Η καλλιέργεια της αγριοαγκινάρας αποτελεί μια επαναστατική πρόταση για την ελληνική γεωργία, μετατρέποντας ένα εξαιρετικά ανθεκτικό πολυετές ζιζάνιο σε μια από τις πλέον αποδοτικές ενεργειακές πηγές παγκοσμίως.
Σύμφωνα με πολυετή πειραματικά δεδομένα του Εργαστηρίου Γεωργίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας σε πολλές ελληνικές περιοχές, τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και διευθυντής του Εργαστηρίου κ. Νίκος Δαναλάτος, το κόστος παραγωγής περιορίζεται σε λιγότερο από 25 ευρώ ανά τόνο ξηρής ουσίας, καθώς η καλλιέργεια απαιτεί προετοιμασία εδάφους και σπορά μόνο μία φορά ανά δεκαετία, με μοναδικές ετήσιες δαπάνες τη συγκομιδή και τη μεταφορά. Η θερμογόνος δύναμη της ξηρής βιομάζας μετρήθηκε από 17,5 GJ/t (χωρίς σπόρους) έως 21-22 GJ/t (με τους σπόρους), οδηγώντας σε ένα κόστος παραγόμενης θερμικής ενέργειας στο αγρόκτημα της τάξης των 1,3 ευρώ/GJ. Ακόμα και αν συμπεριληφθεί το κέρδος του αγρότη (με τιμή πώλησης 85-95 ευρώ/t) και το κόστος παραγωγής βιοκαυσίμου υπό την μορφη πελέτας ή μπριγκέτας, η τελική τιμή ενέργειας παραμένει κάτω από 8 ευρώ/GJ, τη στιγμή που η αντίστοιχη τιμή του πετρελαίου στην Ελλάδα σήμερα είναι 2 ευρώ/lt που σημαίνει περί τα 28 ευρώ/GJ χωρίς τον φόρο ειδικής κατανάλωσης και τον ΦΠΑ.
Το ενεργειακό ισοζύγιο της αγριοαγκινάρας είναι εντυπωσιακό, σύμφωνα με τον ίδιο, φτάνοντας το 1:27 (κατά μέσο όρο 1:25-30), υπερέχοντας συντριπτικά έναντι άλλων βιοκαυσίμων, όπως η βιοαιθανόλη από αραβόσιτο (1:1,3) και το βιοντίζελ από ελαιοκράμβη (1:2,5), γεγονός που την καθιστά μακράν την πιο αποδοτική ενεργειακή καλλιέργεια σε παγκόσμια κλίμακα.
Σε επίπεδο αποδόσεων, το φυτό παράγει 1,2-1,6 τόνους ξηράς βιομάζας ανά στρέμμα σε ξηρικές συνθήκες, ενώ με μόλις 2-3 αρδεύσεις από τα μέσα Απριλίου έως τα τέλη Μαΐου (όπου νερό άρδευσης είναι διαθέσιμο και στην ημιξηρική ζώνη), η παραγωγή μπορεί να ξεπεράσει τους 2,5 t/στρ. Οι αποδόσεις αυτές μεταφράζονται σε 600-800 κιλά ισοδύναμου πετρελαίου (TOE) ανά στρέμμα για τις ξερικές καλλιέργειες και πάνω από 1,25 τόνους για τις αρδευόμενες, επιτυγχάνοντας σημαντικούς λόγους εκροών/εισροών στην εκμετάλλευση.
Πέρα από την παραγωγή βιομάζας για πέλετ, οι σπόροι (15-20% της βιομάζας) περιέχουν 25% έλαιο κατάλληλο για βιοντίζελ, ενώ η υψηλή περιεκτικότητα σε κυτταρίνη και ημικυτταρίνη επιτρέπει τη μελλοντική παραγωγή βιοαιθανόλης δεύτερης γενιάς. Επιπλέον, το φυτό περιέχει την ουσία κυναρίνη, η οποία έχει φαρμακευτικές ιδιότητες για τη βελτίωση της ηπατικής λειτουργίας και τη μείωση της χοληστερόλης.
Περιβαλλοντικά, η αγριοαγκινάρα προσφέρει σημαντικά οφέλη, όπως τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου κατά 3,2 kg CO2 ανά κιλό βιοντίζελ και τη μείωση των εκπομπών οξειδίων του θείου κατά 99%. Η καλλιέργεια απαιτεί ελάχιστο άζωτο (0-50 kg N/ha), περιορίζοντας τη νιτρορύπανση των υδάτων, ενώ το πυκνό της φύλλωμα, που αναπτύσσεται ταχύτατα μετά τις πρώτες βροχές του Οκτωβρίου, προστατεύει το έδαφος από τη διάβρωση και την ερημοποίηση, φαινόμενα που απειλούν πάνω από το 35% των μεσογειακών περιοχών. Για να καταλήξει τονίζοντας ο κ. Δαναλάτος:
«Οικονομικά, η αντικατάσταση 2 εκατ. στρεμμάτων σιτηρών σε ημιορεινές περιοχές της ημιξηρικής ζώνης που βρίσκονται υπό το καθεστώς διάβρωσης, ερημοποίησης και εγκατάληψης, με αγριοαγκινάρα, θα μπορούσε να παράγει 1 εκατομμύριο TOE ετησίως ή το 12% των ενεργειακών αναγκών της χώρας (αν εξαιρεθεί το καύσιμο κίνησης). Αυτό θα έδινε μεγάλη διέξοδο στο ήδη μεγάλο γεωργικό πρόβλημα της χώρας, θα δημιουργούσε χιλιάδες θέσεις εργασίας μέσω 40-50 εργοστασίων επεξεργασίας, συντήρησης και εμπορίου και θα προσέφερε στους καταναλωτές στερεά βιοκαύσιμα (πέλετ, μπρικέτες) σε τιμές πολύ χαμηλότερες από αυτές του πετρελαίου ακόμα και αν επιβληθεί ο ίδιος ειδικός φόρος κατανάλωσης και προστιθέμενης αξίας, μεγιστοποιώντας την προστιθέμενη αξία από την παραγωγή ελληνικού βιοκαυσίμου στην ελληνική γη από ελληνικά χέρια».
Αποστόλης Ζώης
* Φωτογραφία - ΑΠΕ-ΜΠΕ/Απ.Ζώης
ΑΠΕ-ΜΠΕ
