Χρειάζονται μόνο λίγα λεπτά για να πέσει κάποιος θύμα μίας απάτης ηλεκτρονικού «ψαρέματος» (phishing).

Τι μπορούμε να κάνουμε, όμως, αν κάνουμε κλικ σε έναν σύνδεσμο και ξαφνικά συνειδητοποιήσουμε ότι μπορεί και να ήταν απάτη;
Η παγκόσμια εταιρεία ψηφιακής ασφάλειας ESET παρουσιάζει δέκα βήματα που μπορούμε να κάνουμε αφού έχουμε τσιμπήσει το… δόλωμα.
1. Δεν δίνουμε περισσότερες πληροφορίες. Εάν έχουμε λάβει ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από ένα ηλεκτρονικό κατάστημα που μας δημιουργεί κάποιες υποψίες, αλλά έχουμε κάνει κλικ στον επισυναπτόμενο σύνδεσμο, αποφεύγουμε να μοιραστούμε οποιαδήποτε πρόσθετη πληροφορία και δεν δίνουμε τα στοιχεία του τραπεζικού λογαριασμού μας.
2. Αποσυνδέουμε τη συσκευή μας από το διαδίκτυο. Ορισμένες επιθέσεις phishing μπορεί να εγκαταστήσουν κακόβουλο λογισμικό, να συλλέξουν πληροφορίες σχετικά με εμάς και τη συσκευή μας ή να αποκτήσουν απομακρυσμένο έλεγχο της συσκευής που έχει παραβιαστεί. Για να μετριάσουμε τη ζημιά, αρχίζουμε από την αποσύνδεση της παραβιασμένης συσκευής από το διαδίκτυο.
3. Δημιουργούμε αντίγραφα ασφαλείας των δεδομένων μας.
Η αποσύνδεση από το διαδίκτυο θα αποτρέψει την αποστολή περισσότερων δεδομένων στον κακόβουλο διακομιστή, όμως τι γίνεται με τα δεδομένα μας που εξακολουθούν να βρίσκονται σε κίνδυνο; Θα πρέπει να δημιουργήσουμε αντίγραφα ασφαλείας των αρχείων μας, κυρίως των ευαίσθητων εγγράφων ή των αρχείων με υψηλή προσωπική αξία, όπως φωτογραφίες και βίντεο. Βεβαίως, η δημιουργία αντιγράφων ασφαλείας των δεδομένων μας μετά την επίθεση μπορεί να είναι επικίνδυνη, καθώς ενδέχεται να έχουν ήδη παραβιαστεί από κακόβουλο λογισμικό και να δημιουργήσουμε αντίγραφα ασφαλείας και του κακόβουλου λογισμικού. Γι’ αυτό θα πρέπει να δημιουργούμε αντίγραφα ασφαλείας των αρχείων μας τακτικά και προληπτικά. Εάν το κακόβουλο λογισμικό πλήξει τη συσκευή μας, μπορούμε να ανακτήσουμε τα δεδομένα μας από έναν εξωτερικό σκληρό δίσκο, ένα στικάκι USB ή μία υπηρεσία αποθήκευσης στο cloud.
4. Εκτελούμε την εντολή σάρωσης για κακόβουλο λογισμικό και για άλλες απειλές χρησιμοποιώντας λογισμικό προστασίας από κακόβουλο λογισμικό από αξιόπιστο πάροχο, ενώ η συσκευή είναι ακόμη αποσυνδεδεμένη από το διαδίκτυο. Ιδανικά, θα ήταν χρήσιμο να εκτελέσουμε μία δεύτερη σάρωση χρησιμοποιώντας, για παράδειγμα, το δωρεάν online σκάνερ της ESET. Εάν ο σαρωτής εντοπίσει ύποπτα αρχεία, ακολουθούμε τις οδηγίες για να τα αφαιρέσουμε.
5. Εξετάζουμε το ενδεχόμενο επαναφοράς εργοστασιακών ρυθμίσεων, δηλαδή επαναφοράς της συσκευής μας στην αρχική κατάσταση με την αφαίρεση όλων των εγκατεστημένων εφαρμογών και αρχείων. Ωστόσο, ορισμένοι τύποι κακόβουλου λογισμικού μπορεί να παραμείνουν στη συσκευή ακόμη και μετά την πλήρη επαναφορά, αλλά οι πιθανότητες είναι ότι η διαγραφή της κινητής συσκευής ή του υπολογιστή μας απομακρύνει επιτυχώς κάθε απειλή. Η επαναφορά εργοστασιακών ρυθμίσεων είναι μη αναστρέψιμη και θα διαγράψει όλα τα δεδομένα που είναι αποθηκευμένα τοπικά, γι’αυτό θα πρέπει να έχουμε δημιουργήσει αντίγραφα ασφαλείας.
6. Αλλάζουμε τους κωδικούς μας. Τα μηνύματα ηλεκτρονικού «ψαρέματος» μπορεί να μας εξαπατήσουν ώστε να αποκαλύψουμε τα ευαίσθητα δεδομένα μας, όπως αριθμούς ταυτότητας, στοιχεία τραπεζικών και πιστωτικών καρτών ή κωδικούς. Ακόμη και όταν δεν δίνουμε τα στοιχεία μας, είναι πιθανό, αν έχει εγκατασταθεί κακόβουλο λογισμικό στη συσκευή, να τα εντοπίσει. Αν συμβαίνει αυτό, θα πρέπει να αλλάξουμε αμέσως τα στοιχεία της σύνδεσής μας σε διαφορετικούς λογαριασμούς.
7. Επικοινωνούμε με τράπεζες, αρχές και παρόχους υπηρεσιών εάν έχουμε δώσει στοιχεία τραπεζικής/πιστωτικής κάρτας ή στοιχεία σύνδεσης για μία ιστοσελίδα με πρόσβαση στις κάρτες μας. Η κάρτα μπορεί να μπλοκαριστεί ή να παγώσει για να αποτραπεί μελλοντική απάτη και να αποτρέψουμε ή να ελαχιστοποιήσουμε τυχόν οικονομικές απώλειες.
8. Ελέγχουμε τη δραστηριότητά μας στους λογαριασμούς.
Οι κυβερνοεγκληματίες που εισβάλλουν με επιτυχία σε μία από τις συσκευές ή τους λογαριασμούς μας μπορεί να προσπαθήσουν να εδραιώσουν την παρουσία τους εκεί για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Μπορεί να αλλάξουν τα στοιχεία σύνδεσης, τις διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, τους αριθμούς τηλεφώνου ή οτιδήποτε άλλο μπορεί να τους βοηθήσει να εδραιώσουν τα κεκτημένα τους στον λογαριασμό μας.
Ελέγχουμε τη δραστηριότητά μας στους λογαριασμούς μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις τραπεζικές πληροφορίες και το ιστορικό των ηλεκτρονικών αγορών μας. Αν, για παράδειγμα, εντοπίσουμε πληρωμές που μας φαίνονται παράξενες, άγνωστες ή μη εξουσιοδοτημένες, το αναφέρουμε, αλλάζουμε τα στοιχεία της σύνδεσής μας και ζητάμε επιστροφή χρημάτων.
9. Αναζητάμε μη αναγνωρισμένες συσκευές. Εάν οι χάκερς έκλεψαν τα στοιχεία του λογαριασμού μας, οι πιθανότητες είναι ότι προσπάθησαν να συνδεθούν από τη δική τους συσκευή. Οι περισσότερες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης διατηρούν αρχείο των τρεχουσών συνεδριών σύνδεσης στο πλαίσιο των ρυθμίσεων απορρήτου. Το ελέγχουμε και πραγματοποιούμε αναγκαστική αποσύνδεση για κάθε άγνωστη συσκευή.
10. Ειδοποιούμε φίλους, επαφές, παρόχους υπηρεσιών και τον εργοδότη μας, καθώς μερικές φορές οι απατεώνες χρησιμοποιούν τη λίστα επαφών μας σε έναν παραβιασμένο λογαριασμό για να διασπείρουν συνδέσμους ηλεκτρονικού ψαρέματος ή ανεπιθύμητη αλληλογραφία. Λαμβάνουμε μέτρα για να αποτρέψουμε και άλλους να πέσουν θύματα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο επικεφαλής της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, πρώην αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Χαράλαμπος Βουρλιώτης, ζητά από τους αρχηγούς της Ελληνικής Αστυνομίας και του Πυροσβεστικού Σώματος να ενημερώνουν την Αρχή άμεσα, ώστε να προβαίνει σε όλες τις προβλεπόμενες ενέργειες όταν από την προανάκριση προκύπτουν στοιχεία ότι το έγκλημα του εμπρησμού από πρόθεση (άρθρο 264 παρ.1 και 265 παρ. 1 ΠΚ) συνδέεται με περιουσιακό όφελος.

Ουσιαστικά, ο κ. Βουρλιώτης ζητά να ενημερώνεται η Αρχή, προκειμένου να προβαίνει σε δέσμευση κάθε είδους περιουσιακού στοιχείου (τραπεζικοί λογαριασμοί, κινητή και ακίνητη περιουσία), όσων συλλαμβάνονται για εμπρησμό από πρόθεση, που συνδέεται με οικοπεδοποίηση, οικονομική εκμετάλλευση μίας περιοχής κ.λπ.
Αναλυτικά, ο επιλεφαλής της Αρχής, στο έγγραφο που απέστειλε στον αρχηγό της Ελληνικής Αστυνομίας και τον αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος, αναφέρει:
«Περιπτώσεις εμπρησμού από πρόθεση από τις οποίες προκύπτει περιουσιακό όφελος.
Σύμφωνα με τη διάταξη της περ. κα) του αρ. 4 του ν. 4557/18 ως βασικό αδίκημα για νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες νοείται και “… κάθε άλλο έγκλημα που τιμωρείται με ποινή στερητική της ελευθερίας, της οποίας το ελάχιστο όριο είναι άνω των τριών (3) μηνών, από το οποίο προκύπτει περιουσιακό όφελος”.
Στην ως άνω περίπτωση εμπίπτει, μεταξύ άλλων, και το έγκλημα του εμπρησμού από πρόθεση (αρ. 264 παρ.1 και 265 παρ. 1 ΠΚ), εφόσον αυτό συναρτάται με περιουσιακό όφελος.
Κατόπιν τούτου παρακαλούμε, όπως, σε περίπτωση που από την προεισαγωγική προανάκριση προκύπτουν στοιχεία ότι το συγκεκριμένο έγκλημα συνδέεται με περιουσιακό όφελος, να ενημερωνόμαστε άμεσα, προκειμένου να προβούμε στις κατά λόγο αρμοδιότητας ενέργειές μας».

Παν. Τσιμπούκης / ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο εθισμός στα ηλεκτρονικά παιχνίδια είναι η μοναδική εξάρτηση που «χτυπάει» ηλικίες ακόμη και κάτω των 12 ετών.

Η τεχνολογία, όσο χρήσιμη κι αν είναι, έχει παρενέργειες όπως ένα φάρμακο. Μία από αυτές έχει αποδειχθεί και πιστοποιηθεί πλέον από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το 2018 και αφορά σε μια νέα ψυχική διαταραχή των ανηλίκων κυρίως, τον εθισμό στα ηλεκτρονικά παιχνίδια.
Τα παραπάνω επισήμανε ο ψυχίατρος παιδιών και εφήβων Κωνσταντίνος Σιώμος, στη διάρκεια συζήτησης για την ψυχική υγεία, τις εξαρτήσεις και τον εθισμό στο διαδίκτυο, στο αλκοόλ και στις ναρκωτικές ουσίες, που φιλοξενήθηκε στο περίπτερο του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης στην 87η ΔΕΘ.
«Στα κριτήρια για τον εντοπισμό των εθισμένων είναι ο χρόνος που διαθέτουν για τα games και τη ζωή τους η οποία περιστρέφεται μόνο γύρω από αυτά. Επίσης θέλουν να διαφύγουν από την πραγματικότητα, π.χ. δεν θέλουν να αντιμετωπίσουν τις υποχρεώσεις τους στο σχολείο ή τις δυσκολίες στην επικοινωνία με την οικογένεια, φίλους κ.ά.» σημείωσε ο κ. Σιώμος.
Παράλληλα ανέφερε πως ό,τι ισχύει για τους χημικούς εθισμούς, ισχύει και για τους συμπεριφορικούς. «Η ουσία που ανεβοκατεβαίνει είναι η ντοπαμίνη. Κερδίζουμε ένα παιχνίδι ανεβαίνει, χάνουμε κατεβαίνει και δημιουργείται ευερεθιστότητα» πρόσθεσε ο κ. Σιώμος.

Πώς αντιδρούν οι κοινωνίες στον εθισμό των παιδιών;

Τα μέτρα των κοινωνιών για την πρόληψη της εξάρτησης από το διαδίκτυο και τα παιχνίδια συμπεριλαμβάνουν πρόταση στις 27/7/23 του ΟΗΕ (μαζί με την UNESCO) για απαγόρευση κινητών στο σχολικό περιβάλλον. Επίσης στις 4/9/2023, σε μια ιρλανδική πόλη 18.000 κατοίκων, γονείς και τοπικές αρχές αποφάσισαν να μην δίνουν κινητό σε παιδιά κάτω των 12 ετών.
Όπως ανέφερε ο κ. Σιώμος, αν ένας «65χρονος “κολλήσει” με ένα παιχνίδι στο διαδίκτυο μπορεί να γλιτώσει την κατάθλιψη, δεν ισχύει το ίδιο με τα παιδιά και τους νέους στη φάση που είναι να δημιουργηθούν. Αν “κολλήσουν” οι ανήλικοι κινδυνεύουν να πετύχουν πολύ λιγότερα στη ζωή τους με τις ικανότητες που τους έχει δώσει η φύση».
Πρόσθεσε, δε, ότι ο άνθρωπος λειτουργεί με το κύκλωμα της ανταμοιβής, κάνει κάτι και ανταμείβεται. «Το διαδίκτυο είναι στημένο έτσι που ενεργοποιείται η άμεση ανταμοιβή: κερδίζω κάτι, παιχνίδι ή λάικ, ανεβάζω απευθείας ντοπαμίνη κι αυτό γίνεται από πολύ νωρίς, από την ηλικία των δύο ετών. Πρώτα πατάω κουμπάκια και εικόνες και αργότερα μαθαίνω να διαβάζω, να γράφω κ.λπ. Άρα το παιδί εκπαιδεύεται στην άμεση ανταμοιβή και αν το αφήσεις, όλο και περισσότερο ανεβαίνει η ντοπαμίνη και μετά χρειάζεται περισσότερη δουλειά για να παράγει περισσότερη ντοπαμίνη, για να πετύχει το αντίστοιχο αποτέλεσμα, όμως αυτό οδηγεί σε κορεσμό και αντί να παίρνει ευφορία, βιώνει αρνητικό συναίσθημα, δηλαδή επιστρέφει στον πόνο και στην αρχή, εκεί όπου αποζητούσε τη χαρά. Γι’ αυτό βλέπεις πολλά δυσαρεστημένα παιδιά, ενώ παίζουν και υποτίθεται θα έπρεπε να είναι χαρούμενα» επισήμανε ο κ. Σιώμος.
Ο πρόεδρος του ΙΣΘ Νίκος Νίτσας, από την πλευρά του, σημείωσε: «Οφείλουμε να κοιτάξουμε το πρόβλημα στα μάτια και να πούμε όλη την αλήθεια, κυρίως στα παιδιά, ώστε να προλάβουμε τα χειρότερα. Η ιατρική κοινότητα καταγράφει εδώ και καιρό σοβαρά περιστατικά ψυχικής υγείας που έχουν πολλαπλασιαστεί με την οικονομική συμπίεση από το 2008 μέχρι σήμερα, την πανδημία και τα lockdowns, τη βία όλων των μορφών, τα δυστυχήματα με θύματα κυρίως νέους ανθρώπους καθώς και από τις επιπτώσεις των αυξανόμενων φυσικών καταστροφών».

Οι εξαρτήσεις είναι ένα φαινόμενο που εξελίσσεται και αλλάζει πρόσωπα

Στη διάρκεια της συζήτησης, ο ψυχίατρος – ψυχοθεραπευτής, στρατιωτικός ιατρός στο 424 ΓΣΝΕ Παναγιώτης Παναγιωτίδης χαρακτήρισε τις εξαρτήσεις ως ένα φαινόμενο που εξελίσσεται και «αλλάζει πρόσωπα, αλλάζει εποχές, αλλάζει πληθυσμούς, που άλλοτε είναι περισσότερο ή λιγότερο ευάλωτοι».
«Είναι ένα φαινόμενο με υψηλό κίνδυνο να το συναντήσουμε και να το υποστούμε, από παλιά σταθερό, και δεν είναι εύκολο να εξαλειφθεί» ανέφερε ο κ. Παναγιωτίδης σημειώνοντας, παράλληλα, ότι σε ορισμένες εξαρτήσεις, όπως π.χ. με το κάπνισμα, η πληροφόρηση για τις συνέπειες «έχει πιάσει τόπο» εν αντιθέσει με άλλες εξαρτήσεις.
Όσον αφορά τον εθισμό στο αλκοόλ, ο κ . Παναγιωτίδης σημείωσε ότι από το 2002 δεν έχει γίνει έρευνα -με ειδικούς επιστημονικούς τρόπους- για την έκταση του φαινομένου. Ωστόσο, από επιμέρους μελέτες προκύπτουν συμπεράσματα για την κακή χρήση του αλκοόλ, για την οποία δεν υπάρχει σαφής εικόνα, λόγω δυσκολίας διάγνωσης (οι περισσότεροι θεωρούν ότι δεν έχουν πρόβλημα και το παρακάμπτουν).
Η ψυχίατρος Μαρία Κισσοπούλου έκανε λόγο για σχετικά εύκολο εντοπισμό του εθισμού από τον καταναγκασμό που νιώθει ο ίδιος ο χρήστης. «Δεν έχει να κάνει με την ποσότητα που θα καταναλώσει, αλλά ο τρόπος με τον οποίο θα μπει στη διαδικασία ανεύρεσης της ουσίας. Ο εθισμός έχει έναν παραλογισμό και μια καταναγκαστικότητα, αυτά είναι στοιχεία που θα πρέπει να διακρίνουμε και να προσέξουμε».
Οι ψυχίατροι μίλησαν για τα σημάδια που ανησυχούν και αφορούν σε όλες τις εξαρτήσεις – εμμονές. «Αν γνωρίζεις τις συνέπειες και επιπτώσεις της χρήσης αλκοόλ, ουσιών κ.λπ. και δεν μπορείς να το σταματήσεις, τότε είναι ένας καλός μπούσουλας για να πονηρεύεσαι και να το ψάξεις» είπε ο κ. Παναγιωτίδης.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι πολλοί κοινωνικοί, πολιτισμικοί και οικονομικοί παράγοντες οδηγούν ή αποτρέπουν τις εξαρτήσεις. Στην περίπτωση του αλκοόλ, σε ανεπτυγμένες χώρες καταγράφεται μια μείωση εν αντιθέσει με τις υπόλοιπες. Ωστόσο, «το ίδιο το πρόβλημα καταργεί τάξεις, πεποιθήσεις, την οικονομική συνθήκη του καθένα και κατά κάποιον τρόπο ο πληθυσμός προχωρά σε ομογενοποίηση». Συνήθως όσοι είναι μέσα στο πρόβλημα δεν το συζητούν, «το κρατάνε κρυφό, διότι θεωρούν ότι αν συζητηθεί, τότε κάποιος θα τον σταματήσει και δεν θέλει να το χάσει» πρόσθεσε η κ. Κισσοπούλου.
Τέλος, οι γιατροί μίλησαν και για τα θεραπευτικά προγράμματα πολλών κρατικών φορέων και ομάδων αυτοβοήθειας επισημαίνοντας -μεταξύ άλλων- ότι «υπάρχουν δύο δρόμοι: αυτός της απεξάρτησης κι αυτός της αποδοχής του προβλήματος με όσο το δυνατόν λιγότερες επιπτώσεις, δηλαδή μείωση της βλάβης. Στην πορεία της προσπάθειας μπορούν να πάρουν και τον ένα και τον άλλο δρόμο».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Αυστραλιανή Μετεωρολογική Υπηρεσία ανακοίνωσε σήμερα τη δημιουργία του καιρικού φαινομένου Ελ Νίνιο, που γενικά σχετίζεται με την άνοδο της θερμοκρασίας και τις έντονες ξηρασίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε καταστροφικές δασικές πυρκαγιές.

Ο μετεωρολόγος Καρλ Μπραγκάνζα, ο οποίος εργάζεται για την κυβέρνηση, ανακοίνωσε ότι ένα φαινόμενο Ελ Νίνιο σχηματίστηκε στον Ειρηνικό Ωκεανό, γεγονός που συμπίπτει με τον ασυνήθιστο ανοιξιάτικο καύσωνα ο οποίος επηρεάζει αυτή τη στιγμή την ανατολική Αυστραλία.
Ο Μπραγκάνζα επιβεβαίωσε ότι αυτό το μετεωρολογικό φαινόμενο θα συμβάλει στη υπερθέρμανση των ωκεανών, οι οποίοι καταγράφουν θερμοκρασίες ρεκόρ από τον Απρίλιο.
«Αυτό το (αυστραλιανό) καλοκαίρι θα είναι θερμότερο από τον μέσο όρο και σίγουρα θερμότερο από τα τελευταία τρία χρόνια», σύμφωνα με τον ίδιο.
Σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, από τα θερμότερα δέκα χρόνια στην ιστορία της Αυστραλίας (από τότε που ξεκίνησαν να τηρούνται αρχεία), τα οκτώ ήταν μετά το 2010.
Τον Ιούλιο, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) εκτίμησε τις πιθανότητες εμφάνισης του φαινομένου κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2023 στο 90%.
«Η άφιξη του Ελ Νίνιο θα αυξήσει σημαντικά την πιθανότητα να καταρριφθεί το ρεκόρ μέγιστης θερμοκρασίας και να προκληθεί περισσότερη ακραία ζέστη σε πολλές περιοχές του κόσμου και στους ωκεανούς», ανέφερε ο Γενικός Γραμματέας του WMO Πέτερι Ταάλας.
Το Ελ Νίνιο εμφανίζεται κατά μέσο όρο κάθε δύο έως επτά χρόνια και τα επεισόδια συνήθως διαρκούν εννέα έως δώδεκα μήνες.
Πρόκειται για ένα φυσιολογικό κλιματικό φαινόμενο που σχετίζεται με την αύξηση της θερμοκρασίας της επιφάνειας των ωκεανών στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Αλλά το τρέχον επεισόδιο “εντούτοις εμπίπτει στο πλαίσιο ενός κλίματος τροποποιημένου από ανθρώπινες δραστηριότητες”, ανέφερε ο WMO.
Το Ελ Νίνιο συνδέεται γενικά με αυξημένες βροχοπτώσεις σε περιοχές της νότιας Λατινικής Αμερικής, των νότιων Ηνωμένων Πολιτειών, του Κέρατος της Αφρικής και της Κεντρικής Ασίας. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ξηρασίες στην Αυστραλία, την Ινδονησία, σε περιοχές της Νότιας Ασίας και στην Κεντρική Αμερική.
Από την άλλη πλευρά, τα ζεστά νερά του μπορούν να τροφοδοτήσουν τυφώνες στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, ενώ μπορούν να επιβραδύνουν τον σχηματισμό κυκλώνων στη λεκάνη του Ατλαντικού.
Τέσσερα χρόνια μετά τις δασικές πυρκαγιές που κατέκαψαν τεράστιες εκτάσεις της νοτιοανατολικής Αυστραλίας και στοίχισαν τη ζωή σε 33 ανθρώπους, η χώρα βρίσκεται πάλι σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού και προετοιμάζεται για την θερμότερη και με την μεγαλύτερη περίοδο ξηρασίας μετά το αποκαλούμενο Μαύρο Καλοκαίρι.
Η αυστραλιανή άνοιξη ξεκινάει τον Σεπτέμβριο και ήδη καταρρίπτονται τα ρεκόρ μέγιστης θερμοκρασίας στην πυκνοκατοικημένη περιοχή πέριξ του Σίδνεϊ με κάποια σχολεία της περιοχής να έχουν κλείσει λόγω του κινδύνου από τις δασικές πυρκαγιές, ένα μήνα προτού ξεκινήσει επισήμως η περίοδος των δασικών πυρκαγιών.

ΜΑΡ.ΜΙ / ΑΠΕ-ΜΠΕ

AOB: Κλιματική κρίση και φυσικές καταστροφές στην Ελλάδα

Κύριε Επίτροπε,

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Σας ευχαριστώ θερμά για την ευκαιρία που μου δίνετε να σας παρουσιάσω το θέμα των τεράστιων φυσικών καταστροφών στην Ελλάδα, το προηγούμενο διάστημα.

Πριν λίγες μέρες, η ελληνική οικονομία απέκτησε την επενδυτική βαθμίδα.

 Οι ελπίδες που δημιούργησε επισκιάστηκαν από τις τραγικές επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών. Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.

Τις τελευταίες εβδομάδες, έχουμε υποφέρει από τεράστιας έντασης και έκτασης φυσικές καταστροφές.

 Η Ελλάδα επλήγη σκληρά από δύο πρωτοφανή φαινόμενα:

την πυρκαγιά του Έβρου, που αποτελεί τη μεγαλύτερη στην πρόσφατη ιστορία της Ευρώπης και την τεράστια καταιγίδα «Daniel», που προκάλεσε τις χειρότερες πλημμύρες που έχει γνωρίσει ποτέ η Ελλάδα, ιδιαίτερα στις περιοχές της Θεσσαλίας

με οκτώ δισεκατομμύρια τόνους νερού.

(Σας παρουσιάζουμε κάποιες φωτογραφίες από τις πλημμυρισμένες περιοχές για να έχετε πραγματική εικόνα της καταστροφής).

Η ελληνική κοινωνία, η οικονομία μας και η αγροτική παραγωγή έχουν πληγεί,

με ορατό τον κίνδυνο σοβαρών ελλείψεων και στην τροφική αλυσίδα.

Συνολικά επλήγησαν 22 Δήμοι με πληθυσμό άνω των 720.000 κατοίκων.

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις, η έκταση των πληγέντων καλλιεργειών ανέρχεται σε 85.891 εκτάρια (858.910στρέμματα), έκταση που λόγω της συνεχούς μετακίνησης των υδάτων και της δημιουργίας νέων πλημμυρικών φαινομένων δύναται να προσαυξηθεί έως 25% τουλάχιστον.

Επιπλέον, κτηνοτροφικές μονάδες και μονάδες μεταποίησης έχουν καταστραφεί ολοσχερώς.  Ομοίως και οι αγροτικές υποδομές.

Την ίδια ώρα έχει σταματήσει η αλιεία στην περιοχή του Παγασητικού και η μελισσοκομία αφανίστηκε.

 Mόνο, η παραγωγή των πληγεισών περιοχών της Θεσσαλίας αντιστοιχεί στο 5,5% του συνολικού ΑΕΠ.

Στη Θεσσαλία παράγεται το 23% της φυτικής παραγωγής και το 18% της ζωικής παραγωγής της χώρας.

Μέχρι αυτή την ώρα έχουν καταγραφεί πάνω από 120.000 νεκρά ζώα (βοοειδή, αιγοπρόβατα και χοιρινά) και πάνω 176.000 πτηνά και κουνέλια, καθώς και περισσότερα από 100.000 μελισσοσμήνη.

Γίνεται σαφές ότι θα χρειαστούν σημαντικά κεφάλαια για την αποζημίωση φυτικής και ζωικής παραγωγής και την αποκατάσταση των κατεστραμμένων υποδομών στον πρωτογενή τομέα.

Φαινόμενα όπως αυτά που βιώνουμε, ως συνέπεια της κλιματικής κρίσης, δεν έχουν σύνορα.

 Η κλιματική κρίση δημιουργεί νέα δεδομένα.

Πολύ σωστά στην ΕΕ διαμορφώνουμε πολιτικές και υλοποιούμε ενέργειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Ωστόσο, πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη έμφαση στην αντιμετώπιση και προσαρμογή

στα άμεσα και σοβαρά προβλήματα που προκαλούνται από την κλιματική κρίση.

Πρέπει να γίνουμε πιο ευέλικτοι, πιο προσαρμοστικοί και πιο αποτελεσματικοί.

Χρηματοδοτούμε αδρά τη μετάβαση σε μία οικονομία χαμηλού άνθρακα, που θα έχει αποτέλεσμα πολλά χρόνια μετά.

Δαπανούμε όμως λίγους πόρους, ως Ευρώπη, για να αντιμετωπίσουμε την προσαρμογή στην πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής, την οποία βιώνουμε καθημερινά με φαινόμενα που ξεπερνούν κάθε προβλεπτικό μοντέλο.

Βέβαια, και σε ευρωπαϊκό επίπεδο και σε εθνικό, υπάρχουν στρατηγικά σχέδια και εργαλεία!

Φαίνεται πλέον στην πράξη όμως ότι δεν είναι επαρκή! Διότι όταν τα σχεδιάζαμε δεν είχαμε εικόνα του μεγέθους των κρίσεων που θα καλούμασταν να διαχειριστούμε!

Πριν μερικές ημέρες λάβατε από μέρους μου memoμε πλέγμα πρωτοβουλιών. Θυμίζω:

1. Αύξηση του Γεωργικού Αποθεματικού για το2024 και ευέλικτη αποδέσμευσή του
2. Παρεκκλίσεις των επενδυτικών προγραμμάτων του ΠΑΑ και του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής
3. Ενεργοποίηση μέτρων για φυσικές καταστροφές από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης
4. Adhoc κρατικές ενισχύσεις για την ενίσχυση του ταμείου του ΕΛΓΑ

Κι εδώ να τονίσω ότι το όριο de minimis και οι διατάξεις του Κανονισμού του ΕΛΓΑ

δεν επιτρέπουν αποζημίωση για ζημιές τέτοιου μεγέθους.

Θα ήθελα, κύριε Επίτροπε, φίλε Λούις,

αγαπητοί Συνάδελφοι

να αναπτύξουμε μια ουσιαστική συζήτηση για το σχεδιασμό του μέλλοντος, αλλά και για την αποτελεσματική διαχείριση του παρόντος.

Μπορούμε να βγούμε πιο δυνατοί από τις κρίσεις. Φτάνει να μετατρέψουμε τις προκλήσεις σε ευκαιρίες. Με όραμα, με σχέδιο, με βούληση, με γενναίες αποφάσεις.

Η ευρωπαϊκή διαδρομή το έχει αποδείξει αυτό!

Στον πυρήνα της ΕΕ βρίσκονται οι αρχές της αλληλεγγύης, της κοινωνικής συνοχής, της αειφορίας, της αλληλο-υποστήριξης και της συνεργασίας.

Βασίζομαι στη στήριξή σας, η οποία είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου η Ελλάδα να αντιμετωπίσει τις βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες ανάγκες που προκλήθηκαν.

Είναι επείγον και απαραίτητο να ανταποκριθούμε αποτελεσματικά, με ταχύτητα και ευελιξία, προσφέροντας υποστήριξη στον νευραλγικό τομέα της πρωτογενούς παραγωγής.

Και παράλληλα μέσα από αυτή την κρίση να αυξήσουμε το αίσθημα εμπιστοσύνης,

σιγουριάς και ασφάλειας του κάθε πολίτη προς την Ευρώπη.

Κλείνοντας, σας καλώ και επίσημα να επισκεφτείτε το αμέσως επόμενο διάστημα

τη χώρα μου και να δείτε ιδίοις όμασι τα όσα έχουν συμβεί.

Ήδη σήμερα, ο επίτροπος Νίκολας Σμιτ βρίσκεται στη Θεσσαλία, επισκέπτεται τις πληγείσες περιοχές επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση της Επιτροπής να στηρίξει τη χώρα μας.

Σας ευχαριστώ πολύ!