Στην Ελλάδα δεν ιδρύονται μόνο κόμματα. Ανασταίνονται και πολιτικές φιλοδοξίες. Κάθε λίγα χρόνια κάποιος πρώην πιστεύει ότι το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ ο ίδιος, αλλά ότι οι ψηφοφόροι δεν είχαν καταλάβει ακόμη το μεγαλείο του. Έτσι γεννιούνται τα κόμματα της δεύτερης ευκαιρίας. Και, συνήθως, «πεθαίνουν» στην πρώτη κάλπη.
Αν τελικά ο Αντώνης Σαμαράς επιλέξει να κάνει το επόμενο βήμα, θα πρέπει πρώτα να απαντήσει σε ένα απλό ερώτημα: ποιο ακριβώς πολιτικό κενό έρχεται να καλύψει; Γιατί, άλλο πράγμα η προσωπική διαφωνία με την ηγεσία ενός κόμματος και άλλο η ύπαρξη κοινωνικής ανάγκης για ένα νέο πολιτικό φορέα.
Η …αγορά δεν είναι άδεια. Στα Δεξιά της Νέας Δημοκρατίας υπάρχει ήδη πολυκατοικία. Με διαμερίσματα μικρά, μεγάλα, επιπλωμένα και ημιτελή. Άλλα φωνάζουν περισσότερο, άλλα λιγότερο. Όλα όμως διεκδικούν το ίδιο κοινό: τον ψηφοφόρο που πιστεύει ότι η κυβέρνηση είναι υπερβολικά μετριοπαθής και χρειάζεται μεγαλύτερη δόση εθνικής αυστηρότητας, περισσότερη καταγγελία και λιγότερους συμβιβασμούς.
Μόνο που η πολιτική δεν είναι διαγωνισμός πατριωτικού πλειστηριασμού. Δεν κερδίζει όποιος υψώνει περισσότερο τη φωνή ούτε όποιος ανακαλύπτει καθημερινά μια καινούργια εθνική καταστροφή. Αν ήταν έτσι, η Ελλάδα θα είχε σωθεί δεκάδες φορές από τηλεοπτικά πάνελ.
Και κάπου εδώ έρχεται στον νου το ΚΗΔΙΣΟ. Το κόμμα που ίδρυσε ο Γιώργος Παπανδρέου με τη βεβαιότητα ότι το επίθετό του αρκούσε για να προκαλέσει πολιτικό σεισμό. Προκάλεσε, τελικά, μόνο ποτάμια γραφικότητας. Έμεινε εκτός Βουλής και πέρασε στην ιστορία περισσότερο ως πολιτικό ανέκδοτο παρά ως πολιτικό γεγονός.
Οι εποχές αλλάζουν, αλλά οι αυταπάτες όχι. Η πεποίθηση ότι ένα βαρύ πολιτικό όνομα αρκεί για να γεννήσει νέο ρεύμα έχει διαψευστεί πολλές φορές. Οι ψηφοφόροι μπορεί να συγκινούνται από το παρελθόν, αλλά ψηφίζουν για το αύριο. Και το αύριο δύσκολα οικοδομείται πάνω σε προσωπικές δικαιώσεις, εμμονές και παλιούς λογαριασμούς.
Υπάρχει, βέβαια, πάντα το επιχείρημα ότι ένας πρώην πρωθυπουργός διαθέτει κύρος. Διαθέτει. Όπως διαθέτει και παρελθόν. Και στην πολιτική το παρελθόν δεν λειτουργεί μόνο ως παράσημο. Λειτουργεί και ως λογαριασμός. Οι πολίτες θυμούνται όχι μόνο όσα λες σήμερα, αλλά και όσα έκανες όταν κρατούσες το τιμόνι.
Το ενδιαφέρον είναι ότι όσοι ονειρεύονται ένα νέο κόμμα παρουσιάζουν την υπόθεση περίπου ως ιστορική αναγκαιότητα. Σαν να περιμένει η ελληνική κοινωνία έναν πολιτικό Μεσσία που θα συγκεντρώσει όλους τους δυσαρεστημένους της Δεξιάς κάτω από μία σημαία.
Ίσως όμως να πρόκειται για κάτι πολύ πιο πεζό. Όχι για πολιτική ίδρυση, αλλά για πολιτική ανακύκλωση.
Σαν εκείνες τις ρωσικές μπάμπουσκες. Ανοίγεις τη μία και βρίσκεις μέσα άλλη μία. Κι άλλη μία. Και στο τέλος ανακαλύπτεις ότι όλες είναι αντίγραφα της πρώτης, απλώς σε μικρότερο μέγεθος.
Έτσι κινδυνεύει να εξελιχθεί και μια νέα κομματική απόπειρα στα Δεξιά της Νέας Δημοκρατίας. Ανοίγεις το πρώτο κέλυφος και βρίσκεις μέσα έναν πρώην. Ανοίγεις το δεύτερο και εμφανίζεται άλλος πρώην. Ανοίγεις το τρίτο και συναντάς πολιτευτές που η κάλπη έχει ήδη αξιολογήσει κι η κοινωνία έχει στείλει σπίτια τους. Όσα μαθαίνουμε για την επικείμενη… μπάμπουσκα του Σαμαρά, τέτοιες περιπτώσεις φέρνει στο φως. Πρόσωπα τελειωμένα, που έχουν απορριφτεί. Μιλάμε για ανακύκλωση προσώπων παρά παραγωγή πολιτικής.
Το ερώτημα δεν είναι αν μπορεί να ιδρυθεί ένα ακόμη κόμμα. Στην Ελλάδα αυτό είναι σχεδόν εθνικό σπορ. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει κοινωνία που το περιμένει… Δεν διαφαίνεται κάτι τέτοιο… Μόνο κάποιοι που θέλουν να ρίξουν τον Μητσοτάκη επειδή δεν κατάλαβαν ποτέ ότι δεν τους απέρριψε εκείνος, αλλά τους προσπέρασε η ζωή κι η κοινωνία…
Η πολιτική δεν είναι μουσείο, όπου τα εκθέματα αποκτούν ξανά ζωή επειδή άναψαν οι προβολείς. Είναι χώρος σκληρής αξιολόγησης. Και οι πολίτες έχουν αποδείξει ότι καμιά φορά μπορεί να συγχωρούν πολλά. Δεν συγχωρούν όμως εύκολα την αίσθηση ότι κάποιος τους σερβίρει ως καινούργιο αυτό που έχει ήδη δοκιμαστεί.
Αν, λοιπόν, δούμε ένα νέο κόμμα να ξεπροβάλλει από τα Δεξιά της Νέας Δημοκρατίας, ίσως η πιο εύστοχη περιγραφή να μην είναι «νέα αρχή». Ίσως να είναι κάτι πιο γνώριμο. Ένα πολιτικό déjà vu. Ένα… ΚΗΔΙΣΟ της πολύ, πολύ Δεξιάς… Για να ξανασμίξουν στα μισοσκόταδα της πολιτικής ιστορίας και να πάθουν ακριβώς το ίδιο (δηλαδή να αποτύχουν παταγωδώς με τα προσωπικά τους κόμματα) οι δυο συγκάτοικοι και συμφοιτητές στο Amherst College, στις αρχές της δεκαετίας του 1970…
