Συνέντευξη του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη στον ραδιοσταθμό ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ 90,1 FM με τους δημοσιογράφους Χριστίνα Κοραή και Δημήτρη Τάκη

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Καλημέρα σας, κ. Μαρινάκη! Γελάμε πολύ και κλαίμε βασικά. Τώρα, μήπως αρχίσετε κι εσείς στη Ν.Δ. να κλαίτε γιατί το χαστούκι ήταν γερό και συνήθως η Ν.Δ. είναι ένα κόμμα, που όταν τρώει πολιτικά χαστούκια, μετά αρχίζει η εσωστρέφεια, η μουρμούρα, οι εσωτερικές αμφισβητήσεις, η κριτική η έντονη κλπ.;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Νομίζω ότι έχει σημασία να δούμε όλη την εικόνα. Η εικόνα όλη λέει δύο πράγματα ταυτόχρονα. Το ένα είναι ότι είχαμε μία σημαντική νίκη ως προς τη διαφορά, η οποία δεν έχει καταγραφεί μεγαλύτερη, αλλά δεν μπορεί κανείς να θεωρήσει ότι πετύχαμε τον στόχο μας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σωστά!

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Και θα σταθώ περισσότερο στο δεύτερο σκέλος του μηνύματος. Δεδομένου του γεγονότος ότι σε σχέση με τον στόχο που είχαμε βάλει απείχαμε πολύ, του 33%, και το κυριότερο, πέραν του ποσοστού, ένα πολύ μεγάλο μέρος του κόσμου, που μας ψήφισε πριν από έναν χρόνο απείχε -είτε κατά κανόνα απείχε. Που σημαίνει ότι σίγουρα δεν θεώρησε ότι κάποια εναλλακτική είναι καλύτερη από εμάς. Αλλά, είναι αυτό που λέμε «έκατσε στην άκρη, έκατσε στο σπίτι του», περιμένοντας να δει από εμάς τα επόμενα τρία χρόνια, από αύριο κιόλας, να συνεχίσουμε τα καλά που κάνουμε, αλλά να αλλάξουμε αυτά τα οποία ενοχλούν αυτό τον κόσμο. Είναι μια ανάλυση, που προφανώς…

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πώς θα τα αλλάξετε; Τι θα κάνει ο Πρωθυπουργός; Θα κάνει ανασχηματισμό;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Είναι μια ανάλυση… Κοιτάξτε να δείτε, να βάλουμε λίγο και τη μεγάλη εικόνα, και στο θέμα της Ν.Δ.. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξελέγη το 2016 Πρόεδρος της Ν.Δ. και σε χρόνια πρωτοφανών κρίσεων κατάφερε, κερδίζοντας και χτίζοντας μέρα με τη μέρα μια σχέση εμπιστοσύνης με τους πολίτες, με βασικό του χαρακτηριστικό να ακούει τις ανησυχίες τους, τα παράπονά τους και να διορθώνει εν κινήσει προβλήματα και ζητήματα, να πετύχει τις περισσότερες νίκες. Κι αυτή ακόμη ήταν η πέμπτη νίκη με τη μεγαλύτερη διαφορά, γιατί ποτέ δεν κρύφτηκε πίσω από τα προβλήματα. Να είστε σίγουροι, λοιπόν, ότι το χτεσινό αποτέλεσμα εμείς θα το ακούσουμε πάρα πολύ σοβαρά και πρώτος ο Πρωθυπουργός. Θα το αναλύσουμε όσο πιο γρήγορα μπορούμε. Δεν θα μηδενίσουμε γιατί η χώρα δεν έχει καμία σχέση με την Ελλάδα το 2019, αλλά δεν πρόκειται να κρύψουμε κάτω από το χαλί αυτά τα οποία ενοχλούν τον κόσμο.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Εν κινήσει τι σημαίνει, κ. Μαρινάκη; Γιατί θεωρείτε ότι αυτός ο κόσμος γύρισε την πλάτη ή τιμώρησε, θέλησε να στείλει ένα μήνυμα στη Ν.Δ., στην Κυβέρνηση;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Ένας παράγοντας σίγουρα που δεν μπορούμε να υποτιμήσουμε καθόλου, είναι γιατί οι ευρωεκλογές, επειδή δεν βγάζουν κυβέρνηση, ο κόσμος νιώθει ότι είναι πολύ πιο άνετος να στείλει μηνύματα είτε δια της αποχής του είτε μέσω μιας άλλης επιλογής. Σίγουρα η συσσωρευμένη πίεση των νοικοκυριών από την ακρίβεια, παρά το γεγονός ότι τα εισοδήματα έχουν αυξηθεί, αποτυπώθηκε σίγουρα και αυτό στην κάλπη. Όταν στις δημοσκοπήσεις ο άλλος σου λέει μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η ακρίβεια και εσύ χάνεις ένα μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων σου στην αποχή, που σημαίνει ότι δεν «αγοράζουν» τις μαγικές συνταγές της Αντιπολίτευσης. Γιατί παράλληλα με την αποδοκιμασία δια της αποχής και το καμπανάκι στην Κυβέρνηση από κάποιο μέρος των ψηφοφόρων μας, χτες είχαμε και την οριστική αποδοκιμασία της λογικής των μαγικών συνταγών και των λεφτόδεντρων της Αντιπολίτευσης. Αυτό μας ενδιαφέρει λίγο εμάς, γιατί δεν μας αφορά.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Φυσικά.

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Αλλά τι είπε, επίσης, χθες ο κόσμος; Κάθομαι λίγο στην άκρη να δω τι θα κάνεις σε πέντε ζητήματα, όπως, ας πούμε η Υγεία, όπου κι εκεί έχουν γίνει πράγματα, αλλά προφανώς ο κόσμος θέλει περισσότερα. Κάθομαι, λοιπόν, κι εγώ στην άκρη…

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η ακρίβεια δεν είναι ένα θέμα;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Δεν αγοράζω τη λογική του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ, ότι με πέντε κινήσεις λύνονται όλα. Ο κόσμος, επίσης, μας είπε και κάτι άλλο. Από εσάς περιμένω μόνο. Δεν περιμένω από κανένα άλλο κόμμα. Άρα, πρέπει εσείς να τρέξετε πιο γρήγορα μεγάλες αλλαγές και μεγάλες μεταρρυθμίσεις. Και σίγουρα υπήρχαν και παράπονα μεμονωμένα κατηγοριών πολιτών, από κάποια συγκεκριμένα νομοσχέδια.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Εννοείτε τα ομόφυλα ζευγάρια;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Κοιτάξτε να δείτε, θεωρώ ότι επειδή έχει γίνει πολλή συζήτηση για το συγκεκριμένο θέμα -εγώ δεν θα κρύψω τα λόγια μου- θα κρύβαμε κάτω από το χαλί το θέμα αν λέγαμε ότι δεν υπήρχε κόσμος που απογοητεύτηκε από αυτήν την επιλογή. Είναι δεδομένο ότι υπήρχε κόσμος ο οποίος απογοητεύτηκε, στεναχωρήθηκε, δεν κατάλαβε, δεν ήταν έτοιμος, ήταν αντίθετος, διαφώνησε με αυτήν την επιλογή. Είναι δεδομένο, το είδαμε σε όλη την Ελλάδα. Πιστεύω, όμως, ότι η μεγάλη εικόνα -χωρίς να υποτιμώ τη δυσαρέσκεια ενός μέρους παραδοσιακού κομματιού της Νέας Δημοκρατίας γι’ αυτό το θέμα, δεν το υποτιμώ και πρέπει να κάτσουμε να μιλήσουμε με αυτούς τους ανθρώπους- ότι ποτέ δεν φταίει ο άλλος που κάθεται λίγο στην άκρη. Πρέπει εσύ να του εξηγήσεις και να κάνεις και παραδοχές και να είσαι σίγουρος ότι θα γίνουν. Αλλά, νομίζω, η μεγάλη εικόνα είναι ότι πρόκειται για ένα νομοσχέδιο, το οποίο στο τέλος της ημέρας δεν επηρεάζει και την καθημερινότητα των πολιτών. Θεωρώ ότι η Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη έδειξε το δρόμο τα τελευταία πέντε χρόνια σε πολύ μεγάλα θέματα. Αυτά δηλαδή δείχνουν το δρόμο. Παράδειγμα σας λέω, η ψηφιακή μεταρρύθμιση, οι πενήντα μειώσεις φόρων για τους ελεύθερους επαγγελματίες, για τους μισθωτούς που συνεχίζουν και τη δεύτερη τετραετία και πρέπει να συνεχίσουν…

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Απλώς, ξέρετε, κύριε Μαρινάκη, εμένα το τελευταίο διάστημα μου έλεγαν δεν θα ψηφίσω Νέα Δημοκρατία. Τους έλεγα γιατί; Βέβαια, δεν μου έλεγαν ότι θα πάνε και σε άλλο κόμμα, μου έλεγαν δεν πάω καθόλου να ψηφίσω. Για το φορολογικό, αυτό το τεκμαρτό στους ελεύθερους επαγγελματίες, έπαιξε. Καλά έκανε η Κυβέρνηση και το έβαλε για να ξέρετε. Δεν μπορούμε να ζητάμε, να κλαίμε, ας πούμε, όταν πηγαίνουμε στο Νοσοκομείο γιατί έχει ράντζο και να μην πληρώνουμε φόρους.

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Πιάσατε ένα από τα κρίσιμα θέματα. Η κυβέρνηση ξεκίνησε από μία πολύ σοβαρή παραδοχή. Δεν μπορούσαμε ν’ αφήνουμε το φαινόμενο, ένα μεγάλο ποσοστό των ελεύθερων επαγγελματιών να πληρώνει κάτω από τον κατώτατο μισθό. Όμως, παρά το γεγονός ότι είχε μειώσει ήδη 50 φόρους -οι περισσότεροι εκ των οποίων αφορούσαν και τους ελεύθερους επαγγελματίες, ο ΕΝΦΙΑ αφορά όλους τους πολίτες και το μείωσε 35%- εκείνη τη στιγμή δεν εξηγήθηκε σωστά; Ίσως δεν μπήκανε κάποια κριτήρια; Δεν θέλω αυτή τη στιγμή να κάνω κριτική σ’ ένα νομοσχέδιο, γιατί, προσέξτε, θα τα δούμε όλα σε ένα σημείο. Η αλήθεια είναι, όμως, ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες δυσαρεστήθηκαν. Αυτό δεν μπορούμε να το κρύψουμε. Αν το κρύψουμε, στρουθοκαμηλίζουμε. Εμείς δεν θα στρουθοκαμηλίσουμε.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μάλιστα.

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Θα δούμε, θα δούμε, γιατί δεν μπορούμε να ακυρώνουμε μια μεταρρύθμιση συνολικά. Γιατί για να γίνουν μεγάλες αλλαγές, πρέπει να αναλαμβάνεις και ένα πολιτικό κόστος. Σημασία έχει να δούμε τι πρέπει να αλλάξουμε σε αυτά που πρέπει να αλλάξουμε, είτε είναι ένα νομοσχέδιο είτε είναι μία επιλογή, και πόσο πιο γρήγορα πρέπει να τρέξουμε αυτά που είναι όντως προς τη σωστή κατεύθυνση. Δηλαδή, το ότι αυξάνεται το εισόδημα των πολιτών είναι δεδομένο. Το ότι βελτιώνονται τα νοσοκομεία είναι δεδομένο, αλλά πρέπει να γίνουν πιο γρήγορα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πάντως, δεν μέτρησαν αυτά πιο πολύ, όμως. Αυτό είναι.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Να ρωτήσω κάτι. Κύριε Μαρινάκη, από τότε που ο Κυριάκος Μητσοτάκης έγινε Αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας, όπως είπατε και εσείς, το 2016, πάντα οι εκλογικές αναμετρήσεις είχαν ανοδική πορεία. Είναι η πρώτη φορά που η Νέα Δημοκρατία χάνει. Χάνει και σημαντικά και από τον στόχο που είχε βάλει ο ίδιος και από το ποσοστό της. Θεωρείτε ότι μπορεί ο κ. Μητσοτάκης να αναγκαστεί από εδώ και πέρα σε εσωτερικούς συμβιβασμούς; Και, ενδεχομένως, αυτοί οι συμβιβασμοί να τεθούν και από τους δύο πρώην πρωθυπουργούς του κόμματός σας, που δεν πήραν καθόλου μέρος στην προεκλογική εκστρατεία και δεν έβγαλαν ούτε καν μια ανακοίνωση στήριξης, όπως έγινε με τον κ. Παπανδρέου και τον κ. Σημίτη; Θέλω να πω, μπορεί ο κ. Μητσοτάκης, υπό προϋποθέσεις, να είναι όμηρος πια εσωτερικών ισορροπιών στη Νέα Δημοκρατία;

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Η απάντηση είναι όχι. Δεν θέλω και ως ένας άνθρωπος που είναι από μικρός στη Νέα Δημοκρατία -και είχα και την τιμή να είμαι και Γραμματέας του κόμματος, ο νεότερος στην ιστορία- να σχολιάσω επιλογές ή μη επιλογές ή μη κινήσεις πρώην Προέδρων. Δεν θα το έκανα ποτέ. Ο καθένας έχει τη γνώμη του, όπως κι εγώ έχω τη δική μου, αλλά δεν θέλω να πω κάτι γι’ αυτό. Θα σας πω, όμως, ότι όσες φορές στο παρελθόν, με πολύ πιο αρνητικά αποτελέσματα από μια πρωτιά με 14 μονάδες, ακόμη και με το μικρό ποσοστό που πήραμε σε σχέση με αυτό που περιμέναμε –άρα, ένα ποσοστό το οποίο είναι 14 μονάδες από τον δεύτερο. Θα σας θυμίσω το 2014 στις ευρωεκλογές πήραμε 23%, η Νέα Δημοκρατία έχει πάρει και 18%. Όσες φορές ερμηνευτήκαν αυτά τα αποτελέσματα ως ευκαιρία για συμβιβασμούς, τότε πήγαμε πιο κάτω στη συνέχεια. Ή, τέλος πάντων, δεν λύσαμε το πρόβλημα. Θωρώ ότι, προφανώς, ο Πρωθυπουργός ξέρει καλύτερα απ’ όλους και αξιολογεί την αποτελεσματικότητα κάθε συνεργάτη του και κάθε κυβερνητικού στελέχους. Δεν μπορώ εγώ να σας πω τι θα κάνει και τι δεν θα κάνει και δεν το ξέρω και δεν θα έπρεπε να το ξέρω. Αλλά νομίζω ότι πιο πολύ πρέπει να ακούσουμε την κοινωνία. Όπως κάνει από τη στιγμή που έγινε Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και έχει καταφέρει και την παραδοσιακή βάση της Νέας Δημοκρατίας, στις μεγάλες μάχες, να την έχει μαζί του, αλλά και ανθρώπους οι οποίοι ψήφισαν για πρώτη φορά το 2019 ή το 2023 να είναι μαζί μας. Τι θέλω να πω: Δεν πρέπει να κάνουμε απλοϊκές αναλύσεις και να πούμε «α, ξεχάσαμε τους δεξιούς γιατί»…

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ε, ναι, γιατί προς τα εκεί πήγαν όμως. Οι δεξιοί έφυγαν προς τη Δεξιά.

Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Κυρία Κοραή, αυτό το ένα εκατομμύριο ανθρώπων δεν πήγαν σε κάποιο άλλο κόμμα. Και, προφανώς, δεν είναι συγκρίσιμες οι βουλευτικές με τις ευρωεκλογές. Αλλά, εν πάση περιπτώσει, είναι άνθρωποι οι οποίοι περιμένουν από εμάς να λύσουμε ακόμα περισσότερα προβλήματα και να γίνουμε ακόμα πιο αποτελεσματικοί. Θεωρώ ότι δεν προσδιορίζονται τόσο με ταμπέλες του παρελθόντος. Αυτό που διακρίνει τον Κυριάκο Μητσοτάκη από τότε που θυμάμαι εγώ τον εαυτό μου, είναι ότι έχει μάθει να ακούει τα αρνητικά, να διορθώνει λάθη και στο τέλος να απολογείται μόνο στους πολίτες. Αυτό θα κάνει κι αυτή τη φορά και οι πολίτες θα τον κρίνουν.

Η άνοδος της άκρας δεξιάς, η αποδυνάμωση του Εμανουέλ Μακρόν, το αβέβαιο μέλλον της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η πτώση των οικολόγων, η άνοδος της συμμετοχής: πέντε συμπεράσματα από τις ευρωεκλογές.

Άνοδος της άκρας δεξιάς, που παραμένει διχασμένη

Η άκρα δεξιά σημείωσε αδιαμφισβήτητα άνοδο στις ευρωεκλογές, με τον Εθνικό Συναγερμό να κυριαρχεί στη Γαλλία, όπως και το FPO στην Αυστρία. Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) βρέθηκε στη δεύτερη θέση, μπροστά από τους Σοσιαλδημοκράτες του καγκελαρίου Όλαφ Σολτς.

Ωστόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα κόμματα της άκρας δεξιάς παραμένουν διαιρεμένα σε δύο ομάδες. Στη μία πλευρά βρίσκεται η ομάδα Ταυτότητα και Δημοκρατία γύρω από το κόμμα της Μαρίν Λεπέν από το οποίο πρόσφατα αποκλείστηκε το AfD λόγω των σκανδάλων που το συγκλόνισαν. Από την άλλη είναι οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές γύρω από το πολωνικό κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), το οποίο έχασε από το φιλοευρωπαϊκό κόμμα του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ, και τα Αδέλφια της Ιταλίας της Τζόρτζια Μελόνι που ενισχύθηκαν.

«Δεν μπορούμε να πούμε ότι πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική άνοδο. Είναι μια τάση που παρατηρείται εδώ και πολλές εκλογές», εξηγεί η Κριστίν Βερζέ αντιπρόεδρος του ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ, εκτιμώντας ωστόσο ότι τα ακροδεξιά κόμματα δεν είναι σε θέση να μπλοκάρουν το κοινοβουλευτικό έργο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Οι περισσότεροι ειδικοί δεν θεωρούν πιθανή τη συνεργασία των ακροδεξιών κομμάτων, κάτι που θα τους επέτρεπε να αποκτήσουν μεγαλύτερο βάρος  στην ευρωβουλή.

Το πολωνικό PiS δεν θα δεχθεί ποτέ να συνεργαστεί με τον Εθνικό Συναγερμό, τονίζει η Βερζέ η οποία επίσης εκτιμά ότι είναι «πολύ πιθανό» τα υπόλοιπα ακροδεξιά κόμματα «να εξακολουθήσουν να διατηρούν ένα διαχωριστικό τείχος γύρω το AfD».

Ο Μακρόν αποδυναμωμένος;

Οι Γάλλοι ψηφοφόροι τιμώρησαν τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος αποφάσισε να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση. Το κόμμα του Μακρόν, η Αναγέννηση, συγκέντρωσε περίπου το 15% των ψήφων, πολύ πίσω από το 32% του Εθνικού Συναγερμού.

Η ισχύς του Γάλλου προέδρου θα πληγεί καθώς το κόμμα του θα διαθέτει λιγότερους ευρωβουλευτές και άρα μικρότερη επιρροή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Όμως στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο εκπροσωπεί τις 27 χώρες μέλη της ΕΕ, ο Μακρόν παραμένει σημαντικός παράγοντας ανεξαρτήτως του αποτελέσματος των εκλογών.

«Η Γαλλία παραμένει μια μεγάλη χώρα με έναν πρόεδρο που διαθέτει μεγάλη εξουσία», διαβεβαιώνει η Βερζέ. Το ίδιο ισχύει και για τον Γερμανό καγκελάριο, το κόμμα του οποίου υπέστη αντίστοιχη ήττα συγκεντρώνοντας μόλις το 14% των ψήφων. Παρ’ όλα αυτά το βάρος της Γερμανίας στην ΕΕ δεν θα μειωθεί.

Αβέβαιο μέλλον για τη φον ντερ Λάιεν

Η απερχόμενη πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανήκει στους συντηρητικούς του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, το οποίο ενίσχυσε τη θέση του ως η μεγαλύτερη ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ο συνασπισμός των σοσιαλδημοκρατών, των φιλελεύθερων και των συντηρητικών που την εξέλεξε στην προεδρία της Κομισιόν το 2019 διαθέτει και πάλι την πλειοψηφία στο ευρωκοινοβούλιο με περισσότερες από 400 έδρες σε σύνολο 720.

«Ο κεντρώος συνασπισμός παραμένει το πιο πιθανό αποτέλεσμα των εκλογών, κατά συνέπεια η ΕΕ θα συνεχίσει να λειτουργεί όπως πριν», επεσήμανε η Χέδερ Γκραμπ του ινστιτούτου Μπρίγκελ.

Ωστόσο, αν και η φον ντερ Λάιεν «διαθέτει την πλειοψηφία στα χαρτιά», βρίσκεται «στην κόψη του ξυραφιού», προσθέτει. «Οι ειδικοί εκτιμούν ενδέχεται να χάσει περίπου το 10% των ψήφων» λόγω των διαφωνούντων, κάτι που θα θέσει σε κίνδυνο την επανεκλογή της.

Οι Πράσινοι

«Οι Πράσινοι είναι ξεκάθαρα οι χαμένοι των εκλογών μαζί με τον Μακρόν», υπογραμμίζει ο Φρανσέσκο Νικόλι του Μπρίγκελ. Έχασαν περίπου 20 έδρες και θα διαθέτουν λίγους περισσότερες από 50 ευρωβουλευτές.

Στις εκλογές του 2019 το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής είχε κυριαρχήσει, όμως σήμερα οι ψηφοφόροι ανησυχούν περισσότερο για την ασφάλεια, εν μέσω πολέμου στην Ουκρανία, και για τον πληθωρισμό.

«Οι Πράσινοι δεν κατάφεραν να απαντήσουν σε αυτό το αίτημα», εκτιμά ο Νικόλι. Αντιθέτως, οι ιδέες τους για το περιβάλλον, που προκαλούν μεγαλύτερο κόστος για τους καταναλωτές, απώθησαν τους ψηφοφόρους.

Αύξηση της συμμετοχής

Περίπου το 51% των 360 εκατ. ψηφοφόρων που κλήθηκαν στις κάλπες ψήφισαν σε αυτές τις ευρωεκλογές. Πρόκειται για μικρή άνοδο σε σχέση με το 2019, όταν παρατηρήθηκε μεγάλη αύξηση της συμμετοχής και το πιο υψηλό ποσοστό από το 1994.

«Είναι ένα μάλλον καλό μήνυμα για τη δημοκρατία και τη νομιμοποίηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου», σημειώνει η Βερζέ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ