζοντας πληρότητα, ασφάλεια και άμεση πρόσβαση για όλους τους εμπλεκόμενους σε μια δικαστική υπόθεση».

Έτσι, οι δικηγόροι από το γραφείο τους, χωρίς να χρειαστεί να μετακινηθούν, θα  καταθέτουν όλα τα έγγραφα ηλεκτρονικά  και θα παρακολουθούν την εξέλιξη της υπόθεσης από το Πρωτοδικείο έως και την έκδοση απόφασης από τον Άρειο Πάγο.

 Ακολουθεί η συνέντευξη του υφυπουργού Δικαιοσύνης Ιωάννη Μπούγα στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον δημοσιογράφο Παναγιώτη Τσιμπούκη

ΕΡΩΤ.: Τι σημαίνει ο ηλεκτρονικός φάκελος της δικογραφίας για τους δικαστικούς λειτουργούς, το νομικό κόσμο και, κυρίως, για τους πολίτες;

Ο ηλεκτρονικός φάκελος της δικογραφίας αποτελεί μία από τις πλέον σημαντικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού της Δικαιοσύνης. Πρόκειται για ένα έργο που αναβαθμίζει ουσιαστικά τη λειτουργία των δικαστηρίων, προσφέροντας πολλαπλά οφέλη στους δικαστικούς λειτουργούς, το νομικό κόσμο και, κυρίως, στους πολίτες.

Δεν πρόκειται για μια θεωρητική ή αφηρημένη έννοια, αλλά για ένα θεσμικά κατοχυρωμένο εργαλείο, η δημιουργία του οποίου στην πολιτική δίκη προβλέφθηκε με τον νόμο 5221/2025. Στο ίδιο πλαίσιο θα εφαρμοστεί ο ηλεκτρονικός φάκελος για κάθε διαδικασία – πολιτική, ποινική ή διοικητική με την κατάθεση του εισαγωγικού δικογράφου. Σε περίπτωση άσκησης ενδίκων μέσων, ο φάκελος μεταβιβάζεται ψηφιακά στο ανώτερο δικαστήριο, δηλαδή στο Εφετείο και, εάν χρειάζεται, στον Άρειο Πάγο.

Με τον τρόπο αυτό, η Δικαιοσύνη εκσυγχρονίζεται και καθίσταται πιο αποτελεσματική, διαφανής και φιλική προς τον πολίτη. Ο ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας επιταχύνει τη δίκη, εκμηδενίζει σχεδόν τις χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες και συμβάλλει στη δημιουργία ενός περισσότερο προσβάσιμου και αξιόπιστου συστήματος.

ΕΡΩΤ.: Σε ποιες υποθέσεις μπορεί να εφαρμοστεί και με ποιες προϋποθέσεις;

Σύμφωνα με το άρθρο 119 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, το οποίο αποτελεί το θεσμικό υπόβαθρο για τον ηλεκτρονικό φάκελο δικογραφίας, στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων Πολιτικής και Ποινικής Δικαιοσύνης (ΟΣΔΔΥ-ΠΠ) θα δημιουργείται ηλεκτρονικός φάκελος για κάθε υπόθεση. Ο φάκελος αυτός θα περιλαμβάνει όλα τα σχετικά έγγραφα, όπως είναι:

·   Δικόγραφα (αγωγές, εφέσεις, ανακοπές, αιτήσεις αναίρεσης, κ.ά.),

·  Προτάσεις, προσθήκες και αξιολογήσεις μαρτυρικών καταθέσεων,

· Πληρεξούσια, γραμμάτια προείσπραξης, δικαστικό ένσημο και νομιμοποιητικά έγγραφα,

·  Ένορκες βεβαιώσεις, εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης και αυτοψίας και

· Έγγραφα διαμεσολάβησης, σχετική νομολογία, διατάξεις και αποφάσεις της υπόθεσης.

Με αυτόν τον τρόπο συγκεντρώνεται σε έναν ενιαίο, ψηφιακό χώρο ολόκληρη η δικογραφία, εξασφαλίζοντας πληρότητα, ασφάλεια και άμεση πρόσβαση για όλους τους εμπλεκόμενους σε μια δικαστική υπόθεση.

ΕΡΩΤ.: Ποιο είναι τα πλεονεκτήματα αυτής της ρύθμισης ;

Ο ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας θα επιφέρει αναμφισβήτητα περιορισμό της έντυπης τήρησης και διακίνησης εγγράφων και κατ’ επέκταση θα έχει θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Οι δικαστές αποκτούν άμεση και πλήρη πρόσβαση σε όλα τα στοιχεία της υπόθεσης, χωρίς ογκώδεις εκτυπώσεις και καθυστερήσεις, ενώ οι δικηγόροι θα μπορούν να καταθέτουν όλα τα έγγραφα ηλεκτρονικά από το γραφείο τους και να παρακολουθούν την εξέλιξη της υπόθεσης από το Πρωτοδικείο έως και την έκδοση απόφασης από τον Άρειο Πάγο.

Συγκεκριμένα, η μεταρρύθμιση αυτή σημαίνει για τους δικαστές μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, ταχύτητα και ευκολία στην οργάνωση των υποθέσεων, ενώ την ίδια στιγμή ελαχιστοποιούνται οι καθυστερήσεις, μειώνεται ο κίνδυνος απώλειας φακέλων και ενισχύεται η δυνατότητα ελέγχου και εποπτείας τους από το συμβούλιο επιθεώρησης.

Για τους δικηγόρους, ο ηλεκτρονικός φάκελος προσφέρει άμεση ενημέρωση, ευκολότερη διαχείριση των υποθέσεων, δυνατότητα ηλεκτρονικής κατάθεσης δικογράφων και πρόσβαση στις αποφάσεις (νομολογία). Ενισχύει, επίσης, τη διαφάνεια και την ασφάλεια, καθώς κάθε ενέργεια καταγράφεται ψηφιακά.

Για τους πολίτες, η καινοτομία αυτή συνεπάγεται ευκολότερη, ταχύτερη και πιο οικονομική πρόσβαση στη Δικαιοσύνη. Δεν απαιτείται φυσική παρουσία στα δικαστήρια για την παρακολούθηση της υπόθεσής τους, εξοικονομείται χρόνος και κόστος, ενώ ενισχύεται η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς, χάρη στη διαφάνεια και την αξιοπιστία των ηλεκτρονικών διαδικασιών.

Ταυτόχρονα, μέσω του ηλεκτρονικού φακέλου θα είναι δυνατή η συλλογή ανωνυμοποιημένων στατιστικών στοιχείων, δίνοντας τη δυνατότητα στο υπουργείο Δικαιοσύνης να αξιολογεί αντικειμενικά την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα του δικαστικού έργου.

ΕΡΩΤ.: Πότε θα αρχίσει η εφαρμογή του  ηλεκτρονικού φακέλου δικογραφίας

Η πιλοτική εφαρμογή του ηλεκτρονικού φακέλου δικογραφίας θα ξεκινήσει μέχρι τα τέλη του 2025 στις κτηματολογικές διαφορές, σε συνεργασία με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η πρόοδος στην ψηφιοποίηση των αρχείων του Κτηματολογίου, όπως συμβόλαια, αλλά και των δικαστηρίων της χώρας, θα επιτρέψει στους δικαστές να αντλούν, με τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και μέσω διαλειτουργικότητας, απευθείας πληροφορίες και δεδομένα από ψηφιοποιημένα έγγραφα που έχουν αναρτηθεί στην ειδική πλατφόρμα του Κτηματολογίου.

Έτσι, με αυτόν τον τρόπο θα επιτευχθεί η μείωση του χρόνου μελέτης των μεγάλων φακέλων δικογραφίας, και κατ΄ επέκταση θα επέλθει η άμεση έκδοση αποφάσεων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τις επόμενες μέρες η δημοσιοποίηση των μειωμένων τιμών σε περίπου 1000 κωδικούς των σούπερ μάρκετ – Υποχώρησε ο πληθωρισμός

Τις επόμενες ημέρες οι καταναλωτές θα δουν μειώσεις σε βασικά προϊόντα που βάζουν στο καλάθι τους, με βάση τη νέα πρωτοβουλία του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου.

Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Ανάπτυξης, η διαδικασία ενημέρωσης από τα σούπερ μάρκετ προχωράει με γρήγορους ρυθμούς και μέσα στην ερχόμενη εβδομάδα θα γίνουν οι σχετικές ανακοινώσεις ενώ όπως δείχνουν τα στοιχεία οι κωδικοί θα ξεπεράσουν τους 1000 και οι μειώσεις τιμών εκτιμάται ότι θα κυμαίνονται από 5% έως 10%. Όπως έχει δηλώσει ο κ. Θεοδωρικάκος «στόχος είναι για βασικά προϊόντα που αφορούν στη διατροφή, τη συντήρηση του σπιτιού και την ατομική υγιεινή, να πέσουν οι τιμές τους πάνω από 5% και όσο γίνεται περισσότερο και για όσο γίνεται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα». Επιπλέον ο υπουργός υπογραμμίζει με κάθε ευκαιρία την σημασία εφαρμογής του κώδικα δεοντολογίας και ότι οι έλεγχοι από τη ΔΙΜΕΑ – και τα πρόστιμα, όποτε και εάν αυτό απαιτείται – συνεχίζονται κανονικά.

Υποχώρησε ο πληθωρισμός τον Σεπτέμβριο

Ήδη πάντως, στα σούπερ μάρκετ ο πληθωρισμός υποχώρησε τον Σεπτέμβριο στο 0,6% από 1,6% τον Αύγουστο, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) η οποία εντόπισε περιορισμένη αύξηση τιμών σε κρίσιμα προϊόντα το δωδεκάμηνο. Συγκεκριμένα, η έρευνα διαπιστώνει μείωση κατά 0,76% στις τιμές των προϊόντων στα σούπερ μάρκετ τον Σεπτέμβριο του 2025 σε σχέση με τον Αύγουστο του 2025. Επίσης, ο πληθωρισμός στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ είναι της τάξης του +0,61% τον Σεπτέμβριο του 2025 σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2024, με τάση σταδιακής αποκλιμάκωσης σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τους προηγούμενους 4 μήνες. Συνολικά το κυλιόμενο 12μηνο (Οκτώβριος 2024-Σεπτέμβριος 2025) καταγράφει αύξηση +0,76%.
Μεγαλύτερες μειώσεις τιμών τον Σεπτέμβριο του 2025 σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2024 καταγράφονται στις εξής κατηγορίες: Φρέσκα φρούτα και λαχανικά (-5,63%), απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού (-5,4%), τρόφιμα παντοπωλείου (-5,18%), τροφές και είδη για κατοικίδια (-3,21%), είδη μιας χρήσης, οικιακά είδη (-3,18%). Οι μειώσεις που καταγράφονται είναι αποτέλεσμα της ομαλοποίησης της αγοράς και της μείωσης στις τιμές παραγωγού σε ορισμένα προϊόντα. Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφονται στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά (η μείωση προέρχεται από την κατηγορία των λαχανικών η οποία ευνοείται το τελευταίο διάστημα από τις καιρικές συνθήκες), στα απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού και στα τρόφιμα παντοπωλείου (λόγω και της αποκλιμάκωσης της τιμής στο ελαιόλαδο).
Μεγαλύτερες αυξήσεις τον Σεπτέμβριο του 2025 σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2024 καταγράφονται στις εξής κατηγορίες: Φρέσκα κρέατα (+10,18%), μπισκότα, σοκολάτες, ζαχαρώδη (+9,88%), είδη πρωινού και ροφήματα (+6,06%), γαλακτοκομικά και χυμοί ψυγείου (+4,26%), κατεψυγμένα (+3,82%). Σε σχέση με τις αυξήσεις στα φρέσκα κρέατα πρόκειται για εξέλιξη η οποία οφείλεται πρώτον στις αυξήσεις των διεθνών τιμών στα εισαγόμενα είδη και ειδικά στο μοσχάρι λόγω της μείωσης του ζωικού κεφαλαίου (σημειώνεται ότι η πλειοψηφία του μοσχαριού και του χοιρινού που καταναλώνεται στην Ελλάδα είναι εισαγωγής) αλλά και στις ασθένειες ζώων που έπληξαν πολλές περιοχές εκτροφής στην Ελλάδα και ειδικά στα αμνοερίφια. Όπως προκύπτει από την έρευνα, την εβδομάδα από τις 15 έως τις 21 Αυγούστου 2025 η τιμή παραγωγού του βόιου κρέατος για νεαρό αρσενικό ζώο στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξηθεί κατά 35,4% σε σχέση με την ίδια εβδομάδα το 2024 και 23,5% σε σχέση με την αρχή του 2025, ενώ η τάση παραμένει αυξητική.

Οι διεθνείς τιμές του κακάο και του καφέ επηρεάζουν τις κατηγορίες των γλυκών και του πρωινού και των ροφημάτων, αλλά και των κατεψυγμένων (π.χ. παγωτά, γλυκά). Σε σχέση με την τιμή του κακάο, οι αυξήσεις στις τιμές πρώτων υλών διεθνώς της τελευταίας διετίας, λόγω των κλιματικών συνθηκών, ήταν πολύ υψηλές. Τον Ιούνιο του 2025 καταγράφονται τιμές 168,9% σε σχέση με τον ίδιο μήνα το 2023. Σε σχέση με τον ίδιο μήνα το 2024 οι τιμές είναι σχετικά κοντά, όμως τους προηγούμενες μήνες οι τιμές έφτασαν ακόμα και τα 10,710 δολάρια ανά τόνο. Παράλληλα, οι τιμές δεν έχουν σταθεροποιηθεί ακόμα. Σημειώνεται, ότι λόγω της φύσης των προϊόντων που χρησιμοποιούν κακάο, τα υποπροϊόντα (σοκολάτα) αλλά και τα τελικά προϊόντα (γλυκά) παράγονται σε επόμενους χρόνους με διαφορετικές τιμές.

Χαμηλότερος ο πληθωρισμός τροφίμων στην Ελλάδα από την ΕΕ

Στο μεταξύ το ΙΕΛΚΑ αναλύοντας στοιχεία που παρέχει Eurostat κατέληξε στο συμπέρασμα πως ο πληθωρισμός τροφίμων στην Ελλάδα καταγράφεται στο 2,6% σύμφωνα με τον εναρμονισμένο δείκτη καταναλωτή της Eurostat, ο οποίος αντικατοπτρίζει τη μεταβολή ανάμεσα στον Αύγουστο 2025 και τον Αύγουστο 2024.

Συνολικά η Ευρωπαϊκή Ένωση καταγράφει πληθωρισμό τροφίμων 3,9%. Η Ελλάδα καταγράφει τον συγκεκριμένο μήνα την 4η χαμηλότερη τιμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η υψηλότερη τιμή καταγράφεται στη Ρουμανία με 9,1% (η οποία υλοποίησε το προηγούμενο διάστημα αυξήσεις στους συντελεστές ΦΠΑ) και η χαμηλότερη στην Κύπρο με αποπληθωρισμό -2,3% η οποία εφαρμόζει το 2025 μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ σε αρκετά βασικά είδη.

Σημειώνεται ότι ο δείκτης της Eurostat αφορά όλα τα σημεία πώλησης τροφίμων και ποτών, δηλαδή εκτός των σουπερμάρκετ και τα μικρά μη ειδικευμένα πώλησης, παντοπωλεία, εξειδικευμένα καταστήματα, αρτοπωλεία, κρεοπωλεία, οπωροπωλεία, λαϊκές αγορές κλπ

Όσον αφορά συγκεκριμένα την τιμή του νωπού κρέατος και την τιμή νωπού βόειου κρέατος, στην Ελλάδα καταγράφεται πληθωρισμός 7,5% για το νωπό κρέας και 15,7% για το νωπό βόειο κρέας. Αν και οι τιμές αυτές είναι υψηλότερες από τον Ευρωπαϊκό Μέσο όρο, 4,5% και 11,8% αντίστοιχα, η Ελλάδα καταγράφει μία από τις χαμηλότερες επιδόσεις συγκριτικά με τις άλλες χώρες στο νωπό βόειο κρέας και βρίσκεται στην 10η θέση. Η Γαλλία καταγράφει την χαμηλότερη αύξηση με 6% ενώ η Ολλανδία την υψηλότερη αύξηση με 29,8%.

Στις υπόλοιπες υποκατηγορίες τροφίμων, η Ελλάδα καταγράφει χαμηλότερο πληθωρισμό από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο ψωμί και τα δημητριακά 1,0% έναντι 1,9%, στα γαλακτοκομικά 0,2% έναντι 4,6%, στα λίπη και έλαια -20,3% έναντι 6,0%, στα γλυκά 6,5% έναντι 7,5% στα λοιπά τρόφιμα 1,2% έναντι 1,3% και στα μη αλκοολούχα ποτά 6,4% έναντι 8,5%, ενώ καταγράφει υψηλότερο πληθωρισμό από την Ευρωπαϊκή Ένωση στα φρούτα 19,2% έναντι 9,5% και στα λαχανικά 0,4% έναντι 0,3%.

Τζίρος 9 δισ. ευρώ για τα σούπερ μάρκετ στο οκτάμηνο

Ανοδικά κινήθηκε η αγορά των ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων (FMCG) στα σούπερ μάρκετ κατά το οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Circana, σημειώνοντας αύξηση 6,6% σε αξία πωλήσεων, κυρίως χάρη στην κατηγορία των τροφίμων. Τα τυποποιημένα προϊόντα (fixed barcode) ενισχύθηκαν κατά 5,8%, ενώ τα επί ζυγίω (random weight) ή «χύμα» προϊόντα κατέγραψαν ακόμη υψηλότερη άνοδο, 9,3%.
Ο συνολικός τζίρος της αγοράς FMCG ανήλθε στα 9,087 δισ. ευρώ, έναντι 8,524 δισ. ευρώ την ίδια περίοδο του 2024. Από αυτά, τα 7,049 δισ. ευρώ προήλθαν από τα τυποποιημένα προϊόντα και τα 2,039 δισ. ευρώ από τα επί ζυγίω – μια κατηγορία που αφορά αποκλειστικά τρόφιμα. Έτσι, τα τυποποιημένα προϊόντα κάλυψαν το 77,6% του συνολικού τζίρου των σούπερ μάρκετ.
Η ιδιωτική ετικέτα (Private Label) συνέχισε την ανοδική της πορεία, καταγράφοντας αύξηση 7,4% και μερίδιο αγοράς 27,1%, έναντι +5,3% για τα επώνυμα προϊόντα. Αναλυτικά, το μερίδιο των PL στα τρόφιμα ανέρχεται σε 27,7%, στα είδη υγείας και ομορφιάς σε 19,9%, και στην οικιακή φροντίδα σε 26,7%.
Όσον αφορά τις προωθητικές ενέργειες, το 24,3% των πωλήσεων του οκταμήνου προήλθε από προϊόντα σε καθεστώς έκπτωσης, ποσοστό μειωμένο κατά 1,1 ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με πέρυσι.
Ανά κατηγορία καταστημάτων, τα hypermarkets (άνω των 2.500 τ.μ.) σημείωσαν τη μεγαλύτερη άνοδο, με +7,2% σε αξία πωλήσεων, καλύπτοντας το 11,7% του συνολικού τζίρου. Ακολούθησαν τα μικρά καταστήματα (0-400 τ.μ.), με ανάπτυξη +7,1% και μερίδιο 12,1%. Τη μεγαλύτερη συμβολή στις συνολικές πωλήσεις είχαν τα μεσαία καταστήματα (1.000-2.500 τ.μ.), τα οποία προσφέρουν 43,6% του τζίρου και κατέγραψαν αύξηση +5,7%. Τα καταστήματα 400-1.000 τ.μ., με μερίδιο 32,7%, ενισχύθηκαν κατά +3,9%.
Σε γεωγραφικό επίπεδο, τη μεγαλύτερη αύξηση πωλήσεων κατέγραψαν τα Νησιά, με +10,0% σε αξία, ενώ ακολούθησαν η Κρήτη (+7,7%) και η Πελοπόννησος (+6,7%). Τα ποσοστά συμμετοχής τους στον συνολικό τζίρο ανέρχονται σε 9,3%, 7,4% και 8,3% αντίστοιχα. Η Αττική, που παραμένει η ισχυρότερη αγορά με 41,4% του συνολικού τζίρου, σημείωσε επίσης θετική πορεία με αύξηση 5,4%.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Αίγυπτος επιβεβαιώνει πως φιλοξενεί σύνοδο για την ειρήνη στη Γάζα αύριο Δευτέρα με συμπροέδρους τον πρόεδρο της χώρας Σίσι και αυτόν των ΗΠΑ Τραμπ

Οι πρόεδροι της Αιγύπτου Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι και των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θα συμπροεδρεύσουν αύριο Δευτέρα στην αιγυπτιακή λουτρόπολη Σαρμ ελ Σέιχ σε «σύνοδο ειρήνης», με παρόντες «τους ηγέτες 20 και πλέον χωρών», γνωστοποίησε χθες Σάββατο το βράδυ, με δελτίο Τύπου που δημοσιοποίησε, η αιγυπτιακή προεδρία.

«Η σύνοδος έχει σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Λωρίδα της Γάζας, να ενισχυθούν οι προσπάθειες για την αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή και να ανοίξει νέα σελίδα περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας», αναφέρει η ανακοίνωση, που δημοσιοποιήθηκε τη δεύτερη ημέρα της κατάπαυσης του πυρός του Ισραήλ και της Χαμάς.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κ. Μητσοτάκης: Μέσα στην επόμενη εβδομάδα, η προστασία και η σωστή λειτουργία του Αγνώστου Στρατιώτη περνά στο Υπ. Εθνικής Άμυνας

Θα διαφυλάξουμε το χαρακτήρα του μνημείου για τους ήρωες που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην κυριακάτικη ανάρτησή του στο διαδίκτυο ξεκίνησε από τη συμφωνία ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς για την πρώτη φάση του σχεδίου ειρήνευσης στη Μέση Ανατολή.

«Αύριο θα βρίσκομαι στο Σαρμ Ελ Σέιχ της Αιγύπτου, στην υπογραφή της συμφωνίας. Η Ελλάδα είναι μία από τις ευρωπαϊκές χώρες που θα είναι εκεί, μαζί με την Κύπρο. Η παρουσία μας είναι μία ακόμα απάντηση σε όσους θέλουν να βλέπουν μια Ελλάδα απομονωμένη και μίζερη», ανάφερε ο πρωθυπουργός και πρόσθεσε: «Η συμφωνία συνιστά μια ιστορική στιγμή, καθώς για πρώτη φορά δημιουργείται μια ρεαλιστική προοπτική ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή. Αυτή η διπλωματική επιτυχία πιστώνεται ως πρωτοβουλία στον Πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος έφερε όλους τους παράγοντες της περιοχής σε ένα κοινό πλαίσιο συμφωνίας. Αποδεικνύεται ότι η επιμονή στη διαπραγμάτευση μπορεί να φέρει αποτέλεσμα. Η απελευθέρωση ομήρων και κρατουμένων, καθώς και η δέσμευση για τήρηση της κατάπαυσης του πυρός συνθέτουν το θεμέλιο της πρώτης φάσης του σχεδίου ειρήνευσης. Η πρόκληση τώρα είναι η εφαρμογή της συμφωνίας. Γιατί μόνο μέσα από τις πράξεις επιβεβαιώνεται η ειρήνη. Η Ελλάδα είναι παρούσα στις εξελίξεις. Συνομιλούμε με όλους τους εταίρους και συμμάχους στην περιοχή και είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε ενεργά, ώστε αυτή η συμφωνία να προχωρήσει και να μη μείνει στα λόγια. Η ελπίδα δεν πρέπει να ξεφτίσει. Πρέπει να λάβει τη μορφή μιας βιώσιμης ειρήνης στην περιοχή. Βρισκόμαστε σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι. Και ενώ ο κόσμος γύρω μας αλλάζει, κάποιοι παραμένουν εγκλωβισμένοι στην ομφαλοσκόπηση των μικροκομματικών σχεδιασμών τους. Η Ελλάδα, όμως, οφείλει να βλέπει τη μεγάλη εικόνα του κόσμου. Πρέπει να κοιτάζει μπροστά και παντού».

Στη συνέχεια ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στο ζήτημα του Πάνου Ρούτσι: «Περνώ στα καθ’ ημάς. Η Δικαιοσύνη βρίσκει, τελικά, τις λύσεις. Και η Δημοκρατία έχει τη δύναμη να ξεπερνά κάθε εμπόδιο.Έτσι, η διαμαρτυρία του Πάνου Ρούτσι έληξε, με τα αιτήματά του να γίνονται δεκτά. Ενώ, ταυτόχρονα, ξεκινά και η δίκη για το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη,αφήνοντας εκτεθειμένους όσους προσπάθησαν να εκτρέψουν την υπόθεση σε φτηνό κομματικό πανηγύρι. Πράγματι, για μερικές μέρες το κέντρο της πρωτεύουσας αναστατώθηκε. Τώρα όμως, εγείρεται ένα εύλογο ερώτημα: μπορεί ένα ιστορικό μνημείο όπως του Αγνώστου Στρατιώτη να γίνεται πεδίο εκδηλώσεων άσχετων με την αποστολή του; Η δική μου απάντηση είναι όχι. Πολύ περισσότερο, όταν όλοι οι πολίτες μπορούν να εκφραστούν ελεύθερα σε χιλιάδες άλλους χώρους με συγκεντρώσεις ή διαδηλώσεις. Γι’ αυτό και η κυβέρνηση αποφάσισε να ξεμπλέξει το κουβάρι των συναρμοδιοτήτων γύρω από τη φύλαξη και συντήρηση του μοναδικού αυτού τοπόσημου της Αθήνας. Με νομοθετική ρύθμιση, λοιπόν, την επόμενη εβδομάδα, αναθέτει την αποκλειστική ευθύνη για την προστασία και σωστή λειτουργία του Αγνώστου Στρατιώτη εκεί όπου ανήκει: στο Υπουργείο Εθνικής ‘Αμυνας. Πρόκειται, άλλωστε, για μνημείο το οποίο δημιουργήθηκε για να τιμά τους ήρωες που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία. Που ανήκει στην ιστορική μνήμη, όπως τη συμβολίζει η Προεδρική Φρουρά. Ένα μνημείο ανοιχτό σε όλους τους Έλληνες. Αλλά και σε κάθε επισκέπτη που θέλει να το θαυμάσει. Αυτόν τον γνωστό χαρακτήρα που είχε πάντα ο ‘Αγνωστος Στρατιώτης οφείλουμε να διατηρήσουμε. Και το κάνουμε».

Ο πρωθυπουργός ανέφερε στη συνέχεια στο προσχέδιο του κρατικού Προϋπολογισμού για το 2026 που κατατέθηκε την περασμένη Δευτέρα στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής: «Οι ρεαλιστικές προβλέψεις του προσχεδίου αποτυπώνουν μια χώρα που αφήνει οριστικά πίσω της τις κρίσεις, επενδύει στις ανεξάντλητες δυνατότητές της και προχωρά με σχέδιο, δημοσιονομική σταθερότητα και κοινωνική ευαισθησία. Η ανάπτυξη προβλέπεται να ενισχυθεί από 2,2% φέτος σε 2,4% το 2026, ενώ η ανεργία και ο πληθωρισμός συνεχίζουν την πτωτική τους πορεία. Το δημόσιο χρέος υποχωρεί στο 137,6% του ΑΕΠ -το χαμηλότερο επίπεδο από το 2010- και η Ελλάδα παύει να είναι η πιο χρεωμένη χώρα της ΕΕ. Με επενδύσεις που αυξάνονται κατά 10,2%, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη, και Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ύψους 16,7 δισ. ευρώ, ενισχύουμε την παραγωγικότητα, τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και την περιφερειακή ανάπτυξη. Δεν θα σας κουράσω με άλλους αριθμούς, άλλωστε μέχρι την κατάθεση του οριστικού σχεδίου και κατά τη συζήτησή του στη Βουλή τον προσεχή Δεκέμβριο υπάρχει πολύς χρόνος για να μελετηθεί από όσους ενδιαφέρονται. Να επισημάνω όμως το γεγονός ότι, παρά το παρατεταμένα ασταθές διεθνές περιβάλλον, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται με ρυθμούς σημαντικά υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και η χώρα μας αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς για τη σταθερότητα και τη συνέπεια της οικονομικής της πολιτικής. Τα λόγια του Προέδρου της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας αυτήν την εβδομάδα εδώ από την Αθήνα ότι η Ελλάδα αποτελεί πλέον παράδειγμα για τη Γερμανία, μας γεμίζουν περηφάνια και ευθύνη. Είναι λυπηρό, μέσα στην τοξικότητα της πολιτικής σύγκρουσης, να αμφισβητούνται τόσο εύκολα και επιπόλαια, όπως συχνά συμβαίνει τελευταία, αυτά που αναγνωρίζουν σημαίνοντες άνθρωποι και οργανισμοί από το εξωτερικό».

Ο κ. Μητσοτάκης ακολούθως επισήμανε: «Η αποστολή μας βεβαίως δεν έχει ολοκληρωθεί. Μπορεί να έχουμε πια μια οικονομία που αναπτύσσεται και γίνεται πιο εξωστρεφής, αλλά χρειάζεται να βελτιωθεί κι άλλο η παραγωγικότητα μας, να στραφεί η επιχειρηματικότητα σε δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας και να δημιουργηθούν περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, να συγκλίνουμε με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Με την ευκαιρία να αναφέρω οτι το οκτάμηνο Ιανουαρίου-Αυγούστου οι καθαρές νέες θέσεις εργασίας έφτασαν στις 317.301, ξεπερνώντας κατά 18.153 το αντίστοιχο περσινό διάστημα (299.148). Πρόκειται για το καλύτερο αποτέλεσμα από το 2001, χρονιά κατά την οποία άρχισε η συστηματική καταγραφή των στοιχείων από το σύστημα «Εργάνη». Ανατρέχοντας, επίσης, στα στοιχεία της οικονομικής δραστηριότητας των τελευταίων χρόνων, παρουσίασα από το βήμα της γενικής συνέλευσης του ΣΕΒ τα αρκετά εντυπωσιακά στοιχεία αύξησης της μεταποιητικής βιομηχανικής δραστηριότητας στη χώρα μας. Όχι, η Ελλάδα δεν είναι μια αποκλειστικά τουριστική οικονομία. Η Ελλάδα και παράγει και εξάγει. Από το 2019 έως το 2024, οι μεταποιητικές επιχειρήσεις αυξήθηκαν κατά 10%, φτάνοντας τις 30.000, οι εργαζόμενοι στον κλάδο κατά 18% (πάνω από 56.000 νέες θέσεις εργασίας) και οι μέσες αποδοχές τους κατά 250 ευρώ τον μήνα. Το μερίδιο της βιομηχανίας και της μεταποίησης στο ΑΕΠ προσεγγίζει πλέον το 14%, μια επίδοση που κατακτήθηκε χάρη σε σταθερές μεταρρυθμίσεις και φιλοεπενδυτικές πολιτικές που εφαρμόσαμε. Από τα μέταλλα και τα τρόφιμα έως τα φάρμακα, τα χημικά προϊόντα και την τεχνολογία, οι ελληνικές επιχειρήσεις διακρίνονται όλο και συχνότερα στις διεθνείς αγορές. Μια οικονομία που άλλοτε έμοιαζε εσωστρεφής, σήμερα μετασχηματίζεται σε μια ανοιχτή, εξωστρεφή και δυναμική Ελλάδα που δημιουργεί αξία».

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στο ζήτημα των αγροτικών αποζημιώσεων που δικαίως – επισήμανε – έχει αναστατώσει τους παραγωγούς. «Βρισκόμαστε στις αρχές Οκτωβρίου, εξακολουθούν να υποβάλλονται αιτήσεις από τους αγρότες για τη βασική επιδότηση, η οποία όλα τα προηγούμενα χρόνια καταβαλλόταν στα τέλη Οκτωβρίου. Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται για λίγες ημέρες ακόμα, ύστερα από την παράταση που δόθηκε, μέχρι τις 20 Οκτωβρίου. Και αφού κλείσει αυτή η προθεσμία, στη συνέχεια θα γίνει το ταχύτερο δυνατόν επεξεργασία των δηλώσεων από την ΑΑΔΕ θα ακολουθήσουν οι πληρωμές. Ήδη έχει καταβληθεί η πρώτη αποζημίωση από τον περασμένο Ιούνιο σε 4.000 παραγωγούς, ενώ σε λιγότερο από δέκα ημέρες θα καταβληθούν τα υπόλοιπα της βασικής ενίσχυσης του 2024, οι επιδοτήσεις για οίνο και μελισσοκομία, καθώς και οι δόσεις του 2022 και του 2024 για τη βιολογική γεωργία και τη βιολογική μελισσοκομία. Θα ακολουθήσουν στη συνέχεια οι αποζημιώσεις για τα φερτά υλικά, την ευλογιά και τις ζωοτροφές. Η κατεύθυνση που έχει δοθεί είναι να τρέξουμε όσο πιο γρήγορα γίνεται, χωρίς από την άλλη πλευρά να υπάρξει ζήτημα αξιοπιστίας, που θα έφερνε νέα πρόστιμα ή ακόμη και μερική αναστολή των επιδοτήσεων. Καταλαβαίνουμε απόλυτα τους αγρότες και τις πιεστικές ανάγκες τους, αλλά αν σπεύσουμε να πληρώσουμε, υπάρχει ο κίνδυνος, που επισημαίνεται από την ΕΕ στην επιστολή της 4ης Αυγούστου, για μερική αναστολή των πληρωμών και επιστροφές όσων ενισχύσεων δοθούν. Θα γίνουν χειρότερα τα πράγματα, αν η κυβέρνηση κινηθεί επιπόλαια. Τώρα μπαίνουν οι βάσεις, ώστε στο μέλλον να μην έχουμε προβλήματα. Η μεταρρύθμιση του μηχανισμού αγροτικών ενισχύσεων εν κινήσει και με όρους διαφάνειας και νομιμότητας είναι μια σύνθετη αλλά αναγκαία άσκηση που για την κυβέρνηση αποτελεί δέσμευση και προτεραιότητα. Κανείς δεν την επιχείρησε στο παρελθόν. Μπορεί να υπάρχουν κάποιες μικρές καθυστερήσεις και ζητάμε την κατανόηση των αγροτών και κτηνοτρόφων για αυτό. Όμως το όφελος υπέρ της διαφάνειας και της στήριξης όσων τη δικαιούνται πραγματικά θα είναι μόνιμο», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στα περιφερειακά σχέδια ανάπτυξης: «Σε Ευρυτανία και Βοιωτία συνεχίστηκε η παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη. Δίνουμε έμφαση στα ζητήματα που αφορούν την κάθε περιοχή, το παρόν και το μέλλον της. Στη Βοιωτία ξεκινούν πιλοτικά από το 2026 τα δρομολόγια του προαστιακού που θα συνδέει Λιβαδειά και Θήβα με την Αθήνα, ενώ προχωρούν η βελτίωση του δρόμου Δερβενοχωρίων-Ελευσίνας, η ανάπτυξη του Επιχειρηματικού Πάρκου Οινοφύτων-Ασωπού και τα έργα εκσυγχρονισμού στην Κωπαΐδα. Για την Ευρυτανία, όπως είχα υποσχεθεί, προχωρά το οδικό έργο που θα συνδέσει τη Λαμία με το Καρπενήσι, με πρώτο βήμα την εκτέλεση των αναγκαστικών απαλλοτριώσεων με ταχεία διαδικασία, όπως εγκρίναμε στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο. Ειδικά για τα ορεινά, όπου είχα την ευκαιρία το καλοκαίρι να συνομιλήσω στη Φουρνά με κατοίκους που έκαναν το βήμα για την αποκέντρωση, η κυβέρνηση βρέθηκε αυτή τη φορά στην Παλαιοκατούνα Αγράφων για να συζητήσει με την αυτοδιοίκηση και με τους κατοίκους για το Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Αγράφων, τις ευκαιρίες αλλά και τα εμπόδια. Με λεπτομερές σχέδιο, συνεργασία και συνομιλία με την τοπική κοινωνία φέρνουμε την περιφέρεια και ειδικά τις απομακρυσμένες περιοχές, πιο κοντά στο κέντρο».

Αναφέρθηκε επιπλέον στα ζητήματα της υγείας, υπογραμμίζοντας πως είναι ένας  από τους πρώτους στόχους που έθεσε η κυβέρνηση όταν ανέλαβε  τη διακυβέρνηση της χώρας το 2019: «Την αύξηση του αριθμού των μεταμοσχεύσεων στην Ελλάδα. Από τότε, έχουμε αλλάξει το κανονιστικό πλαίσιο και έχουμε ενισχύσει τις δομές υγείας, ώστε να μπορούν να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες της προσφοράς ζωής. Τα αποτελέσματα της πολιτικής μας είναι πολύ ενθαρρυντικά: υπάρχει σταθερά σημαντική αύξηση των μεταμοσχεύσεων ανά έτος και μείωση των χρόνων αναμονής. Μπορεί να έχουμε φτάσει σε ποσοστά ρεκόρ για την Ελλάδα, ωστόσο βρισκόμαστε ακόμη κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Γι’ αυτό και εντείνουμε την προσπάθεια με την πρόσληψη συντονιστών για τις μεταμοσχεύσεις, την ίδρυση της Πανεπιστημιακής Κλινικής Μεταμόσχευσης Ήπατος στο Λαϊκό Νοσοκομείο και την ευαισθητοποίηση των πολιτών με μηνύματα μέσω της ΗΔΙΚΑ. Ήδη έχουν αποσταλεί περίπου 2,8 εκ. ηλεκτρονικά μηνύματα από τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων, με τίτλο «Δωρεά Οργάνων-Περισσότερη Ζωή». Να το πράξουμε όλοι, είναι μια μεγάλη πράξη αλτρουισμού.

Έχουμε, επίσης, τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της Εμπειρίας του Ασθενή στα Νοσοκομεία του ΕΣΥ με βάση τις απαντήσεις που συλλέχθηκαν από 14.8885 ερωτηματολόγια κατά το χρονικό διάστημα από 14 Ιουλίου 2025 έως 3 Οκτωβρίου 2025. Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν πολύ υψηλή ικανοποίηση στους άξονες που αφορούν την ποιότητα και την ασφάλεια της φροντίδας, ενώ οι γεωγραφικές διαφορές είναι περιορισμένες. Στην αξιολόγηση συμμετέχουν 111 νοσοκομεία και 631 κλινικές. Τα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά: συνολική βαθμολογία 4,04/5, πολύ υψηλή ικανοποίηση για την ποιότητα και την ασφάλεια της φροντίδας, θετικές αξιολογήσεις για τον εξοπλισμό, την επάρκεια προσωπικού και την εμπιστοσύνη προς γιατρούς και νοσηλευτές. Φυσικά, δεν εφησυχάζουμε. Η καθαριότητα, η στελέχωση και η συμμετοχή των ασθενών στις αποφάσεις είναι τομείς που χρειάζονται βελτίωση και εκεί θα εστιάσουμε. Η φωνή των ασθενών γίνεται πλέον εργαλείο πολιτικής. Για ένα ΕΣΥ πιο σύγχρονο, πιο αποτελεσματικό και πιο κοντά στον πολίτη.

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ο οποίος κινήθηκε με υψηλούς ρυθμούς και τον μήνα Σεπτέμβριο, με 6.513 εκκινήσεις νέων αιτήσεων και 2.955 νέες υποβολές.

«Σε υψηλό επίπεδο και οι μηνιαίες ρυθμίσεις, οι οποίες έφτασαν τις 1.789, ύψους 524,4 εκ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τις αρχικές προβλέψεις του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ως προς την αύξηση που θα επέφερε το μέτρο της υποχρεωτικής υπαγωγής επιλέξιμων οφειλετών με διευρυμένα κριτήρια. Συνολικά μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου καταγράφονται 43.533 επιτυχείς ρυθμίσεις για αρχικές οφειλές ύψους 14,08 δισ. ευρώ που έχουν ρυθμιστεί μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Ταυτόχρονα, το ποσοστό εγκρισιμότητας έφτασε στο 79%», ανέφερε ενώ κλείνοντας την ανασκόπηση, επισήμανε  τη νέα εικόνα που παρουσιάζει ο Παρθενώνας, απαλλαγμένος πλέον από τις άχαρες αλλά απαραίτητες  σκαλωσιές, έπειτα από 50 χρόνια!

«Πρωτοτοποθετήθηκαν λίγο μετά την ίδρυση της Επιτροπής Συντήρησης των Μνημείων της Ακροπόλεως το 1975, και κατά διαστήματα, ανάλογα με τις εργασίες, τις μετακινούσαν στη ανατολική, δυτική, βόρεια ή νότια πλευρά του μνημείου. Οι τελευταίες αφαιρέθηκαν από τη δυτική πλευρά και έτσι, οι επισκέπτες του Ιερού Βράχου μπορούν για τον επόμενο μήνα να τον θαυμάζουν απρόσκοπτα, αλλά και από μακριά η θεά είναι πια ανεμπόδιστη. Το μνημείο θα παραδοθεί πλήρως χωρίς σκαλωσιές τον Απρίλιο του 2026. Μια μικρή υπενθύμιση ότι τα μεγάλα έργα θέλουν χρόνο, υπομονή και συνέπεια, αλλά στο τέλος, αξίζει ο κόπος. Καλή Κυριακή!», τόνισε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στεγαστικό: 8+1 νέα μέτρα στήριξης ύψους 450 εκατ. ευρώ για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές

Περισσότερες φοροελαφρύνσεις για εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων αλλά και άμεσες παροχές σε χρήμα για 1 εκατομμύριο νοικοκυριά που ζουν στο νοίκι, περιλαμβάνει το σχέδιο της κυβέρνησης για ανακούφιση των νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν οξύ στεγαστικό πρόβλημα.  Το προσχέδιο του κρατικού Προϋπολογισμού για το 2026 το οποίο κατέθεσε στη Βουλή την περασμένη Δευτέρα ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, αποκαλύπτει συνολικά 10  νέα μέτρα, των οποίων το ύψος προσεγγίζει το μισό δισ. ευρώ, που οι πολίτες θα τα βλέπουν πλέον για πρώτη φορά να ξεδιπλώνονται σταδιακά έως και το 2026.

“1 ενοίκιο” τον Νοέμβριο…

Ωστόσο η αρχή γίνεται από εφέτος τον Νοέμβριο. Το πρώτο από τα συνολικά εννέα νέα μέτρα που έρχονται, θα δοθεί σε περίπου ένα μήνα, ως χρηματική επιστροφή ήδη ενός ολόκληρου μηνιαίου μισθώματος στους ενοικιαστές. Πάνω από 1 εκατομμύριο δικαιούχοι θα λάβουν το 1/12 των ενοικίων που δήλωσαν πως κατέβαλαν το 2024. Θα εισπράξουν έτσι έως και 800 ευρώ «στην τσέπη» από το ελληνικό δημόσιο, με βάση το ενοίκιο που δηλώνει ο καθένας ότι πληρώνει.

Η ρύθμιση αφορά όσους ενοικιάζουν κύρια κατοικία, αλλά και όσους πληρώνουν για φοιτητική στέγη. Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια καθιστούν δικαιούχους σχεδόν το 80% των ενοικιαστών της χώρας. Η επιστροφή ενοικίου δίδεται πέραν του στεγαστικού ή φοιτητικού επιδόματος που ισχύουν ήδη και λαμβάνουν δικαιούχοι από άλλους φορείς (ΟΠΕΚΑ, υπουργείο Παιδείας κλπ).

Το μέτρο  έχει κόστος 230 εκατ. ευρώ. Ωστόσο δεν προβλεπόταν στον προϋπολογισμό που ψηφίστηκε πέρυσι για το 2025. Ανακοινώθηκε μεσούσης της χρονιάς, αλλά θα δοθεί όχι μόνιμο μέτρο και όχι ως έκτακτο ή εφάπαξ επίδομα. Χρηματοδοτείται από έσοδα από περιορισμό της φοροδιαφυγής και θα δίδεται κάθε Νοέμβριο, φέτος και στο μέλλον. Αυτό αποτυπώνεται πρώτη φορά  επισήμως, στο προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού του 2026. Καθώς το ποσό που λαμβάνει κάθε ενοικιαστής εξαρτάται από τι ενοίκιο δηλώνει ο ίδιος, η επιδότηση μπορεί να αυξάνεται τα επόμενα χρόνια, στο βαθμό που ιδιοκτήτες και ενοικιαστές θα δηλώνουν σταδιακά τα πραγματικά (και πολύ αυξημένα πλέον) καταβαλλόμενα ενοίκια.

Δέσμη 8 μέτρων «στη σειρά» για το 2026

Μετά την Επιστροφή Ενοικίου, προβλέπεται να αρχίζουν ξετυλίγονται άλλα 8 μέτρα και  παρεμβάσεις που δημιουργούν νέα δεδομένα, επηρεάζοντας  σχέδια, αποφάσεις και προοπτικές στην αγορά ακινήτων. Όλα στόχο το στεγαστικό ζήτημα, και  οι πολίτες θα τα δουν να μπαίνουν σταδιακά στη ζωή τους από 1.1.2026.

Τα 8 μέτρα, των οποίων το συνολικό κόστος για τον προϋπολογισμό υπερβαίνει τα 200 εκατομμύρια, περιλαμβάνουν:

  1. Φοροαπαλλαγές για να ανοίξουν «κενά» σπίτια

Όσοι κρατούσαν κλειστά τα σπίτια τους επί χρόνια χωρίς ενοικιαστές, ή τα διέθεταν αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση σε τουρίστες, θα έχουν περισσότερους λόγους να θέλουν να τα διαθέσουν προς μακροχρόνια ενοικίαση. Όσοι βάλουν πρώτη φορά ξανά ενοικιαστή μέχρι 31.12.2026, δικαιούνται πλήρη φοροαπαλλαγή διάρκειας τριών ετών. Με τους νέους όρους που θα ισχύουν από το  Νοέμβριο, διασφαλίζονται περισσότεροι ιδιοκτήτες ότι δεν θα πληρώσουν ούτε ευρώ φόρο,  για τα ενοίκια που θα εισπράξουν στους επόμενους 36 μήνες.

Το μέτρο ισχύει ήδη για σπίτια που δηλώνονται ως «κενά» στην εφορία. Αλλάζουν άρδην όμως οι όροι χορήγησης της φοροαπαλλαγής για τον ιδιοκτήτη.

Το καινοτόμο στοιχείο είναι η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής σε τρεις κατευθύνσεις:

–        Απαλλαγή φόρου για 3 έτη θα προσφέρεται πλέον και για ιδιοκτήτες που εκμισθώνουν μεγάλα ακίνητα, άνω των 120 τμ, τα οποία ως τώρα αποκλείονται. Με το νέο σύστημα «ανοίγουν σπίτια» με φοροαπαλλαγή έως και 140 τμ αν δοθούν σε τρίτεκνους, έως 160 τμ αν δοθούν σε οικογένεια με 4 παιδιά, έως 180 τμ με 5 παιδιά, έως 200 τμ με 6 παιδιά, καθώς το όριο αυξάνεται κατά 20 τ.μ. για κάθε παιδί άνω των δύο.

–        Προστατεύεται ο ιδιοκτήτης από τον κίνδυνο πρόωρης αποχώρησης, αν του φύγει πρόωρα ο ενοικιαστής πριν συμπληρωθεί η τριετία: δεν θα επιστρέφει πλέον λεφτά στην εφορία  -που ήταν ο φόβος πολλών και ακύρωνε το μέτρο. Πλέον η απαλλαγή θα υπολογίζεται «με το μήνα» και όχι ως τριετία συνολικά, ενώ θα συνεχίζει να ισχύει και για το υπολειπόμενο διάστημα μέχρι να συμπληρωθούν 36 μήνες από την πρώτη μίσθωση του ακινήτου, εφόσον το ακίνητο κενωθεί άπαξ και εκμισθωθεί εκ νέου εντός τριών μηνών.

–        Επιτρέπεται και μένει αφορολόγητη και η «ελαστική» ενοικίαση 6 μηνών και άνω, αντί 36 μηνών που απαιτείται μέχρι σήμερα, ειδικά για μισθώσεις σε ιατρικό ή νοσηλευτικό προσωπικό, εκπαιδευτικούς δημοσίου, καθώς και σε ένστολο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, που συχνά μετακινούνται για υπηρεσιακούς λόγους.

Όλες οι αλλαγές θα ισχύσουν μετά τη δημοσίευση του νέου φορολογικού νόμου σε ΦΕΚ, ως τις αρχές Νοεμβρίου το πιθανότερο. Με την επιφύλαξη των τελικών διατάξεων όπως θα ψηφιστούν και θα ισχύσουν, το μέτρο σχεδιάζεται να καλύπτει και τις υφιστάμενες ως τώρα μισθώσεις κατοικιών.  Το μέτρο στοχεύει να φέρει προς μακροχρόνια μίσθωση χιλιάδες σπίτια που παραμένουν ακόμα κλειστά. Στην πρώτη εφαρμογή των αλλαγών, το όφελος για όσους σπεύσουν από τον Νοέμβριο εφέτος να τις εκμεταλλευτούν, θα φανεί στα εκκαθαριστικά φόρου εισοδήματος 2025 που θα εκδοθούν άνοιξη του 2026.

  1. Μείωση τεκμηρίων 30%-35% στην κατοικία

Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν είκοσι χρόνια, μειώνεται κατά 30% ή και 35% το τεκμαρτό εισόδημα για το οποίο η εφορία φορολογεί κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες αλλά και ενοικιαστές, με βάση τα τετραγωνικά του σπιτιού όπου διαβιούν και όχι για το πραγματικό εισόδημα που δηλώνουν οι ίδιοι κάθε χρόνο.

Συνολικά 477.000 φορολογούμενοι πιάνονται κάθε χρόνο στα τεκμήρια της εφορίας. Αυτοί θα δουν για πρώτη φορά στα εκκαθαριστικά τους, το πλασματικό (τεκμαρτό) εισόδημα για το οποίο πλήρωναν φόρους  να μειώνεται κατά τουλάχιστον 50 ευρώ, ή έως και 7.000 ευρώ σε περιοχές με πολύ υψηλές Τιμές Ζώνης. Η σημαντική αυτή ελάφρυνση θα φανεί στις δηλώσεις που θα υποβάλουν το 2026, με τα εισοδήματα του 2025.

  1. Αλλαγή κλίμακας φόρου ενοικίων

Από το 2026 θεσπίζεται ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής 25% (αντί 35%) για εισόδημα από μισθώματα ύψους 12.000 έως 24.000 ευρώ.

Το μέτρο εκτιμάται ότι θα ωφελήσει περίπου 161.000 ιδιοκτήτες με ετήσιο κόστος 90 εκατομμύρια ευρώ. Η μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες αναμένεται να συμβάλει στη φορολογική συμμόρφωση και στη συγκράτηση των τιμών των ενοικίων, καθώς οι εκμισθωτές θα έχουν μικρότερο κίνητρο να αποκρύψουν εισοδήματα ή να επιβαρύνουν τους ενοικιαστές με επιπλέον κόστη.

  1. ΕΝΦΙΑ: μείωση και κατάργηση σε 12.720 οικισμούς

 Από το 2026 ο ΕΝΦΙΑ που πληρώνουν οι ιδιοκτήτες μειώνεται κατά 50%, για κύριες κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους  -ενώ από το 2027 ο φόρος καταργείται πλήρως, εξαιρουμένων των οικισμών της Αττικής.

Το μέτρο αφορά περίπου 1 εκατομμύριο ακίνητα σε  12.720 οικισμούς της χώρας, με συνολικό κέρδος 225 εκατομμύρια ευρώ για τους ιδιοκτήτες σε δύο ετήσιες δόσεις (75 εκατ. το 2026 και 150 εκατ.το 202&).

Η κατάργηση συνδέεται άμεσα με την αποκέντρωση και την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Καθιστά πιο ελκυστική τη διαμονή σε μικρές κοινότητες και ανακουφίζει οικονομικά τους κατοίκους τους, ενθαρρύνοντας εμμέσως την αποσυμφόρηση των μεγάλων αστικών κέντρων.

  1. Κοινωνική αντιπαροχή για σύγχρονες κατοικίες

Εγκαινιάζεται νέο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής σχετικά με την αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας για την κατασκευή σύγχρονων κοινωνικών κατοικιών, με στόχο την εξασφάλιση κοινωνικής μίσθωσης σε ευάλωτες ομάδες. Τα πρώτα ακίνητα έχουν ήδη επιλεγεί και το μέτρο στοχεύει να αντιμετωπίσει μακροπρόθεσμα το δομικό πρόβλημα της στέγασης των πιο αδύναμων κοινωνικών ομάδων.

 Τα μέτρα αυτά ενθαρρύνουν την οικοδομική δραστηριότητα και την αναβάθμιση του υφιστάμενου κτηριακού αποθέματος, συμβάλλοντας στην αύξηση της προσφοράς περισσοτέρων και πιο προσιτών κατοικιών.

Επιπλέον όμως, στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και άλλα μέτρα που επεκτείνονται χρονικά και στο 2026, αντί να εκπνεύσουν.

Συγκεκριμένα

  1. Παρατείνεται και το 2026 η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτηρίων .
  2. Επεκτείνεται η αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές μέχρι το τέλος του 2026,.
  3. Παρατείνεται και το 2026 ο περιορισμός νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας. Η παράταση στοχεύει στην επιστροφή ακινήτων στη μακροχρόνια μίσθωση, αποτρέποντας τη μετατροπή κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα σε περιοχές με έντονο πρόβλημα στέγασης.
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το «ασφάλιστρο της ζέστης»: Όταν ο υδράργυρος ανεβαίνει, τα κόστη αυξάνονται

Νέα στοιχεία από την Αυστραλία τεκμηριώνουν ένα σταθερό, αυξανόμενο κόστος ακραίων καιρικών φαινομένων. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις –και ιδίως οι ελληνικές των κλάδων τουρισμού, κατασκευών, αγροδιατροφής και logistics– καλούνται να ενσωματώσουν το ρίσκο της ζέστης και των υπόλοιπων φυσικών καταστροφών στον προϋπολογισμό και στις ασφαλίσεις τους.

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ συζήτησε για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής –και ιδίως την αύξηση της ζέστης– με τον Δρ Ανδρέα Φλουρή, καθηγητή Φυσιολογίας και διευθυντή του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας FAME Lab του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Ο Δρ Φλουρής είναι Σύμβουλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα που αφορούν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία, την οικονομία και την αγορά εργασίας.

«Η συζήτηση για τη ζέστη έχει μετακινηθεί οριστικά από τη σφαίρα της “καιρικής ανωμαλίας” στην καρδιά της εταιρικής χρηματοοικονομικής» σχολιάζει ο Δρ Φλουρής. Συνεχίζοντας, εξηγεί ότι «η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Αυστραλίας (Insurance Council of Australia) δημοσίευσε αυτή την εβδομάδα δεδομένα που δείχνουν ότι οι οικονομικές απώλειες της χώρας από ακραία καιρικά φαινόμενα ανέρχονται πλέον σε 4,5 δισ. δολάρια ετησίως, σχεδόν τριπλάσιες σε σχέση με τη δεκαετία του ’90. Μόνο το τελευταίο δωδεκάμηνο, οι ασφαλισμένες ζημιές στην Αυστραλία από τρεις μεγάλες φυσικές καταστροφές άγγιξαν τα 2 δισ. δολάρια. Αν διαιρέσουμε το κόστος ανά Αυστραλό, τη δεκαετία του ’90 πλήρωνε 67 δολάρια κάθε χρονιά, ενώ πλέον το κόστος αντιστοιχεί σε 193 δολάρια ανά έτος.»

Όμως, από ό,τι φαίνεται αυτό το ζήτημα υπάρχει και πιο κοντά μας, σε χώρες της Ευρώπης. Όπως αναφέρει ο Δρ Φλουρής, «παρόμοια στοιχεία βλέπουμε και σε ευρωπαϊκές χώρες. Τη δεκαετία του ’90, το μέσο ετήσιο κόστος ανά Γερμανό πολίτη ήταν 35 δολάρια, ποσό που πλέον έχει εκτιναχθεί στα 166 δολάρια. Αντίστοιχα αποτελέσματα δείχνει και η μελέτη SONAR 2025 της γνωστής εταιρείας Swiss Re, η οποία υπογραμμίζει ότι η υπερβολική ζέστη επιβαρύνει τις ασφάλειες σπιτιών, ζωής και υγείας, ενώ αυξάνει αποζημιώσεις από διακοπές ρεύματος, βλάβες υποδομών και εργατικά συμβάντα. Ταυτόχρονα, φαίνεται να υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον από τις επιχειρήσεις για παραμετρική ασφάλιση, ένα σχετικά νέο τύπο ασφάλισης όπου η διαδικασία αποζημίωσης βασίζεται σε μια παράμετρο ενεργοποίησης (π.χ., θερμοκρασία πάνω από τους 42 βαθμούς) ενός φυσικού συμβάντος. Σε χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας τέτοιου είδους ασφαλιστικά προϊόντα έχουν αρχίσει να γίνονται ιδιαίτερα δημοφιλή.»

Συνεχίζοντας, ο Δρ Φλουρής τονίζει πως «τα δεδομένα των ασφαλιστικών εταιρειών είναι άλλο ένα σύμπτωμα ενός μεγαλύτερου προβλήματος. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει όλες τις πτυχές της ζωής μας και αυτό πλέον δεν το βλέπουμε μόνο στις επιστημονικές μελέτες και τις δημοσιεύσεις, αλλά είναι πια ορατό στην καθημερινότητά μας. Βλέπουμε το επιχειρησιακό καντράν να αλλάζει από την υγεία στην παραγωγικότητα και στο κόστος κεφαλαίου». Ο ίδιος ήταν ο κύριος συντάκτης της έκθεσης που δημοσίευσαν από κοινού ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός για τις επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών στην αποδοτικότητα των εργαζομένων αλλά και στην υγεία τους. Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ Φλουρής, «η παραγωγικότητα ενός εργαζομένου μειώνεται κατά 2,3% για κάθε βαθμό κελσίου πάνω από τους 19 βαθμούς. Αυτό μεταφράζεται σε τεράστια κόστη για τις επιχειρήσεις γιατί σημαίνει ότι ο μέσος εργαζόμενος μπορεί να αποδώσει το 75% της παραγωγικότητάς του όταν η θερμοκρασία είναι 30 βαθμοί κελσίου – δηλαδή σε μια τυπική ημέρα στη χώρα μας από τα τέλη Μαΐου μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου. Αν μάλιστα η θερμοκρασία ξεπεράσει τους 36 βαθμούς, κάτι πολύ συχνό στο ελληνικό καλοκαίρι, οι εργαζόμενοι αποδίδουν κάτω από το 60% της δυναμικότητάς τους. Αυτό σημαίνει ότι μια επιχείρηση με 8 εργαζομένους αποδίδει όσο μια επιχείρηση με λιγότερους από 5 εργαζομένους. Αυτά τα δεδομένα έχουν μεγάλη σημασία και για την ελληνική οικονομία. Συνολικά, η μείωση της παραγωγικότητας που προκαλεί η ζέστη κοστίζει στη χώρα μας 3.2 δισ. ευρώ ανά έτος και αυτό θα αυξηθεί σταδιακά στα 5.5 δισ. ευρώ ανά έτος μέχρι το 2060. Σε πρόσφατη έκθεσή της, η ασφαλιστική εταιρεία Allianz εκτίμησε ότι οι φετινοί καύσωνες αφαίρεσαν έως και 0,5 ποσοστιαίες μονάδες από το ΑΕΠ της Ευρώπης, με μεγαλύτερο πλήγμα στον ευρωπαϊκό Νότο.»

Τί σημαίνουν όμως όλα αυτά για τις ελληνικές επιχειρήσεις και πώς μπορεί να μετριαστεί το πλήγμα στην ελληνική οικονομία; Όπως αναφέρει ο Δρ Φλουρής, «είναι απαραίτητο να φτιάξουμε μια σειρά από λύσεις που να μετατρέπουν τη ζέστη από ασαφή απειλή σε διαχειρίσιμο, τιμολογημένο ρίσκο. Πυρήνας πρέπει να είναι ένα “Heat-VaR” σε ορίζοντα 10-20 ημερών, το οποίο να αποτυπώνει (α) την έκθεση (ημέρες με ΘΥΒΜΑΣ – δηλαδή, θερμοκρασία υγρού βολβού και μαύρου σφαιριδίου – πάνω από συγκεκριμένα όρια ανά τοποθεσία και βάρδια), (β) την ευπάθεια (ποσοστό χειρωνακτικών/υπαίθριων ωρών, βαθμός εγκλιματισμού, σκίαση, ενυδάτωση), και (γ) την επίπτωση στην παραγωγικότητα. Έτσι, η ζέστη θα μεταφράζεται σε διακύμανση στα κέρδη προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων (EBITDA) και σε απαιτήσεις ρευστότητας. Στη συνέχεια είναι σημαντικό η κάθε επιχείρηση να ορίσει σαφείς στόχους (KPIs), για παράδειγμα “ώρες εργασίας που σώζονται”, “αριθμός ασφαλιστικών απαιτήσεων”, “μείωση ατυχημάτων”, “κόστος ανά μονάδα προϊόντος με συντελεστή τη ζέστη” και “κόστος/κέρδος επένδυσης για την αντιμετώπισης της ζέστης”. Αυτοί οι στόχοι θα πρέπει να ενσωματώνονται στον ετήσιο προϋπολογισμό και στις ανανεώσεις ασφαλίσεων. Στις συμβάσεις προμηθευτών να εισάγονται ρήτρες ΘΥΒΜΑΣ με προκαθορισμένα “όρια” (παύση εργασίας ή αναδιάρθρωση βαρδιών, επιβράδυνση ρυθμού, πρόσθετα μέτρα) και υποχρεωτικά ημερολόγια συμμόρφωσης. Τέλος, συμπληρωματικά προς τις κλασικές καλύψεις, να υιοθετηθεί παραμετρική ασφάλιση με όρια ΘΥΒΜΑΣ που να εκταμιεύει αυτόματα όταν ξεπεραστούν τα όρια, σταθεροποιώντας τη ρευστότητα. Ως πακέτο πολιτικής, οι τέσσερις αυτοί άξονες δημιουργούν γραμμή άμυνας και απόδοσης: λιγότερες απώλειες παραγωγικότητας, χαμηλότερες ασφαλιστικές απαιτήσεις, καλύτερη εκτίμηση χρηματοοικονομικού κινδύνου και, εν τέλει, μειωμένο κόστος κεφαλαίου.»

Αποστόλης Ζώης
Η φωτογραφία είναι του Αποστόλη Ζώη 
ΑΠΕ-ΜΠΕ