Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (ΠΜΟ) προειδοποίησε σήμερα ότι υπάρχει «πιθανότητα 80%» να δημιουργηθεί ένα επεισόδιο Ελ Νίνιο μεταξύ του Ιουνίου και του Αυγούστου, αυξάνοντας τον κίνδυνο ακραίων μετεωρολογικών φαινομένων τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη ενημέρωση αυτής της υπηρεσίας του ΟΗΕ, οι «εξαιρετικά ζεστές» θερμοκρασίες στα νερά του τροπικού Ειρηνικού Ωκεανού ευνοούν τον σχηματισμό ενός επεισοδίου El Niño, το οποίο «αναμένεται να επηρεάσει τις θερμοκρασίες και τις βροχοπτώσεις παγκοσμίως».
Ο ΠΜΟ εκτίμησε επίσης ότι είναι κατά 80% πιθανό ένα επεισόδιο Ελ Νίνιο να αναπτυχθεί «μεταξύ του Ιουνίου και του Αυγούστου 2026». «Η πιθανότητα αυτό το επεισόδιο να συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι τον Νοέμβριο είναι κοντά ή πάνω από 90%», πρόσθεσε ο οργανισμός, προβλέποντας ένα επεισόδιο «τουλάχιστον μέτριο, αν όχι ισχυρό».
Το Ελ Νίνιο και το αντίθετό του φαινόμενο Λα Νίνια (La Niña) είναι τα ονόματα που δίνονται σε μια φυσική μεταβολή του κλίματος, η οποία προκαλεί αξιοσημείωτη διακύμανση στη θερμοκρασία των υδάτων του ισημερινού Ειρηνικού Ωκεανού, αλλαγή στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία παγκοσμίως και ενδέχεται να προκαλέσει ακραία φαινόμενα σε μεγάλο αριθμό περιοχών.
«Πρέπει να προετοιμαστούμε για ένα δυνητικά ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο θα επιδεινώσει την ξηρασία και τις έντονες βροχοπτώσεις και θα αυξήσει τον κίνδυνο καύσωνα τόσο στην ξηρά όσο και στους ωκεανούς», προειδοποίησε η Γενική Γραμματέας του ΠΜΟ Σελέστ Σαούλο.
Το Ελ Νίνιο χαρακτηρίζεται από αύξηση της θερμοκρασίας επιφάνειας στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του ισημερινού Ειρηνικού. Συνήθως συμβαίνει κάθε δύο έως επτά χρόνια και διαρκεί περίπου εννέα έως δώδεκα μήνες. Το τελευταίο φαινόμενο Ελ Νίνιο, το 2023 και το 2024, κατέστησε αυτά τα δύο χρόνια τα θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ. Αυτό το φαινόμενο προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στο παγκόσμιο κλίμα για αρκετούς μήνες.
«Κλιματική επείγουσα ανάγκη»
Για την περίοδο Ιουνίου-Αυγούστου ο ΠΜΟ προβλέπει ήδη ένα σύνολο συνθηκών που ευνοούν «την επικράτηση θερμοκρασιών άνω του κανονικού σχεδόν σε όλες τις περιοχές του πλανήτη», με αυξημένο κίνδυνο θερμικού στρες, ξηρασίας σε ορισμένες περιοχές και ακραίων φαινομένων όπως πλημμύρες ή σοβαρές ξηρασίες.
Υπενθυμίζει επίσης ότι τα περιφερειακά κέντρα πρόβλεψης κάνουν λόγο για βροχοπτώσεις «μικρότερες του κανονικού» στη διάρκεια της εποχής των βροχών από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο στο Κέρας της Αφρικής, λιγότερους από τον μέσο όρο μουσώνες στη νότια Ασία και πιο ζεστές θερμοκρασίες στην Κεντρική Αμερική στη διάρκεια του καλοκαιριού.
Το καλοκαίρι στο βόρειο ημισφαίριο τα θερμά νερά που συνδέονται με το Ελ Νίνιο ενδέχεται να ευνοήσουν τον σχηματισμό τυφώνων στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του Ειρηνικού Ωκεανού, ενώ θα περιορίσουν τη δημιουργία τους στον Ατλαντικό. «Πρέπει όλοι να αναγνωρίσουμε τον βαθμό της κλιματικής επείγουσας ανάγκης που αντιπροσωπεύει αυτή η κατάσταση», προειδοποίησε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.
«Οι συνθήκες Ελ Νίνιο θα ρίξουν λάδι στη φωτιά ενός πλανήτη που θερμαίνεται. Οι επιπτώσεις θα είναι ακόμη πιο ισχυρές και αισθητές πιο μακριά. Θα περάσουν τα σύνορα με καταστροφική ταχύτητα», τόνισε ο ίδιος, ζητώντας για μία ακόμη φορά «να τερματιστεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα». Σύμφωνα με τον ΠΜΟ, «δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα ή την ένταση των φαινομένων Ελ Νίνιο».
Ωστόσο στο παρελθόν ο ΠΜΟ είχε επισημάνει ότι «τα μεγάλης κλίμακας κλιματικά φαινόμενα φυσικής προέλευσης, όπως το Ελ Νίνιο και η Λα Νίνια, εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής».
Η σχολική αίθουσα γίνεται ένα από τα νέα, αθέατα «μέτωπα» της κλιματικής κρίσης. Οι υψηλές θερμοκρασίες στην Ελλάδα και ολόκληρη την Ευρώπη δεν περιορίζονται πλέον στον Ιούλιο και τον Αύγουστο, όταν τα σχολεία είναι κλειστά, αλλά εμφανίζονται νωρίτερα, από τον Μάιο και τον Ιούνιο, και διαρκούν έως τον Σεπτέμβριο, όταν τα παιδιά επιστρέφουν ξανά στα θρανία. Έτσι, η ζέστη δεν είναι πια μόνο θέμα καλοκαιρινής δυσφορίας. Μετατρέπεται σε ζήτημα δημόσιας υγείας, εκπαιδευτικής ισότητας και ανθεκτικότητας των σχολικών υποδομών.
Το ΑΠΕ-ΜΠΕ συζήτησε για τις επιπτώσεις της ακραίας ζέστης στις σχολικές αίθουσες με τον δρ Ανδρέα Φλουρή, καθηγητή Φυσιολογίας και διευθυντή του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας FAME Lab του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Ο δρ Φλουρής είναι Σύμβουλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα που αφορούν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία και την εργασία.
«Η ζέστη μέσα στην τάξη δεν είναι απλώς ενόχληση», τονίζει ο δρ Φλουρής. «Είναι ένας βιολογικός και εκπαιδευτικός παράγοντας που μειώνει την ικανότητα του παιδιού να συγκεντρωθεί, να θυμηθεί, να κάνει μαθηματικούς υπολογισμούς και να συμμετέχει ενεργά στο μάθημα. Δεν χρειάζεται να φτάσουμε στη θερμοπληξία για να υπάρξει κάποιο σύμπτωμα. Πολύ πριν ένα παιδί κινδυνεύσει άμεσα, μπορεί ήδη να είναι κουρασμένο, διψασμένο, νυσταγμένο, με πονοκέφαλο και μειωμένη ικανότητα μάθησης».
Συνεχίζοντας, εξηγεί ότι «πρέπει να φανταστούμε τον εγκέφαλο ενός παιδιού σαν έναν υπολογιστή που προσπαθεί να τρέξει δύσκολα προγράμματα. Όσο ανεβαίνει η θερμοκρασία, το σώμα αναγκάζεται να διαθέτει περισσότερους πόρους για να διατηρήσει τη θερμική του ισορροπία. Αυτό αφήνει λιγότερη ενέργεια και προσοχή για τη μάθηση. Γι’ αυτό οι πιο απαιτητικές λειτουργίες, όπως τα μαθηματικά, η μνήμη εργασίας και η λήψη αποφάσεων, επηρεάζονται ιδιαίτερα».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η διεθνής επιστημονική βιβλιογραφία είναι πλέον σαφής. «Μελέτες σε πραγματικές σχολικές τάξεις δείχνουν ότι όταν η θερμοκρασία μειώνεται από περίπου 30 στους 20 βαθμούς Κελσίου, η απόδοση των μαθητών μπορεί να βελτιωθεί περίπου κατά 20%. Άλλες μεγάλες μελέτες, με εκατομμύρια μαθητές από πολλές χώρες, δείχνουν ότι οι θερμότερες σχολικές χρονιές συνδέονται με χαμηλότερη μαθησιακή πρόοδο. Αρχίζει, δηλαδή, να φαίνεται ότι η επίδραση είναι σωρευτική. Μία ζεστή ημέρα σίγουρα μειώνει τη νοητική και αναλυτική ικανότητα των παιδιών, αλλά όταν οι ζεστές ημέρες αυξάνονται συνολικά μέσα σε μια σχολική χρονιά μετατρέπονται σε ένα αόρατο παράγοντα απώλειας μάθησης».
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η έκθεση των παιδιών στη ζέστη αυξάνεται σε σύγκριση με το παρελθόν. «Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία προβλέπει θερμοκρασίες 29-34 βαθμούς Κελσίου σε όλη τη χώρα τις επόμενες ημέρες. Παράλληλα», εξηγεί ο δρ Φλουρής, «η ζέστη δεν επηρεάζει μόνο όσους βρίσκονται στην τάξη. Αυξάνει και τις απουσίες, τις πρόωρες αποχωρήσεις και την ανάγκη για έκτακτες διακοπές μαθημάτων, μεταφέροντας το βάρος στις οικογένειες και αφαιρώντας πολύτιμο χρόνο διδασκαλίας. Και, ταυτόχρονα, η θερμή περίοδος του έτους αρχίζει πλέον να εξαπλώνεται μέσα στη σχολική χρονιά. Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που παρουσιάζει την πιο γρήγορα αυξανόμενη θερμοκρασία από όλες τις ηπείρους του πλανήτη. Οι αυξημένες θερμοκρασίες εμφανίζονται πλέον ολοένα και νωρίτερα, ενώ η ζέστη κρατά περισσότερο μέσα στο φθινόπωρο. Αυτό σημαίνει ότι σχολικές αίθουσες που σχεδιάστηκαν για ένα πιο ήπιο κλίμα καλούνται σήμερα να λειτουργήσουν σε συνθήκες για τις οποίες δεν ήταν προετοιμασμένες», σημειώνει.
Όπως υπογραμμίζει ο δρ Φλουρής, το πρόβλημα δεν κατανέμεται ισότιμα. «Δεν έχουν όλα τα σχολεία την ίδια έκθεση στη ζέστη, εξαιτίας της τοποθεσίας τους αλλά και της κατασκευής τους. Αλλά και μέσα στο ίδιο σχολείο, δύο αίθουσες μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική θερμοκρασία. Μια αίθουσα στον τελευταίο όροφο, χωρίς σκίαση, με κακή μόνωση ή μεταλλική στέγη, μπορεί να λειτουργεί σαν θερμοκήπιο. Αντίθετα, μια αίθουσα με σκιά, καλό αερισμό και σωστή ψύξη μπορεί να προστατεύει τα παιδιά. Άρα η ζέστη στα σχολεία γίνεται και ζήτημα ανισότητας. Τα παιδιά που φοιτούν στις πιο ζεστές αίθουσες χάνουν περισσότερο και παρουσιάζουν χαμηλότερες μαθησιακές επιδόσεις. Και αυτό, φυσικά, επιβεβαιώνεται και σε περιπτώσεις εξετάσεων».
Κλείνοντας, τονίζει ότι η λύση δεν μπορεί να είναι μόνο το κλείσιμο των σχολείων όταν ανακοινώνεται καύσωνας. «Το κλείσιμο μπορεί κάποιες ημέρες να είναι αναγκαίο για λόγους ασφάλειας, αλλά δεν είναι πολιτική προσαρμογής. Χρειαζόμαστε μόνιμο σχέδιο: μέτρηση της θερμοκρασίας και της υγρασίας μέσα στις αίθουσες, σκίαση, δέντρα, “ψυχρές” στέγες, μόνωση, φυσικό αερισμό όπου είναι ασφαλής, αποδοτική ψύξη όπου χρειάζεται, επαρκές νερό, προσαρμογή του μαθήματος, του διαλείμματος και της γυμναστικής στις πιο ζεστές ώρες. Αν δεν κάνουμε τα σχολεία ανθεκτικά στη ζέστη, τότε η κλιματική κρίση θα μπαίνει κάθε χρόνο όλο και πιο βαθιά στην τάξη, αφαιρώντας υγεία, συγκέντρωση και ευκαιρίες από τα παιδιά».
Τα επιλεκτικά αναθεωρητικά κράτη, όπως η Τουρκία, επιδιώκουν να αλλάξουν συγκεκριμένες πτυχές της περιφερειακής ή διεθνούς τάξης – όπως τα εδαφικά όρια, την ιδεολογική επιρροή ή τη δυναμική ισχύος – χωρίς να στοχεύουν στην αποδόμηση του παγκόσμιου συστήματος, όπως κάνουν οι επονομαζόμενοι συστημικοί αναθεωρητές (π.χ. Ρωσία, Κίνα, Βόρεια Κορέα). Λειτουργούν ρεαλιστικά εντός των υφιστάμενων πλαισίων (π.χ. ΝΑΤΟ, ΟΗΕ ή οικονομικά συστήματα), χρησιμοποιώντας τακτικές γκρίζας ζώνης – πόλεμο με αντιπροσώπους, οικονομικό καταναγκασμό, παραπληροφόρηση, κυβερνοεπιχειρήσεις, θαλάσσιες προκλήσεις ή στρατηγική ασάφεια – για να επιτύχουν στόχους αποφεύγοντας παράλληλα την ανοιχτή σύγκρουση.
Ο επιλεκτικός αναθεωρητισμός της Τουρκίας, που καθοδηγείται από νεοοθωμανικές φιλοδοξίες, προβολή περιφερειακής ισχύος και εξισορρόπηση ΝΑΤΟ-Ρωσίας, χρησιμοποιεί τακτικές όπως δυνάμεις με αντιπροσώπους (SADAT στη Συρία), θαλάσσιες διεκδικήσεις (δόγμα Γαλάζιας Πατρίδας) και πολιτιστική επιρροή (Diyanet στα Βαλκάνια). Επιλεκτικά αναθεωρητικά κράτη όπως η Τουρκία περιλαμβάνουν την Ινδία, τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Ιράν, το Πακιστάν, τη Βραζιλία, την Ινδονησία, τη Νότια Αφρική, το Βιετνάμ και την Αίγυπτο, καθένα από τα οποία επιδιώκει περιφερειακή επιρροή μέσω τακτικών γκρίζας ζώνης – πληρεξουσίων, οικονομικού καταναγκασμού, ναυτικής αυτοπεποίθησης, παραπληροφόρησης και διπλωματικών ελιγμών – ενώ παράλληλα εμπλέκεται σε σχήματα παγκόσμιας εμβέλειας (Quad, ΗΠΑ, BRICS, ASEAN, ΝΑΤΟ). Η Ινδία αντιμετωπίζει την Κίνα, η Σαουδική Αραβία/ΗΑΕ/Αίγυπτος αντιτίθενται στο σχήμα Ιράν/Τουρκία, το Πακιστάν αμφισβητεί την Ινδία, η Βραζιλία/Νότια Αφρική πρωτοστατούν σε περιφερειακό επίπεδο και η Ινδονησία/Βιετνάμ αντιστέκεται στις θαλάσσιες διεκδικήσεις της Κίνας. Όπως και η Τουρκία, εξισορροπούν τις περιφερειακές φιλοδοξίες με την παγκόσμια ολοκλήρωση, διαφοροποιώντας τις παγκόσμιες προκλήσεις των συστημικών αναθεωρητών. Η αποτροπή του επιλεκτικού αναθεωρητισμού απαιτεί σαφείς κόκκινες γραμμές, ανίχνευση, ανθεκτικότητα, αναλογικές απαντήσεις, ασάφεια, συμμαχίες και δογματική ολοκλήρωση, προσαρμοσμένη στους υποστηρικτές κάθε κράτους (π.χ., ΗΠΑ για την Ινδία/Σαουδική Αραβία/ΗΑΕ, Κίνα για το Πακιστάν) και τους αντιπάλους (π.χ., Κίνα εναντίον Ινδίας/Βιετνάμ, Ιράν εναντίον Σαουδικής Αραβίας/ΗΑΕ).
Το τελευταίο διάστημα, η αμφισβήτηση του Δικαίου της Θάλασσας και η ενσωμάτωση κάποιων κανόνων του στο εσωτερικό τους δίκαιο, αποτελεί ένα ακόμα χαρακτηριστικό του επιλεκτικού αναθεωρητισμού.
Οι πρόσφατες περιπτώσεις των Στενών του Ορμούζ και των ρυθμίσεων στο Αιγαίο, από το Ιράν και τη Τουρκία, αποτελούν σαφείς ενδείξεις της νέας τάσης.
ΤΟ ΔΟΓΜΑ ΤΟΥ ΟΡΜΟΥΖ
Ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο αναδύεται στις αίθουσες της Majlis (Ισλαμική Συμβουλευτική Συνέλευση-το ιρανικό Κοινοβούλιο) στην Τεχεράνη. Δεν είναι απλώς ένας ακόμη νόμος. Είναι η θεσμοθέτηση ενός νέου δόγματος ασφαλείας που φιλοδοξεί να ανατρέψει την ισορροπία ισχύος στον Περσικό Κόλπο και να ξαναγράψει τους κανόνες της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας. Το «Σχέδιο Διαχείρισης του Στενού του Ορμούζ», όπως ονομάζεται, έρχεται ως άμεση απάντηση στον πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 με την αμερικανική Operation Epic Fury και σηματοδοτεί το τέλος της εποχής της «αβλαβούς διέλευσης» όπως την ξέραμε.
Η βάση του ιρανικού επιχειρήματος είναι παλιά, αλλά τώρα θεσμοθετείται. Το Ιράν υπέγραψε αλλά δεν επικύρωσε ποτέ τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982. Για την Τεχεράνη, το Στενό του Ορμούζ δεν υπάγεται στο άρθρο 87 περί «ελευθερίας των ανοιχτών θαλασσών». Είναι εσωτερικά ύδατα και κυριαρχικό δικαίωμα του Ιράν να ρυθμίζει τη διέλευση.
Αυτό που αλλάζει το 2026 είναι ότι η αρχή αυτή περνά από τη ρητορική στη νομοθεσία. Το κοινοβούλιο ενέκρινε στις 30 και 31 Μαρτίου το νομοσχέδιο που θέτει ρητούς όρους διέλευσης. Η Επιτροπή Εθνικής Ασφάλειας το προώθησε στην ολομέλεια ως «Νόμος για την Εδραίωση της Κυριαρχίας του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ». Ο αντιπρόεδρος της Majlis Αλί Νικζάντ το χαρακτήρισε “τόσο σημαντικό όσο η εθνικοποίηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας” και προειδοποίησε ότι η ναυσιπλοΐα δεν θα επιστρέψει ποτέ στο προπολεμικό καθεστώς.
Το σχέδιο έχει 12 άρθρα. Τα τρία βασικά που διέρρευσαν αποκαλύπτουν τη στρατηγική:
Πρώτον, ολικός αποκλεισμός του Ισραήλ. Κανένα ισραηλινό πλοίο δεν θα περνά από το στενό. Δεύτερον, πολεμικές αποζημιώσεις. Πλοία από «εμπόλεμες χώρες», δηλαδή ΗΠΑ και συμμάχους, θα πληρώνουν τέλη για να περάσουν, ως αποζημίωση για ζημιές που προκάλεσαν στο Ιράν. Τρίτον, άδεια Τεχεράνης. Όλα τα υπόλοιπα πλοία χρειάζονται ρητή άδεια του Ιράν.
Άλλα άρθρα που έχουν διαρρεύσει περιλαμβάνουν υποχρεωτικά τέλη διέλευσης περίπου 2 εκατ. δολάρια ανά πλοίο, προκαταβολική υποβολή στοιχείων πλοίου και φορτίου, υποχρεωτική διαδρομή κοντά στην ιρανική ακτή, και πληρωμές σε ριάλ, γουάν ή κρυπτονομίσματα. Οι Φρουροί της Επανάστασης, όχι το Υπουργείο Ναυτιλίας, γίνεται η αρμόδια αρχή έκδοσης αδειών.
Η λογική είναι η «economic mirror shield». Αν επιβάλλεις κυρώσεις και βλάπτεις την οικονομία του Ιράν, χάνεις το δικαίωμα της αβλαβούς διέλευσης. Το κόστος κάθε κύρωσης μεταφράζεται αυτόματα σε κόστος διέλευσης. Θες να εξάγεις πετρέλαιο; Βεβαιώσου ότι το Ιράν μπορεί να κάνει το ίδιο. Αν ιρανικό τάνκερ δεν φτάνει στον προορισμό του λόγω αποκλεισμού, ο επιτιθέμενος στόλος χάνει το νόμιμο δικαίωμα ναυσιπλοΐας.
Όλα αυτά ξεκίνησαν από την Operation Epic Fury. Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν πάνω από 13.000 πλήγματα στο Ιράν από τις 28 Φεβρουαρίου, εξουδετερώνοντας ηγεσία και διαλύοντας τις υποδομές. Ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ σκοτώθηκε. Η Τεχεράνη απάντησε κλείνοντας το στενό. Η ναυσιπλοΐα έπεσε 95%. Περίπου 2.000 πλοία εγκλωβίστηκαν στον Κόλπο. Οι ΗΠΑ απάντησαν με ναυτικό αποκλεισμό στις 13 Απριλίου.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ιράν θεωρεί ότι το Διεθνές Δίκαιο κατέρρευσε. Οι ΗΠΑ παραβίασαν το άρθρο 2 παρ. 4 του Χάρτη του ΟΗΕ, περί απαγόρευσης χρήσης βίας. Οι 5.000 κυρώσεις που είχαν ήδη επιβληθεί ήταν και αυτές μονομερείς πράξεις. Αφού η Δύση χρησιμοποιεί την ισχύ της εκτός Διεθνούς Δικαίου, η Τεχεράνη θεωρεί ότι πρέπει να απαντήσει με το ίδιο νόμισμα. Για το Ιράν και για άλλες χώρες, «οι πόλεμοι γεννούν νόμους», επομένως το Διεθνές Δίκαιο δεν είναι σταθερό σύνολο αληθειών, αλλά αντανάκλαση της ισορροπίας ισχύος στο πεδίο της μάχης.
Εδώ βρίσκεται η βαθύτερη γεωπολιτική σημασία. Το Ιράν δεν θέλει απλώς τέλη. Θέλει να οικοδομήσει νέο περιφερειακό σύστημα.
Πρώτον, διαίρεση σε «εμάς» και «αυτούς». Δημιουργείται «πράσινος διάδρομος» για φιλικές χώρες. Κίνα, Ρωσία, Ινδία, Πακιστάν, Ιράκ, Μπαγκλαντές θα έχουν προνομιακή πρόσβαση. Η Δύση αντιμετωπίζει αποκλεισμό. Αυτό σπάει την ενότητα του Περσικού Κόλπου και δημιουργεί οικονομικό κίνητρο για αποστασιοποίηση από τις ΗΠΑ.
Δεύτερον, συνυπευθυνότητα. Το Ιράν εισάγει την αρχή ότι χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις φέρουν ευθύνη για ζημιές που προκαλεί η Ουάσιγκτον. Αν το Κατάρ ή το Μπαχρέιν δώσουν βάση στις ΗΠΑ, θα πληρώσουν και αυτές. Έτσι πιέζονται οι περιφερειακοί σύμμαχοι της Αμερικής να διαλέξουν πλευρά.
Τρίτον, συμμαχία με Ομάν. Η Τεχεράνη προτείνει στο Μουσκάτ μερίδιο στη διαχείριση και τα τέλη. Έτσι δημιουργεί περιφερειακό ρυθμιστή ναυσιπλοΐας εκτός δυτικού ελέγχου. Η σταθερότητα του στενού γίνεται οικονομικό όφελος για πολλούς παίκτες, όχι μόνο για το Ιράν.
Τέταρτον, αποδολαριοποίηση. Η απαίτηση πληρωμών σε ριάλ, γουάν ή κρυπτονομίσματα χτυπά την κυριαρχία του δολαρίου. Το Kunlun Bank και το CIPS της Κίνας γίνονται εναλλακτικοί δίαυλοι. Το Ορμούζ μετατρέπεται σε εργαστήριο για παράλληλο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Το μήνυμα της Τεχεράνης είναι σαφές. Η εποχή που η άρση κυρώσεων εξαρτιόταν από μονομερή υπογραφή στην Ουάσιγκτον τελείωσε. Το Ιράν ζητά νέο ισορροπία: ανταλλαγή ασφάλειας για πρόσβαση. Το στενό από αρτηρία ελεύθερης ναυσιπλοΐας, γίνεται εγγυητής της εδαφικής και οικονομικής ακεραιότητας του Ιράν.
Η αβλαβής διέλευση δεν είναι κεκτημένο δικαίωμα. Είναι αντάλλαγμα για το ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι απέχουν από στρατιωτική δράση κατά του Ιράν. Κάθε κύρωση, κάθε βόμβα, τιμολογείται.
Η Δύση βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Συνήθισε να επιβάλλει κυρώσεις ατιμώρητα σε ασθενέστερες χώρες. Τώρα το Ιράν βρήκε σημείο πίεσης: το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου που περνά από το Ορμούζ. Αν ο νόμος περάσει, ο κόσμος θα αντιμετωπίσει μια πρωτοφανή κατάσταση. Η αρχή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας του ΟΗΕ συγκρούεται με την αρχή της ισχύος.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν «δεν έχει πληρώσει αρκετά μεγάλο τίμημα» και θα επανεξετάσει το σχέδιο. Οι διαπραγματεύσεις για μόνιμο τέλος του πολέμου περιλαμβάνουν το άνοιγμα του Στενού, με αντάλλαγμα άρση του αμερικανικού αποκλεισμού.
Το Ιράν πιστεύει ότι οι σύγχρονοι κανόνες γεννήθηκαν στην εποχή της δυτικής κυριαρχίας. Καθώς η εποχή αυτή σβήνει, οι κανόνες καταρρέουν. Το Ορμούζ είναι η επώδυνη γέννα μιας νέας παγκόσμιας τάξης. Μιας τάξης όπου η ισχύς, όχι οι συνθήκες, ορίζει το δίκαιο.
Ο ΝΟΜΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ
Στο σύγχρονο γεωπολιτικό περιβάλλον, η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες υφίσταται πιέσεις. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), βρίσκεται στο στόχαστρο μιας νέας κατηγορίας δρώντων: των μεσαίων αναθεωρητικών δυνάμεων. Χώρες όπως η Τουρκία και το Ιράν δεν περιορίζονται πλέον σε ρητορικές αμφισβητήσεις, αλλά εντείνουν τη χρήση του «Lawfare» (Νομικού Πολέμου), εντάσσοντας τις μονομερείς διεκδικήσεις τους στην εσωτερική τους έννομη τάξη.
Η πρόσφατη νομοθετική κινητικότητα στην Άγκυρα και την Τεχεράνη (Μάιος 2026) αποκαλύπτει μια ομοιότητα στρατηγικής λογικής. Και οι δύο χώρες επιχειρούν να επιβάλουν νέες ισορροπίες χρησιμοποιώντας τα εθνικά τους κοινοβούλια.
Το Ιράν, μέσω της Majilis, προωθεί ένα σχέδιο για τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ που προβλέπει την επιβολή τελών διέλευσης και τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας, παραβιάζοντας το καθεστώς της «ελεύθερης διέλευσης». Αυτή η κίνηση του Ιράν είναι μια απάντηση στην επίθεση που δέχτηκε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και η εφαρμογή της ή όχι, εξαρτάται από τις εξελίξεις στον πόλεμο.
Παράλληλα, η Τουρκία προχωρά στην ενσωμάτωση των ορίων της υφαλοκρηπίδας της και της «Γαλάζιας Πατρίδας» στο εσωτερικό της δίκαιο, αγνοώντας τα δικαιώματα των νησιών που προβλέπει η UNCLOS.
Και οι δύο χώρες δεν έχουν επικυρώσει την UNCLOS, γεγονός που τους επιτρέπει να υποστηρίζουν ότι δεν δεσμεύονται από αυτήν, ενώ ταυτόχρονα επικαλούνται «γενικές αρχές ευθυδικίας» μόνο όταν αυτές εξυπηρετούν τα συμφέροντα τους. Επιδιώκουν να μετατρέψουν διεθνή στενά ή θαλάσσιες περιοχές σε ζώνες εσωτερικής δικαιοδοσίας, ελέγχοντας τις γεωπολιτικές ισορροπίες, τη ροή ενέργειας και το εμπόριο.
Η συμπεριφορά αυτή δεν είναι μεμονωμένη, αλλά μέρος μιας ευρύτερης παγκόσμιας τάσης όπου μεσαίες και μεγάλες δυνάμεις αμφισβητούν την κυριαρχία του «δυτικού» διεθνούς δικαίου.
Η Κίνα, αν και δεν είναι μεσαία δύναμη, αποτελεί έναν από τους εμπνευστές αυτής της στρατηγικής-γιατί η Τουρκία έχει ξεκινήσει τον πόλεμο στη Γκρίζα ζώνη στη Κύπρο και στο Αιγαίο, πριν από 50 χρόνια. Μέσω του «Νόμου για την Ακτοφυλακή», η Κίνα νομιμοποιεί εσωτερικά τη χρήση βίας σε ύδατα που η UNCLOS αναγνωρίζει ως ΑΟΖ άλλων κρατών, δημιουργώντας ένα προηγούμενο που οι μεσαίες επιλεκτικά αναθεωρητικές δυνάμεις μελετούν στενά.
Η Ινδονησία ως αρχιπελαγικό κράτος, χρησιμοποιεί εσωτερικούς κανονισμούς για να περιορίσει τη διέλευση ξένων πολεμικών πλοίων, προσπαθώντας να επιβάλει αυστηρότερους κανόνες από αυτούς που προβλέπει η διεθνής σύμβαση.
Η Ινδία διατηρεί μια στάση «επιλεκτικής συμμόρφωσης», θεσπίζοντας εσωτερικές διατάξεις που απαιτούν προηγούμενη άδεια για στρατιωτικές ασκήσεις στην ΑΟΖ της, μια θέση που δεν αναγνωρίζεται από την UNCLOS, η οποία επιτρέπει τη στρατιωτική χρήση της ΑΟΖ από τρίτα κράτη.
Σε ότι αφορά την Αίγυπτο, η πρόσφατη μονομερής οριοθέτηση των δυτικών θαλασσίων συνόρων της (με προεδρικό διάταγμα) αποτελεί παράδειγμα χρήσης του εσωτερικού δικαίου για την κατοχύρωση δικαιωμάτων σε περιοχές που συνορεύουν με τη Λιβύη, προλαμβάνοντας διεκδικήσεις άλλων δρώντων στην περιοχή
Οι μεσαίες δυνάμεις επιδιώκουν τη «στρατηγική αυτονομία». Θεωρούν ότι το διεθνές δίκαιο είναι ένα εργαλείο των παλαιών μεγάλων δυνάμεων για να περιορίσουν την άνοδο των νέων περιφερειακών ηγεμόνων. Έτσι, το Lawfare στην Γκρίζα Ζώνη γίνεται το μέσο για να επανασχεδιαστεί ο χάρτης χωρίς τη χρήση πυραύλων, αλλά με τη χρήση άρθρων και παραγράφων.
Ενώ η Τουρκία ακολουθεί την παγκόσμια τάση, η δική της προσπάθεια έχει μοναδικά χαρακτηριστικά που την καθιστούν ιδιαίτερα επικίνδυνη για την περιφερειακή σταθερότητα.
Πρώτον, η τουρκική κίνηση είναι μια άμεση απάντηση στην ενίσχυση των σχέσεων του άξονα Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ. Η Άγκυρα αισθάνεται ότι η συνεργασία αυτή, υποστηριζόμενη από την UNCLOS, την «κλειδώνει» στις ακτές της. Η νομοθέτηση της υφαλοκρηπίδας της είναι μια προσπάθεια να ακυρώσει στην πράξη το East Med Gas Forum και τις οριοθετήσεις των γειτόνων της, παρουσιάζοντας τις δικές της διεκδικήσεις ως «νόμο του κράτους» που οι ένοπλες δυνάμεις της είναι υποχρεωμένες να υπερασπιστούν.
Δεύτερον, η Τουρκία εφαρμόζει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» όχι μόνο ως διεκδίκηση, αλλά ως ταυτότητα. Η ενσωμάτωση αυτών των ορίων στην εσωτερική έννομη τάξη καθιστά την υποχώρηση πολιτικά αδύνατη για οποιαδήποτε μελλοντική τουρκική κυβέρνηση, καθώς θα σήμαινε παραβίαση του ίδιου του νόμου του κράτους.
Τρίτον, η Τουρκία χρησιμοποιεί το δόγμα του “Persistent Objector” (μόνιμος αντιρρησίας) με συνέπεια. Αρνούμενη σταθερά την UNCLOS και θεσπίζοντας δικούς της νόμους, επιχειρεί να εξαιρεθεί από τη δημιουργία νέου εθιμικού δικαίου, ελπίζοντας ότι σε μια μελλοντική διαπραγμάτευση, η δική της εσωτερική νομοθεσία θα έχει το ίδιο ειδικό βάρος με τις διεθνείς συνθήκες.
Ο «Νομικός Πόλεμος» στην Γκρίζα Ζώνη αποτελεί την πιο εξελιγμένη μορφή του σύγχρονου αναθεωρητισμού και λειτουργεί με τους εξής τρόπους:
Νομιμοποίηση της Επεκτατικότητας: Η αναθεωρητική δύναμη «ντύνει» τις διεκδικήσεις της με νομικούς όρους. Η Τουρκία, για παράδειγμα, δεν λέει απλώς «θέλω το Αιγαίο», αλλά θεσπίζει νόμους για την υφαλοκρηπίδα, δημιουργώντας μια επίφαση νομιμότητας.
Πρόκληση Σύγχυσης και Παράλυσης: Χρησιμοποιώντας εσκεμμένα ασαφείς ή αντικρουόμενες νομικές ερμηνείες (π.χ. αμφισβήτηση της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών σε συνάρτηση με την κυριαρχία), ο επιτιθέμενος αναγκάζει τον αμυνόμενο σε μια διαρκή νομική και διπλωματική άμυνα, σπαταλώντας πόρους και πολιτικό κεφάλαιο.
Δημιουργία Τετελεσμένων (Fait Accompli): Μέσω εσωτερικών κανονισμών ή χαρτών που κατατίθενται σε διεθνείς οργανισμούς, η αναθεωρητική δύναμη προσπαθεί να μετατρέψει μια αυθαιρεσία σε «κανονικότητα». Αν η διεθνής κοινότητα δεν αντιδράσει άμεσα, το νέο αυτό «δίκαιο» αρχίζει να παγιώνεται.
Ο Νομικός Πόλεμος χρησιμοποιείται για να παρεμποδίσει νόμιμες ενέργειες (π.χ. έρευνες για υδρογονάνθρακες) παρουσιάζοντάς τις ως «παράνομες» βάσει της νέας εσωτερικής νομοθεσίας της αναθεωρητικής δύναμης.
Στην ουσία, ο Νομικός πόλεμος είναι το εργαλείο που μετατρέπει τη γεωπολιτική πίεση σε έννομη τάξη, καθιστώντας την αντιμετώπιση του εξαιρετικά δύσκολη, καθώς η απάντηση απαιτεί έναν συνδυασμό νομικής επιστήμης, διπλωματίας και στρατιωτικής αποτροπής.
Η Τουρκία και οι άλλες μεσαίες δυνάμεις δεν επιδιώκουν απλώς να κερδίσουν μια διαφορά, αλλά επιδιώκουν να αλλάξουν το παράδειγμα της διεθνούς νομιμότητας.
Αν ο επιλεκτικός αναθεωρητισμός κάποιων μεσαίων δυνάμεων και όχι μόνο επικρατήσει, η θάλασσα θα πάψει να είναι ένας χώρος συνεργασίας και θα μετατραπεί σε ένα μωσαϊκό συγκρουόμενων εθνικών νόμων, όπου ο ισχυρότερος θα ορίζει το δικό του «δίκαιο».
O ιστότοπος geoeurope.org δημιουργήθηκε από επιστήμονες και ειδικούς, με επικεφαλής τον Βαγγέλη Χωραφά, που έχουν ασχοληθεί με τη γεωπολιτική της Ευρώπης και έχουν διαπιστώσει συγκεκριμένα κενά στη ροή των πληροφοριών που διαμορφώνουν τις γεωπολιτικές συζητήσεις στην ήπειρό μας.
Ένα από τα σημαντικά ζητήματα που εξακολουθεί να απασχολεί τη χώρα τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, μετά από τις διαδοχικές εξελίξεις της οικονομικής κρίσης και της πανδημίας, είναι η μετακίνηση νέων επιστημόνων στο εξωτερικό (braindrain) και η σχετικά περιορισμένη επιστροφή τους στην Ελλάδα (braingain).
Το φαινόμενο αφορά τόσο νέους όσο και πιο έμπειρους εξειδικευμένους ιατρούς, οι οποίοι από το 2010 έως το 2020 εγκατέλειψαν μαζικά τη χώρα, με τον συνολικό αριθμό τους να εκτιμάται ότι ξεπερνά τις 20.000. Παρά τις προσπάθειες που καταβάλλει η Πολιτεία τα τελευταία χρόνια για επαναπατρισμό των γιατρών, η προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης, εξακολουθεί να αποτελεί μια σημαντική πρόκληση.
Η ρίζα του προβλήματος δεν εντοπίζεται μόνο στα οικονομικά κίνητρα, αλλά και σε ζητήματα που αφορούν στην εκπαίδευση και την επαγγελματική πορεία των νέων ιατρών. Ο τρόπος απόκτησης της ειδικότητας, η μεταπτυχιακή εκπαίδευση, καθώς και οι δυνατότητες επαγγελματικής συνέχειας και αποκατάστασης μετά την ολοκλήρωση της ειδικότητας, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες που επηρεάζουν τις επιλογές τους. Οι νέοι γιατροί, μετά από τουλάχιστον έξι χρόνια απαιτητικών σπουδών, ένα έτος υπηρεσίας υπαίθρου και για τους άνδρες στρατιωτική θητεία, καλούνται να ξεκινήσουν την εξειδίκευσή τους.
Κι ενώ κατά το παρελθόν σημαντικός αριθμός ειδικευομένων ξεκινούσε την εκπαίδευσή του σε νοσοκομεία της περιφέρειας και τη συνέχιζε σε μεγαλύτερα νοσοκομεία, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αυξημένη προτίμηση για άμεση ένταξη σε νοσοκομεία της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και άλλων μεγάλων αστικών κέντρων. Με αποτέλεσμα αρκετά περιφερειακά νοσοκομεία να βρίσκονται σήμερα αντιμέτωπα όχι μόνο με την έλλειψη ειδικών γιατρών, αλλά και με μειωμένη προσέλκυση ειδικευομένων, κυρίως στον τομέα των παθολογικών ειδικοτήτων.
Σε ό,τι αφορά τις υποειδικότητες της Παθολογίας, (καρδιολογία, πνευμονολογία, ενδοκρινολογία, γαστρεντερολογία, νεφρολογία, ρευματολογία, αιματολογία, λοιμωξιολογία, ογκολογία, εντατικολογία, επείγουσα ιατρική) το πρόβλημα έγκειται στον πολύ μεγάλο χρόνο ενδιάμεσης αναμονής της τάξης των 4-8 χρόνων για την απόκτηση του τίτλου της ειδικότητας. Αυτό το γεγονός οδηγεί σε μετανάστευση προς χώρες κυρίως της Δυτικής και Βόρειας Ευρώπης, όπου σημαντικός αριθμός των αποδημούντων συνεχίζει την επαγγελματική του σταδιοδρομία, μετά την απόκτηση της ειδικότητας. Επίσης αρκετά μεγάλος αριθμός ειδικών και υψηλής εξειδικεύσεως ιατρών έχει μεταβεί και εργάζεται, πέραν της Ευρώπης και της Κύπρου, σε αραβικές χώρες.
Δομικές παρεμβάσεις στην ιατρική εκπαίδευση και την οργάνωση των υπηρεσιών υγείας
Υπάρχει λύση; Ναι, αλλά απαιτεί μεγάλες τομές σε όλες τις βαθμίδες Υγείας. Για τις υποειδικότητες της Παθολογίας θα έπρεπε ο χρόνος άσκησης στο κομμάτι της Παθολογίας να διαρκεί 3 ή 4 έτη και όχι 1-2 όπως τώρα. Με αυτόν τον τρόπο θα υπερκαλύπτονται οι θέσεις των ειδεικευομένων, θα μειωθεί ο χρόνος αναμονής για την ειδικότητα καθώς και ο αριθμός των μεταναστεύσεων στο εξωτερικό. Επίσης, όλοι οι ιατροί μετά από 3 έτη εκπαίδευσης στην Παθολογία θα πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα εφημεριών του Παθολογικού Τομέα, και όχι μόνο οι παθολόγοι όπως γίνεται σήμερα. Έτσι, θα λυθεί το πρόβλημα της έλλειψης Παθολόγων στα περιφερειακά και νησιωτικά νοσοκομεία. Παράλληλα, θα πρέπει να βελτιωθούν τα ήδη ισχύοντα οικονομικά και άλλου τύπου κίνητρα, όπως η διευκόλυνση στη στέγαση και την επιστημονική ενημέρωση μέσω μέσω διαδικτύου για απομακρυσμένες περιοχές.
Χρειάζεται ακόμη:
-Περαιτέρω ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, με αναβάθμιση του θεσμού του Προσωπικού Ιατρού και επαρκή στελέχωση δημοσίων δομών από ιατρούς των κατάλληλων ειδικοτήτων, κυρίως Παθολογίας και Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής.
-Άρση της μονιμότητας και μείωση μισθού για τους ιατρούς των δημόσιων Δομών που θα επιλέξουν να ασκήσουν την Ιατρική παράλληλα και στον ιδιωτικό τομέα.
-Διαμόρφωση ενός σύγχρονου και ισορροπημένου πλαισίου απασχόλησης για τους ιατρούς του Εθνικού Συστήματος Υγείας, το οποίο θα διασφαλίζει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες προς τους πολίτες, θα ενισχύει την παραγωγικότητα και θα λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα υγείας.
-Αναβάθμιση και επικαιροποίηση των συμβάσεων των ιατρών με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ώστε να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες των ασθενών και στις απαιτήσεις άσκησης της ιατρικής πράξης.
-Υποστήριξη του συστήματος παραπομπών (gate keeping) ως εργαλείου καλύτερου συντονισμού της φροντίδας υγείας, μέσα από συνεχή συνεργασία και ουσιαστική επικοινωνία μεταξύ των ιατρών της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας και των ιατρών των υποειδικοτήτων, με στόχο τη διευκόλυνση και όχι τον περιορισμό της πρόσβασης των πολιτών στις αναγκαίες υπηρεσίες.
-Ενίσχυση μιας αποτελεσματικής, προσβάσιμης και ποιοτικής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, προκειμένου να αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποσυμφόρηση των δημόσιων νοσοκομείων και τη βελτίωση της συνολικής λειτουργίας του συστήματος υγείας.
-Συνεπής εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας σχετικά με τη χορήγηση φαρμάκων αποκλειστικά κατόπιν ιατρικής συνταγής, με γνώμονα την ασφάλεια των ασθενών και την ορθολογική χρήση των φαρμάκων.
(*) Ο Ευάγγελος Τούλης είναι πρόεδρος της Επαγγελματικής Ένωσης Παθολόγων Ελλάδος
Τα κείμενα που φιλοξενούνται στη στήλη «Ιδέες και Απόψεις» του ΑΠΕ-ΜΠΕ δημοσιεύονται αυτούσια και απηχούν τις απόψεις των συγγραφέων και όχι του Πρακτορείου.
Τη φωτογραφία παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ευάγγελος Τούλης
H ακριβή στέγη στην Ελλάδα επιτείνει το δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα σύμφωνα με τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα.
Ο κ. Στουρνάρας μιλώντας στο Συνέδριο της Κεντρικής Τράπεζας της Κροατίας στο Dubrovnik, επεσήμανε ότι η επιβάρυνση του κόστους στέγασης για τα ελληνικά νοικοκυριά είναι από τις υψηλότερες στη ζώνη του ευρώ. Υπογράμμισε δε ότι «η στεγαστική επισφάλεια αναδεικνύεται όλο και περισσότερο ως παράγοντας που επηρεάζει τις μακροπρόθεσμες δημογραφικές τάσεις. Η περιορισμένη πρόσβαση σε προσιτή στέγαση καθυστερεί τη δημιουργία νέων νοικοκυριών, ιδίως μεταξύ των νεότερων γενεών. Πολλοί νεαροί ενήλικες τελικά παραμένουν στην κατοικία των γονέων για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι θα επιθυμούσαν, ενώ άλλοι αναβάλλουν ή επανεξετάζουν την απόφαση δημιουργίας οικογένειας.»
Ακολούθως όπως υποστήριξε η συρρίκνωση και η γήρανση του πληθυσμού μειώνουν το μέγεθος του εργατικού δυναμικού, επιβαρύνουν το μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό και αυξάνουν την πίεση στα δημόσια οικονομικά. Υπό την έννοια αυτή, η οικονομική προσιτότητα της στέγασης αλληλοεπιδρά άμεσα με τη δημογραφική βιωσιμότητα και την οικονομική ανθεκτικότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτει η Κεντρική Τράπεζα η αγορά των ακινήτων χρηματοδοτείται κυρίως από τις καταθέσεις των υποψηφίων αγοραστών και λιγότερο από στεγαστικά δάνεια. «Ένα αξιόλογο ποσοστό των συναλλαγών χρηματοδοτείται μέσω της αποταμίευσης των νοικοκυριών και όχι με τραπεζικό δανεισμό, γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση ότι η ζήτηση κατοικιών δεν παρουσιάζει ιδιαίτερη ευαισθησία στα επιτόκια, καθώς πολλοί αγοραστές χρησιμοποιούν τον συσσωρευμένο πλούτο τους για την απόκτηση ακινήτων αντί να προσφεύγουν σε τραπεζικό δανεισμό» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Προσέθεσε όμως ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή. Ενισχύεται όχι μόνο από εγχώριους παράγοντες — όπως η σταδιακή άνοδος του διαθέσιμου εισοδήματος τα τελευταία χρόνια, η βελτίωση των οικονομικών προσδοκιών και τα στοχευμένα μέτρα στήριξης της κατοικίας της κυβέρνησης — αλλά και από τις ξένες επενδύσεις, τις αυξημένες τουριστικές ροές στα αστικά κέντρα και την αντίληψη ότι το ακίνητο είναι ένα σχετικά ασφαλές περιουσιακό στοιχείο.
Ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει η Κυβέρνηση για την άμβλυνση του στεγαστικού προβλήματος όπως τα επιδοτούμενα στεγαστικά δάνεια και η ενίσχυση της κοινωνικής στέγης, ωστόσο όπως είπε «οι πολιτικές αυτές χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν και οι πιέσεις στην προσιτότητα της στέγασης είναι πιθανό να συνεχιστούν βραχυπρόθεσμα.».
Ο Αμερικανός ηθοποιός Τομ Χανκς δήλωσε ότι η νέα ταινία της κινηματογραφικής σειράς Toy Story αναδεικνύει τον εθισμό των παιδιών στις οθόνες, ένα ζήτημα που, όπως λέει, προκαλεί «τρόμο στην καρδιά».
Στο πέμπτο μέρος του franchise κινουμένων σχεδίων, οι Γούντι, Μπαζ και Τζέσι απειλούνται από ένα νέο τάμπλετ που μοιάζει με βάτραχο, γνωστό ως Lilypad, το οποίο γοητεύει τα παιδιά της ταινίας. Ο Χανκς είπε ότι το καστ ταυτίστηκε με την ιστορία επειδή όλοι «ήρθαν αντιμέτωποι με αυτή την αδιαφορία» των νέων που «κοιτάζουν το τηλέφωνό τους, κοιτάζουν πάνω, κοιτάζουν κάτω, κοιτάζουν πάνω».
«Αυτό είναι ένα θέμα γενεών» δήλωσε στον Ντέιβιντ Σίλιτο του BBC. Ο ηθοποιός τόνισε ότι «κάποια στιγμή στην ταινία όταν κοιτάμε το αστικό τοπίο και βλέπουμε αυτή τη μπλε λάμψη ενός τηλεφώνου στα υπνοδωμάτια αυτό προκαλεί τρόμο στην καρδιά». Στην ταινία Toy Story 5, που θα αρχίσει να προβάλλεται αργότερα αυτόν τον μήνα, οι Τομ Χανκς, Τιμ Άλεν, Τζόαν Κιούζακ επιστρέφουν στους ρόλους τους, χαρίζοντας τις φωνές στους Γούντι, Μπαζ Λάιτγιαρ και Τζέσι, ενώ η Γκρέτα Λι συμμετέχει στο καστ για να χαρίσει φωνή στη Lilypad.
Ο νέος εχθρός της τεχνολογίας στο Toy Story 5 είναι ένα εντελώς διαφορετικό θηρίο. Είναι ένα πεδίο μάχης, το οποίο οι γονείς σε όλο τον κόσμο θα αναγνωρίσουν και η ταινία έρχεται σε μια εποχή ευρύτερης συζήτησης σχετικά με τις πιθανές βλάβες του υπερβολικού χρόνου μπροστά στην οθόνη, ιδιαίτερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναφέρει το BBC. Ένα νέο τραγούδι της Τέιλορ Σουίφτ με τίτλο «I Knew It, I Knew You» θα συμπεριληφθεί στο soundtrack της νέας ταινίας. Η τραγουδίστρια είπε ότι «πάντα ονειρευόταν να γράψει τραγούδι για αυτούς τους χαρακτήρες που λάτρευε από τότε που ήταν πεντάχρονο παιδί».
Οι ΗΠΑ συζητούν το ενδεχόμενο να αναπτύξουν πυρηνικά όπλα σε περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες μέλη του ΝΑΤΟ, αναφέρουν σε σημερινό τους άρθρο οι Financial Times.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι είναι ανοικτοί στην ανάπτυξη των όπλων αυτών και σε άλλες χώρες πέραν των έξι που ήδη φιλοξενούν στρατηγικά βομβαρδιστικά ικανά να φέρουν πυρηνικά όπλα, ανέφεραν οι FT, επικαλούμενοι τρία πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί για τις συζητήσεις.
Αυτό θα σήμαινε ότι περισσότερες χώρες στην Ευρώπη θα υποδεχθούν τα αμερικανικά αεροσκάφη διπλής ικανότητας (dual capable aircraft- DCA), τα οποία μπορούν να φέρουν και πυρηνικά όπλα, σημείωσε η εφημερίδα, αν και πρόσθεσε ότι η σχετική συμφωνία δεν αναμένεται σύντομα.
Οι χώρες στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ—περιλαμβανομένης της Πολωνίας και κάποιων κρατών της Βαλτικής—φέρονται να ενδιαφέρονται να φιλοξενήσουν βάσεις για DCA, επεσήμανε το άρθρο, εξηγώντας ότι διεξάγονται συνομιλίες μέσω διαύλων του ΝΑΤΟ.
Το Reuters δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει τις πληροφορίες αυτές, ενώ ο Λευκός Οίκος, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας και το ΝΑΤΟ δεν έχουν απαντήσει προς το παρόν σε αίτημα για σχολιασμό.
Ο Αμερικανός υφυπουργός Άμυνας Έλμπριτζ Κόλμπι έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τα πυρηνικά τους όπλα για να προστατεύουν τις χώρες μέλη του ΝΑΤΟ, παρά το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί τους καλούνται να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης για την ασφάλεια της ηπείρου με συμβατικά όπλα.
Για τον Χάρη Δούκα τα έχουμε πει και ξαναπεί. Υπάρχει στην πολιτική σκηνή επειδή τον ανέσυρε από βαθιά αφάνεια ο Ανδρουλάκης κι επειδή οι αστοί της Αθήνας αγάπησαν τις θάλασσα και τους καναπέδες τους, εκείνη τη δεύτερη Κυριακή των δημοτικών εκλογών.
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Νίκος Γ. Σακελλαρόπουλος
Υπάρχει κι από έναν δεύτερο λόγο. Από τον τακτικισμό του Ανδρουλάκη στον Β’ γύρο των εσωκομματικών εκλογών του ΠαΣοΚ. Ήξερε ότι με αντίπαλο τον Γερουλάνο θα έχανε κι επέλεξε ως δεύτερο κι αντίπαλό του τον Δούκα. Ο οποίος ξαφνικά κι από το πουθενά, ιδιοποιήθηκε το 40% της Χαριλάου Τρικούπη…. Ας μη τα ξεχνάμε αυτά.
Έκτοτε, το φως της δημοσιότητας τον θάμπωσε, οι φιλοδοξίες του εκτοξεύτηκαν ως τον ουρανό και χωρίς το παραμικρό έργο πουθενά, προβάλλει ως κορυφαία πολιτική φυσιογνωμία. Έφτασε στο σημείο, να διεκδικήσει την ηγεσία του ΠαΣοΚ, την ηγεσία της ΚΕΔΕ και να μιλά ακατάπαυστα για την Κεντροαριστερά. Στην οποία όμως, ουσιαστικά ζητά την απαξίωση του ΠαΣοΚ και την σύνταξή του με τον Τσίπρα… Χώρια, ότι έσυρε το ΠαΣοΚ σε μια καταστροφική συνεδριακή απόφαση, για μη συνεργασία με τη ΝΔ! Δηλαδή, απόφαση για …ακυβέρνητη χώρα που κοστίζει στη Χαριλάου Τρικούπη κι αυτό δεν μπορεί παρά να το αναγνωρίζουν ακόμη κι ο Τσουκαλάς με τον Δουδωνή…
Τώρα ο Δούκας, δυναμιτίζει πάλι την αυτόνομη εκλογική κάθοδο που επιχειρεί το κόμμα του. Ισχυρίζεται ότι αν η ΝΔ δεν κερδίσει αυτοδυναμία στις εκλογές, να υπάρξει κοινή κάθοδος του ΠΑΣΟΚ με το κόμμα του Τσίπρα στις επαναληπτικές εκλογές. Και με επικεφαλής τον αρχηγό του κόμματος που θα έχει λάβει το μεγαλύτερο ποσοστό!!! Δηλαδή τον Τσίπρα. Δηλαδή, να γίνει το ΠαΣοΚ υποπόδιο της ΕΛΑΣ!
Αστειότητες. Ο δήμαρχος του οποίου η πόλη βρομά και ζέχνει ακόμη και στα πιο τουριστικά της σημεία, αντί να επικεντρωθεί σ’ αυτό, χρησιμοποιεί την ευκαιριακή ψήφο που έλαβε στις δημοτικές εκλογές για να πλήξει τον Ανδρουλάκη. Κι ήδη στα social media γίνεται χαμός από σχόλια εναντίον του, όπου πολλοί ισχυρίζονται ότι θα…κατευθυνθούν προς τον Μητσοτάκη αν πρόκειται η ψήφος τους να αναδείξει πάλι τον Τσίπρα… Μιλάμε για κανονικό τορπιλισμό του κόμματός του!
Να πούμε και κάτι ακόμη; Ο εκλογικός νόμος απαγορεύει αυτό που ζητά ο Δούκας, αφού δεν δίνει το μπόνους των εδρών σε συνασπισμούς κομμάτων. Δίδεται μόνο σε αυτόνομα κόμματα. Εκτός αν ο Δούκας, ζητήσει τη διάλυση των δυο κομμάτων, την ίδρυση νέου κι εκλογή του αρχηγού. Ή αν ένα από τα δυο κόμματα διαλυθεί με σκοπό να απορροφηθεί από το άλλο. Μα ακόμη και τότε, ποιος εγγυάται στον Δούκα ότι θα τον ακολουθήσουν οι ψηφοφόροι του ΠαΣοΚ;
Από την άλλη πλευρά, ο Ανδρουλάκης ΜΟΝΟΣ του οδηγεί το ΠαΣοΚ στο περιθώριο κι ήδη στην προχθεσινή δημοσκόπηση της έγκυρης ΟΡΙΝΙΟΝ βλέπει την πλάτη της ΝΔ, του Τσίπρα μα και της Καρυστιανού!
Προσέξτε: Τόσες ημέρες μετά την ίδρυση του κόμματος Τσίπρα, οι ενέργειες του Ανδρουλάκη ήταν να…καταψηφίσει τον Στουρνάρα ως διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος και να … μηνύσει τον Άδωνι Γεωργιάδη για τα όσα είχε πει για το ακίνητο που μίσθωναν οι Ανδρουλάκηδες στο Δημόσιο. Χώρια οι επιθέσεις στις εταιρείες δημοσκοπήσεων, επειδή -άκουσον άκουσον- τόλμησαν να μετρήσουν το κόμμα Τσίπρα, υψηλότερα από το ΠαΣοΚ!
Η ουσία είναι, το ξαναλέμε, ότι με τις συμπεριφορές και τις τακτικές του το ΠαΣοΚ, δείχνει ότι δεν έχει θέση στην πολιτική σκηνή, σαν χάρτινο καραβάκι στον ωκεανό. Κι ο Δούκας, βρίσκει και παίζει μπάλα. Κι η στρατηγική υπονόμευσης ΠαΣοΚ και Ανδρουλάκη που ξεκίνησε μετά τις ευρωεκλογές, συνεχίζεται.
Είναι σαφές, ότι αποτελεί υπονόμευση για το ΠαΣοΚ η θέση Δούκα, που βγήκε κι είπε ότι για να ηττηθεί ο Μητσοτάκης (αυτός είναι ο καημός όλων) πρέπει να συμμαχήσει το ΠαΣοΚ με τον Τσίπρα!
Ξέρετε κάτι; Αυτό είναι κι άκρως προσβλητικό για το ΠαΣοΚ. Να το υποβαθμίζει ένα στέλεχός του, μετά μισό αιώνα ζωής και δη απέναντι στην μεγαλύτερη τοξικότητα που βίωσε ο ελληνισμός στη μεταπολίτευση.
Αλήθεια, εκεί στη Χαριλάου Τρικούπη δεν αποφάσισαν στο συνέδριό τους την αυτόνομη πορεία του ΠαΣοΚ, στο πλαίσιο της (ανα)συγκρότησης μιας ευρείας και ισχυρής δημοκρατικής παράταξης;
Ναι, το αποφάσισαν. Ωστόσο, αυτό που ζητά ο Δούκας το ακυρώνει στην πράξη. Δηλαδή υπονομεύει ανοικτά και φωναχτά το κόμμα του.
Και τι κάνουν όλοι στο ΠαΣοΚ; Τίποτα. Παρατηρούν άβουλοι τον Δούκα και προσποιούνται ότι δεν ακούνε τι λέει κι επιθυμεί με τις υπονομευτικές θέσεις του… Κι έτσι όπως πορεύονται, σε λίγο καιρό, ίσως να δούνε κι άλλη πλάτη στις μετρήσεις της κοινής γνώμης…
ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ: «4 μέτρα για στέγαση και αναδρομικές αυξήσεις συντάξεων»
ΕΣΤΙΑ: «Αιτίες προκηρύξεως εκλογών το τελεσίγραφο για τις υποκλοπές»
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: «Ο πόλεμος της Σβέρντιτσας Το παρασκήνιο της σύγκρουσης για την τουριστική επένδυση στην Αλβανία – Βυθίζεται κατά ένα εκατοστό τον χρόνο η Δήλος»
Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ: «ΝΑ ΚΑΤΑΘΕΣΕΙ ΤΩΡΑ Ο ΤΑΛ ΝΤΙΛΙΑΝ»
ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ: «Βόμβες Σαλάτα και Σανιδά κατά Κοβέσι»
Ο ΛΟΓΟΣ: «ΣΤΟΥΣ 39 ΟΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ – ΔΕΥΤΕΡΗ ΔΥΝΑΜΗ ΟΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ Αλλάζει ο χάρτης της Βουλής – Πληθωριστικό «άλμα» – ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΩΝ ΓΕΛ Με Αρχαία, Μαθηματικά και Βιολογία, συνεχίζονται οι Πανελλαδικές»
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ: «Καράβια για τον αμερικανικό 6ο Στόλο τα Ναυπηγεία Ελευσίνας και Σύρου»
KONTRA NEWS: «ΓΙΑΤΙ ΟΛΟΙ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΠΑΝΕ ΣΤΟ ΚΟΜΜΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ – ΔΕΥΤΕΡΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΟΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ»
ESPRESSO: «Ο συζυγοκτόνος της Καλαμάτας πότισε (;) με υπνωτικά χάπια τις ανήλικες κορούλες του για να μην ακούσουν ποτέ τα ουρλιαχτά της μάνας τους ΔΕΝ ΤΟ ΧΩΡΑΕΙ Ο ΝΟΥΣ! Η ΣΙΩΠΗ ΤΩΝ ΑΜΝΩΝ»
ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ: «Καλό μήνα με παροχές 800 + 200 εκατ. ευρώ»
STAR: «ΝΑΡΚΩΣΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣΦΑΞΕ»
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ
Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ: «Προ των πυλών η αύξηση των επιτοκίων»
Γράφει η Σίσσυ Νίκα – Δημοσιογράφος Γαστρονομίας και Πολιτισμού
Ένα φαγητό αρωματικό και γεμάτο μεσογειακή φινέτσα.
Η μαραθόριζα γίνεται γλυκιά και μελωμένη μέσα στο φούρνο, ενώ το κοτόπουλο ψήνεται μέχρι να αποκτήσει τραγανή πέτσα και ζουμερό εσωτερικό.
Το μέλι, το βαλσαμικό ξίδι και το λεμόνι δημιουργούν μια υπέροχη ισορροπία ανάμεσα στη γλύκα και την οξύτητα, μετατρέποντας ένα απλό φαγητό σε κάτι πραγματικά ξεχωριστό.
Κοτόπουλο με καραμελωμένη μαραθόριζα
Από τη Βάσω Κατσαρού – Γιαννοπούλου, γιατρό και δεινή μαγείρισσα
Υλικά για 4 άτομα
4 μπούτια κοτόπουλου ή 12 κοπανάκια
8 μαραθόριζες ή αλλιώς φινόκιο
4 κ.σ. έξτρα παρθένο ελαιόλαδο
1 κ.σ. ξίδι μπαλσάμικο
1/2 κ.σ. μέλι
1 φλιτζάνι νερό
Ξύσμα από μισό λεμόνι
1 πρέζα τριμμένο μαραθόσπορο
Αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι
Τρόπος παρασκευής
Κόβουμε τις μαραθόριζες σε κυδωνάτα κομμάτια, αφού πρώτα αφαιρέσουμε τις άκρες τους, τις οποίες ψιλοκόβουμε για τη γαρνιτούρα.
Σε ταψί τοποθετούμε το κοτόπουλο, τα κυδωνάτα κομμάτια μαραθόριζας και προσθέτουμε ελαιόλαδο, μέλι, το ξύσμα από το λεμόνι, ξύδι, νερό, αλάτι και πιπέρι. Σημείωση: Αν θέλετε, προσθέτετε και 1 πρέζα μαραθόσπορο για μεγαλύτερη ένταση στη γεύση.
Ανακατεύουμε καλά για να ενωθούν οι γεύσεις και ψήνουμε σε φούρνο που έχουμε προθερμάνει στους 180°C, για περίπου 45 λεπτά, μέχρι να ψηθεί καλά το κοτόπουλο και να καραμελώσουν οι μαραθόριζες.
Γαρνίρουμε με τις ψιλοκομμένες κορφές της μαραθόριζας και σερβίρουμε.
Σημείωση: Μπορείτε να αντικαταστήσετε το κοτόπουλο με φιλέτο τσιπούρας ή άλλο ψάρι της αρεσκείας σας. Σε αυτήν την περίπτωση, προσθέστε το ψάρι στα τελευταία 15 λεπτά ψησίματος.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
