Η ευαισθησία σε κοινά τροφικά αλλεργιογόνα, όπως τα γαλακτοκομικά και τα φιστίκια, θα μπορούσε να αποτελεί μια σημαντική αιτία καρδιακών παθήσεων, σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύεται στο περιοδικό «The Journal of Allergy and Clinical Immunology».

Μάλιστα, αυτός ο αυξημένος κίνδυνος μπορεί να είναι συγκρίσιμος με τους κινδύνους που ενέχουν το κάπνισμα, ο διαβήτης και η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Οι επιστήμονες εξέτασαν χιλιάδες ενήλικες σε βάθος χρόνου και διαπίστωσαν ότι όσοι παρήγαν αντισώματα IgE ως απάντηση στα γαλακτοκομικά και άλλα τρόφιμα διέτρεχαν αυξημένο κίνδυνο θανάτου που σχετιζόταν με καρδιαγγειακά προβλήματα. Αυτό ίσχυε ακόμα και όταν λαμβάνονταν υπόψη παραδοσιακοί παράγοντες κινδύνου για καρδιακές παθήσεις, όπως το κάπνισμα, η υψηλή αρτηριακή πίεση και ο διαβήτης. Η ισχυρότερη σύνδεση ήταν για το αγελαδινό γάλα, ενώ σημαντική ήταν η σύνδεση αυτή και σε όσους κατανάλωναν τακτικά φιστίκια και γαρίδες.

Ενώ τα αντισώματα αυτά προκαλούν σε ορισμένους ανθρώπους σοβαρές τροφικές αλλεργίες, πολλοί ενήλικες που τα παράγουν δεν έχουν εμφανή τροφική αλλεργία. Η έρευνα διαπίστωσε μάλιστα ότι η ισχυρότερη σχέση με τον καρδιαγγειακό θάνατο ήταν σε άτομα που είχαν τα αντισώματα αλλά συνέχιζαν να καταναλώνουν τακτικά το τρόφιμο, γεγονός που υποδηλώνει ότι δεν είχαν σοβαρή τροφική αλλεργία.

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν οριστικά ότι τα αντισώματα των τροφίμων προκαλούν τον αυξημένο κίνδυνο, καθώς είναι πιθανό να παίζουν ρόλο και άλλοι γενετικοί ή περιβαλλοντικοί παράγοντες. Είναι ακόμη πιθανό η καρδιαγγειακή νόσος να αυξάνει τον κίνδυνο για τροφικές αλλεργίες, αν και τα νέα αποτελέσματα υποδηλώνουν το αντίθετο. Οι ερευνητές ζητούν να γίνουν περαιτέρω μελέτες για την καλύτερη κατανόηση των συνεπειών του ευρήματός τους, προτού συστήσουν οποιεσδήποτε αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οι γιατροί αντιμετωπίζουν ή διαχειρίζονται τις τροφικές αλλεργίες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

H εμμηνόπαυση είναι πάθηση ή μήπως μια απολύτως φυσιολογική κατάσταση; Είναι μύθος ή πραγματικότητα οι ψυχοσωματικές συνέπειες στην εμμηνόπαυση; Απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά -και όχι μόνο- δίνουν, με αφορμή ενημερωτική ημερίδα, με τίτλο «Εμμηνόπαυση. Όχι παύση από την ζωή», η μαιευτήρας-γυναικολόγος, αναπληρώτρια καθηγήτρια Κλινικής Φαρμακολογίας ΑΠΘ Χρυσάνθη Σαρδέλη και η ψυχολόγος υγείας, αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Εύχαρις Παναγοπούλου. Η ημερίδα, που διοργανώνεται από την Ελληνική Εταιρεία Εμμηνόπαυσης (ΕΛ.ΕΤ.ΕΜ) σε συνεργασία με την 3η Υγειονομική Περιφέρεια, θα πραγματοποιηθεί στις 10 Νοεμβρίου 2023 (09:00-13:30), στην αίθουσα «Μανώλης Αναγνωστάκης»  τους δήμου Θεσσαλονίκης, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Κλιμακτήριος και εμμηνόπαυση

Η κλιμακτήριος αρχίζει από 2 έως 10 χρόνια, πριν από την οριστική διακοπή της έμμηνης ρύσης και διαρκεί έως και τον πρώτο χρόνο μετά τη διακοπή, ενώ εμμηνόπαυση είναι η περίοδος μετά την οριστική διακοπή της έμμηνης ρύσης, διευκρινίζει η κ. Σαρδέλη. Κατά μέσο όρο, η έμμηνη ρήση διακόπτεται οριστικά γύρω στην ηλικία των 52 ετών, ενώ θεωρείται φυσιολογικό να συμβεί μεταξύ της ηλικίας των 45 και 55. Η διακοπή της περιόδου νωρίτερα από τα 45 θεωρείται παθολογική και, όπως σημειώνει η κ. Σαρδέλη, συνοδεύεται από πολλούς κινδύνους για την υγεία και για αυτό στις γυναίκες αυτές χορηγείται θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης  για την προστασία της γενικότερης υγείας τους.

Η εμμηνόπαυση, φυσιολογική κατάσταση με ή χωρίς συμπτώματα

«Πολλές γυναίκες ταλαιπωρούνται ιδιαιτέρως από ιδρώτες και  εξάψεις. Άλλες γυναίκες ταλαιπωρούνται πάρα πολύ μετά την είσοδο στην  εμμηνόπαυση από την εικόνα τους. Κάποιες ταλαιπωρούνται επειδή έχουν κατάθλιψη. Περίπου μία στις τρεις γυναίκες βιώνουν μια μόνιμη ή παροδική κατάσταση κατάθλιψης πάνω στην αλλαγή και κάποιες άλλες αρχίζουν μετά την εμμηνόπαυση να έχουν σοβαρά προβλήματα από το ουρογεννητικό. Βιώνουν μεγάλα προβλήματα, που έχουν να κάνουν με τη σεξουαλική ζωή αλλά και τη σωματική τους υγεία γενικότερα, με κάποιες κυστίτιδες, με κάποια φοβερή ξηρότητα στον κόλπο. Επίσης αντιμετωπίζουν θέματα που έχουν να κάνουν με την οστεοπόρωση  και την καρδιακή λειτουργία. Πολλές γυναίκες, όλα αυτά μπορούν να τα βιώσουν ως ένα σημαντικό πρόβλημα για την υγεία τους, ενώ κάποιες άλλες περνούν την εμμηνόπαυση πάρα πολύ ελαφριά και δεν έχουν κανένα θέμα. Με αυτή αυτή την έννοια, για κάποιες μπορεί να είναι πάθηση και για κάποιες άλλες μπορεί να είναι απλώς μια μετάβαση σε μία επόμενη φάση της ζωής μας, που είναι απολύτως φυσιολογική. Όμως σε ένα γενικότερο πλαίσιο, είναι μία φυσιολογική κατάσταση, η οποία σε κάποιες γυναίκες μπορεί να  πυροδοτήσει παθήσεις, λόγω των ορμονικών αλλαγών, και σε κάποιες να μην προκαλέσει τίποτα» εξηγεί η κ. Σαρδέλη.

Τι συστήνεται να κάνουν οι γυναίκες που είναι σε εμμηνόπαυση και αντιμετωπίζουν προβλήματα;

Δεν υπάρχει μια λύση που να ταιριάζει σε όλες τις γυναίκες και η επιλογή του τρόπου αντιμετώπισης γίνεται αναλόγως των προβλημάτων που έχουν, αναφέρει η κ. Σαρδέλη και προσθέτει: «Η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης είναι η τέλεια επιλογή για δύο  λόγους: είναι η αποτελεσματικότερη επιλογή για την αντιμετώπιση των  αγγειοκινητικών φαινομένων. Αγγειοκινητικά φαινόμενα είναι οι εξάψεις, οι ιδρώτες και σε έναν βαθμό όλη αυτή η σχέση που έχει να κάνει με τη θερμορύθμιση και την αίσθηση του σώματος. Επίσης η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης είναι η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης. Επειδή όμως ούτε μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε μακροχρονίως, ούτε είναι τελείως άμοιρη και κάποιων προβλημάτων που σχετίζονται με μικρή μεν αλλά στατιστικά σημαντική αύξηση κάποιων καρκίνων, η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης αυτή τη στιγμή ενδείκνυται μόνο για την αντιμετώπιση των αγγειοκινητικών φαινομένων.  Για όλα τα υπόλοιπα, όπως π.χ. για την κατάθλιψη, για τη μείωση κινδύνου εμφάνισης οστεοπόρωσης και κυρίως για την αντιμετώπισή της, για την ελάττωση του κινδύνου από καρδιαγγειακά -ο οποίος εκτοξεύεται μετά την οριστική διακοπή της περιόδου, καθώς και για άλλα προβλήματα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε όλες τις υπόλοιπες θεραπείες που  υπάρχουν και οι οποίες έχουν να κάνουν είτε με συμπτωματική θεραπεία  ή με κάποιες προληπτικές θεραπείες. Τέτοιες θεραπείες είναι η  φαρμακοθεραπεία, οι φυσικοθεραπείες, οι ψυχοθεραπείες, η γυμναστική κ.λπ.» σημειώνει η κ. Σαρδέλη.

Μια γυναίκα με καρκίνο μπορεί να πάρει θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης;

«Δεν υπάρχει λόγος να μην χρησιμοποιήσει θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης μια γυναίκα που δεν έχει οιστρογονοεξαρτώμενο καρκίνο ή εξαρτώμενο από προγεστερόνη. Ο φόβος μας όμως και η στατιστική ανάλυση δεδομένων, μας κάνει να είμαστε απόλυτοι στο να λέμε “όχι”. Είναι  σημαντικό να κάνουμε και διάκριση τι είδους οιστρογόνα ή προγεστερόνη θα δώσουμε και από ποια οδό θα τα χορηγήσουμε. Η γυναίκα δεν θα έχει κανένα πρόβλημα από την τοπική χορήγηση οιστρογόνων, στον κόλπο π.χ. με μορφή ζελέ, ακόμη κι αν είναι καρκινοπαθής. Δηλαδή δεν αυξάνεται ο κίνδυνος, ούτε όσον αφορά την αντιμετώπιση του καρκίνου τώρα ούτε ενός  παλαιότερου καρκίνου. Αυτό όμως χρειάζεται αφενός πάρα πολύ καλή γνώση των δεδομένων από τους γιατρούς που τα συνταγογραφούν και πολλή  συζήτηση με τις γυναίκες που είναι υποψήφιες να τα χρησιμοποιήσουν, ακριβώς λόγω αυτής  της λανθασμένης αντίληψης για τον κίνδυνο που υπάρχει» αναφέρει η κ. Σαρδέλη.

Πότε μπορεί να αρχίσει η χορήγηση της θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης;

«Όσο πιο κοντά ξεκινήσει, είτε στη φάση της κλιμακτηρίου είτε στη φάση της εμμηνόπαυσης. Δύο έως  πέντε χρόνια είναι ένα βέλτιστο χρονικό διάστημα χωρίς να ανησυχούμε ιδιαιτέρως για αύξηση κινδύνου και σε αυτό το διάστημα  θα ανακουφιστεί η συντριπτική πλειονότητα των γυναικών που έχουν πρόβλημα και την επιλέγουν. Σαφώς υπάρχουν και γυναίκες που μπορεί να έχουν αυτά τα περιεμμηνοπαυσιακά ή εμμηνοπαυσιακά ενοχλήματα ακόμα και 10 έως 20 χρόνια μετά τη διακοπή της περιόδου, αλλά ευτυχώς αυτές είναι πολύ λίγες» σημειώνει η κ. Σαρδέλη.

Υπάρχει κάτι που πρέπει να κάνουν οι γυναίκες που μπήκαν στην εμμηνόπαυση χωρίς προβλήματα;

«Αν έχουν μία φυσιολογική διατροφή και μία φυσιολογική φυσική δραστηριότητα για να προστατεύσουν την υγεία των οστών τους και τη γενικότερή τους υγεία και έχουν κανονικό βάρος, δεν έχουν προδιαθεσικούς παράγοντες, δεν εμφανίζουν προβλήματα με την πίεσή τους ή κάτι άλλο, δεν είναι απαραίτητο να κάνουν κάτι. Εφόσον τρώνε σωστά και παίρνουν την απαραίτητη ποσότητα ασβεστίου και εκτίθενται στον ήλιο -αυτό το ελάχιστο που πρέπει κάθε μέρα- δεν χρειάζεται  να πάρουν κάποιο ιδιαίτερο  συμπλήρωμα. Οι περισσότερες όμως από εμάς, είτε γιατί δεν αθλούμαστε όσο είναι απαραίτητο, είτε επειδή δεν τρώμε με τον σωστό τρόπο, είτε γιατί δεν είχαμε χτίσει μια καλή υγεία (είτε μιλάμε για το καρδιαγγειακό μας, είτε μιλάμε για τα οστά μας, είτε μιλάμε για την ψυχική μας σφαίρα), μπορεί να χρειαστούμε κάποια ειδική παρέμβαση. Αυτό όμως διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα και χρειάζεται μια αξιολόγηση, μια εκτίμηση κινδύνου και μια αξιολόγηση του γενικότερου τρόπου ζωής και της υγείας και των απαιτήσεων που έχει κάθε γυναίκα» αναφέρει η κ. Σαρδέλη.

Είναι μύθος ή πραγματικότητα οι ψυχοσωματικές συνέπειες στην εμμηνόπαυση;

Την απάντηση στο ερώτημα αυτό δίνει η Εύχαρις Παναγοπούλου επισημαίνοντας ότι η εμμηνόπαυση από μόνη της δεν προκαλεί τίποτα, αν όμως συνδυαστεί με κάποιους ή πολλούς άλλους παράγοντες, μπορεί να προκύψουν προβλήματα.

«Η δική μου θεώρηση και πλευρά είναι ότι ουσιαστικά από μόνη της η εμμηνόπαυση, όπως και πάρα πολλά σωματικά θέματα που αντιμετωπίζουμε, δεν αποτελεί παράγοντα για να πάθουμε κατάθλιψη ή να έχουμε ψυχοσωματικές ενοχλήσεις. Η κάθε γυναίκα βιώνει την εμμηνόπαυση με τον δικό της τρόπο. Δεν μπαίνουμε δηλαδή σε μία λογική, επειδή είσαι στην εμμηνόπαυση, είναι πιθανόν να πάθεις κατάθλιψη. Υπάρχουν γυναίκες, οι οποίες δεν έχουν κανένα σύμπτωμα, ούτε εξάψεις ούτε τίποτα. Δεν είναι η εμμηνόπαυση αυτή καθ’ εαυτή, που θα οδηγήσει σε κατάθλιψη ή σε ψυχοσωματικές ενοχλήσεις, είναι όλοι οι υπόλοιποι παράγοντες. Για παράδειγμα, έχει να κάνει με την ικανοποίηση που έχει η γυναίκα σε σχέση με την ερωτική, την οικογενειακή και την εργασιακή της ζωή, με τους πολλαπλούς ρόλους που έχει μια γυναίκα. Ουσιαστικά αυτό που συμβαίνει πολλές φορές με την εμμηνόπαυση είναι ότι λειτουργεί σαν ένας σηματοδότης για το τι δεν έχουμε κάνει. Κι αυτό είναι που δημιουργεί, πολλές φορές, όλα τα ψυχολογικά φαινόμενα και όχι η εμμηνόπαυση αυτή καθαυτή. Είναι πιο πολύ αυτό που σηματοδοτεί μια μετάβαση. Εάν δεν την αντιμετωπίσουμε ως μετάβαση, δεν σηματοδοτεί τίποτα. Δηλαδή τα ψυχικά φαινόμενα είναι δευτερογενή στη μετάβαση. Από μόνες τους οι ορμόνες δεν είναι αρκετές για να δημιουργήσουν όλη αυτή τη σωρεία των ψυχικών φαινομένων, ακόμη και την κατάθλιψη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε μια πρωτοποριακή χειρουργική επέμβαση που δίνει ελπίδα σε πολλούς ανθρώπους που έχουν χάσει τα μάτια τους προχώρησαν χειρουργοί στη Νέα Υόρκη: μεταμόσχευσαν ολόκληρο οφθαλμικό βολβό σε έναν ασθενή, ο οποίος ωστόσο δεν ανέκτησε την όρασή του.

Περίπου έξι μήνες μετά την επέμβαση, το μάτι φαίνεται να είναι σε πολύ καλή κατάσταση και έχει αποκατασταθεί η ροή του αίματος μέχρι τον αμφιβληστροειδή.

«Κάναμε ένα σημαντικό βήμα προόδου και ανοίξαμε τον δρόμο για το επόμενο κεφάλαιο, για την αποκατάσταση της όρασης», ανέφερε ο Δρ Εντουάρντο Ροντρίγκες, ο επικεφαλής της ιατρικής ομάδας.

Η επέμβαση κράτησε 21 ώρες και πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο μιας μερικές μεταμόσχευσης προσώπου, στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο NYU Langone Health της Νέας Υόρκης. Εκτός από το αριστερό μάτι και την κόχη του, οι χειρουργοί μεταμόσχευσαν στον ασθενή τη μύτη, τα χείλη και άλλους ιστούς προσώπου που έλαβαν από έναν δωρητή.

Ο λήπτης, ο Άαρον Τζέιμς, τραυματίστηκε σοβαρά σε εργατικό ατύχημα το 2021, όταν το πρόσωπό του άγγιξε ένα καλώδιο ηλεκτρικού ρεύματος. Καθώς θα έπρεπε έτσι κι αλλιώς να λαμβάνει ανοσοκατασταλτικά φάρμακα για να μην απορρίψει ο οργανισμός του τα μοσχεύματα, ήταν ο ιδανικός υποψήφιος για να του μεταμοσχευθεί και ένα μάτι.

Ο Ντάνιελ Πελάιζ, καθηγητής οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι, είπε ότι η επέμβαση αυτή είναι μια «αξιοσημείωτη επιτυχία» στον δρόμο για «τον τελικό στόχο, την αποκατάσταση της όρασης».

Η χειρουργός Κία Ουάσινγκτον, που ασχολείται εδώ και 10 χρόνια με τον τομέα της μεταμόσχευσης ματιών, χαιρέτισε την εξέλιξη αυτή, εξηγώντας ότι πολλοί επιστήμονες πίστευαν πως δεν θα ήταν δυνατόν να γίνει ποτέ κάτι τέτοιο σε ανθρώπους.

Ο ασθενής Άαρον Τζέιμς δεν θα ξαναβρεί μεν την όρασή από το αριστερό μάτι, όμως είναι ευγνώμων για το αισθητικό αποτέλεσμα. «Δεν έχω λόγια για να ευχαριστήσω τον δωρητή και την οικογένειά του. Μου προσέφεραν μια δεύτερη ευκαιρία, σε μια πολύ δύσκολη στιγμή για εκείνους. Ελπίζω ότι η ιστορία μου θα αποτελέσει έμπνευση για τους ανθρώπους που έχουν υποστεί σοβαρό τραυματισμό στο πρόσωπο και τα μάτια», είπε.

Ο Τζέιμς, το δεξί μάτι του οποίου δεν υπέστη τραυματισμό και βλέπει κανονικά, έχει ήδη επιστρέψει στο σπίτι του στο Άρκανσο όπου ζει με τη σύζυγο και την κόρη του. Επισκέπτεται τη Νέα Υόρκη μία φορά τον μήνα για να παρακολουθούν οι γιατροί την εξέλιξη της κατάστασής του.

Η βασική δυσκολία στη μεταμόσχευση του οφθαλμού είναι η αποκατάσταση του οπτικού νεύρου που μεταφέρει τις πληροφορίες στον εγκέφαλο. Το οπτικό νεύρο αποκόπτεται τόσο στον δωρητή όσο και στον παραλήπτη για να γίνει η μεταμόσχευση. Στο παρελθόν, μεταμοσχεύσεις οφθαλμικών βολβών έχουν γίνει σε μικρά ζώα και σε ορισμένες περιπτώσεις αποκαταστάθηκε η όραση, τουλάχιστον εν μέρει, εξήγησε η Κία Ουάσινγκτον. Όμως για τους ανθρώπους, θα πρέπει να συνδυαστούν πολλές διαφορετικές τεχνικές, όπως η γενετική θεραπεία, η χρήστη βλαστοκυττάρων και άλλες.

Θα είναι ποτέ εφικτό να αποκατασταθεί η όραση ενός ανθρώπου που γεννήθηκε τυφλός; Η προοπτική αυτή είναι ακόμη μακρινή αλλά «πιστεύω πως ναι, μια μέρα, τις επόμενες δεκαετίες, θα είναι δυνατόν», είπε η Ουάσινγκτον.

ΑΠΕ-ΜΠΕ