Αυτό που θυμάμαι από τα Χριστούγεννα είναι ότι διαχρονικά ήταν η εποχή που όλοι τρέχουν.

Ενώ θα μπορούσαν να κάνουν τις αγορές τους πολύ πιο πριν, αυτοί επιλέγουν να τις κάνουν την τελευταία στιγμή. Από την άλλη, την καταλαβαίνω την υστερία των ημερών αυτών. Η περίοδος είναι έντονη και σε παρασύρει στον ρυθμό της. Φώτα παντού, φωνές, προσκλήσεις σε γιορτινό τραπέζι. Οργασμός διαφημίσεων και καταναλωτικής μανίας.

Καταλαβαίνω επίσης ότι οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να εκτονωθούν, αλλά αυτό από μόνο του δεν παύει να είναι προβληματικό, όταν γίνεται καταναγκασμός. Είναι πασιφανές ότι υπάρχει τεράστια καταπίεση, η οποία περιμένει να φορέσει το πέπλο της στολισμένης πόλης, για να βγει μια βόλτα στην επιφάνεια. Και φυσικά όταν ήμουν μικρός, όλα αυτά έμοιαζαν υπέροχα. Απλά ήταν σαν μια ταινία στην οποία σφυρίζει ο διαιτητής και όλοι αρχίζουμε να τρέχουμε. Τρέχουν οι άλλοι, τρέχεις κι εσύ. Τί πιο φυσιολογικό στα μάτια ενός παιδιού; Μετά άρχισα να νιώθω και να βλέπω ότι κάτι δεν πάει καλά, αφού ουσιαστικά όλη αυτή η επανάληψη θύμιζε ένα καλοστημένο θεατρικό έργο. Ανάβουν τα φώτα, παίζουμε. Σβήνουν τα φώτα, σκοτωνόμαστε.

Όπως και να έχει, κατανοώ βαθιά ότι τα Χριστούγεννα είναι μια πολύ όμορφη γιορτή, με ένα σπουδαίο μήνυμα. Ένα μήνυμα για εμάς προσωπικά και για την ανθρωπότητα. Αυτή όμως είναι η ουσία των Χριστουγέννων, που δεν είμαι σίγουρος αν στις μέρες μας είναι το ζητούμενο, και δεν ξέρω αν ήταν και ποτέ. Τα Χριστούγεννα δείχνουν πόσο αμαθείς και αχάριστοι είμαστε, αφού κάθε χρόνο μας δίνεται η δυνατότητα να αφήσουμε χώρο μέσα μας για να γεννηθεί κάτι καινούριο και καλύτερο (όχι, δεν είναι απαραίτητα καλύτερο το καινούριο), αλλά εμείς κρατάμε αυτόν τον χώρο ερμητικά κλειστό και για αποκλειστική μας χρήση. Παρ’ όλα αυτά μου αρέσουν τα Χριστούγεννα, και σε καμία περίπτωση δεν θέλω να πληγώσω κανέναν που συγκινείται με μια πολύχρωμη μπάλα ή ακόμα και με τα φωτάκια που αγόρασε για να στολίσει το δεντράκι του. Βαρέθηκα όμως την υποκρισία και την υπερβολή. Κουράστηκα από τα τιγκαρισμένα τραπέζια, όπου όλοι τρώνε τον περίδρομο και παράλληλα κοιτάνε το ρολόι πότε θα φύγουν.

Το λοιπόν μην πηγαίνετε κάπου επειδή σας κάλεσαν, απλά για να φάτε σαν τα ζώα και να φύγετε σαν μην ήρθατε ποτέ. Αυτά δεν είναι Χριστούγεννα. Χριστούγεννα σημαίνει ελπίδα και αγάπη. Χριστούγεννα σημαίνει μια καλή ευκαιρία να κοιτάξεις μέσα σου, να δεις τί έκανες και να σκεφτείς τί προτίθεσαι να κάνεις. Σταματήστε να μοιράζετε ευχές ενώ δεν τις πιστεύετε και σταματήστε να επιδίδεστε σε αυτό το γελοίο life and style του Βαλκάνιου με συνήθειες χειρότερες και από του χειρότερου Αμερικανού που ψήφισε τον Bush στις εκλογές του 2000 (και έναν χρόνο αργότερα πηδούσε από το World Trade Center στο κενό του νέου σας κόσμου).

Καμιά φορά σκέφτομαι αν μπορείς να κάνεις Χριστούγεννα με μια πανάκριβη μπλούζα λιγότερη. Και η απάντηση είναι: ναι. Κάθε χρόνο κάνω Χριστούγεννα κάτω από αυτές τις εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες. Πνευματικότατοι επίσης άνθρωποι που έζησαν πριν από εμάς και στην χώρα μας, αλλά και αλλού, όπως ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης ή ο Κάρολος Ντίκενς, δεν είχαν δεύτερο κινητό τηλέφωνο και συνήθιζαν να γράφουν τις ασήμαντες σκέψεις τους σε απλό χαρτί. Αλλά τί να πεις; Σε ποιόν από την παρέα σου μπορείς να μιλήσεις σήμερα για τις αρετές; Και βεβαίως υπάρχουν αξιόλογοι άνθρωποι. Απλοί αξιοπρεπείς άνθρωποι. Άνθρωποι που συγκινούνται με μικρά πράγματα. Όμως η κοινωνία προχωράει και αυτοί αισθάνονται όλο και λιγότερο μέρος της. Ο κόσμος προχωράει χωρίς αυτούς, γιατί υπάρχει μια διάχυτη αντίληψη ότι αν είσαι δυνατός ή έστω δυναμικός, μόνο τότε θα επιβιώσεις. Σημαδιακά και επετειακά λοιπόν, στην τρίτη πράξη του θεατρικού “Rise and Fall of the City of Mahagonny” των Brecht και Weill, ακούμε την φράση “Nothing you can do will help a dead man.”. Και η εικόνα που έρχεται στο μυαλό είναι του Χριστού, πρώτα στην φτωχική και κοινωνικά απομονωμένη φάτνη και αργότερα πάνω στον σταυρό, που είναι φυσικά ένας συμβολισμός για όλους όσους υπέστησαν την θηριωδία της θανατικής καταδίκης και εν γένει της κοινωνικής καταδίκης.

Διότι διαχρονικά οι καταδικασμένοι προέρχονται από τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα. Είναι άνθρωποι που βίωσαν την βία και την αδικία από την παιδική τους ηλικία, στην συνέχεια περιθωριοποιήθηκαν και αργότερα επανέλαβαν οι ίδιοι αυτό που είχαν μάθει, δηλαδή την βία και την εκ νέου αδικία. Ο Χριστός είναι για εμένα ένας συμβολισμός της κοινωνικής αποτυχίας, μιας κοινωνίας που σκοτώνει επειδή γνωρίζει ότι δεν θα χρειαστεί ποτέ ξανά να ασχοληθεί με αυτούς τους ανθρώπους, απλά επειδή θα είναι νεκροί. Αν η καρδιά σου εξακολουθεί να βρίσκεται στον τρίτο όροφο του εμπορικού κέντρου, όπου ξεροσταλιάζεις μπροστά σε μια πανάκριβη πλεκτή ζακέτα χρώματος camelot, φαντάσου τώρα πού μπορεί να είναι το πνεύμα των Χριστουγέννων. Περάστε παρακαλώ από το ταμείο και εξαργυρώστε τις ευχές σας.

Καλά Χριστούγεννα.

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΔΙΚΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ

Την εποχή που γέμιζε η Θεσσαλονίκη ανθρώπους με στολές Αη Βασίλη, με γενειάδες από βαμβάκι που… ξεφτούσαν, παιδάκια να σκαρφαλώνουν χαρούμενα σε άρματα με λαμπιόνια που στήνονταν σε πλατείες και φωτογραφίες με ολόκληρη την οικογένεια να ποζάρει δίπλα στο στολισμένο δέντρο, ανασυνθέτει ένας από τους μεγαλύτερους συλλέκτες της χώρας μας, ο Αρης Παπατζήκας, σταχυολογώντας σπάνιες λήψεις από το πλούσιο αρχείο του αποκλειστικά για το Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Με σχεδόν 20.000 φωτογραφίες στην κατοχή του, που συνέλεξε τα τελευταία περίπου 35 χρόνια, ο κ. Παπατζήκας διαλέγει εικόνες της γιορτινής Θεσσαλονίκης της δεκαετίας του 1950 και του 1960 όπου κυριαρχεί το ασπρόμαυρο. Είναι άλλωστε το αγαπημένο του… χρώμα στις φωτογραφίες αφού, όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι έγχρωμες δεν έχουν μεγάλη συλλεκτική αξία και μπορεί κανείς να τις βρει ευκολότερα.

Μέσα στα αστικά σαλόνια εκείνων των δεκαετιών, την περίοδο των Χριστουγέννων, οι πόζες είναι δίπλα στο στολισμένο δέντρο, με τα παιδιά να κρατούν χαρούμενα τα καινούργια τους παιχνίδια, τις τεράστιες κούκλες, τα λαμαρινένια αυτοκινητάκια ή να ιππεύουν ξύλινα αλογάκια.

«Εκείνες τις δεκαετίες, το “κλικ” ήταν μια ιεροτελεστία. Μαζεύονταν πολλά άτομα, όπως οικογένειες δίπλα στο Χριστουγεννιάτικο δέντρο, γιατί ήθελαν με ένα “κλικ” να συμπεριλάβουν πολλούς. Αργότερα, αυτό ήταν κάτι που δεν το πολυσκέφτονταν και άρχισαν να ποζάρουν μόνοι τους οι άνθρωποι, κάτι που για μένα στη φωτογραφία, δεν έχει ενδιαφέρον, είναι βαρετό» επισημαίνει ο κ. Παπατζήκας προσθέτοντας ότι η ασπρόμαυρη φωτογραφία κυριαρχούσε μέχρι το 1960-’65 αλλά μετά βγήκαν στην αγορά οι πολύ φθηνές έγχρωμες μηχανές με πολύ κακούς, όπως λέει, φακούς, με αποτέλεσμα να αρχίσει να φθίνει η φωτογραφία.

Ο ίδιος εκτιμά τις λαϊκές, ανώνυμες φωτογραφίες, τις όμορφες και καθαρές που σου «χαϊδεύουν» , όπως σημειώνει, «τα μάτια». Άλλωστε ο 61χρονος εκπαιδευτικός ξεκίνησε τη συλλογή του ορμώμενος από την αγάπη του για τη φωτογραφία, με το ενδιαφέρον του να κατακτούν μόνο οι πρωτόλειες φωτογραφίες ενώ δεν παίρνει ποτέ απευθείας από οικογένειες, από τα προσωπικά τους δηλαδή άλμπουμ.

Σημειώνεται ότι ο κ. Παπατζήκας έχει συνεργαστεί πολλές φορές με μουσεία και ιδρύματα, όπως και με συγγραφείς, για την έκθεση συλλεκτικών φωτογραφιών ή έκδοση λευκωμάτων.

*Επισυνάπτονται φωτογραφίες από τη συλλογή του Αρη Παπατζήκα που παραχώρησε ο συλλέκτης

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τις τελευταίες ημέρες, στην πολιτική επικαιρότητα βρίσκεται το ζήτημα της διαφοροποίησης του πρώην πρωθυπουργού και προέδρου της Νέας Δημοκρατίας Αντώνη Σαμαρά, από την κυβέρνηση, σχετικά με την παροχή προσωρινής άδειας διαμονής σε παράνομους μετανάστες.

 Όπως διαβάζουμε στην διαδικτυακή έκδοση της εφημερίδας ‘Πρώτο Θέμα,’ η συγκεκριμένη τροπολογία υπερψηφίστηκε από 262 βουλευτές (Νέα Δημοκρατία, Συνασπισμός της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα-Κίνημα Αλλαγής, ΚΚΕ, Πλεύση Ελευθερίας, Νέα Αριστερά), με τον Αντώνη Σαμαρά να είναι συνεπής με τα λεγόμενα του[1] και να μην ψηφίζει υπέρ της συγκεκριμένης τροπολογίας.

 Σε αυτό το πλαίσιο, μπορούμε, χάριν της ‘οικονομίας’ της ανάλυσης μας, να διατυπώσουμε το εξής ερώτημα: Μήπως τελικά ο Αντώνης Σαμαράς έπεσε ‘θύμα’ αυτού που ο καθηγητής Στάθης Καλύβας προσδιορίζει ως «effects pervers»;

Και τι σημαίνει η έκφραση «effect pervers»; «Effects Pervers» είναι εκείνες οι «συνέπειες που καταλήγουν να είναι ακριβώς αντίθετες προς τις προτιμήσεις των υποκειμένων».[2]

Υπό αυτό το πρίσμα, θα υπογραμμίσουμε πως ο Αντώνης Σαμαράς δεν έπεσε στην ‘παγίδα’ των ‘effects pervers’, διότι είχε βαθιά επίγνωση του ότι η συγκεκριμένη τροπολογία θα μπορούσε να συγκεντρώσει την υποστήριξη και άλλων πολιτικών κομμάτων, πλην της Νέας Δημοκρατίας.

 Και εξ αρχής, δεν επένδυσε συμβολικούς και πολιτικούς πόρους προς την κατεύθυνση του να αποτρέψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, με το οποίο εκ των προτέρων δεν συμφωνούσε.

Ως προς αυτό λοιπόν, ούτε έσπευσε να αντιταχθεί σε μία τέτοια διαμορφωθείσα εξέλιξη,[3] ούτε και να επηρεάσει, δια του λόγου του, άλλους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, ωθώντας τους, παρά και την επιβολή κομματικής ‘πειθαρχίας,’ να καταψηφίσουν την τροπολογία.

 Η πολιτική του στάση ήσαν αυστηρά προσωπική, με τον ίδιο να επιθυμεί να έχει τον ρόλο του ηγέτη που θα λειτουργεί ως «φωνή βοώντος εν τη ερήμω», σύμφωνα με την διατύπωση του Αμερικανού κοινωνιολόγου, Χέρμπερτ Μπλούμερ.

Δηλαδή, να έχει τον ρόλο του «μοναχικού πρωτοπόρου»[4] που θα ‘προειδοποιεί’ όταν οι ‘άλλοι εφησυχάζουν’ και ‘πανηγυρίζουν.’ Που θα προσπαθεί να ‘σπείρει’ την αμφιβολία και τον προβληματισμό, όταν οι άλλοι δεν αντικρίζουν παρά ένα ‘λαμπρό μέλλον’.

Ακόμη και αρκετοί πολιτικοί επιστήμονες παραγνωρίζουν ή ορθότερα, πέφτουν στην ‘παγίδα’ της λεγόμενης πρωθυπουργικής ‘γνώμης’: Ήτοι, της γνώμης που διατυπώνουν πρώην πρωθυπουργοί[5] που είναι εν ενεργεία βουλευτές για μία σειρά θεμάτων, συνήθως κρίσιμων και σημαντικών.

Και όμως, σε μία τέτοια περίπτωση, ο Αντώνης Σαμαράς ομιλεί ως εν ενεργεία βουλευτής και όχι ως πρώην πρωθυπουργός που κάνει χρήση κάποιων ‘ειδικών’ προνομίων.  Αποτελεί αυτή η εναντίωση του πρώην πρωθυπουργού το απαραίτητο έναυσμα για την συγκρότηση ενός αντιπολιτευτικού πόλου αρχικά εντός της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας; Όχι, είναι η απάντηση μας.

Πρώτον, ο Αντώνης Σαμαράς[6] δεν διακατέχεται από τέτοιου τύπου φιλοδοξίες τις οποίες έχει προ πολλού υπερβεί, όπως και τον λαϊκισμό άλλωστε, επιδεικνύοντας προσήλωση στην άσκηση των βουλευτικών του καθηκόντων και συμφωνώντας με τα κεντρικά προτάγματα της Μητσοτακικής διακυβέρνησης.

Δεύτερον, διότι η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας είναι σε τέτοιο βαθμό συμπαγής, ώστε να απαιτούνται παραπάνω του ενός βουλευτές, και μάλιστα ‘ισχυροί βουλευτές’ (ή αλλιώς, ισχυροί κοινοβουλευτικοί), για να τεθούν οι βάσεις για την δημιουργία αντιπολιτευτικού πόλου.

 Τρίτον, διότι η ισχυρή πολιτική προσωπικότητα του πρωθυπουργού και προέδρου της Νέας Δημοκρατίας, αρκεί για να ‘καταστείλει’ εν τη γενέσει τους κινήσεις προς την κατεύθυνση δημιουργίας ενός αντιπολιτευτικού πόλου. Ο πρώην πρωθυπουργός δεν επιθυμεί να εκφράσει κάποια ‘κοινή λογική’ (τι σημαίνει άλλωστε κάτι τέτοιο; ).

[1] Δεν θεωρούμε πως η θέσπιση κομματικής ‘πειθαρχίας’ (βλέπε τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη), επηρέασε την όλη στάση του Αντώνη Σαμαρά απέναντι στην τροπολογία, ‘εξαναγκάζοντας’ τον σε ‘δεύτερες σκέψεις’ ως προς το ενδεχόμενο να την ψηφίσει ή όχι. Θεωρητικώ τω τρόπω, θα επισημάνουμε πως η διευκρίνιση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη (‘όλοι οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας καλούνται να ψηφίσουν την τροπολογία, πλην Αντώνη Σαμαρά’), ‘απελευθέρωσε’ τον νυν βουλευτή Μεσσηνίας του κυβερνώντος κόμματος, ο οποίος έσπευσε να υπερασπιστεί με ακόμη μεγαλύτερη ζέση την θέση του. Θεωρούμε απλοϊκή και προδήλως εσφαλμένη την αντίληψη όλων όσοι ερμηνεύουν την αντίδραση του Αντώνη ως απότοκο της παραδοσιακής του ‘δυσπιστίας’ απέναντι στην οικογένεια Μητσοτάκη. Αυτή η ‘δυσπιστία,’ εάν υπήρχε, έπαψε να υφίσταται από το 2009, τότε που ο Αντώνης Σαμαράς επικράτησε επί της Ντόρας Μπακογιάννης στις εσωκομματικές εκλογές για την ηγεσία του κόμματος. Όμως, επιθυμούμε να εμβαθύνουμε περαιτέρω, λέγοντας πως η πολιτική ‘απόδειξη’ της άρσης αυτής της ‘δυσπιστίας, ήσαν και το γεγονός πως ο Αντώνης Σαμαράς υπουργοποίησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αναθέτοντας του καθήκοντα υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης.  Η αντίδραση του μπορεί να εξηγηθεί με τους εξής όρους: Πρώτον, ο Αντώνης Σαμαράς διαχρονικά αποδίδει μεγάλη έμφαση σε θέματα που άπτονται της διαχείρισης του προσφυγικού-μεταναστευτικού ζητήματος. Ως εκ τούτου, ήσαν περίπου αναμενόμενο για έναν πολιτικό να σπεύσει να λάβει θέση, όντας μάλιστα  εκ των πρώτων που πρώτων που έπραξαν κάτι τέτοιο. Δεύτερον, η  εναντίωση του, οφείλεται και στο γεγονός πως ιστορικά διατυπώνει εθνικο-πατριωτικές απόψεις, επιδεικνύοντας μεγάλη σημασία στο ζήτημα της διατήρησης της εθνικής ταυτότητας. Η οποία θεωρεί πως ‘κινδυνεύει’ από τέτοιου τύπου τροπολογίες. Καθιστά όμως η διατύπωση εθνικο-πατριωτικών απόψεων τον Αντώνη Σαμαρά ‘ακροδεξιό’, όπως αρέσκονται να δηλώνουν αναλυτές και κυρίως Αριστεροί βουλευτές (κυρίως του ΣΥΡΙΖΑ; ); Όχι βέβαια, είναι η απάντηση μας. Ο Αντώνης Σαμαράς είναι ένας κλασικός συντηρητικός πολιτικός, ο οποίος καθίσταται θιασώτης του μοντέλου της ‘κοινωνικής οικονομίας’ της αγοράς, έτσι όπως διατυπώθηκε στην μεταπολεμική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Δυτικής Γερμανίας, από το Χριστιανοδημοκρατία. Μάλιστα, διανθίζει αυτή του την προτίμηση με την έμφαση που δίνει σε ζητήματα αξιών, εθνικής κυριαρχίας και  εθνικής ταυτότητας. Εν είδει υποθέσεως εργασίας, δεν θα διστάσουμε να υποστηρίξουμε πως ο πάλαι ποτέ υπουργός Εξωτερικών, που βίωσε ‘εκ των έσω’ την ύστερη και εξασθενημένη πολιτικοϊδεολογικά, φάση της ‘σύγκρουσης’ μεταξύ του Ανδρέα Παπανδρέου και του Κυριάκου Μητσοτάκη, τάσσεται υπέρ της περί κράτους αντίληψης του Hombach: «Το κράτος πρέπει να μοιάζει περισσότερο με τη διοίκηση ενός κοντσέρν που δεν παρεμβαίνει τόσο καθοδηγώντας, αλλά κυρίως με οργανωτικές αναπροσαρμογές επιτυγχάνει έναν υψηλό βαθμό οικονομικής και κοινωνικής παραγωγικότητας». Βλέπε σχετικά, Hombach, B., ‘Aufbruch. Die Politik der Neuen Mitte,’ München-Dusseldorf: Econ, 1998.

[2] Βλέπε σχετικά, Καλύβας, Στάθης., ‘Ορθολογική επιλογή και συγκριτική πολιτική,’ Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης, Τόμος 10, 1997, σελ. 107, Διαθέσιμο στο: 15104-409-36295-1-10-20171127 (6).pdf Η αντίδραση του Αντώνη Σαμαρά δεν εμπεριέχει εντός της οτιδήποτε το λαϊκιστικό ή αλλιώς, το εθνικολαϊκιστικό. Και πάλι θα πούμε, από επιστημονική σκοπιά, πως είναι εσφαλμένη μία τέτοια προσέγγιση. Θεωρούμε πως η ανάληψη πρωθυπουργικών καθηκόντων από τον Αντώνη Σαμαρά το 2012 και η άσκηση της πρωθυπουργίας σε μία κρίσιμη, για την χώρα, περίοδο (2012-2014), συνέβαλλαν καταλυτικά στο να μπορέσει να υπερβεί ο Μεσσήνιος πολιτικός τον λαϊκισμό (την περίοδο 2010-2012, διακρίνουμε ‘ίχνη’ λαϊκισμού στον πολιτικό του λόγου). Παράλληλα, η αλληλεπίδραση του με τον τότε πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρο της συγκυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας-ΠΑΣΟΚ Ευάγγελου Βενιζέλου, ήσαν καθ’ όλα ‘γόνιμη’ για τον ίδιο και επέφερε ευεργετικά αποτελέσματα, βοηθώντας τον να εξελιχθεί πολιτικά και να αποκτήσει την ικανότητα της πολιτικής εμβάθυνσης και της τεκμηρίωσης, κάτι που διεφάνη και στην εναντίωση του στην τροπολογία που παρέχει προσωρινής άδειας διαμονής (για εργασία) σε μετανάστες. Άλλωστε, η παραίτηση του τον Ιούλιο του 2015, λίγο μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του δημοψηφίσματος που είχε προκηρύξει η τότε εθνικολαϊκιστική συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-Ανεξαρτήτων Ελλήνων, συνιστά ισχυρό δείγμα της φιλο-ευρωπαϊκής του στάσης (τρίτος παράγοντας που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην υπέρβαση των λαϊκιστικών όψεων του πολιτικού του λόγου: Η ενεργός εμπλοκή με τα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με ευρωπαίους ηγέτες), και της ύπαρξης αντι-λαϊκιστικών πλέον, τάσεων. Η μη ύπαρξη εθνικολαϊκιστικών στοιχείων στην τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία του με την οποία εκφράζει την αντίθεση του στην παροχή άδειας διαμονής σε μετανάστες, αποδεικνύεται και από το γεγονός πως δεν επ’ ουδενί δεν προέβη στην επίκληση γλωσσικών όρων που δείχνουν προς την κατεύθυνση του λαϊκισμού.

[3] Με το που έγινε ευρύτερα γνωστή η εναντίωση του πρώην πρωθυπουργού στην τροπολογία που εισήγαγε προς ψήφιση ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου (ο Δημήτρης Καιρίδης εντός σχετικά σύντομου χρονικού διαστήματος μετατράπηκε σε ‘βαθύ γνώστη’ του υπουργικού του χαρτοφυλακίου, κάτι που του αποδίδουμε όχι απαραίτητα στην ακαδημαϊκή του ιδιότητα, αλλά, στον ζήλο και στην θέληση του να ‘επιτύχει’ περισσότερα από τον προκάτοχο του σε αυτή την θέση, Νότη Μηταράκη/Και θα μπορούσαμε, πάλι θεωρητικά, να συσχετίσουμε αυτή την θέληση με την επιτυχημένη υπουργική θητεία), εκπρόσωποι πολιτικών κομμάτων έσπευσαν να δηλώσουν πως θα την υπερψηφίσουν. Αυτή η άτυπη κοινοβουλευτική συμμαχία που συγκροτήθηκε (και αποτελείται από έξι πολιτικά κόμματα), είναι προσωρινή, πράγμα που συνεπάγεται πως θα ‘διαλυθεί στα εξ ων συνετέθη’ αμέσως μετά το τέλος της ψηφοφορίας. Δεν παύει όμως να αποτελεί προπομπό των όσων δύσκολων μπορεί να επακολουθήσουν σε κοινοβουλευτικό επίπεδο. Και τι εννοούμε λέγοντας κάτι τέτοιο; Εννοούμε πως μία παρόμοια, τη εξαιρέσει του ΚΚΕ, κοινοβουλευτική συμμαχία θα μπορούσε να συγκροτηθεί και εν όψει της εισαγωγής στη Βουλή του νομοσχεδίου για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών.

[4] Βλέπε σχετικά, Herbert, Blumer., ‘Social problems as collective behavior,’ Social Problems, No. 18, 1971. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, δεν μπορούμε να αθροίσουμε την αρνητική ψήφο του Αντώνη Σαμαρά με τις ψήφους των βουλευτών των κοινοβουλευτικών κομμάτων που καταψήφισαν τελικά την τροπολογία. Συν τοις άλλοις, δεν ήσαν στις προθέσεις του πρώην πρωθυπουργού κάτι τέτοιο, ενώ παράλληλα, ούτε και οι ηγεσίες αυτών των κομμάτων έσπευσαν να αξιοποιήσουν προς όφελος τους αυτή την αισθητή διαφοροποίηση Σαμαρά.

[5] Άλλη μία λανθασμένη αντίληψη θέλει τους πρώην πρωθυπουργούς να σιωπούν για θέματα τετριμμένα, συμβατικά, για θέματα της λεγόμενης ‘καθημερινότητας’. Και ο Αντώνης Σαμαράς επιβεβαιώνει το πόσο λανθασμένη είναι αυτή η αντίληψη.

[6] Παραπέμποντας στον Coates, θα χαρακτηρίσουμε τον Αντώνη Σαμαρά ως έναν «ριζοσπάστη αστό» που σε αυτή την φάση της πολιτικής του καριέρας και πορείας, ενδιαφέρεται πρωτίστως για την ηγεμόνευση των θέσεων και των πολιτικών προτάσεων της Νέας Δημοκρατίας εντός ελληνικής κοινωνίας. Ό,τι είχε να δηλώσει εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ, το έκανε την περίοδο 2014-2017. Βλέπε σχετικά, Coates, D., ‘Labour governments: Old constraints and new parameters,’ New Left Review, 219, σελ. 62-77. Το κύρος που εκπέμπει η προσωπικότητα του Αντώνη Σαμαρά, απέτρεψε την εκδήλωση αντιπαραθέσεων εντός της Νέας Δημοκρατίας με αφορμή την εναντίωση του στην τροπολογία περί μεταναστών και μετανάστευσης. Ούτε βουλευτές ούτε και υπουργοί επεδίωξαν να αντιπαρατεθούν μαζί του.