Αρχική Blog Σελίδα 4

Σ. Φάμελλος: «Να δώσουν οι πολίτες ισχυρή εντολή, ώστε η αναθεωρητική Βουλή να διαμορφώσει το νέο Σύνταγμα με συναινέσεις

Συνάντηση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτη Φάμελλου με τον πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, Ανδρέα Κουτσόλαμπρο

 

«Να δώσουν οι πολίτες ισχυρή εντολή, ώστε η αναθεωρητική Βουλή να διαμορφώσει το νέο Σύνταγμα με συναινέσεις – Αναγκαία για τη Δικαιοσύνη και τη Δημοκρατία η φωνή του ΔΣΑ»

 

Την ανησυχία του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για την καταπάτηση βασικών Συνταγματικών κανόνων, τις παραβιάσεις του Κράτους Δικαίου -με βάση και την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου- την κρισιμότητα του τομέα της Δικαιοσύνης, τα ζητήματα των λειτουργιών, της στελέχωσης και των υποδομών των δικαστηρίων, καθώς και το θέμα της Συνταγματικής Αναθεώρησης έθεσε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτης Φάμελλος στον νέο πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, Ανδρέα Κουτσόλαμπρο.

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έκανε εκτενή αναφορά στην επικείμενη Συνταγματική Αναθεώρηση, τονίζοντας την ανάγκη να κατοχυρωθεί η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και ασκώντας σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για τις επανειλημμένες καταπατήσεις του Συντάγματος και για την υπονόμευση του Κράτους Δικαίου:

«Η Συνταγματική Αναθεώρηση πρέπει να κατοχυρώνει την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και την ενίσχυση των θεσμών. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει εκφράσει δημόσια τη μεγάλη ανησυχία του για αρκετές αποφάσεις της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, αλλά και για την παρέμβαση της κυβέρνησης στη λειτουργία των θεσμών, με απειλές ακόμα και προς τις ηγεσίες των Ανεξαρτήτων Αρχών» επεσήμανε και συμπλήρωσε:

«Ζητάμε από τους πολίτες της χώρας να δώσουν ισχυρή εντολή στις επόμενες εκλογές, ώστε η αναθεωρητική Βουλή, που είναι και η Βουλή που θα επιλέξει την τελική διαμόρφωση των Συνταγματικών άρθρων, να έχει τη δυνατότητα, με συναινέσεις, να διαμορφώσει το νέο Σύνταγμα.

Μετά τις βάναυσες, πολλαπλές καταπατήσεις του Συντάγματος, από τη σημερινή κυβέρνηση υπάρχει σοβαρό θέμα αξιοπιστίας, που προστίθεται στην ασυδοσία που δυστυχώς επέδειξε ο κ. Μητσοτάκης στην αναθεώρηση του 2019.

Οι  αναθεωρητικές επιλογές πρέπει να γίνουν στην αναθεωρητική Βουλή, η οποία θα έχει νωπή την ψήφο των πολιτών και γι’ αυτό δεν πρέπει να ξεπεραστεί  τώρα το όριο των 180 ψήφων, που μπορεί να δώσει περιθώρια για επιλογές χωρίς συναίνεση.

Θα αναπτύξουμε έναν δημόσιο διάλογο -και ως ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και πιστεύω και με άλλα προοδευτικά κόμματα- που θα τροφοδοτεί τη Δημοκρατία και την εμπιστοσύνη προς την πολιτική. Διότι τα σοβαρά ελλείμματα θεσμικής λειτουργίας δημιουργούν κλίμα αναξιοπιστίας για τη Δημοκρατία μας. Η συζήτηση θέλουμε να έχει τη συμβολή της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων και του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας».

Ο Σωκράτης Φάμελλος τόνισε πως είναι αναγκαία για τη Δικαιοσύνη και για τη Δημοκρατία η ανεξάρτητη και επιστημονική φωνή που εκφράζουν ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθήνας και η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων, επισημαίνοντας παράλληλα πως το αποτέλεσμα των εκλογών του ΔΣΑ «είναι ένα προοδευτικό και δημοκρατικό σήμα, μακριά από καθεστωτικές λογικές».

«Οι παρεμβάσεις και οι πρωτοβουλίες του ΔΣΑ και της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων είναι μία σοβαρή θεσμική λειτουργία στη χώρα, που απαιτείται και για τα θέματα του Κράτους Δικαίου και για τη λειτουργία των δικαστηρίων, διότι ο πολίτης θέλει να βρίσκει το δίκιο του.

Να έχουμε γρήγορη απόδοση Δικαιοσύνης, μία ισχυρή και τίμια Πολιτεία, με ισχυρούς δημοκρατικούς θεσμούς. Να αισθάνονται όλοι, ότι υπάρχει διαφάνεια, χωρίς ρουσφέτια, χωρίς κολλητούς, χωρίς υποκλοπές, χωρίς σκάνδαλα… Όλα αυτά δηλαδή, που διαβρώνουν την εμπιστοσύνη και προς την πολιτική και προς τους θεσμούς» σημείωσε χαρακτηριστικά.

Επίσης, αναφέρθηκε στο «σοβαρό πρόβλημα αξιοπιστίας» που δημιουργείται, την ώρα που τα προβλήματα και οι καθυστερήσεις στην απονομή Δικαιοσύνης περιορίζουν τα δικαιώματα των πολιτών και ταυτόχρονο η κυβέρνηση της ΝΔ ψηφίζει τροπολογίες …προς όφελος των υπουργών της:

«Είδατε πρόσφατα και την αντίδραση των πολιτών όταν βλέπουν να περιορίζουν τα δικαιώματα τους, ενώ ταυτόχρονα να επιφυλάσσονται τροπολογίες που τις εκμεταλλεύονται πρώτα υπουργοί της κυβέρνησης. Αυτό είναι ένα σοβαρό πρόβλημα αξιοπιστίας και που δεν πρέπει να σκιάζει τον νομικό κόσμο και τη λειτουργία της δικαστικής εξουσίας, που πρέπει να είναι απολύτως διάφανη και καθαρή.

Παρότι θέλει αλλαγές ο νόμος Τσιάρα -εμείς είχαμε διαφωνήσει- δεν δίνει το δικαίωμα στην κυβέρνηση να γίνονται τέτοιες αλλαγές, οι οποίες να χρησιμοποιούνται κατά προτεραιότητα από υπουργούς της κυβέρνησης. Αυτό είναι που θίγει τον πολίτη».

Στη συνάντηση συμμετείχε και ο βουλευτής Ηλείας και γραμματέας της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Διονύσης Καλαματιανός.

Ο Hippoβρύχιος μας προσκαλεί στον πιο… “φρουτένιο” χορό με το νέο τραγούδι «Είναι η Μπανανα»!

Ο αγαπημένος φίλος των παιδιών, ο Hippoβρύχιος, επιστρέφει δυναμικά και μας παρουσιάζει το νέο του single με τίτλο «Είναι η Μπανανα», που κυκλοφορεί από την Heaven Music Kids.

Σε στίχους και μουσική του Φραγκίσκου Βιδάλη, το τραγούδι είναι ένας ύμνος στο πιο αγαπημένο και υγιεινό φρούτο των παιδιών. Με ρυθμό που σε ξεσηκώνει και στίχους που αποτυπώνουν την καθημερινότητα των μικρών μας φίλων —από το κολατσιό στο σχολείο μέχρι τα γλυκά της μαμάς— το «Είναι η Μπανανα» υπόσχεται να γίνει το νέο αγαπημένο soundtrack κάθε παιδικού δωματίου.

“Είναι η μπανάνα που μου αρέσει πολύ, νόστιμη είναι και υγιεινή!”

Το τραγούδι συνοδεύεται από ένα άκρως διασκεδαστικό και πολύχρωμο animated video στο YouTube, όπου ο Hippoβρύχιος και η παρέα του μας δείχνουν πώς ένα φρούτο μπορεί να φέρει ατελείωτη χαρά, ενέργεια και… χορό!

Διαθέσιμο τώρα:

·         Σε όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες (Spotify, Apple Music, κ.α.).

·         Στο κανάλι της Heaven Music Kids στο YouTube.

Καλή ακρόαση και… προσοχή μην γλιστρήσετε στη φλούδα!

Άρθρο του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη στο ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Άρθρο του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη στο ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

 Διάλογος, με ισχυρή Ελλάδα

Με αφορμή την επικείμενη συνάντηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ – Ταγίπ Εργνογάν, επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση το ερώτημα περί της σκοπιμότητας αυτής της συνάντησης, τη στιγμή που η Τουρκία εξακολουθεί να εγείρει προκλητικές αξιώσεις. Πρόκειται για ένα ερώτημα που, αν και φαινομενικά μοιάζει εύλογο, η απάντησή του έχει δοθεί τόσο από την ίδια την Ιστορία, όσο και από τους κανόνες των διεθνών σχέσεων.

Οι συζητήσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στο υψηλότερο επίπεδο ξεκίνησαν πριν από σχεδόν έναν αιώνα. Ήταν άραγε εθνικός υπονομευτής ο Ελευθέριος Βενιζέλος που τις ξεκίνησε, υπογράφοντας το 1930 και το Σύμφωνο Φιλίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας; Ή μήπως έβλαψε τα εθνικά μας συμφέροντα ο Αλέξανδρος Παπάγος, ο οποίος πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Άγκυρα το 1953; Αλλά και από την αυγή της Μεταπολίτευσης μέχρι και σήμερα, ακόμα και σε περιόδους σφοδρότερης έντασης και ακόμα πιο ακραίας τουρκικής ρητορικής μπορεί κανείς να χρεώσει ενδοτισμό σε όλους ανεξαιρέτως τους πρωθυπουργούς (από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή μέχρι τον Ανδρέα Παπανδρέου, από τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη μέχρι τον Κώστα Σημίτη και από τον Αντώνη Σαμαρά μέχρι τον Αλέξη Τσίπρα) επειδή συνέχισαν να συνομιλούν απευθείας με την πολιτική ηγεσία της Τουρκίας; Είμαι βέβαιος ότι η αυτονόητη απάντηση σε όλα τα παραπάνω είναι ένα ξεκάθαρο όχι.

Ασφαλώς, αυτό δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε σε όλα με την Τουρκία. Η μία και μόνη διαφορά που αναγνωρίζουμε, δηλαδή η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, παραμένει άλυτη εδώ και δεκαετίες. Ωστόσο, υπάρχει μια λογική (αλλά και πολιτική) απόσταση από αυτή τη διαπίστωση μέχρι την άρνηση ότι πρέπει να διατηρούμε μια λειτουργική και παραγωγική σχέση με τη γειτονική μας χώρα σε επιμέρους τομείς.

Τι έχουμε κερδίσει από την πολιτική των ανοιχτών διαύλων; Πρώτο και κυριότερο, τη μείωση της έντασης – και αναφέρομαι κυρίως στον αέρα, όπου οι παραβιάσεις του εναερίου χώρου μας έχουν περιοριστεί δραστικά. Επίσης, χάρη στη συνεργασία με την Τουρκία οι μεταναστευτικές ροές εμφανίζονται σαφώς μειωμένες. Περαιτέρω, οι συζητήσεις αυτές δεν εξαντλούνται στα ελληνοτουρκικά, αλλά εκτείνονται σε όλα τα ζητήματα της περιοχής. Και, τέλος, η ύπαρξη καναλιών επικοινωνίας μπορεί να φανεί εξαιρετικά χρήσιμη στο απευκταίο σενάριο έντασης, με στόχο την ταχύτερη δυνατή αποκλιμάκωση, εάν, ο μη γένοιτο, προέκυπτε οποιαδήποτε ένταση, να την εκτονώσουμε σχετικά γρήγορα.

Νομίζω, λοιπόν, ότι όλοι μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι μέσα από αυτό το σχήμα διακυβερνητικής συνεργασίας η χώρα όχι απλώς δεν ζημιώνεται, αλλά αντίθετα ενισχύει τη διαπραγματευτική μας θέση και την εθνική ασφάλεια. Φυσικά, δεν τρέφουμε αυταπάτες: όσο η Τουρκία εξακολουθεί να μιλά για «γκρίζες ζώνες» και «casus belli», είναι ξεκάθαρο ότι απέχουμε ακόμα και από τη λύση της παραπομπής της διαφοράς μας σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο.

Αφού από τα παραπάνω είναι ξεκάθαρο ότι ο διάλογος με την Τουρκία δεν βλάπτει τα εθνικά μας συμφέροντα, ας περάσουμε σε όσα επιμελώς αποκρύπτουν όσοι κάνουν λόγο για υποτελή στάση: αναφέρομαι, φυσικά, στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας επί πρωθυπουργίας Κυριάκου Μητσοτάκη. Και αυτό γιατί τα τελευταία 6,5 χρόνια κάναμε όσα δεν είχαν γίνει επί δεκαετίες.

Με τις υπογραφές αυτής της κυβέρνησης η Ελλάδα κυριολεκτικά μεγάλωσε, επεκτείνοντας τα χωρικά μας ύδατα στο Ιόνιο στα 12 ναυτικά μίλια και διατηρώντας αναπαλλοτρίωτο το δικαίωμα επέκτασης έως τα 12 μίλια και στο Αιγαίο. Με ενέργειες αυτής της κυβέρνησης η Ελλάδα έχει οικοδομήσει ένα ευρύ σύστημα συμμαχιών στη Μεσόγειο, τόσο σε διπλωματικό όσο και σε αμυντικό επίπεδο. Με ενέργειες αυτής της κυβέρνησης – με τις ενεργειακές συμφωνίες και τις τριμερείς συνεργασίες στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο – ενισχύθηκε το γεωπολιτικό αποτύπωμα της χώρας.

Με ενέργειες αυτής της κυβέρνησης αποκαθίσταται η ισορροπία δυνάμεων στη γειτονιά μας. Αρκεί να θυμηθεί κανείς ότι το 2019 η χώρα βρισκόταν εκτός F -16 και εκτός F-35, τη στιγμή που η Τουρκία συμμετείχε και στα δύο προγράμματα. Σήμερα, η Ελλάδα έχει ήδη ολοκληρώσει την πρώτη φάση αναβάθμισης των F-16 και έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα για τα F-35, ενώ η Τουρκία βρέθηκε εκτός και των δύο προγραμμάτων. Με πρωτοβουλία αυτής της κυβέρνησης δρομολογήθηκε η απόκτηση τεσσάρων φρεγατών Belharra, εκ των οποίων η πρώτη ήδη παραδόθηκε. Με πρωτοβουλία αυτής της κυβέρνησης αποκτήθηκαν συνολικά 24 μαχητικά αεροσκάφη Rafale.

Όλοι στην Κυβέρνηση κατανοούμε τις ανησυχίες των πολιτών γύρω από τα εθνικά θέματα. Και θεωρούμε υποχρέωσή μας να απαντάμε στις ανησυχίες αυτές με καθαρά λόγια και, κυρίως, με δεδομένα. Ωστόσο, οι μικρέμποροι ψευτοπατριωτισμού που ενοχοποιούν τις επαφές Ελλάδας και Τουρκίας δεν κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση από άγνοια, αλλά από σκοπιμότητα. Σε αυτούς απαντάμε όχι με λόγια, αλλά με πράξεις. Τις πράξεις που αναγνωρίζουν και επιδοκιμάζουν οι Ελληνίδες και οι Έλληνες, ανεξάρτητα από την κομματική τους τοποθέτηση.

Όπως έχει αναφέρει πρόσφατα και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, η Ελλάδα κινείται και εξοπλίζεται, όχι γιατί οι εξοπλισμοί μας πρέπει να είναι σε μόνιμη αντιδιαστολή με αυτά τα οποία κάνει η Τουρκία, αλλά γιατί έχουμε μια υποχρέωση να θωρακίζουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις μας, γιατί ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις στηρίζουν το αποτρεπτικό δόγμα της εξωτερικής μας πολιτικής. Άρα, εμείς δεν περιμένουμε να δούμε ένα παράθυρο ευκαιρίας με την Τουρκία, χωρίς να επενδύουμε στη δική μας ισχύ.

Δεν έχουμε αυταπάτες ότι μόνο μέσα από αυτές τις συναντήσεις η Τουρκία θα υπαναχωρήσει από τις θέσεις της. Ωστόσο, δεν αγνοούμε και δύο πολύ κρίσιμες παραμέτρους της πραγματικότητας. Πρώτον, ότι είμαστε γείτονες – και, άρα, πρέπει να βρούμε τρόπο να συνυπάρχουμε. Και δεύτερον, ότι η ευρύτερη περιοχή μας έχει πολλά και σύνθετα προβλήματα, συνεπώς κάθε βήμα προς τη σταθερότητα, εκτός από αυταξία, παράγει και προστιθέμενη αξία για τα συμφέροντα της χώρας.

Από το 2019 μέχρι σήμερα, με πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η Ελλάδα μεγαλώνει και «ψηλώνει» όσο ποτέ. Και το πετυχαίνει με προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο, με πίστη στην ισχύ των αξιών μας και με προσήλωση στην αξία της ισχύος μας. Και η Ιστορία έχει αποδείξει ότι, όποτε υφίστανται και λειτουργούν ανοικτοί δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών, όχι μόνο αποφεύγονται επικίνδυνες εντάσεις, αλλά αποτυπώνονται και πολλαπλά οφέλη στις δύο πλευρές του Αιγαίου.

Θεσσαλονίκη: Από το καζάνι στη διεθνή αναγνώριση η τεχνογνωσία του πατσά – Διεκδικεί θέση στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά

Χοντροκομμένος ή ψιλοκομμένος, με μπούκοβο οπωσδήποτε –όπως λένε οι φανατικοί του– ανάμεικτος με ξύδι και σκορδοστούμπι, ο πατσάς έχει έντονη ταυτότητα και μακρά ιστορία, ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη. Και πλέον, η τεχνογνωσία του φιλοδοξεί να αναγνωριστεί ως ελληνική άυλη πολιτιστική κληρονομιά. Μάλιστα, η σχετική διαδικασία βρίσκεται στην τελική ευθεία, όπως αναφέρει, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο Δημήτρης Τσαρούχας, ιδιοκτήτης ενός από τα παλαιότερα πατσατζίδικα της Θεσσαλονίκης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, πριν από λίγο καιρό κατατέθηκε ο τελικός φάκελος στη Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και συγκεκριμένα στο Τμήμα Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Διαπολιτισμικών Θεμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού. Πλέον, οι άνθρωποι του χώρου στη Θεσσαλονίκη αναμένουν την έγκριση, ώστε στη συνέχεια ο φάκελος να προωθηθεί και στην UNESCO.

Ο κ. Τσαρούχας εξηγεί ότι η διαδικασία ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια, τον Φεβρουάριο του 2024, σε συνεργασία με τη συγγραφέα Λένα Οφλίδη, η οποία έχει γράψει το μοναδικό βιβλίο αφιερωμένο στον πατσά. «Έχουμε καταθέσει έναν φάκελο δώδεκα σελίδων, με κάθε λεπτομέρεια για τον πατσά. Πρόκειται για μια σύντομη αλλά περιεκτική παρουσίαση, που περιλαμβάνει τη διαδικασία παρασκευής, τους ανθρώπους που συμμετέχουν σε αυτή, την ιστορία του εδέσματος, καθώς και τα οφέλη του», επισημαίνει.

Όπως τονίζει, στον φάκελο έχουν ενταχθεί όσο το δυνατόν περισσότερα στοιχεία, βασισμένα όμως σε ακριβή και τεκμηριωμένα δεδομένα, τα οποία καθορίζουν την ταυτότητα του πατσά και ειδικότερα την τεχνογνωσία του. «Στην αναλυτική περιγραφή αναφέρουμε τους φορείς, τα ενεργά καταστήματα και εστιατόρια της πόλης, καθώς και τους μάστορες που εργάζονται σήμερα και διαθέτουν μεγάλη εμπειρία στην τεχνική και την παρασκευή του πατσά», σημειώνει.

Στα στοιχεία περιλαμβάνεται ολόκληρη η διαδικασία: από την προμήθεια της πρώτης ύλης έως τη στιγμή που το πιάτο φτάνει στο τραπέζι του καταναλωτή. Κάθε στάδιο έχει τη δική του σημασία και όλα μαζί συνθέτουν το σύνολο της παράδοσης που οι άνθρωποι του χώρου επιθυμούν να διασωθεί: να πάρει η ελληνική παραδοσιακή κουζίνα τη θέση που της αξίζει, να θυμούνται οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι.

Ο Δημήτρης Τσαρούχας, που μεγάλωσε μέσα στο πατσατζίδικο του πατέρα του –ενός από τους πρώτους μάστορες της Θεσσαλονίκης– αναφέρει ότι στον φάκελο περιλαμβάνονται και ιστορικά στοιχεία, ήδη από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, καθώς και αναφορές στα ευεργετικά οφέλη του πατσά.

«Καταθέσαμε στοιχεία που δείχνουν ότι η κατανάλωση πατσά βοηθά σε παθήσεις του πεπτικού, του μυοσκελετικού συστήματος και της επιδερμίδας. Είναι το μοναδικό φαγητό που περιέχει 33,4% βρώσιμο κολλαγόνο. Άλλωστε, έτσι ξεκίνησε πολύ παλιά: για τους ξενύχτηδες και όσους είχαν πιει λίγο παραπάνω, ώστε να “στρώσουν” το στομάχι τους», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Τέλος, ο φάκελος συνοδεύεται από οπτικοακουστικό υλικό με τη διαδικασία παρασκευής, δίνοντας τη δυνατότητα σε όσους θα τον αξιολογήσουν να γνωρίσουν, μέσα από φωτογραφίες και βίντεο, σημαντικές λεπτομέρειες –ίσως και μικρά μυστικά– της τεχνογνωσίας του πατσά.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κλιματική μετανάστευση: μια πραγματικότητα του παρόντος (έρευνα)

Η κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαινόμενα που εντείνονται οδηγώντας σε ολοένα συχνότερες φυσικές καταστροφές, ήδη εκτοπίζουν ανθρώπους, οι οποίοι αναγκάζονται να μετακινηθούν προς ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών και προς την Ελλάδα. Αυτό προκύπτει, μεταξύ άλλων, από νέα έρευνα του WWF Ελλάς, του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) και της καθηγήτριας Διεθνών Θεσμών, κατόχου της έδρας UNESCO για την Κλιματική Διπλωματία Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Εμμανουέλας Δούση, καταδεικνύοντας ότι η κλιματική μετανάστευση δεν αποτελεί σενάριο του μέλλοντος, αλλά μια πραγματικότητα του παρόντος.

Η μελέτη εκπονήθηκε από τις/τους Θεοδότα Νάντσου (WWF Ελλάς), Εμμανουέλα Δούση (ΕΚΠΑ), Κωνσταντίνο Βλαχόπουλο και Nasruddin Nizami (Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες-ΕΣΠ) και βασίστηκε για πρώτη φορά σε εμπειρικά δεδομένα, μέσα από 70 συνεντεύξεις με πρόσφυγες, μετανάστες και αιτούντες άσυλο που ζουν σε camps στην Ελλάδα και το Βέλγιο. Οι συμμετέχοντες προέρχονταν από 17 χώρες της Νότιας Ασίας, της υποσαχάριας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, ενώ ανάμεσά τους περιλαμβανόταν και ένας ανιθαγενής.

«Η ιδέα για αυτή τη μελέτη ήταν να διερευνήσουμε εάν κάποιοι από τους πρόσφυγες, μετανάστες και αιτούντες άσυλο που βρίσκονται ήδη στην Ελλάδα αναγκάστηκαν να φύγουν από τις χώρες τους εξαιτίας κλιματικών λόγων. Να δούμε δηλαδή αν η κλιματική αλλαγή ή οι καταστροφές που σημειώθηκαν στις χώρες τους έπαιξαν ρόλο στην απόφασή τους να φύγουν», εξηγεί στο Αθηναϊκό–Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο ερευνητής του ΕΣΠ, Κωνσταντίνος Βλαχόπουλος.

Αφορμή για την έρευνα αποτέλεσε η μαρτυρία ενός επιζώντα του ναυαγίου της Πύλου, από τη Λαχώρη του Πακιστάν, ο οποίος είχε επιβιβαστεί στο αλιευτικό σκάφος Adriana. Όπως είχε δηλώσει, ο κύριος λόγος για τον οποίο εγκατέλειψε τη χώρα του ήταν οι επαναλαμβανόμενες και ολοένα εντονότερες κλιματικές καταστροφές στην περιοχή του. Όπως αναφέρεται στη μελέτη, το σπίτι και τα χωράφια του βρίσκονταν κοντά σε ποτάμι που πλημμύριζε όλο και πιο συχνά, οδηγώντας στην πλήρη απώλεια της περιουσίας και των καλλιεργειών του. Υπό αυτές τις συνθήκες, όπως ανέφερε, δεν είχε άλλη επιλογή από το να διακινδυνεύσει τη ζωή του, επιβιώνοντας τελικά από ένα από τα πιο θανατηφόρα ναυάγια στη Μεσόγειο τα τελευταία χρόνια.

Η συγκεκριμένη μαρτυρία λειτούργησε ως καταλύτης. Όπως σημειώνει ο κ. Βλαχόπουλος, «μας έδωσε την ιδέα ότι άνθρωποι που βρίσκονται ήδη στην Ελλάδα -πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο, μετανάστες- μπορεί, εκτός από τις συγκρούσεις, παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή τη φτώχεια που βιώνουν, να έχουν και κλιματικούς λόγους που τους οδήγησαν να φύγουν από τις χώρες τους. Έτσι ξεκινήσαμε να διερευνούμε αυτή την πιθανότητα μέσα από ένα ερωτηματολόγιο».

Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι ενδεικτικά μιας βαθύτερης και συχνά αόρατης διάστασης της σύγχρονης μετανάστευσης. Συγκεκριμένα, 35 από τους 70 ερωτηθέντες (50%) δήλωσαν ότι κλιματικοί παράγοντες επηρέασαν την απόφασή τους να μεταναστεύσουν διασυνοριακά. Για 18 άτομα (26% του συνόλου), το κλίμα αποτέλεσε τον μοναδικό ή τον κύριο λόγο μετανάστευσης, ενώ 17 (24%) ανέφεραν τα ακραία καιρικά φαινόμενα ως δευτερεύοντα παράγοντα, σε συνδυασμό με οικονομικές δυσκολίες, συγκρούσεις ή την απουσία κρατικής στήριξης.

Όπως επισημαίνεται, παρότι το δείγμα δεν είναι στατιστικά αντιπροσωπευτικό του συνολικού μεταναστευτικού πληθυσμού, οι συγγραφείς της μελέτης τονίζουν ότι τα ευρήματα δείχνουν ότι άνθρωποι που έχουν εκτοπιστεί λόγω της κλιματικής αλλαγής έχουν ήδη μετακινηθεί σε χώρες της Ευρώπης λόγω της ανυπόφορης κατάστασης που βίωσαν.

Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα της έρευνας σχετίζεται με το ότι πολλοί από τους ερωτηθέντες αυτοπροσδιορίζονταν αρχικά ως «οικονομικοί μετανάστες» και δεν γνώριζαν τον όρο «κλιματική αλλαγή». Ωστόσο, καθώς προχωρούσε η συνέντευξη, περιέγραφαν επανειλημμένα πλημμύρες, ξηρασίες, καύσωνες και περιβαλλοντική υποβάθμιση που οδήγησαν στην απώλεια των μέσων διαβίωσής τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, ένα συγκεκριμένο ακραίο γεγονός -όπως οι πλημμύρες του 2022 στο βορειοανατολικό Μπανγκλαντές- αναδείχθηκε τελικά ως η καθοριστική αιτία της φυγής.

Παράλληλα, η έρευνα δείχνει ότι η μετανάστευση δεν ήταν η πρώτη επιλογή. Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες με κλιματικό προφίλ δήλωσαν ότι αρχικά προσπάθησαν να προσαρμοστούν, μετακινούμενοι εντός της χώρας τους ή αλλάζοντας επάγγελμα μετά την απώλεια εισοδήματος. Όταν όμως οι καταστροφές επαναλαμβάνονταν και οι συνθήκες ζωής επιδεινώνονταν, η διασυνοριακή μετακίνηση κατέστη αναπόφευκτη.

Όπως τονίζει η επικεφαλής πολιτικής του WWF Ελλάς, Θεοδότα Νάντσου, το πρωτότυπο της έρευνας έγκειται στο γεγονός ότι «για πρώτη φορά ρωτήθηκαν οι ίδιοι οι άνθρωποι που αναγκάζονται να μετακινηθούν». «Μέχρι σήμερα, η έρευνα για την κλιματική μετανάστευση βασιζόταν κυρίως σε ακαδημαϊκές προβλέψεις που τοποθετούσαν το φαινόμενο στο μέλλον. Η έκθεση της IPCC έχει δείξει ότι η κλιματική αλλαγή προστίθεται στις απειλές για τις ευάλωτες χώρες, επιδεινώνοντας συγκρούσεις, ανισότητες και την έλλειψη ανθεκτικότητας. Εμείς δείχνουμε ότι αυτό έχει ήδη συμβεί», σημειώνει.

Από την πλευρά της η καθηγήτρια Διεθνών Θεσμών του ΕΚΠΑ και κάτοχος της έδρας UNESCO για την Κλιματική Διπλωματία Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Εμμανουέλα Δούση, υπογραμμίζει ότι σε αυτό που πρέπει να δοθεί έμφαση για τη συγκεκριμένη έρευνα είναι ότι βασίζεται σε εμπειρικά δεδομένα.

«Σε αντίθεση με άλλες έρευνες, που στο παρελθόν είχαμε μόνο εκτιμήσεις σε σχέση με τον αριθμό των ανθρώπων που έχουν μετακινηθεί λόγω της κλιματικής αλλαγής, σε αυτήν την έρευνα έχουμε πλέον εμπειρικά δεδομένα, μιλάμε δηλαδή με αριθμούς. Έχουμε δηλαδή συγκεκριμένα στοιχεία, ανθρώπους που αναφέρουν πώς επέδρασε η κλιματική αλλαγή μαζί με άλλους παράγοντες στην απόφαση για να μετακινηθούν. Και αυτό που αναδεικνύεται είναι ότι όντως η κλιματική αλλαγή ήταν ένας από τους λόγους που μετανάστευσαν. Υπήρξαν αρκετοί που είπαν ότι η μοναδική αιτία ήταν αυτή. Άλλοι που είπαν ότι επέδρασε ως δεύτερος λόγος. Υπήρχαν και άλλοι -πολύ ενδιαφέρον σημείο κι αυτό της έρευνας- που δεν ήξεραν καν την κλιματική αλλαγή αλλά όσο προχωρούσε η συζήτηση φάνηκε τελικά μέσα από αυτήν, ότι όντως μετακινήθηκαν λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων, λόγω πλημμυρών, λόγω καταστροφών που συνέβησαν στις χώρες τους και δεν μπορούσαν πλέον να ζήσουν εκεί», υπογραμμίζει και προσθέτει: «Αυτό που πρέπει να επισημανθεί είναι ότι η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και οι φυσικές καταστροφές υπήρξαν ανέκαθεν αιτίες πληθυσμιακών μετακινήσεων, παρότι όμως ο περιβαλλοντικός παράγοντας ήταν ήδη γνωστός ως αιτία μετανάστευσης η μεταπολεμική και κυρίαρχη μέχρι σήμερα ανάγνωση της μετανάστευσης τον αγνοεί». Όπως τονίζει, αυτό που ισχύει έως τώρα, είναι μία αυστηρά δυαδική αντίληψη της μετανάστευσης η οποία τώρα δοκιμάζεται από την κλιματική αλλαγή. «Αυτό που αναγνωρίζουμε μέχρι τώρα είναι είτε οι μετακινούμενοι να εξαναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη χώρα τους για πολιτικούς λόγους -και στην περίπτωση αυτή μπορούν να ζητήσουν διεθνή προστασία υπό το καθεστώς των προσφύγων- είτε μετακινούνται εθελοντικά για οικονομικούς λόγους -και σε αυτή την περίπτωση η είσοδός τους σε άλλες χώρες επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των χωρών υποδοχής», σημειώνει η κυρία Δούση και προσθέτει ότι η κλιματική αλλαγή πράγματι αποτελεί έναν από τους λόγους μετανάστευσης ωστόσο δεν απομονώνεται ως μοναδική αιτία μετανάστευσης. «Μπορεί να έχει πολλαπλασιαστική δράση, δηλαδή, να ενισχύσει άλλους παράγοντες που δίνουν το έναυσμα για μετανάστευση. Επίσης υπάρχει και το εξής, ότι η μετακίνηση πληθυσμών μπορεί να είναι το αποτέλεσμα μιας αργής διαδικασίας περιβαλλοντικής υποβάθμισης -παραδείγματος χάρη ανεβαίνει η άνοδος της στάθμης της θάλασσας ή διαβρώνεται το έδαφος- ή αντίστοιχα ένα αιφνίδιο καιρικό φαινόμενο που συμβαίνει μια χρονική στιγμή μπορεί να προκαλέσει μετανάστευση όπως είναι οι έντονες καταιγίδες, πλημμύρες, καταστροφές. Έπειτα μπορεί να είναι διασυνοριακή ή εντός των εθνικών συνόρων, να έχει προσωρινό ή μόνιμο χαρακτήρα. Έχει διάφορες όψεις», αναφέρει.

Παράλληλα, όπως υπογραμμίζουν οι εκπρόσωποι του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες και του WWF Ελλάς, αυτό που δημιουργεί προβληματισμό είναι το θεσμικό κενό που υπάρχει γύρω από την κλιματική μετανάστευση.

«Δεν υπάρχει μια θεσμική θωράκιση σχετικά με τη νομική διάσταση, που να τους προστατεύει», αναφέρει ο κ. Βλαχόπουλος και προσθέτει ότι η κλιματική αλλαγή δεν περιλαμβάνεται στους λόγους για τους οποίους παρέχεται προστασία, άσυλο σε κάποιους ανθρώπους.

Ωστόσο όπως επισημαίνει η κυρία Νάντσου, η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου πέρσι το καλοκαίρι, «άνοιξε τον δρόμο για δικαστικές αποφάσεις σε σχέση με τις υποχρεώσεις των κρατών για την κλιματική αλλαγή».

Όπως υπογραμμίζει, ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύεται είναι η ανάγκη για αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης με σκοπό την πρόληψη. «Μέσω της έρευνας θέλουμε να δοθεί βαρύτητα στις κλιματικές πολιτικές, με έμφαση στην προστασία των περιοχών στις οποίες θέλουν να ζήσουν αυτοί οι άνθρωποι, άρα των πατρίδων τους, αλλά και στην ενίσχυση των ανθρωπιστικών πολιτικών για όσους έρχονται εδώ», σημειώνει η επικεφαλής πολιτικής του WWF Ελλάς.

Από την πλευρά της η κυρία Δούση επισημαίνει ότι τίθεται το ερώτημα ποιο θεσμικό πλαίσιο είναι καταλληλότερο: της μετανάστευσης ή της κλιματικής αλλαγής. «Κατά τη γνώμη μου, το μόνο ρεαλιστικό αυτή τη στιγμή είναι το δεύτερο», σημειώνει.

«Παίρνουμε μέτρα για την κλιματική αλλαγή σε επίπεδο προσαρμογής πρώτα απ’ όλα. Εδώ εντάσσονται οι πολιτικές προσαρμογής. Πρόληψη, χαρτογράφηση των σημείων τρωτότητας, ανάπτυξη συστημάτων, έγκυρης προειδοποίησης, ενίσχυση της ανθεκτικότητας.

Όλα αυτά είναι μέσα στις στρατηγικές προσαρμογής. Και τα κράτη οφείλουν να έχουν σχέδια προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Άρα, οι εθνικές πολιτικές εδώ παραμένουν το κλειδί για τη μείωση του κινδύνου από φυσικές καταστροφές και την κλιματική αλλαγή.

Όμως, οι πολιτικές προσαρμογής δεν αρκούν αν δεν συνοδεύονται από ισχυρές και φιλόδοξες πολιτικές για τη μείωση των αιτίων της κλιματικής αλλαγής. Άρα, πρέπει να έχουμε και πολιτικές για την προσαρμογή αλλά και φιλόδοξες πολιτικές για τη μείωση, για να μειώσουμε τα αίτια, τη χρήση δηλαδή των ορυκτών καυσίμων», τονίζει η κυρία Δούση, καθιστώντας σαφές ότι η κλιματική μετανάστευση αποτελεί μία πραγματικότητα.

Παράλληλα, η κυρία Δούση επισημαίνει ότι η κλιματική μετανάστευση αποτελεί ήδη μια παρούσα πραγματικότητα, η οποία αναδεικνύεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη πολιτική συγκυρία. «Η συζήτηση έρχεται σε μια περίοδο όπου η μετανάστευση αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως απειλή. Το κλείσιμο των συνόρων, η ανέγερση τειχών ή οι κλειστές δομές είναι μέτρα που μπορεί προσωρινά να καθησυχάζουν τη ξενοφοβία, αλλά δεν προσφέρουν μακροπρόθεσμες και βιώσιμες λύσεις. Η μεγαλύτερη πρόκληση εδώ είναι να διαμορφωθούν πολιτικές και στρατηγικές διαχείρισης ενός φαινομένου που δεν μπορεί να σταματήσει» αναφέρει η καθηγήτρια Διεθνών Θεσμών και προσθέτει:

«Παράλληλα, μιλάμε για κλιματική κρίση, αλλά μία κρίση είναι συνήθως ένα παροδικό φαινόμενο, διότι κορυφώνεται, υποχωρεί ή εκτονώνεται σε κάτι άλλο, δίνοντας την εντύπωση ότι είναι δυνατή η επιστροφή στην πρότερη κατάσταση. Αυτό πλέον είναι αδύνατον. Έχουμε ένα φαινόμενο που θα το έχουμε συνεχώς μπροστά μας, και πρέπει να μάθουμε να το διαχειριζόμαστε. Υπάρχουν λύσεις που μπορούν να βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση, όπως η μείωση των αιτιών και η διαχείριση των συνεπειών. Είναι κάτι που θα το έχουμε συνεχώς μπροστά μας. Κλείνοντας τα σύνορα ή ανεβάζοντας τείχη δεν λύνεις το πρόβλημα, το μεταθέτεις για αργότερα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Fast Food: Πώς αλλάζει ο χάρτης της ταχείας εστίασης στην Ελλάδα

Από το κέντρο της Αθήνας μέχρι τις γειτονιές της Θεσσαλονίκης και τους τουριστικούς προορισμούς, οι αλυσίδες ταχείας εστίασης αποτελούν πλέον σταθερό κομμάτι της καθημερινότητας χιλιάδων καταναλωτών. Εργαζόμενοι με περιορισμένο χρόνο, νέοι που αναζητούν οικονομικές και γρήγορες λύσεις φαγητού, αλλά και επισκέπτες από το εξωτερικό, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού, στο οποίο οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν διαρκώς. Η ελληνική αγορά fast food βρίσκεται σε φάση μετάβασης, με τις εγχώριες αλυσίδες να αναζητούν νέες ισορροπίες και τις ξένες να ενισχύουν την παρουσία τους, διεκδικώντας ολοένα μεγαλύτερο μερίδιο.

Τα τελευταία χρόνια, οι συνθήκες κατανάλωσης έχουν αλλάξει αισθητά. Οι πολύωρες εργάσιμες ημέρες, η εξάπλωση της τηλεργασίας αλλά και η ανάπτυξη των υπηρεσιών διανομής φαγητού έχουν ενισχύσει τη ζήτηση για έτοιμα γεύματα που συνδυάζουν ταχύτητα, σταθερή ποιότητα και προσιτή τιμή. Το fast food δεν περιορίζεται πλέον στην εικόνα του πρόχειρου και ανθυγιεινού γεύματος· αντίθετα, εξελίσσεται σε μια ευρύτερη κατηγορία, όπου συνυπάρχουν burgers, wraps, αλλά και σαλάτες, bowls και εναλλακτικές επιλογές με έμφαση στην υγιεινή διατροφή.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι ελληνικές αλυσίδες ταχείας εστίασης προσπαθούν να κεφαλαιοποιήσουν την εγγύτητά τους με τον καταναλωτή και τη γνώση της τοπικής αγοράς. Πολλές επενδύουν σε ανανέωση μενού, προσαρμοσμένη στις σύγχρονες διατροφικές τάσεις, αλλά και σε ανασχεδιασμό καταστημάτων, ώστε να προσφέρουν πιο φιλικούς και λειτουργικούς χώρους. Παράλληλα, η αξιοποίηση της τεχνολογίας —μέσω ψηφιακών παραγγελιών, εφαρμογών και συνεργασιών με πλατφόρμες delivery— έχει καταστεί βασικός παράγοντας επιβίωσης και ανάπτυξης.

Την ίδια στιγμή, η ελληνική αγορά προσελκύει ολοένα και περισσότερες διεθνείς αλυσίδες fast food, οι οποίες βλέπουν στη χώρα μας ευκαιρίες τόσο λόγω της αστικής κατανάλωσης όσο και του τουρισμού. Με ισχυρά brands, οργανωμένα μοντέλα franchising και σημαντικά κεφάλαια για επενδύσεις, οι ξένες αλυσίδες ανοίγουν νέα καταστήματα, κυρίως σε σημεία υψηλής επισκεψιμότητας. Η παρουσία τους εντείνει τον ανταγωνισμό, ανεβάζοντας τον πήχη σε επίπεδο προβολής, τυποποίησης υπηρεσιών και ταχύτητας εξυπηρέτησης.

Η είσοδος και η επέκταση αυτών των διεθνών παικτών δεν περνά απαρατήρητη. Από τη μία πλευρά, δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και ενισχύει την επιχειρηματική δραστηριότητα. Από την άλλη, ασκεί πίεση στις μικρότερες και μεσαίες ελληνικές επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να ανταγωνιστούν οργανωμένα δίκτυα με παγκόσμια εμπειρία. Η μάχη για τον καταναλωτή μεταφέρεται πλέον όχι μόνο στο προϊόν, αλλά και στην εμπειρία: στην ταχύτητα παράδοσης, στη συνέπεια, στην εικόνα του brand και στην τιμολογιακή πολιτική.

Παράλληλα, οι αλυσίδες fast food —εγχώριες και ξένες— βρίσκονται αντιμέτωπες με κοινές προκλήσεις. Η αύξηση του κόστους πρώτων υλών, η έλλειψη προσωπικού και οι απαιτήσεις για πιο βιώσιμες πρακτικές πιέζουν τα περιθώρια κέρδους. Σε αυτό το πλαίσιο, η προσαρμοστικότητα αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα. Όσες επιχειρήσεις καταφέρνουν να συνδυάσουν αποτελεσματική οργάνωση, ευελιξία και κατανόηση των αναγκών του σύγχρονου καταναλωτή φαίνεται να κερδίζουν έδαφος.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας αγοράς σε διαρκή κίνηση. Το fast food στην Ελλάδα δεν είναι πλέον μια στατική κατηγορία, αλλά ένας ζωντανός τομέας που αντανακλά κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές αλλαγές. Με τις ξένες αλυσίδες να διεκδικούν δυναμικά χώρο και τις ελληνικές να προσπαθούν να διατηρήσουν την ταυτότητα και την ανταγωνιστικότητά τους, ο χάρτης της ταχείας εστίασης αναδιαμορφώνεται — και το επόμενο διάστημα αναμένεται ακόμη πιο απαιτητικό.

Στο επίκεντρο το νεανικό κοινό

Στην ελληνική αγορά, αλυσίδες όπως Goody’s, McDonald’s,  KFC και TGI Friday’s διατηρούν ισχυρό αποτύπωμα, λειτουργώντας ως σταθερά σημεία αναφοράς ενώ concepts, όπως Mailo’s, Jackaroo, Taco Bell, Burger King θέτουν στο επίκεντρό τους το νεανικό κοινό, που αναδεικνύεται σε βασικό ρυθμιστή εξελίξεων.

Στο πλαίσιο αυτό, ισχυρό είναι το αποτύπωμα του ομίλου Vivartia στην ελληνική αγορά fast food, όπου δραστηριοποιείται μέσω του πρώην ομίλου Goody’s. Υπενθυμίζεται ότι το 2021 ολοκληρώθηκε η συγχώνευση των εταιρειών Goody’s, Everest, La Pasteria και Evercat, θυγατρικών της Vivartia, από την οποία προέκυψε ο όμιλος Goody’s. Η συγχώνευση πραγματοποιήθηκε μέσω απορρόφησης των Everest, La Pasteria και Evercat από τη Goody’s, με στόχο να δημιουργηθεί ένα ισχυρό σήμα. Πλέον ο όμιλος έχει την επωνυμία Evergood, ενώ στους στόχους της επόμενης μέρας περιλαμβάνονται επενδύσεις στην καινοτομία με την εισαγωγή νέων προϊοντικών κατηγοριών, στην τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά και στη διεθνή επέκτασή του με ανάπτυξη των σημάτων του ομίλου σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή, καθώς και στην ενίσχυση του τομέα travel business. Ο όμιλος διαθέτει 5 αλυσίδες εστίασης Goody’s Burger House, Everest, Flocafé Espresso Room, La Pasteria και Olympus Plaza) με πάνω από 560 σημεία πώλησης, 2 παραγωγικές μονάδες και περισσότερους από 5.000 εργαζόμενους (συμπ. franchise). Από την Vivartia, βασικός μέτοχος της οποίας είναι το αμερικανικό fund CVC Capital Partners, εξαγοράστηκε πέρυσι το 60% της αλυσίδας εστίασης Jackaroo. Tο Jackaroo ξεκίνησε το ταξίδι του στον χώρο της εστίασης πριν από μερικά χρόνια, ενώ πολύ γρήγορα έγινε γνωστό στο ευρύ κοινό ως μια γνήσια αλυσίδα street food. Tην εταιρεία ίδρυσε ο Μιχάλης Ματζουράνης ξεκινώντας από ένα κατάστημα στον Πειραιά. Ο κύκλος επέκτασης στην Ελλάδα ολοκληρώνεται με δυο νέα καταστήματα τον Μάρτιο στη Γλυφάδα και τον Απρίλιο στην Πάτρα ενώ στη συνέχεια το brand θα στοχεύσει στο εξωτερικό με πρώτες αγορές-στόχους τη Γερμανία και την Κύπρο.

Νέα δεδομένα στον χώρο της ταχείας εστίασης δημιουργεί η έλευση της αλυσίδας εστιατορίων μεξικανικής κουζίνας Taco Bell στην Ελλάδα. Το πρώτο κατάστημα Taco Bell στη χώρα μας άνοιξε τον περασμένο Σεπτέμβριο στο Χαλάνδρι. Το εστιατόριο προσφέρει όλες τις επιλογές των Taco Bell, όπως tacos, burritos, quesadillas, nachos κ.α. Ακολούθησε στα τέλη Οκτωβρίου το δεύτερο κατάστημα Taco Bell στο The Mall Athens ενώ το αμέσως επόμενο διάστημα έπονται και νέα σημεία της διάσημης αλυσίδας. Η Taco Bell Corp, θυγατρική της Yum! Brands, είναι το κορυφαίο brand εστιατορίων γρήγορης εξυπηρέτησης με έμπνευση από τη μεξικάνικη κουζίνα σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι συνταγές που περιλαμβάνονται στο μενού τους παράγονται κατά παραγγελία και σερβίρονται σε περισσότερους από 40 εκατομμύρια πελάτες την εβδομάδα σε ολόκληρο τον κόσμο. Σήμερα υπάρχουν πάνω 8.500 εστιατόρια παγκοσμίως και πάνω από 1.000 εστιατόρια Taco Bell σε 31 χώρες εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών. Σημειώνεται ότι η Taco Bell ιδρύθηκε το 1962 από τον Glen Bell στην πόλη Downey της Καλιφόρνια, ενώ από το 2002 είναι θυγατρική της Yum! Brands, Inc. Στην Ελλάδα την ανάπτυξη των εστιατορίων Taco Bell έχει αναλάβει η Food Plus AEBE που δραστηριοποιείται ως franchisee της Yum International.

Σταθερή επιλογή για όλες τις ηλικίες καταναλωτών παραμένουν τα KFC που συνεχίζουν την επέκτασή τους στην ελληνική επικράτεια. Τον περασμένο Νοέμβριο άνοιξε τις πόρτες του  το νέο κατάστημα KFC στη Λάρισα ενώ είχε προηγηθεί το κατάστημα στην Πάτρα, ήτοι το πρώτο κατάστημα της αλυσίδας πλην της Αττικής και της Θεσσαλονίκης. Τον Νοέμβριο του 2024 άνοιξε κατάστημα KFC στον Γέρακα Αττικής το οποίο αποτελεί το πρώτο drive through (Drive-Thru) κατάστημα της αλυσίδας στην Ελλάδα. Με παρουσία στην Ελλάδα από το 1997, τα KFC κέρδισαν τους Έλληνες καταναλωτές, οι οποίοι δείχνουν όλα αυτά τα χρόνια την προτίμησή τους στο brand. Η KFC (συντομία της ιστορικής ονομασία Kentucky Fried Chicken), είναι αμερικανική αλυσίδα εστιατορίων γρήγορου φαγητού που ειδικεύεται στο τηγανητό κοτόπουλο. Με έδρα το Λούισβιλ του Κεντάκι, η KFC ανοίγει το πρώτο της κατάστημα το 1952 και το 1955 καταφέρνει να κατοχυρώσει την μοναδική συνταγή και πλέον αριθμεί καταστήματα σε πάνω από 30.000 τοποθεσίες και σε 150 χώρες παγκοσμίως. Η αλυσίδα είναι θυγατρική της Yum! Brands, εταιρείας εστιατορίων στην οποία ανήκουν επίσης οι αλυσίδες Pizza Hut και Taco Bell. Στην ελληνική αγορά την ανάπτυξη των εστιατορίων KFC έχει αναλάβει η Food Plus AEBE που δραστηριοποιείται ως franchisee της Yum International.

Πρόσφατα, η ελληνική αγορά fast food απέκτησε έναν ακόμα παίκτη. Συγκεκριμένα, το πρώτο κατάστημα Burger King, εκτός αεροδρομίων, άνοιξε τις πόρτες του στο Χαλάνδρι σηματοδοτώντας την είσοδο του brand σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές της Αττικής. Η επέκταση του δημοφιλούς brand στην Αθήνα πραγματοποιείται από τον κυπριακό όμιλο PHC που δραστηριοποιείται εδώ και χρόνια στον κλάδο της εστίασης. Με τη «σφραγίδα» άλλωστε του ίδιου ομίλου, προχωρά η ανάπτυξη των καταστημάτων της Pizza Hut.

Σημειώνεται ότι η αμερικανική αλυσίδα Burger King διαθέτει παρουσία σε αρκετά αεροδρόμια της χώρας και δη στον Διεθνή Αερολιμένα της Αθήνας «Ελευθέριος Βενιζέλος», στο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης, καθώς και στα αεροδρόμια της Ρόδου, των Χανίων, της Κέρκυρας, της Ζακύνθου κ.α. Τα Burger King στα αεροδρόμια της χώρας αναπτύσσει η εταιρεία Select Service Partners.

Επενδύσεις στην ανάπτυξη δικτύου

Ένα ευρύ επενδυτικό πρόγραμμα υλοποιεί η Premier Capital Ελλάς, διαχειρίστρια των εστιατορίων McDonald’s στην Ελλάδα, με στόχο την ανάπτυξη του δικτύου στην τοπική αγορά. Το 2024 η Premier Capital Ελλάς εξυπηρέτησε περισσότερους από 11,5 εκατομμύρια επισκέπτες στα 35 εστιατόρια McDonald’s, απασχολώντας 1.700 εργαζόμενους. Η αύξηση αυτή επιτεύχθηκε κυρίως μέσω της επέκτασης του δικτύου στη χώρα, με 3 νέα ανοίγματα εστιατορίων McDonald’s (Νέα Σμύρνη, Κορυδαλλός και Θεσσαλονίκη) και τον εκσυγχρονισμό του εστιατορίου στη Ρόδο. Επίσης, πραγματοποίησε επενδύσεις άνω των 4,4 εκατ. ευρώ για το άνοιγμα νέων εστιατορίων και την ανακαίνιση υπαρχόντων, ενσωματώνοντας ψηφιακές τεχνολογίες ώστε να προσφέρει μια καλύτερη εμπειρία στους επισκέπτες. Ακόμα, η εταιρία ανέπτυξε ένα νέο, υπερσύγχρονο Κέντρο Διανομής στον Ασπρόπυργο, επιφάνειας περίπου 4.000 τμ, μια επένδυση της τάξης των 6,5 εκατ. ευρώ. Η Premier Capital Ελλάς  λειτουργεί 35 εστιατόρια McDonald’s στην Ελλάδα και αποτελεί μέλος της Premier Capital plc με έδρα τη Μάλτα, που είναι ο Developmental Licencee της McDonald’s σε Ελλάδα, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα και Ρουμανία. Η Premier Capital λειτουργεί 194 εστιατόρια McDonald’s στις έξι χώρες και απασχολεί περισσότερους από 11.000 εργαζόμενους.

Ο Όμιλος Pax Hospitality, 29 χρόνια μετά το άνοιγμα του πρώτου εστιατορίου TGI Friday’s στην Κηφισιά συνεχίζει να επενδύει στην ελληνική αγορά. Το brand μετρά 10 καταστήματα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και λειτουργεί μέσω franchise. Το δέκατο κατάστημα TGI Friday’s εγκαινιάστηκε τον περασμένο Δεκέμβριο στο Smart Park στα Σπάτα ενώ το επόμενο θα ανοίξει στον Πειραιά. Στον ίδιο όμιλο εντάχθηκε το 2022 και το Ancho Mexican Grill, ένα fast casual concept μεξικάνικης κουζίνας που ιδρύθηκε το 2013 και μετρά 6 καταστήματα στην Αθήνα. Από την Pax Hospitality, αναμένεται να έρθει στην Ελλάδα και η αλυσίδα ασιατικής κουζίνας P.F. Chang’s, με παρουσία σε διεθνές επίπεδο και έδρα στις ΗΠΑ και με πλάνο ανάπτυξης που προβλέπει τη δημιουργία 4 καταστημάτων σε μεγάλα αστικά κέντρα εντός της επόμενης πενταετίας.

Τα Mailo’s-The Pasta Project αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα ελληνικού brand που έχει εδραιωθεί στην αγορά του street food. Με δίκτυο άνω των 40 καταστημάτων σε Ελλάδα και Κύπρο, η εταιρεία έκανε πρόσφατα το ντεμπούτο της στην αγορά της Βηρυτού. Η είσοδος στη στρατηγική αγορά του Λιβάνου αποτελεί το πρώτο βήμα ενός ευρύτερου πλάνου εξωστρέφειας, που έχει σαν στόχο να φέρει τα φρέσκα ζυμαρικά και τις signature σάλτσες των Mailo’s σε ακόμη περισσότερες αγορές. Το concept που δημιούργησε ο Νίκος Μουτσουρούφης και η αναπτυξιακή πορεία της αλυσίδας προσέλκυσε το επενδυτικό ενδιαφέρον της VG Holding του Βλάσση Γεωργάτου (Γρηγόρης ΑΒΕΕ), η οποία τον περασμένο Απρίλιο αύξησε το ποσοστό της στη Mailo’s στο 35%, ενισχύοντας περαιτέρω το πλάνο επέκτασης του brand σε Ελλάδα και εξωτερικό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΗΠΑ: Ο πρόεδρος Τραμπ χαιρετίζει τις «πολύ καλές» συνομιλίες με το Ιράν, οι οποίες θα συνεχιστούν «την επόμενη εβδομάδα»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χαιρέτισε τις «πολύ καλές» συνομιλίες που διεξάγονται με το Ιράν, στον απόηχο των χθεσινών διαπραγματεύσεων στο Ομάν, γνωστοποιώντας πως οι επαφές θα συνεχιστούν «στις αρχές της επόμενης εβδομάδας».

«Είχαμε πολύ καλές συνομιλίες για το Ιράν. Το Ιράν φαίνεται ότι επιθυμεί διακαώς να καταλήξει σε συμφωνία. Πρέπει να δούμε ποια θα είναι αυτή η συμφωνία. Αλλά θεωρώ πως το Ιράν φαίνεται πως επιθυμεί διακαώς να καταλήξει σε συμφωνία», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους που τον συνόδευαν στο προεδρικό αεροσκάφος (Air Force One).

Ο αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε εκ νέου στη μεγάλη στρατιωτική δύναμη που συγκεντρώνουν οι ΗΠΑ στην περιοχή, εντείνοντας τις πιέσεις προς την Τεχεράνη. «Έχουμε μια μεγάλη αρμάδα, έναν μεγάλο στόλο που κατευθύνεται στην περιοχή, θα είναι εκεί πολύ σύντομα. Επομένως, θα δούμε πώς θα εξελιχθεί», σημείωσε.

Ο Τραμπ ενημέρωσε τους δημοσιογράφους πως οι συνομιλίες με το Ιράν θα συνεχιστούν την επόμενη εβδομάδα. «Θα συναντηθούμε ξανά στις αρχές της επόμενης εβδομάδας. Οι Ιρανοί θέλουν να καταλήξουν σε συμφωνία, όπως θα έπρεπε να κάνουν. Γνωρίζουν τις συνέπειες, εάν δεν το κάνουν. Εάν δεν καταλήξουν σε συμφωνία, οι συνέπειες θα είναι τεράστιες», είπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

(Με πληροφορίες από CNN)
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι «μπλε φάκελοι» του ΥΠΕΘΟΟ: 6 ιδιωτικοποιήσεις και 5 τομές στη φορολογία στο επίκεντρο για το 2026. Ποια έργα θα «τρέξουν»

Με ένα φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που συνδυάζει επιταχυνόμενες ιδιωτικοποιήσεις και ριζική αναδιοργάνωση του φορολογικού μηχανισμού, ξεκινά για την ελληνική οικονομία το 2026.

Στον “μπλε φάκελο” -ως είθισται πλέον να λέγεται- με τις προτεραιότητες του Yπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τη νέα χρονιά, περιλαμβάνονται δράσεις που στόχο έχουν να δημιουργήσουν ένα νέο περιβάλλον στην οικονομία, το οποίο θα συνδυάζει την αποδοτικότητα του ιδιωτικού τομέα στις επενδύσεις, με την αποτελεσματικότητα του κράτους για πιο δίκαιη συλλογή και κατανομή των φόρων.

Υπερταμείο: Επιτάχυνση αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας

Σύμφωνα με το Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής, το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος – σταθμό για τον μετασχηματισμό της Ελληνικής Εταιρίας Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ) σε δημόσιο Επενδυτικό Ταμείο (“Sovereign Wealth Fund”) στοχεύοντας στη μεγιστοποίηση της αξίας της δημόσιας περιουσίας (με αξία χαρτοφυλακίου άνω των 5,5 δισ. ευρώ), μέσω επενδύσεων, αναδιάρθρωσης θυγατρικών και βιώσιμης ανάπτυξης.

Προβλέπεται υλοποίηση επενδύσεων μέσω του Επενδυτικού Ταμείου Καινοτομίας και Υποδομών, επιτάχυνση του μετασχηματισμού των θυγατρικών εταιρειών, αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων και δημοπράτηση νέων έργων στρατηγικής σημασίας.

Στο πεδίο των συμβάσεων, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και του Βόρειου Οδικού ‘Αξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) στο τμήμα Χανιά-Ηράκλειο το 2025, προκρίνονται έξι δράσεις:

  1. εκκίνηση διαδικασίας αξιοποίησης για τα πρώτα 1.000 από τα συνολικά 36.000 ακίνητα της Εταιρίας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ)
  2. η οριστική κατακύρωση διαγωνισμού για το Αεροδρόμιο Καλαμάτας
  3. κατακύρωση Διαγωνισμού για τους Λιμένες Κρουαζιέρας Καβάλας και Κατάκολου
  4. υπογραφή σύμβασης για τον Οργανισμό Λιμένος Λαυρίου
  5. καταβολή τιμήματος και έναρξη παραχώρησης για τις Μαρίνες Αργοστολίου και Πύλου
  6. είσοδος στρατηγικού επενδυτή στην Ελληνικές Αλυκές ΑΕ

Παράλληλα μέσου του “Υπερταμείου” προωθούνται εμβληματικά έργα αξιοποίησης και βιώσιμης ανάπλασης του αστικού περιβάλλοντος (ΔΕΘ-Helexpo, Κυβερνητικό Πάρκο “Ανδρέας Λεντάκης”) αλλά και έργα υποδομών (ανακαίνιση Φοιτητικής Εστίας Αθηνών, δημιουργία κέντρων εφοδιαστικής – logistics parks σε Αθήνα/Φυλή και Θεσσαλονίκη/στρατόπεδο Γκόνου).

Καταπολέμηση φοροδιαφυγής

Μεγάλες τομές φέρνει το 2026 στην είσπραξη φορολογικών εσόδων, αλλά και στην παρακολούθηση των κρατικών δαπανών.

Στον τομέα της φοροδιαφυγής, τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν το 2025 είναι αποκαλυπτικά: η απώλεια εσόδων από ΦΠΑ έχει συρρικνωθεί κάτω από 11,4% το 2023 (ή και κάτω από 10% σήμερα σύμφωνα με προβολές της Κομισιόν) από 24% το 2019.

Επιτυγχάνοντας μείωση άνω του 55% σε λίγα χρόνια, η χώρα προσεγγίζει καθοριστικά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (9,5% το 2023). Περαιτέρω σύγκλιση προς αυτό το επίπεδο θα σήμαινε επιπλέον δισεκατομμύρια ευρώ στα κρατικά ταμεία, πόρους που θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν κοινωνικές πολιτικές, επενδύσεις ή μειώσεις φόρων για τους συνεπείς φορολογούμενους.

Για την επίτευξη αυτού του στόχου το 2026, ως εμβληματικής σημασίας έργο προβάλλεται το υπό σύσταση ψηφιακό Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων της ΑΑΔΕ (ΜΙΔΑ). Θα αποτελεί ένα σύστημα που συγκεντρώνει στοιχεία για όλα τα ακίνητα στην Ελλάδα για φορολογικούς σκοπούς.

Με τη δημιουργία του και τη διασύνδεση της βάσης δεδομένων της ΑΑΔΕ με το Κτηματολόγιο, επιδιώκεται η συνολική και συγκεντρωτική αποτύπωση όλων των πληροφοριών που αφορούν τα ακίνητα, όπως το ιδιοκτησιακό καθεστώς, η κατάσταση και η χρήση του ακινήτου, παρέχοντας έναν πλήρη ψηφιακό φάκελο για κάθε ακίνητο, με στόχο την ακρίβεια και τη διαφάνεια και καθιστώντας πιο εύκολες τις αγοραπωλησίες ακινήτων.

Με τον τρόπο αυτό, η διαχείριση της ακίνητης περιουσίας των φορολογουμένων και των μεταβολών της θα πραγματοποιείται από ένα μοναδικό σημείο

Επιπλέον, εντός του 2026 ολοκληρώνονται επίσης και οι επενδύσεις της ΑΑΔΕ  για την πλήρη ψηφιοποίηση των φορολογικών ελέγχων.

Ειδικότερα, προβλέπεται:

  • η υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος Business Intelligence (BI), με ισχυρή αρχιτεκτονική δεδομένων και ενσωμάτωση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), που θα εκσυγχρονίσει τις δυνατότητες ανάλυσης δεδομένων της Αρχής, επιτρέποντας την προηγμένη πρόγνωση και εξόρυξη πληροφοριών με στόχο τόσο τη βελτίωση της εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων, όσο και την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
  • αντικατάσταση του υφιστάμενου συστήματος e-send, με στόχο την παρακολούθηση των συναλλαγών των ταμειακών μηχανών των επιχειρήσεων σε πραγματικό χρόνο και άμεση διαβίβασή τους στο myDATA
  • στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 θα παραδοθεί και το σύστημα ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης εμπορευμάτων, το οποίο θα ελέγχει τα επαγγελματικά οχήματα και τα εμπορευματοκιβώτια (containers) κατά την είσοδο και την κυκλοφορία τους στη χώρα, ενισχύοντας την αποτελεσματικότερη στόχευση των τελωνειακών ελέγχων, την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και τη μείωση του φορολογικού κενού και της παραοικονομίας.

Επιπλέον, σε νομοθετικό επίπεδο, μετά τη μεταρρύθμιση της φορολογίας των νοικοκυριών (φυσικών προσώπων) το ΥΠΕΘΟΟ προωθεί το «Group taxation», ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο για τη φορολόγηση των ομίλων επιχειρήσεων της χώρα μας.

Με βάση τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, οι επιχειρήσεις δεν αντιμετωπίζονται για φορολογικούς σκοπούς ως μεμονωμένες οντότητες, αλλά ως μέλη ενός ενιαίου ομίλου. Το νέο πλαίσιο θα επιτρέπει την υποβολή ενιαίας φορολογικής δήλωσης, με στόχο τη δημιουργία ενός ευέλικτου, προβλέψιμου και ανταγωνιστικού φορολογικού περιβάλλοντος που μειώνει την αβεβαιότητα, εξορθολογίζει τη φορολογική επιβάρυνση και θωρακίζει τη χρηματοοικονομική σταθερότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.

Έλεγχος δαπανών

Στο μέτωπο του ελέγχου δαπανών, μεταξύ άλλων μέτρων, προωθείται το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων. Το Μητρώο Παροχών συστάθηκε πέρυσι (με τον ν. 5217/2025) προκειμένου να παρέχει μία πλήρη δημοσιονομική εικόνα για τις παροχές και ενισχύσεις που καταβάλει το Δημόσιο σε φυσικά πρόσωπα, ενώ αναμένεται να αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο άσκησης δημόσιας πολιτικής.

Το Μητρώο θα τεθεί πιλοτικά σε λειτουργία έως τον Ιούνιο του 2026. Στο στάδιο αυτό θα εντάσσονται οι παροχές του ΟΠΕΚΑ, επιλεγμένες ενισχύσεις της ΔΥΠΑ, το επίδομα θέρμανσης και τα vouchers βρεφονηπιακών σταθμών.

Παράλληλα, για το 2026 προβλέπεται και ένα εργαλείο επιχειρησιακής ευφυΐας για την παραγωγή συγκεντρωτικών αναφορών που θα αποτελέσουν τη βάση για την πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξη του Μητρώου Παροχών, από τη Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Γ. Δάσιος: Το αδιάβλητο των εξετάσεων θα πρέπει να το διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού

Εθνικός Διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και την αναβάθμιση του Λυκείου

Εκκινεί ο Εθνικός Διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και την αναβάθμιση του Λυκείου την ερχόμενη εβδομάδα.

Όπως έχει ήδη γίνει γνωστό, την ερχόμενη Τρίτη θα συνεδριάσει στη Βουλή η Διαρκής Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων, όπου η ηγεσία του υπουργείου θα καταθέσει την πρόταση που θα αποτελέσει βάση του Εθνικού Διαλόγου, ενώ μέχρι το τέλος της ερχόμενης εβδομάδας αναμένεται να πραγματοποιηθεί η εναρκτήρια συνεδρίαση της Επιτροπής του Εθνικού Διαλόγου, όπου θα συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής και εκπαιδευτικής κοινότητας και του Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων, που είναι επιφορτισμένος με τη διεξαγωγή των Πανελλαδικών Εξετάσεων εδώ και δεκαετίες.

Λίγο πριν την επίσημη έναρξη του Εθνικού Διαλόγου, το ΑΠΕ-ΜΠΕ μίλησε με τον Γιώργο Δάσιο, πρόεδρο επί σειρά ετών του Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων, για τις προσδοκίες και τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές που θα πρέπει να έχει το νέο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Οι βασικές αρχές της πρότασης

Αναφορικά με την πρόταση που θα κατατεθεί από πλευράς υπουργείου, ο κ. Δάσιος ανέφερε ότι «είναι μία πρόταση προς την κατεύθυνση της διατήρησης του αδιάβλητου και της ενίσχυσης του λυκείου», ενώ ιδιαίτερα για το αδιάβλητο των εξετάσεων επισήμανε έντονα ότι θα αποτελέσει βασικό μέλημα η διατήρησή του. «Θα πρέπει να διαφυλάξουμε το αδιάβλητο ως κόρη οφθαλμού», τόνισε, «το τελευταίο που χρειάζεται η Ελλάδα, είναι οι γονείς να ψάχνουν με ποιον τρόπο θα μπουν τα παιδιά στο πανεπιστήμιο». Προσέθεσε, ωστόσο, ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης ως προς την αξιοπιστία και την ενίσχυση του λυκείου. «Με το παρόν σύστημα δε γίνεται σωστή καταγραφή γνώσεων», είπε.

Στις βασικές αρχές που θα πρέπει να διέπουν τις προτεινόμενες αλλαγές και, εν τέλει, το νέο σύστημα, περιλαμβάνονται, επίσης, η αναβάθμιση του ρόλου του Λυκείου, με συνυπολογισμό των επιδόσεων των μαθητών, αλλά και η εκτόνωση του άγχους των υποψηφίων.

Το βασικό τρίπτυχο αδιάβλητο-εμπλοκή λυκείου-μείωση άγχους, είναι εκείνο που διατρέχει την πρόταση που θα παρουσιαστεί την Τρίτη. Σε αυτή την κατεύθυνση, ο κ. Δάσιος υποστήριξε ότι το Λύκειο θα πρέπει να εμπλακεί με έναν αδιάβλητο τρόπο, με τη διεξαγωγή εξετάσεων και σε μαθήματα εκτός εκείνων που βρίσκονται στο πεδίο της κατεύθυνσης που θα ακολουθήσει ο εκάστοτε μαθητής.

Θα πρόκειται για έναν κρίσιμο αριθμό μαθημάτων που θα επιλεχθούν και τα οποία θα εξεταστούν ανά 2 ή ανά 3 στις τρεις τάξεις του λυκείου. Για παράδειγμα, εάν επιλεχθούν 9 μαθήματα, οι μαθητές θα εξετάζονται σε 3 εξ αυτών στην Α’ Λυκείου, σε 3 στη Β’ Λυκείου και σε 3 στη Γ΄Λυκείου.

Τα μαθήματα που θα εξετάζονται, θα έχουν θέματα που θα προκύπτουν από τη νέα, εμπλουτισμένη Τράπεζα Θεμάτων και τα γραπτά θα διορθώνονται από αξιολογητές εκτός σχολείου, έχοντας καλυμμένο το όνομα του μαθητή. Στα υπόλοιπα, όπως συμβαίνει και τώρα με τις ενδοσχολικές, θα διορθώνουν οι καθηγητές του σχολείου.

Ουσιαστικά, θα πρόκειται για μία μικρή προσομοίωση Πανελλαδικών, με χαμηλό το ποσοστό με το οποίο θα ληφθεί υπόψη στο τέλος.

«Δε λέω να εξετάζονται σε όλα, αλλά στοιχειωδώς στα βασικά μαθήματα, ας δεχθούμε οι μαθητές να κάνουν μία εξέταση, να πάρει μία ιδέα τι είναι τα αρχαία ή η ιστορία ένα παιδί της θετικής κατεύθυνσης», σχολίασε ο κ. Δάσιος και προσέθεσε: «Ορισμένα παιδιά μόλις πάνε στην Α’ λυκείου εφησυχάζουν, λένε ότι πλέον αντί για 15 μαθήματα έχουν 4, γιατί στοχεύουν στα 4 των Πανελλαδικών και ασχολούνται μόνο με αυτά. Μιλάμε για μία κοινωνική διαστρέβλωση της μέσης εκπαίδευσης, όταν τα παιδιά στην Α’ λυκείου θεωρούν ότι τελείωσε το σχολείο»

Πάντως, ο κ. Δάσιος διαβεβαίωσε ότι οι Πανελλαδικές «παραμένουν ίδιες». «Δεν αλλάζει τίποτα. Απλά θα μειωθεί το ποσοστό της σημασίας τους, για να αυξηθεί η επίδοση του μαθητή στο λύκειο», εξήγησε.

Ο κ. Δάσιος ανέφερε, ότι, βάσει μελετών του ΕΟΕ, από τα 30 κράτη της Ευρώπης σε κανένα δεν γίνεται η εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση χωρίς εξετάσεις. Παράλληλα, κανένα από αυτά -πλην της Ελλάδας- δεν προβλέπει εισαγωγή στην Τριτοβάθμια μόνο με εξετάσεις. «Είμαστε το μόνο κράτος στην Ευρώπη που δε λαμβάνεται υπόψη το τι γινόταν στο σχολείο», ανέφερε χαρακτηριστικά. Σημείωσε, ωστόσο, ότι το καταστάλαγμα που θα προκύψει από τον Εθνικό Διάλογο θα πρέπει να απορρέει από την ελληνική πραγματικότητα και να σχεδιαστεί βάσει αυτής.

Χώρος για κριτική και ιδέες

Για τις προσδοκίες που έχει αναφορικά με το αποτέλεσμα του Εθνικού Διαλόγου, ο κ. Δάσιος εξέφρασε την ελπίδα το τελικό νομοθετικό προϊόν να τύχει ευρείας αποδοχής από τα κόμματα και την κοινωνία, ωστόσο σημείωσε ότι είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει κριτική. «Θα ακουστεί όλο το φάσμα των απόψεων, είναι αναμενόμενο», σημείωσε. «Θα υπάρξει κριτική, θα υπάρξουν, όμως και ωραίες ιδέες, που θα διαμορφώσουν αυτά που έχουν ήδη ειπωθεί», ανέφερε, ωστόσο υπογράμμισε ότι η πρόταση που θα κατατεθεί «δεν είναι αποτέλεσμα σκέψης ενός ατόμου, αλλά αποτέλεσμα μακροχρόνιας εμπειρίας και λαθών του παρελθόντος».

Όπως σημείωσε, τα δύο σημεία στα οποία αναμένεται να υπάρξει κριτική είναι ο αριθμός των εξετάσεων και το εάν όντως θα μειωθεί η ανάγκη για ενισχυτική διδασκαλία εκτός σχολείου.

«Θα μας πουν ότι είναι πολλές οι εξετάσεις που θα γίνονται. Ναι, όμως με εξετάσεις χαμηλής αξίας για τα παιδιά. Θα μαθαίνουν πώς γίνονται οι Πανελλαδικές και δεν θα έχουν άγχος τότε. Πώς θα απομυθοποιήσουν αυτό τον θόρυβο που γίνεται για τις Πανελλαδικές εάν δεν έχουν εμπειρία από το πώς γίνονται;», αναρωτήθηκε και συμπλήρωσε: «Ορισμένοι θα πουν ότι επειδή θα εξετάζονται και μαθήματα από το λύκειο, θα πολλαπλασιαστούν τα φροντιστήρια. Από την άλλη μεριά, άλλοι λένε ότι λύκειο δεν υπάρχει, γιατί δεν εξετάζονται τα μαθήματα. Δε μπορεί, όμως, η Πολιτεία να ελέγχει τις κινήσεις της ανάλογα με το πώς θα αντιδράσει ο κόσμος».

Στον Εθνικό Οργανισμό Εξετάσεων 35 χρόνια

Ο κ. Δάσιος εμπλέκεται με τη διεξαγωγή των Πανελλαδικών Εξετάσεων από το 1992 και «μετρά» 35 χρόνια στον Εθνικό Οργανισμό Εξετάσεων. Στο «τιμόνι» του ΕΟΕ βρίσκεται εδώ και δώδεκα χρόνια. Η θητεία του παρατάθηκε προ ολίγων ημερών μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ως κίνηση μετάβασης στο νέο σύστημα, προκειμένου αφενός να αποφευχθούν δυσλειτουργίες και καθυστερήσεις στην ομαλή εξέλιξη των φετινών Πανελλαδικών Εξετάσεων και αφ’ ετέρου γιατί ενδεχομένως να αλλάξει ο Οργανισμός, αναλόγως το τελικό αποτέλεσμα της νομοθετικής πρωτοβουλίας του Εθνικού Διαλόγου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Συναισθηματική Διαθεσιμότητα: Τι σημαίνει να είσαι πραγματικά παρών στη ζωή σου – Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Υπάρχουν άνθρωποι που είναι «εκεί», αλλά δεν είναι παρόντες, ακόμη κι αν λειτουργούν, ανταποκρίνονται, μιλούν, αποφασίζουν. Κι όμως, κάτι λείπει: μια αίσθηση ζωντάνιας, μια ουσιαστική συναισθηματική επαφή με τον εαυτό και τους άλλους, ένα βίωμα ότι όντως συμμετέχουν στη ζωή τους και δεν την παρακολουθούν απλώς να περνά. Αυτό το κάτι, στην ψυχολογία, ονομάζεται συναισθηματική διαθεσιμότητα και δεν είναι ούτε αυτονόητο ούτε δεδομένο.

Η συναισθηματική διαθεσιμότητα δεν αφορά το αν κάποιος «νιώθει έντονα», αλλά το αν μπορεί να είναι παρών σε ό,τι νιώθει, χωρίς να το αποφεύγει, να το καταπιέζει ή να το διανοητικοποιεί. Είναι μια στάση ζωής που επηρεάζει βαθιά την αυτοβελτίωση, τη θεραπευτική διαδικασία και τελικά την ποιότητα της καθημερινής μας εμπειρίας.

Τι είναι πραγματικά η συναισθηματική διαθεσιμότητα

Συναισθηματικά διαθέσιμος δεν είναι ο άνθρωπος που είναι πάντα «ανοιχτός» ή «θετικός», αλλά εκείνος που μπορεί να μείνει σε επαφή με το εσωτερικό του βίωμα ακόμη κι όταν αυτό είναι δύσκολο, αντιφατικό ή επώδυνο. Πρόκειται για την ικανότητα να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας τη στιγμή που εμφανίζονται, να τους δίνουμε χώρο και νόημα, αντί να τα σπρώχνουμε στο περιθώριο.

Στην ψυχοθεραπεία, η συναισθηματική διαθεσιμότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση αλλαγής. Όχι γιατί «πρέπει» να νιώσουμε κάτι συγκεκριμένο, αλλά γιατί χωρίς επαφή με το συναίσθημα, η εμπειρία παραμένει επίπεδη και η κατανόηση επιφανειακή. Δεν θεραπευόμαστε επειδή καταλαβαίνουμε, αλλά επειδή σχετιζόμαστε με αυτό που καταλαβαίνουμε.

Όταν η απουσία γίνεται τρόπος ζωής

Πολλοί άνθρωποι φτάνουν σε έναν ψυχολόγο ή ψυχοθεραπευτή λέγοντας: «Δεν νιώθω κάτι έντονο, απλώς νιώθω άδειος» ή «Ξέρω τι μου συμβαίνει, αλλά δεν με αγγίζει». Αυτή η συναισθηματική απόσταση συχνά δεν είναι επιλογή, αλλά αποτέλεσμα μακροχρόνιας προσαρμογής. Όταν, κάποτε, το συναίσθημα δεν χωρούσε -δεν γινόταν αποδεκτό, δεν είχε χώρο, δεν ήταν ασφαλές- τότε ο άνθρωπος έμαθε να λειτουργεί χωρίς αυτό.

Η δυσκολία δεν βρίσκεται στην έλλειψη συναισθημάτων, αλλά στην αποσύνδεση από αυτά. Και αυτή η αποσύνδεση μπορεί να μοιάζει με σταθερότητα, ψυχραιμία ή «λογική», στην πραγματικότητα όμως συχνά συνοδεύεται από εσωτερική κόπωση, έλλειψη νοήματος και δυσκολία στις σχέσεις.

Συναισθηματική διαθεσιμότητα και αυτοβελτίωση

Η αυτοβελτίωση, χωρίς συναισθηματική διαθεσιμότητα, κινδυνεύει να μετατραπεί σε έναν ακόμα μηχανισμό ελέγχου: στόχοι, τεχνικές, πειθαρχία, «δουλειά με τον εαυτό». Όλα αυτά μπορεί να είναι χρήσιμα, αλλά δεν αρκούν. Γιατί η ουσιαστική αλλαγή δεν συμβαίνει μόνο στο επίπεδο της συμπεριφοράς, αλλά στο επίπεδο της σχέσης με τον εαυτό.

Όταν είμαστε συναισθηματικά διαθέσιμοι, αρχίζουμε να ακούμε τι πραγματικά μας κινεί και τι μας μπλοκάρει. Δεν πιέζουμε τον εαυτό μας να «βελτιωθεί», αλλά τον συνοδεύουμε να κατανοήσει. Και αυτή η διαφορά είναι καθοριστική.

Ο ρόλος της ψυχοθεραπείας

Η ψυχοθεραπεία προσφέρει ένα πλαίσιο όπου η συναισθηματική διαθεσιμότητα μπορεί να αναπτυχθεί σταδιακά, με ασφάλεια και χωρίς βιασύνη. Ο θεραπευτικός χώρος δεν ζητά από τον άνθρωπο να νιώσει κάτι συγκεκριμένο· ζητά μόνο να είναι όσο μπορεί παρών σε αυτό που ήδη υπάρχει.

Μέσα από αυτή τη διαδικασία, ο θεραπευόμενος μαθαίνει να αντέχει το συναίσθημα, να το αναγνωρίζει και τελικά να το ενσωματώνει. Και τότε η αλλαγή παύει να είναι στόχος και γίνεται φυσικό επακόλουθο.

Κλείνοντας

Η συναισθηματική διαθεσιμότητα δεν είναι αδυναμία, ούτε υπερευαισθησία. Είναι εσωτερική παρουσία. Είναι το να ζεις τη ζωή σου από μέσα προς τα έξω, αντί να την διαχειρίζεσαι απ’ έξω προς τα μέσα. Και αν κάτι μπορεί να αποτελέσει κοινό τόπο ανάμεσα στην αυτοβελτίωση και την ψυχοθεραπεία, αυτό είναι ακριβώς αυτή η ήσυχη, βαθιά, ανθρώπινη παρουσία στον εαυτό.

Γράφει ο Ψυχολόγος – Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας