Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Κανονικά το 2025 θα έπρεπε να είναι ένα μάλλον δροσερό έτος. Θα έπρεπε γιατί επέστρεψε πέρυσι το La Niña, ένα περιοδικά επαναλαμβανόμενο κλιματικό φαινόμενο, που συνδέεται με ευρείας κλίμακας ψύχρανση του Ειρηνικού Ωκεανού και προκαλεί ηπιότερες παγκόσμιες θερμοκρασίες. Μόνο που αυτό δεν έγινε.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξέδωσε η Υπηρεσία Κοπέρνικος της ΕΕ, που παρακολουθεί το κλίμα, λίγο πριν ολοκληρωθεί η περσινή χρονιά, το 2025 είναι «πρακτικά βέβαιο» ότι θα είναι το δεύτερο ή το τρίτο θερμότερο έτος στην ιστορία (από τότε που άρχισαν οι μετρήσεις θερμοκρασίας).

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της επιστημονικής ομάδας «World Weather Attribution» (WWA), που συνεργάζεται με το Imperial College του Λονδίνου, το Μετεωρολογικό Ινστιτούτο της Ολλανδίας και το Κέντρο για το Κλίμα του Ερυθρού Σταυρού, οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου εξαιτίας κυρίως της καύσης ορυκτών καυσίμων έσπρωξαν τις θερμοκρασίες πέρυσι σε «εξαιρετικά υψηλά επίπεδα» με καταστροφικές επιπτώσεις, ιδίως για τους πιο τρωτούς. Οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου από ανθρώπινες δραστηριότητες το 2025, τροφοδότησαν πιο συχνούς και επικίνδυνους καύσωνες, ξηρασίες, καταιγίδες και πυρκαγιές

Η ομάδα WWA ερευνά τα αίτια των ακραίων καιρικών φαινομένων, αν δηλαδή πρέπει να αποδοθούν στην κλιματική αλλαγή ή οφείλονται σε άλλα αίτια. Στην τελευταία της έκθεση κατέληξε ότι 17 από τα 22 περυσινά ακραία φαινόμενα που μελέτησε, η κλιματική αλλαγή τα έκανε πιο πιθανά ή πιο έντονα. Για τα υπόλοιπα πέντε δεν έγινε δυνατό να βγει βέβαιο συμπέρασμα λόγω της απουσίας επαρκών μετεωρολογικών δεδομένων από τις πληγείσες περιοχές του παγκόσμιου Νότου.

Τα ακραία αυτά φαινόμενα, από καύσωνες στο νότιο Σουδάν έως ακραία βροχόπτωση στη νοτιοανατολική Ασία και πυρκαγιές στο Λος ‘Αντζελες, προκάλεσαν θανάτους χιλιάδων ανθρώπων και μετακινήσεις εκατομμυρίων.

Κατά τον Theodore Keeping, ερευνητή στο Imperial College του Λονδίνου, οι καταστροφικές πυρκαγιές, οι χωρίς προηγούμενο θερμοκρασίες  και οι καταστροφικοί τυφώνες της περσινής χρονιάς συνιστούν «αναμφισβήτητη απόδειξη ενός ταχέος μεταβαλλόμενου παγκόσμιου περιβάλλοντος.  «Ζούμε στο περιβάλλον που οι επιστήμονες προειδοποίησαν ότι πάμε πριν από δέκα χρόνια, όταν υπογράφτηκε η Συμφωνία των Παρισίων». Από τότε η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ανέβηκε κατά 0.3 βαθμούς Κελσίου και κάθε χρονιά προστίθενται κατά μέσο όρο επιπλέον 11 ζεστές μέρες.

Για πρώτη φορά στην ιστορία, οι παγκόσμιες μέσες θερμοκρασίες την τελευταία τριετία τείνουν να υπερβούν την επιδίωξη αύξησης κατά 1.5C εν σχέσει με τα προβιομηχανικά επίπεδα που έθεσε η συμφωνία των Παρισίων, σύμφωνα με την υπηρεσία Κοπέρνικος της ΕΕ. Η βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία υπολογίζει ότι το 2026 θα είναι κατά 1.34C έως 1.58C θερμότερο από τα προβιομηχανικά επίπεδα.

«Η συνεχής αύξηση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου έσπρωξε το κλίμα μας σε μια νέα, πιο ακραία κατάσταση, όπου ακόμα και μικρές αυξήσεις στην παγκόσμια θερμοκρασία προκαλούν τώρα δυσανάλογα σοβαρές συνέπειες», κατά την Sjoukje Philip, ερευνήτρια στο Μετεωρολογικό Ινστιτούτο της Ολλανδίας (ΚΝΜΙ). «Μπαίνουμε σε μια καινούρια περίοδο κλιματικών ακροτήτων, όπου αυτό που κάποτε ήταν ανωμαλία να γίνεται γρήγορα η νόρμα».

Θανατηφόροι καύσωνες

Αν και οι καύσωνες δεν αφήνουν ένα ορατό ίχνος καταστροφής και συχνά «υποαναφέρονται» (underreported), η ερευνητική ομάδα βρήκε ότι ήταν τα πιο θανατηφόρα ακραία καιρικά φαινόμενα του 2025. Σύμφωνα με μια μελέτη η κλιματική αλλαγή αύξησε περισσότερο από τρεις φορές τον αριθμό θανάτων λόγω υψηλών θερμοκρασιών στην Ευρώπη το περασμένο καλοκαίρι..

Στο Νότιο Σουδάν, η υψηλή θερμοκρασία προκάλεσε την κατάρρευση δεκάδων παιδιών από θερμοπληξία και οδήγησε στο κλείσιμο των σχολείων για δύο εβδομάδες τον Φεβρουάριο του 2025. Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή αύξησε τη θερμοκρασία στη διάρκεια του καύσωνα κατά 4 βαθμούς πάνω από το συνηθισμένο. Μετέτρεψε ένα εξαιρετικά σπάνιο γεγονός σε κάτι σύνηθες, που αναμένεται να συμβαίνει κάθε δεύτερη χρονιά στο Νότιο Σουδάν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του WWA.

Οι συνέπειες των «υπερκαυσώνων» είναι περισσότερο αισθητές στις γυναίκες και τα κορίτσια που εργάζονται κυρίως σε τομείς με αυξημένη έκθεση στη θερμότητα, όπως η γεωργία, ή ως πλανόδιες πωλήτριες.

Πρωτοφανείς πλημμύρες

Η ομάδα WWA μελέτησε επίσης πολλές πλημμύρες που έπληξαν με καταστροφικές συνέπειες το Πακιστάν, τη Σρι Λάνκα, την Ινδονησία, την κοιλάδα του ποταμού Μισσισσιπή και την Μποτσουάνα. Στην τελευταία αυτή χώρα τα περιστατικά ακραίων βροχοπτώσεων έγιναν πολύ συχνότερα στη διάρκεια ενός μόνο έτους ενώ τα πράγματα κάνει πολύ χειρότερα η γρήγορη επέκταση των αστικών κέντρων χωρίς αντίστοιχη αναβάθμιση των υποδομών, που προκαλεί πολύ χειρότερες πλημμύρες.

Η έκθεση της WWA υπογραμμίζει τον επείγοντα χαρακτήρα επένδυσης σε μέτρα προσαρμογής σε ένα θερμαινόμενο κόσμο, που μπορεί να προλάβει πολλούς θανάτους και εκτεταμένες καταστροφής, αλλά που παραμένουν κατά τρόπο κρίσιμο υποχρηματοδοτούμενα. Βεβαίως η έκθεση υπογραμμίζει ταυτόχρονα ότι, ακόμα και ισχυρές προσπάθειες για προστασία από καταστροφές δεν μπορούν να αποτρέψουν όλες τις συνέπειες, καθώς μάλιστα η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή σπρώχνει εκατομμύρια στα «όρια της προσαρμογής». ‘Όπως σημειώνει, η Τζαμάικα π.χ. είχε προετοιμαστεί για τον τυφώνα Melissa, πέντε μέρες πριν την πλήξει, όταν όμως μια τόσο δυνατή καταιγίδα πλήξει μια μικρή νησιωτική χώρα ακόμα και ένα υψηλό επίπεδο προετοιμασίας δεν μπορεί να αποτρέψει ακραίες απώλειες και ζημιές.

Η Melissa προκάλεσε 8.8 δις δολάρια υλικές ζημιές στην Τζαμάικα, ποσό που αντιπροσωπεύει το 41% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος της και μόνο ένα μικρό κλάσμα του καλύπτεται ασφαλιστικά. Κατά την εκτίμηση των επιστημόνων της WWA η δραστική μείωση των εκπομπών από την καύση ορυκτών καυσίμων είναι το κλειδί για την αποφυγή των χειρότερων κλιματικών συνεπειών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών». Μέσα σε έντεκα λέξεις ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην πρεμούρα του να τα έχει καλά με έναν κυκλοθυμικό τύπο που υποδύεται τον καουμπόη του πλανήτη γκρέμισε όλη την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας.

Είχε ξαμολήσει όμως νωρίτερα τους νίντζα του καθεστώτος του, τους πρόθυμους υπουργούς του να λοιδορήσουν τους διεθνείς οργανισμούς. Και τώρα καταλάβαμε όλοι, όλες, όλ@ γιατί δεν τους «τράβηξε» κανείς το αυτάκι και να τους πει «παιδάκια δεν παίζουμε με τις πρίζες γιατί έχουν ρεύμα και το ρεύμα σκοτώνει – όχι επειδή είναι ακριβό… αυτό είναι άλλου είδους σκότωμα που προκαλεί!

Τώρα ο κύριος Μητσοτάκης, για να συνεχίσω την άνω παρομοίωση, πήρε την κανάτα με το νερό το έριξε μέσα στην πρίζα και τώρα όλοι μαζί περιμένουμε να έρθει το βραχυκύκλωμα.

Γιατί αν ρίξεις νερό σε μια παροχή ρεύματος το βραχυκύκλωμα θα έρθει, δεν το γλυτώνουμε.

Όταν λοιπόν έρθει ο Τούρκος να πάει για ψάρεμα στη Σαλαμίνα και μια τουρκική ακταιωρός κάνει τσαλιμάκια  θα ακούσουμε σε άπταιστα τουρκικά: “Şu an son dönemdeki eylemlerin hukuka uygunluğu hakkında yorum yapmanın zamanı değil.” (Αυτό βγάζει το γκουκλ τρανσλέιτ στα τούρκικα αν βάλεις: «Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών».)
Φοβάμαι μη το ακούσουμε αν καταλάβουν καμιά βραχονησίδα, ή για την δύσμοιρη την Κύπρο.

Δηλαδή έντεκα λέξεις μας έχουν κάνει ευάλωτους απέναντι σε έναν αδίστακτο γείτονα για να το παίξουμε ως έθνος καλά παιδιά απέναντι σε έναν αδίστακτο τύπο που έχει βαλθεί να τρελάνει τον πλανήτη για να κάνει τις μπίζνες του.

Ο Πρωθυπουργός έχει χάσει κάθε μέτρο. Νομίζει ότι είναι ένας ελέω θεού ηγεμόνας που μπορεί να υποθηκεύει το μέλλον της πατρίδας μας με τις αποκοτιές του. Ο Τραμπ δεν Φραπές να του παρει μια φεράρι να τον μπουκώσει. Και ναι η χώρα θέλει τα F35 έναντι της Τουρκίας. Αλλά κάτι θα πρέπει να έχει απομείνει να φυλάνε τα νέας γενιάς αεροσκάφη. Γιατί αν ο Τούρκος κάνει ντου και πει «Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών» άντε να καθαρίσεις μετά!

Όταν κτύπησε το τηλέφωνό μου κι είδα ότι με καλεί η Έλενα, σύντροφος και στήριγμα του «αδελφού» Ανδρέα Νεοφυτίδη, η καρδιά μου κτύπησε πιο γρήγορα. Ήξερα ότι ο Ανδρέας έχει πια πολύ λίγο χρόνο αναπνοών δίπλα μας. Η ταλαιπωρία του εδώ και 3-4 χρόνια ανείπωτη. Ναι, περιμέναμε το μοιραίο, μα όσο προετοιμασμένος κι αν είναι κάποιος, η καρδιά σφίγγεται, οι παλμοί ανεβαίνουν, τα δάκρυα μουσκεύουν το πρόσωπο.

Βαθιά η οδύνη για τον άνθρωπο, τον φίλο, τον «αδελφό»! Το δημοσιογράφο, τον ποιητή, τον εξαίρετο στιχουργό. Θυμάμαι που του έλεγα ότι είναι ο άνθρωπος που υπηρετεί στην ποίηση το όνειρο, στο τραγούδι την καρδιά και στη δημοσιογραφία την ευθύνη και την αλήθεια. Κοκκίνιζε, έσκυβε και κοιτούσε τα παπούτσια του…

Τι να πω, τι να γράψω για τον Ανδρέα Νεοφυτίδη; Αυτόν τον σπουδαίο ποιητή, στιχουργό, δημοσιογράφο και φιλόσοφο. Τον άνθρωπο πηγή γνώσης, ήθους, ευπρέπειας, αξιοπρέπειας.

Γεννήθηκε στην Κύπρο, στη Λεμεσό είδε το φως του ήλιου, στα 1948. Εκεί οι πρώτες ανησυχίες, εκεί οι πρώτες ματιές στη λογοτεχνία, στην ποίηση, στη ζωή. Ώσπου, όλα ενώθηκαν γλυκά και διαμόρφωσαν την κοσμοθεωρία του, μέσα από τη Φιλοσοφία στην οποία εντρύφησε στο Λονδίνο και στη Γκρενόμπλ.  Οι «βουτιές» του στη Φιλοσοφία, όχι μόνο του έδωσαν πνευματική σοφία, αλλά και έθεσαν γερά θεμέλια για την πολύπλευρη καλλιτεχνική του πορεία.

Ο Ανδρέας Νεοφυτίδης υπηρέτησε στην Ελλάδα, στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, σχεδόν 30 χρόνια. Αρχισυντάκτης των ξενόγλωσσων δελτίων ειδήσεων, ενισχύοντας την επιρροή της χώρας σε κοινά διαφορετικών εθνικοτήτων και γλωσσών.

Πριν, είχαν δημοσιευθεί ποιήματά του στο περιοδικό «Νέα Εποχή» της Λευκωσίας, το 1972, ενώ η ποιητική συλλογή «Μνήμη μέσα στο Μέλλον», 1979, έδειξε ότι έχουμε να κάνουμε μ’ έναν άνθρωπο που θα απασχολήσει ο ίδιος το μέλλον. Όπως κι έγινε. Λίγο αργότερα, κυκλοφόρησε η ποιητική συλλογή «Ήχος Απόλυτος» (1986) — στην οποία αποτυπώθηκε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο η εξελισσόμενη αισθητική και κοινωνική του ευαισθησία. Εκφράζεται υπό την επήρεια της γραφής της λιτότητας, με εξαιρετική οικονομία του λόγου. Η γραφή του αναζητά το νόημα μέσα από ρωγμές, σιωπή και αρμονία — μια δραματική συζήτηση φυγών και συγκρούσεων με τη δομή και την ουσία του λόγου. Το όνομά του έχει αρχίσει να συζητείται στους λογοτεχνικούς «καφέδες»… Το μέλλον του λέγαμε προηγουμένως.

Ο Αραγκόν, ο Τόκας κι η Λεωφόρος της αγάπης

Το 1987, κυκλοφορεί στην ελληνική δισκογραφία ο εμβληματικός δίσκος, «στη Λεωφόρο της αγάπης». Ο Μάριος Τόκας μελοποιεί Ανδρέα Νεοφυτίδη, ο οποίος έχει γράψει στίχους βασισμένος στην ερωτική ποίηση του Αραγκόν. Δεν αντέγραψε τον Αραγκόν, αλλά με μέγιστη μαεστρία βασίστηκε στον ψυχισμό, στις εικόνες και στους ρυθμούς του σπουδαίου Γάλλου ποιητή.  Ο Ανδρέας Νεοφυτίδης μετασχημάτισε «μαγικά» σε στίχους ελληνικής καθαρότητας, τον αισθησιασμό και την υπερρεαλιστική έξαρση του Αραγκόν, που μελοποίησε «ουράνια» ο Μάριος Τόκας.

Η σύζευξη λόγου και μουσικής γέννησε τραγούδια-ορόσημα, όπου η φλόγα του Αραγκόν ανάβει εκ νέου μέσα από τη γραφή του Νεοφυτίδη. Κι έπειτα ήρθαν οι Γιάννης Πάριος, Χάρις Αλεξίου, Δήμητρα Γαλάνη και Διονύσης Θεοδόσης, να ντύσουν τα… «ουράνια»… Εκεί βρίσκονται και συγκινούν ακόμη, τραγούδια σαν το «Εξαρτάται» (Αλεξίου), το «Όποιο δρόμο και να πάρω» (Γαλάνη), το «Λεηλάτησέ με» (Γιάννης Πάριος – Χάρις Αλεξίου), το «Κι όλο εγώ περίμενα» (Διονύσης Θεοδόσης), «Στη λεωφόρο της αγάπης» (Γιάννης Πάριος), το  «Ξεχασμένη αποσκευή» (Χάρις Αλεξίου).

Τότε ήταν, που μέσω του ραδιοφώνου, ευτύχησα να γνωρίσω τον Ανδρέα Νεοφυτίδη, να γίνουμε φίλοι κι αργότερα να συνεργαστούμε κιόλας, στη μικρή διαδρομή μου ως παραγωγός της δισκογραφίας. Μου έδωσε στίχους του,  τόσο στον δίσκο «στου κόσμου το παράθυρο», που τραγούδησε η Εύη Καπάταη σε μελωδίες των Γιάννη Σπανού και Θανάση Καργίδη, όσο και στον δίσκο της Μαργαρίτας Ζορμπαλά με τίτλο «Καφενείον η ελπίς». Ουράνια φιλία ζωής για εμένα.

Τραγούδια ύμνοι

Ο Ανδρέας Νεοφυτίδης, έχει υπογράψει τραγούδια ύμνους! Αναφέρω μερικά: «Αγαπώ τις γυναίκες» (Τόκας -Πάριος), «Αφού ο έρωτας λοιπόν» (Τόκας -Πάριος), «Εδώ κανείς δεν αγαπιέται» (Τόκας – Βοσκόπουλος), «Έλα κρυφά έλα λαθραία» (Τόκας -Πάριος), «Μ’ ένα ταγκό τον χρόνο σταματώ» (Τόκας -Καλογιάννης), «Οι γυναίκες που ερωτεύονται» (Τόκας -Κανελλίδου), συν τα τραγούδια της «Λεωφόρου της αγάπης» και πολλά άλλα.

Εκτός του Μάριου Τόκα, του οποίου υπήρξε εμβληματικός συνεργάτης και φίλος, συνεργάστηκε, με τον Γιάννη Σπανό, τον Παντελή Θαλασσινό και τον Γιώργο Θεοφάνους.

Το έχω πει  και γράψει πολλές φορές: Ανδρέας Νεοφυτίδης σημαίνει … η ποίηση που…τραγούδησε και το τραγούδι που…ποιήθηκε! Μπόρεσε να εκφράσει τον έρωτα, το πάθος, τη νοσταλγία και τη βαθιά ουσία του ανθρώπινου συναισθήματος μέσα από τον ποιητικό του λόγο.

Ζορμπαλά – Καπάταη

Με τον Ανδρέα Νεοφυτίδη συνεργαστήκαμε δυο φορές, σε δυο δίσκους που είχα την παραγωγή.

Α. Στον δίσκο «Στου κόσμου το παράθυρο», που τραγούδησε η Εύη Καπάταη, με 6 τραγούδια του Γιάννη Σπανού και 6 του Θανάση Καργίδη, που πρωτοεμφανιζόταν στη δισκογραφία. Ο Ανδρέας έγραψε στίχους κι ο Γιάννης Σπανός τον αγκάλιαζε και τον φιλούσε με τη γνωστή εξωστρέφειά του.

Β. Στον δίσκο «Καφενείον η ελπίς», που τραγούδησε εξαιρετικά η Μαργαρίτα Ζορμπαλά. Τις μισές μελωδίες έγραψε ο Νεοκλής Νεοφυτίδης και τις άλλες μισές ο Παναγιώτης Πολεμίτης. Ο Ανδρέας έγραψε τους στίχους σε όλα τα τραγούδια κι ο δίσκος ηχογραφήθηκε στην Κύπρο.

Ποιητικές συλλογές, λογοτεχνικές μεταφράσεις

Ο Ανδρέας Νεοφυτίδης, εκτός από τη συλλογή «Μνήμη μέσα στο Μέλλον» που ήδη αναφερθήκαμε, έχει εκδώσει τη συλλογή «Ήχος Απόλυτος» (1986), τη συλλογή «Είπε» (2013) και την «Κυπρουτοπία» (2024). Ο ίδιος λέει συχνά», ότι δεν ανήκει σε κάποια «γενιά» ή λογοτεχνικό ρεύμα, απορρίπτοντας την τάση σε κατακερματισμένες κατηγορίες. Για εκείνον, η ποιητική εμπειρία είναι μοναδική, προσωπική —μια υπέρτατη ευθύνη «ατομικό προνόμιο».

Ταυτοχρόνως, ο Ανδρέας Νεοφυτίδης έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα κι ως μεταφραστής μεγάλων λογοτεχνικών έργων. Μερικές από αυτές είναι:

«Το μουνάκι της Ειρήνης», του Αραγκόν, 1979, Αλληλογραφία 1871-1875  (Balzac κ.ά. 1994), 2001 / 2024 — Senso: Το κρυφό σημειωματάριο της Κόμισσας Λίβια, 2013–2014 — Γκαμπαρά ή Η ανθρώπινη φωνή,  2016 — Μιτσού / Γράμματα σ’ έναν νέο ζωγράφο, 2019 — Ερωτική Αλληλογραφία.

Στα 2024 είδαν το φως της δημοσιότητας δύο μεταφραστικά έργα του σε μορφή audiobook (Senso και Γκαμπαρά) . Οι μεταφράσεις αυτές επιβεβαιώνουν την ικανότητά του να γεφυρώνει πολιτισμούς και γλώσσες, φέρνοντας σε επαφή το ελληνικό κοινό με διεθνές λογοτεχνικό πνεύμα.

Εμβληματική μορφή

Είναι σαφές ότι ο Ανδρέας αντιλαμβάνεται την ποίηση και τον λόγο ως πεδίο ευθύνης, γνώσης και σεβασμού.  Μέσα από την πολυσχιδή του πορεία, αναδύεται ένας άνθρωπος βαθιά συνειδητοποιημένος για την κοινωνία, τον Πολιτισμό κι έναν κόσμο που δεινοπαθεί από την  ηχορύπανση.

Οι στίχοι του, είτε στο ποιητικό είτε στο στιχουργικό τους πεδίο, λειτουργούν ως φωνές ελπίδας που… φυτρώνουν μέσα στις ρωγμές….

Η ακρίβεια στον λόγο, η αμεσότητα στην έκφραση και η ηθική πυκνότητα στις λέξεις του, διαμορφώνουν ένα έργο που αντιστέκεται στη φλυαρία και υπογραμμίζει την αξία της πραγματικής, διαχρονικής τέχνης.

Ο Ανδρέας Νεοφυτίδης αναδεικνύεται ως μια εμβληματική μορφή, ένας καλλιτέχνης με συνεπή και δυναμική πορεία που διατρέχει τον Λόγο, τη Μουσική, τη Δημοσιογραφία και τη Μετάφραση.

Η ποίησή του δεν αναπαράγει τον κόσμο, αλλά δημιουργεί εσωτερικούς χώρους διαύγειας και νοήματος στον κόσμο. Οι στίχοι του έχουν αγγίξει εκατομμύρια μέσα από τις μουσικές «φωνές» (Αλεξίου, Πάριος, κ.ά.), και παράλληλα διατηρούν την πνευματική τους βαρύτητα.

Ναι,  Ανδρέας είναι φίλος μου ζωής, είναι ένα πρόσωπο με όραμα, που κατέγραψε την κρίση και το κάλλος, τη σιωπή και τη φωνή, την αλήθεια μέσα στην παρουσία μα και στην απουσία του πολιτισμού.

Καλό ταξίδι αδελφέ μου!

Τα σημαντικότερα γεγονότα της σημερινής ημέρας

754…. Ο πάπας Στέφανος Β’, αφού περνά τις Άλπεις, συναντιέται στην Πάβια με το βασιλιά των Φράγκων Πεπίνο και τον στέφει εκ νέου βασιλιά. Σε αντάλλαγμα, ο βασιλιάς αναλαμβάνει το ρόλο του προστάτη της Εκκλησίας και στρέφεται εναντίον των Λομβαρδών.

870…. Ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Βασίλειος Α’ ανακηρύσσει συμβασιλέα το γιο του, Λέοντα ΣΤ’ (από το γάμο του με την Ευδοκία Ιγγερίνα).

1205…. Ο Φίλιππος της Σουαβίας (Philip of Swabia) στέφεται  βασιλιάς των Ρωμαίων.

1449…. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος στέφεται στον Μυστρά αυτοκράτορας του Βυζαντίου.

1454…. O Γεννάδιος Σχολάριος ορίζεται πρώτος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης.

1535….  Ο ισπανός κατακτητής Φρανθίσκο Πιθάρο ιδρύει σε μια ακατοίκητη ακτή της Λατινικής Αμερικής, μια πόλη που την ονομάζει Los Reyes de Lima. Δεν είναι άλλη από την πρωτεύουσα του Περού, γνωστή απλώς ως “Λίμα”.

1681…. Ο πρώτος καταγεγραμμένος αγώνας μποξ διεξάγεται στην Αγγλία, μεταξύ του ιπποκόμου και του χασάπη του Δούκα του Όλμπερμαρλ, με νικητή τον δεύτερο.

1821…. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης αποβιβάζεται στην Καρδαμύλη της Μάνης για να προετοιμάσει την εξέγερση των υπόδουλων Ελλήνων.

1828…. Ο Ιωάννης Καποδίστριας φτάνει στο Ναύπλιο για να αναλάβει τη διακυβέρνηση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Οι έλληνες τον υποδέχονται στην πρώτη πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους με πολλές τιμές και μεγάλο ενθουσιασμό.

1838…. Ο Σάμιουελ Μορς κάνει την πρώτη δημόσια επίδειξη του τηλεγράφου στις ΗΠΑ.

1851…. Ο Λεόν Φουκό αποδεικνύει πειραματικά την περιστροφή της Γης (εκκρεμές του Φουκό).

1870…. Εγκαινιάζεται το περίφημο Musikverein, το Μέγαρο Φίλων Μουσικής της Βιέννης.

1900…. Ηλεκτροφωτίζεται ο Πειραιάς από εργοστάσιο, που βρίσκεται κοντά στο σιδηροδρομικό σταθμό Πελοποννήσου.

1907…. Η παιδαγωγός Μαρία Μοντεσσόρι ανοίγει το πρώτο σχολείο της στη Ρώμη για να εφαρμόσει τις παιδαγωγικές ιδέες της.

1912…. Το Νέο Μεξικό γίνεται η 47η πολιτεία των ΗΠΑ.

1919…. Πανηγυρική γιορτή στα “Διονύσια” για την επίσημη εμφάνιση του Εργατικού Σοσιαλιστικού Κόμματος της Ελλάδος, αργότερα ΚΚΕ, στην πολιτική σκηνή της χώρας.

1922…. Ολοκληρώνεται χωρίς συγκεκριμένα αποτελέσματα η Διάσκεψη στις Κάννες, με κεντρικό θέμα τη ρύθμιση του τρόπου καταβολής των πολεμικών αποζημιώσεων από την πλευρά της Γερμανίας, η οποία έχει περιέλθει σε δραματικό οικονομικό αδιέξοδο.

1929…. Στη Γιουγκοσλαβία, ο βασιλιάς Αλέξανδρος διαλύει το Κοινοβούλιο και επιβάλλει δικτατορία, ονομάζοντας τον εαυτό του ύπατο κυβερνήτη της διχασμένης χώρας του.

       …. Την ίδια μέρα, ο Αδόλφος Χίτλερ διορίζει τον Χάινριχ Χίμλερ αρχηγό της παραστρατιωτικής οργάνωσης SS.

1942…. Η Pan Αmerican γίνεται η πρώτη αεροπορική εταιρεία που προγραμματίζει την πρώτη πτήση που θα κάνει το γύρο του κόσμου.

1948…. Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, υιοθετεί μία απόρρητη έκθεση με τίτλο “Η θέση των ΗΠΑ σε σχέση με το ελληνικό ζήτημα”, στην οποία διαπιστώνει ότι οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις έχουν αποτύχει στην προσπάθειά τους να εξοντώσουν τις κομμουνιστικές δυνάμεις, επιδεικνύοντας “έλλειψη επιθετικού πνεύματος και κακή καθοδήγηση”. Συμβουλεύουν δε τον πρόεδρο Τρούμαν να αποστείλει στρατεύματα στην Ελλάδα και να αυξήσει την πολιτική, οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς την ελληνική κυβέρνηση.

1973…. Ανακαλύπτεται στα Τρίκαλα νεολιθικός οικισμός πολύ μεγάλης αξίας.

       …. Την ίδια μέρα, βγαίνει σε δημοπρασία το προσωπικό αυτοκίνητο του Αδόλφου Χίτλερ και πωλείται προς 153.000.000 δολάρια. Αγοραστής της “Μερσεντές” είναι ο Ερλ Κλαρκ από την Αριζόνα.

2004…. Ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης καλεί στην οικία του στην οδό Αναγνωστοπούλου τον υπουργό Εξωτερικών. Ο Γιώργος Παπανδρέου δέχεται την πρόταση του Κ. Σημίτη να είναι υποψήφιος πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.

Γεννήσεις

Το 1412 γεννήθηκε η εθνική ηρωίδα της Γαλλίας και Αγία της καθολικής εκκλησίας, Ζαν Ντ’ Αρκ (Ιωάννα της Λωραίνης),

το 1745 ο γάλλος Ζακ Μονγκολφιέ, ο ένας από τους δύο αδελφούς εφευρέτες του αερόστατου,

 το 1822 ο γερμανός αρχαιολόγος, Ερρίκος Σλήμαν,

το 1942 ο επιχειρηματίας, πολιτικός και δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης, το

1954 ο βρετανός σκηνοθέτης και σεναριογράφος Άντονι Μιγκέλα, ο οποίος το 1997 πήρε Όσκαρ για τον “Άγγλο Ασθενή”,

το 1955 ο βρετανός ηθοποιός Ρόουαν Άτκινσον, ευρέως γνωστός ως Mr Bean

το 1958 ο δημοσιογράφος και εκδότης, Θέμος Αναστασιάδης.

Θάνατοι

Το 1852 πέθανε ο γάλλος εκπαιδευτικός που τελειοποίησε το σύστημα γραφής των τυφλών, Λουί Μπράιγ (σύστημα Μπράιγ),

το 1884 ο αυστριακός μοναχός, Γκρέγκορ Μέντελ, που ανακάλυψε τους νόμους της κληρονομικότητας,

το 1919 ο 26ος πρόεδρος των ΗΠΑ, Θίοντορ Ρούσβελτ,

το 1949 ο αμερικανός σκηνοθέτης, Βίκτωρ Φλέμινγκ (“Όσα παίρνει ο άνεμος”),

το  1981 ο σκωτσέζος συγγραφέας και δραματουργός, Άρτσιμπαλντ Κρόνιν.

ΑΠΕ-ΜΠΕ