Ρεπορτάζ: Βασίλης Σιμόπουλος
Ο κ. Ζαγοράκης δέχθηκε πρόθυμα να φωτογραφηθεί με τα παιδιά που τον αποθέωναν διαρκώς. Επίσης ευγενικά δέχθηκε να κάνει δηλώσεις μπροστά στην κάμερα του Έμβολος.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 οι χρεωστικές κάρτες σύμφωνα με στοιχεία από την ΕΕΤ μόλις και ξεπερνούσαν σε αριθμό τις 360.000 ενώ οι πιστωτικές είχαν ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο σε αριθμό.
Με την μερική απελευθέρωση της καταναλωτικής πίστης στην Ελλάδα, το 1994, και την πλήρη στις αρχές της δεκαετίας του 2000 ο αριθμός των πιστωτικών και χρεωστικών καρτών άρχισε να γνωρίζει ραγδαία ανάπτυξη. Με αποτέλεσμα στα τέλη του 2004 οι πιστωτικές κάρτες να ξεπεράσουν σε αριθμό τα 5,4 εκατ. και οι χρεωστικές τα 5,3 εκατ.
Η δεκαετής οικονομική κρίση που ακολούθησε φρέναρε τον ρυθμό ανάπτυξης τους, έδαφος όμως που υπερκαλύφθηκε με δύο καθοριστικά γεγονότα : την επιβολή των capital controls τα μέσα του 2015 και την πανδημία με τα lock down σε διεθνές και εγχώριο επίπεδο το 2020.. Γεγονότα που οδήγησαν στην καθολική σχεδόν χρήση των καρτών πληρωμών από το σύνολο σχεδόν του πληθυσμού.
Πού βρισκόμαστε όμως σήμερα και ποιες είναι οι τάσεις;
Οι κάρτες πληρωμών αποτελούν σήμερα ένα σταθερό μέσο διενέργειας συναλλαγών πληρωμών όπως παρατηρείται από τη συνεχιζόμενη αύξηση τόσο του αριθμού όσο και της αξίας τους το 2023. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία από την ΤτΕ, το Δεκέμβριο του 2023 ο συνολικός αριθμός των ενεργών καρτών πληρωμών σε κυκλοφορία ανήλθε σε 20,7 εκατομμύρια.
Αναλύοντας τις επιμέρους κατηγορίες καρτών:
– Παρατηρείται οριακή αύξηση του αριθμού των χρεωστικών καρτών κατά 0,1% σε 17,6 εκατ. κάρτες.
– Ο αριθμός των προπληρωμένων καρτών, εμφάνισε οριακή μείωση 1% σε σχέση με το Δεκέμβριο του 2023 και ανήλθε σε 2,3 εκατομμύρια.
– Σε ό,τι αφορά τον αριθμό των πιστωτικών καρτών παρατηρείται αύξηση κατά 4%, με τον αριθμό αυτών να ανέρχεται σε 3,1 εκατ. κάρτες,
– Η αύξηση του αριθμού έκδοσης των εικονικών καρτών κατά 8% σε σχέση με το προηγούμενο έτος 2022, σε 136.000 κάρτες το τέλος του 2023.
Ο συνολικός αριθμός συναλλαγών με κάρτες πληρωμών το 2023 αυξήθηκε σε 2.211 εκατ., από 1.930 εκατ. το 2022 (μεταβολή +15%). Κατ’ αντιστοιχία, η συνολική αξία των συναλλαγών με κάρτες πληρωμών ανήλθε σε 103 δισεκ. ευρώ από 94 δισεκ. ευρώ, αυξημένη κατά 9% συγκριτικά με το προηγούμενο έτος
Από την ανάλυση των στοιχείων ανά είδος κάρτας, σύμφωνα με στοιχεία της ΤτΕ, προκύπτει η αύξηση του αριθμού συναλλαγών με χρεωστικές κάρτες σε 2.042 εκατ., από 1.775 εκατ. το 2022 (μεταβολή +15%). Οι χρεωστικές κάρτες εξακολουθούν να συμμετέχουν με ποσοστό 92% στο συνολικό αριθμό συναλλαγών με όλα τα είδη καρτών πληρωμών.
Αντίστοιχα, αύξηση παρουσιάζει και ο αριθμός των συναλλαγών με πιστωτικές κάρτες κατά 9% ο οποίος ανήλθε σε 169 εκατ., από 154 εκατ. το 2022, ενώ το ποσοστό συμμετοχής τους στο συνολικό αριθμό συναλλαγών ανήλθε σε 8%. Ο μέσος αριθμός συναλλαγών ανά κάρτα το 2023 αυξήθηκε κατά 14% σε 107 συναλλαγές, από 94 συναλλαγές το προηγούμενο έτος.
Από την ανάλυση σε επιμέρους κατηγορίες καρτών προκύπτει ότι η μεταβολή του μέσου αριθμού συναλλαγών ανά κάρτα οφείλεται στην αύξηση του μέσου αριθμού συναλλαγών ανά χρεωστική κάρτα σε 115 συναλλαγές, από 101 συναλλαγές το 2022. Η μέση αξία συναλλαγών ανά κάρτα αυξήθηκε κατά 9% και ανήλθε σε 4.948 ευρώ, από 4.556 ευρώ το 2022
Αναλύοντας τις μεταβολές της μέσης αξίας συναλλαγών στις επιμέρους κατηγορίες καρτών, παρατηρείται ότι η μεταβολή οφείλεται κυρίως στην αύξηση της μέσης αξίας συναλλαγών ανά χρεωστική κάρτα κατά 9% σε 5.365 ευρώ, από 4.898 ευρώ το 2022. Η μέση αξία συναλλαγών ανά πιστωτική κάρτα αυξήθηκε κατά 2% σε 2.547 ευρώ, από 2.501 ευρώ το προηγούμενο έτος.
Η μέση αξία ανά συναλλαγή τόσο των χρεωστικών όσο και των πιστωτικών καρτών συνεχίζει την πτωτική πορεία της και διαμορφώθηκε σε 46 ευρώ το 2023, έναντι 48 ευρώ το 2022 (μεταβολή -4,5%). Η μείωση αυτή ενδεχομένως οφείλεται στην αυξανόμενη χρήση των χρεωστικών καρτών για την αγορά προϊόντων και υπηρεσιών μικρής αξίας. 2.3
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζας (ΕΚΤ) για το πρώτο εξάμηνο του 2023, καθώς αναδεικνύεται η σημασία των καρτών στην Ευρωζώνη και -ακόμα περισσότερο- στην Ελλάδα.
Ευρωζώνη: Οι πληρωμές με κάρτες αντιστοιχούν στο 54% του συνολικού αριθμού των πληρωμών χωρίς μετρητά το πρώτο εξάμηνο του 2023 (52% το πρώτο εξάμηνο του 2022), οι μεταφορές πίστωσης στο 22% (21,8% το πρώτο εξάμηνο του 2022), οι άμεσες χρεώσεις στο 15% (από 17,5% το πρώτο εξάμηνο του 2022) και οι πληρωμές με ηλεκτρονικό χρήμα στο 7% (από 6,7% το πρώτο εξάμηνο του 2022).
Ελλάδα: Οι πληρωμές με κάρτες αντιστοιχούν στο 73% του συνολικού αριθμού των πληρωμών χωρίς μετρητά το πρώτο εξάμηνο του 2023 (72,3% το πρώτο εξάμηνο του 2022), οι μεταφορές πίστωσης στο 22,8% (23,2% το πρώτο εξάμηνο του 2022), οι άμεσες χρεώσεις στο 1,2% (από 1,3% το πρώτο εξάμηνο του 2022) και οι πληρωμές με ηλεκτρονικό χρήμα στο 1,8% (αμετάβλητες σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2022).
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Με αφορμή την επέκταση του μπόνους παραγωγικότητας, σημειώνει ότι η επιβράβευση της απόδοσης είναι μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής μεταρρύθμισης του Δημοσίου, που στόχο έχει την μετατροπή του σε έναν σύγχρονο οργανισμό που εξελίσσεται διαρκώς.
Για την αντιμετώπιση της βραδείας διαδικασίας προσλήψεων, αναφέρεται στο διετές στρατηγικό σχέδιο μετασχηματισμού του ΑΣΕΠ που βρίσκεται σε εξέλιξη με κύρια χαρακτηριστικά την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και της μηχανικής μάθησης.
Μιλάει, ακόμα, για τις σχεδιαζόμενες αλλαγές στον τρόπο επιλογής προϊσταμένων, αλλά και για τα πρώτα αποτελέσματα της διετούς εφαρμογής του νέου συστήματος αξιολόγησης και στοχοθεσίας, ενώ αναφέρεται στη συμβολή του προγράμματος «Μίτος» για την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών και την αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας.
Τέλος, εξηγεί γιατί είναι αναγκαίο να προσέλθουν οι εκλογείς στις κάλπες των προσεχών ευρωεκλογών.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης της υφυπουργού Εσωτερικών, Βιβής Χαραλαμπογιάννη στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και στον δημοσιογράφο Απόστολο Μιχαλούδη:
Ερ: Λίγες ημέρες απέμειναν πριν από τις ευρωεκλογές και το ενδιαφέρον του κόσμου φαίνεται μειωμένο, γεγονός που προμηνύει υψηλά ποσοστά αποχής. Κατά τη γνώμη σας, γιατί ο μέσος πολίτης θα πρέπει να προσέλθει στις κάλπες της επόμενης Κυριακής;
Απ: Το πρόβλημα που θέτετε είναι υπαρκτό και παρατηρείται όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στις προηγούμενες ευρωεκλογές στην Ελλάδα, περίπου το 58% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων προσήλθαν στις κάλπες, ακόμα και με τη σύμπτωση των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών που έδιναν επιπλέον κίνητρο για συμμετοχή. Φέτος, δεν υπάρχει αυτή η ιδιαιτερότητα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τη σημαντική της συνεισφορά στη βελτίωση της ζωής των πολιτών, δεν έχει καταφέρει να επικοινωνήσει επαρκώς τη σημασία των αποφάσεών της. Κι όμως, περίπου 4 στις 5 αποφάσεις που επηρεάζουν την καθημερινότητά μας λαμβάνονται στις Βρυξέλλες και το Στρασβούργο. Είναι επιτακτική ανάγκη να στείλουμε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανθρώπους που κατανοούν τον τρόπο λήψης αποφάσεων και μπορούν να προωθήσουν τα συμφέροντα της χώρας μας. Η συμμετοχή μας στις εκλογές δεν είναι απλά ένα δικαίωμα, είναι ευθύνη μας. Από την απόφαση μας αυτή, κρίνεται το μέλλον μας και το μέλλον των αγαπημένων μας προσώπων.
Ερ: Παρά τις προσπάθειες που έγιναν τα τελευταία χρόνια για επιτάχυνση των διαδικασιών προσλήψεων μέσω ΑΣΕΠ, η κατάσταση φαίνεται πως παραμένει δυσχερής με χαρακτηριστικότερη περίπτωση την μη απορρόφηση των περισσότερων επιτυχόντων του πρώτου πανελλήνιου γραπτού διαγωνισμού. Πώς σκοπεύετε να αντιμετωπίσετε αυτή την κατάσταση;
Απ: Είναι σαφές ότι το ΑΣΕΠ είναι ταυτισμένο στη συνείδηση της κοινωνίας με την αντικειμενικότητα και την αμεροληψία των διαδικασιών στις οποίες εμπλέκεται. Επίσης τα τελευταία χρόνια, αξιοποιώντας το νέο νομοθετικό πλαίσιο κι εντείνοντας τις προσπάθειές του, έχει αυξήσει σημαντικά το παραγόμενο έργο. Ωστόσο, αυτή η κατάκτηση των προηγούμενων τριάντα ετών πρέπει να είναι ο οδηγός μας για το ΑΣΕΠ της νέας εποχής. Πρέπει να ενισχύσουμε την έννοια της αξιοκρατίας και αυτό σημαίνει την ενσωμάτωση όρων ποιότητας και ταχύτητας στις διαδικασίες ΑΣΕΠ. Οι συνθήκες, κοινωνικές και οικονομικές, μεταβάλλονται ταχύτατα και το δημόσιο οφείλει να ανταποκρίνεται. Το στρατηγικό μας σχέδιο για το νέο ΑΣΕΠ είναι ήδη σε εξέλιξη, με χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης την επόμενη διετία, μέσα από στοχευμένα έργα που υλοποιούνται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και τα οποία αξιοποιούν έννοιες όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η μηχανική μάθηση, όχι μόνον για τη βέλτιστη στελέχωση των υπηρεσιών αλλά και για τον μετασχηματισμό του ίδιου του ΑΣΕΠ σε ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό φορέα διοίκησης ανθρώπινου κεφαλαίου. Αυτό, προδήλως, δεν αναιρεί την αναγκαιότητα βραχυπρόθεσμων παρεμβάσεων για την επίλυση δυσλειτουργιών πάντα, όμως, με επίγνωση του πλαισίου που χρειάζεται να διαφυλάξουμε κι εκείνου που πρέπει να βελτιώσουμε, σύμφωνα με το πλαίσιο που πολύ πρόσφατα ο ίδιος ο πρωθυπουργός έθεσε.
Ερ: Πριν από λίγους μήνες παρουσιάσατε στο υπουργικό συμβούλιο, μαζί με την υπουργό Νίκη Κεραμέως, την επέκταση του μπόνους παραγωγικότητας. Τι διασφαλίζει ότι θα επιβραβεύονται όσοι πραγματικά το αξίζουν και επίσης εκτιμάτε ότι θα μπορεί να οδηγήσει στην αλλαγή κουλτούρας αδράνειας και ήσσονος προσπάθειας που σε μεγάλο βαθμό χαρακτηρίζει τη δημόσια διοίκηση;
Απ: Η επιβράβευση της παραγωγικότητας δεν είναι απλά ένα νομοθέτημα, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής μεταρρύθμισης στο Δημόσιο. Το σύστημα στοχοθεσίας και αξιολόγησης, μαζί με το σύστημα κινήτρων και ανταμοιβής, διασφαλίζει ότι η αξιολόγηση είναι ουσιαστική και δίκαιη. Η πραγματικά SMART στοχοθεσία και αξιολόγηση θα ήταν κενό γράμμα αν δεν υπήρχε μια χειροπιαστή επιβράβευση για όσους πρωτεύουν σε αυτό το νέο περιβάλλον.
Η αλλαγή κουλτούρας στο Δημόσιο είναι κεντρική μας επιδίωξη. Θέλουμε να μετατρέψουμε το δημόσιο από μια στερεοτυπική λειτουργία χωρίς στόχους και προσπάθεια σε έναν σύγχρονο οργανισμό που εξελίσσεται διαρκώς, αξιοποιεί νέες τεχνολογίες και θέτει στόχους που προσπαθεί να επιτύχει, με ουσιαστικά κίνητρα για αυτή τη λειτουργία του. Οι μεταρρυθμίσεις μας αλληλοσυμπληρώνονται και όλες μαζί συντελούν σε μια νέα αντίληψη που, αν και χρειάζεται χρόνο για να ωριμάσει, ήδη δείχνει θετικά αποτελέσματα. Η νέα αυτή κουλτούρα βασίζεται στην αναγνώριση της προσπάθειας και στην επιβράβευση της αριστείας.
Ερ: Αναφερθήκατε στο νέο σύστημα αξιολόγησης και στοχοθεσίας, το οποίο θεσμοθετήθηκε πριν από δύο χρόνια. Από την μέχρι τώρα εφαρμογή του πιστεύετε ότι μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση των δυνατοτήτων των υπαλλήλων και στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του Δημοσίου;
Απ: Τα πρώτα στοιχεία είναι πολύ ενθαρρυντικά. Το νέο σύστημα στοχοθεσίας και αξιολόγησης έχει ήδη συναντήσει σχεδόν καθολική στήριξη από τους υπαλλήλους. Πάνω από 155.000 στόχοι κατατέθηκαν από τους προϊσταμένους την πρώτη χρονιά εφαρμογής του συστήματος και οι περισσότεροι από αυτούς τους στόχους αναμορφώθηκαν με ευθύνη των προϊσταμένων και τη συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης. Η ανταπόκριση των στελεχών δείχνει τις πολλές δυνατότητες που ανοίγουν οι μεταρρυθμίσεις μας για το ανθρώπινο δυναμικό του δημοσίου. Όλοι αρχίζουν πλέον να αντιλαμβάνονται ότι η εργασιακή καθημερινότητά τους μπορεί να βελτιωθεί δραματικά. Το νέο πλαίσιο προσφέρει πολλαπλές δυνατότητες βελτίωσης, εκπαίδευσης και επιβράβευσης, δημιουργώντας μια κουλτούρα συνεχούς εξέλιξης.
Ερ: Μετά τη μεταρρύθμιση στον τρόπο επιλογής των διοικήσεων των δημόσιων φορέων, το υπουργείο σχεδιάζει να αλλάξει και τον τρόπο επιλογής των προϊσταμένων. Ποια είναι τα βασικότερα σημεία των αλλαγών;
Απ: Το πνεύμα και η λογική του νέου συστήματος θα είναι παρεμφερή με τα αντίστοιχα των διοικήσεων. Γνωρίζετε καλά ότι οι προϊστάμενοι παίζουν καθοριστικό ρόλο στο νέο τοπίο που σχεδιάσαμε και υλοποιούμε στο δημόσιο, συνεπώς είναι ανάγκη στις θέσεις αυτές να τοποθετηθούν οι κατά κοινή παραδοχή καταλληλότεροι. Κάθε υπάλληλος που υποβάλει αίτηση για μια θέση ευθύνης, θα πρέπει να διαθέτει ορισμένα on-off κριτήρια, δηλαδή κάποια ελάχιστα τυπικά προσόντα χωρίς τα οποία δεν θα μπορεί η αίτηση να προχωρήσει. Στη συνέχεια θα υπάρχει μια αμιγώς ηλεκτρονική διαχείριση των αιτήσεων και μοριοδότηση των υποψηφίων, ενώ πυρήνας της διαδικασίας θα είναι η με ηλεκτρονικό τρόπο αξιολόγηση των δεξιοτήτων διοίκησης και της εν γένει εργασιακής συμπεριφοράς των υποψηφίων με χρήση εξειδικευμένων ψυχομετρικών εργαλείων, πάντα βεβαίως σε συνάρτηση με το ενιαίο πλαίσιο δεξιοτήτων του ν.4940/22. Στο πλαίσιο αυτό θα ήθελα να τονίσω τη μεταρρυθμιστική μας παρέμβαση για τον επιχειρησιακό ανασχεδιασμό του ΕΚΔΔΑ ώστε να ενσωματωθεί η λογική αυτού που αποκαλείται Ακαδημία Ηγεσίας και να υποστηριχθεί δημιουργικά το νέο σύστημα και, κυρίως, τα στελέχη που θα επιλεγούν στις θέσεις ευθύνης.
Ερ: Μια από τις παθογένειες του Δημοσίου είναι η γραφειοκρατία. Οι πολίτες αναγνωρίζουν ότι τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα για την αντιμετώπισή της, ωστόσο η κατάσταση δεν είναι ακόμη ιδανική. Πώς και κυρίως πότε θα επιτευχθεί η απλούστευση των διαδικασιών στις συναλλαγές μας με τη δημόσια διοίκηση;
Απ: Έχουν γίνει πολλά βήματα προς τη μείωση της γραφειοκρατίας, αν και ιδανικές καταστάσεις δεν υπάρχουν καθώς συνεχώς προκύπτουν νέα θέματα προς επίλυση. Για πρώτη φορά υπάρχει Εθνική Πολιτική Διοικητικών Διαδικασιών που αποτελεί το ενιαίο πλαίσιο για τη διαρκή αναβάθμιση των διοικητικών διαδικασιών του Δημοσίου και την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας προς όφελος όλων. Το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «Μίτος» καταγράφει όλες τις διαδικασίες του δημοσίου, φυσικές και ψηφιακές, με στόχο τη μείωση και την κατάργηση δικαιολογητικών και διατυπώσεων, καθώς και την αυτόματη ενημέρωση των πολιτών. Ο «Μίτος», όπως ο θρυλικός μίτος της Αριάδνης που βοήθησε τον Θησέα να βρει την έξοδο από το λαβύρινθο του Μινώταυρου, έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τους πολίτες να βρουν την έξοδο από τον λαβύρινθο της γραφειοκρατίας. Μέσω αυτού, οι πολίτες μπορούν να αποφύγουν τη σύγχυση και τις περιττές καθυστερήσεις σε πολλές διοικητικές διαδικασίες, όπως η έκδοση αδειών, οι αποζημιώσεις, οι εγγραφές σε μητρώα και εκπαιδευτικά ιδρύματα, οι εσωτερικές διαδικασίες του δημοσίου, οι καταγγελίες, τα πιστοποιητικά και οι συντάξεις. Ο «Μίτος» έχει ήδη αναγνωριστεί και βραβευτεί ως ένα από τα πιο καινοτόμα έργα δημόσιας διοίκησης στην Ευρώπη, αποδεικνύοντας ότι η προσπάθεια μας να εκσυγχρονίσουμε τις διοικητικές διαδικασίες αποδίδει καρπούς. Θα συνεχίσουμε τις προσπάθειες για περαιτέρω απλούστευση των διαδικασιών και την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, με στόχο να καταστήσουμε τις συναλλαγές των πολιτών με τη δημόσια διοίκηση πιο εύκολες και γρήγορες.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Για κατανάλωση από 500 κιλοβατώρες και πάνω η τιμή διαμορφώνεται στα 12,642 λεπτά από 11,736. Το νυχτερινό τιμολόγιο είναι στα 9,976 λεπτά από 7,866.
Ο κ. Ντονγκ εκφράστηκε κατά τη διάρκεια του Διαλόγου Σαγκρί-Λα στη Σιγκαπούρη, φόρουμ για την ασφάλεια στην Ασία, στο περιθώριο του οποίου συναντήθηκε προχθές Παρασκευή με τον αμερικανό ομόλογό του Λόιντ Όστιν, για τις πρώτες συνομιλίες ουσίας ανάμεσα σε αξιωματούχους των δυο κρατών αρμόδιους για την άμυνα έπειτα από 18 μήνες.
«Ήμασταν πάντα ανοικτοί στις συζητήσεις και στη συνεργασία, όμως αυτό απαιτεί τα δυο μέρη να διανύσουν το δικό τους μισό του δρόμου», να δείχνουν διάθεση συμβιβασμού, είπε ο κ. Ντονγκ.
«Θεωρούμε πως χρειάζονται περισσότερες συνομιλίες, ακριβώς επειδή υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στους δυο στρατούς μας», πρόσθεσε.
Οι δυο υπουργοί Άμυνας είχαν συνάντηση διάρκειας μιας ώρας και κάτι την Παρασκευή, στο ξενοδοχείο όπου διεξάγεται το φόρουμ, το οποίο έχει προσλάβει μεγαλύτερη σημασία σε διεθνές επίπεδο — κι έχει επίσης μετατραπεί, τα τελευταία χρόνια, σε βαρόμετρο των σινοαμερικανικών σχέσεων.
Μετά τη συνάντηση, ο κ. Όστιν επανέλαβε πως οι τηλεφωνικές συνδιαλέξεις ανάμεσα σε αμερικανούς και κινέζους ανώτερους αξιωματικούς θα ξαναρχίσουν «τους επόμενους μήνες».
Ο κ. Όστιν «επαναβεβαίωσε» έτσι τη δέσμευση που είχαν αναλάβει οι πρόεδροι Τζο Μπάιντεν και Σι Τζινπίνγκ στη σύνοδο του Σαν Φρανσίσκο τον Νοέμβριο του 2023 πως θα ξανάρχιζαν τακτικές τηλεφωνικές επικοινωνίες σε επίπεδο ανώτερων αξιωματικών των ενόπλων δυνάμεών τους το προσεχές διάστημα.
Το Πεκίνο από την πλευρά του χαιρέτισε τη «σταθεροποίηση» των σχέσεων των δυο χωρών.
Ωστόσο, ταυτόχρονα, ο κινέζος υπουργός Άμυνας υπογράμμισε επίσης την αποφασιστικότητα της χώρας του να υπερασπιστεί την κυριαρχία της στην Ταϊβάν, νήσο την οποία θεωρεί επαρχία της.
«Ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός της Κίνας ήταν πάντα άφθαρτη και ισχυρή δύναμη στην υπεράσπιση της ενοποίησης της πατρίδας και θα δράσει ανά πάσα στιγμή με αποφασιστικότητα και δύναμη για να σταματήσει την ανεξαρτησία της Ταϊβάν και να εγγυηθεί πως δεν θα επιτύχουν ποτέ οι προσπάθειες» γι’ αυτή, διεμήνυσε ο κ. Ντονγκ.
Ακόμη, ο υπουργός προειδοποίησε ότι η αυτοσυγκράτηση της χώρας του στη Νότια Σινική Θάλασσα έχει «όρια», έπειτα από σειρά επεισοδίων ανάμεσα σε πλοία της Κίνας και των Φιλιππίνων σε διεκδικούμενη ζώνη.
«Η Κίνα έχει επιδείξει επαρκή αυτοσυγκράτηση μπροστά τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων της και στις προκλήσεις, αλλά υπάρχουν και όρια», διεμήνυσε ο κ. Ντονγκ.
Πλοία του κινεζικού λιμενικού σώματος έχουν χρησιμοποιήσει επανειλημμένα αντλίες εκτόξευσης πεπιεσμένου νερού εναντίον φιλιππινέζικων σκαφών στα ύδατα της Νότιας Σινικής Θάλασσας, που το Πεκίνο διεκδικεί σχεδόν στο σύνολό τους, ενώ έχουν υπάρξει επίσης αρκετές συγκρούσεις πλοίων, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν μέλη των ενόπλων δυνάμεων των Φιλιππίνων.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Από το αρμόδιο υπουργείο Εθνικής Οικονομικών και Οικονομικών αναφέρουν ότι διαθέτουν πλέον το απαραίτητο οπλοστάσιο ώστε να διασφαλίσουν την τήρηση της νομιμότητας και να ενισχύσουν την αίσθηση της δικαιοσύνης προς πάσα κατεύθυνση.
Στον φορολογικό τομέα, ήδη από το φετινό έτος υπάρχουν διάφορα εργαλεία όπως το MyDATA, η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS και άλλα, τα οποία έχουν ενισχύσει τη φαρέτρα των ελεγκτών της ΑΑΔΕ. Αυτά τα εργαλεία υπόσχονται θεαματικά αποτελέσματα και αύξηση των δημοσίων εσόδων μέσω της βελτιωμένης φορολογικής εποπτείας.
Όσον αφορά τον τομέα του αιγιαλού, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η νέα διαδικασία για τις παραχωρήσεις, η οποία πραγματοποιείται πλέον αποκλειστικά μέσω της ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας (https://eauctions.gsis.gr). Έως την Παρασκευή 31 Μαΐου, είχαν αναρτηθεί το σύνολο των ηλεκτρονικών δημοπρασιών για πάνω από 1.200 παραχωρήσεις.
Παράλληλα, υπάρχουν και 6.500 ενεργές συμβάσεις καθώς και αιγιαλοί και παραλίες υψηλής προστασίας, γνωστοί και ως “απάτητες παραλίες”, που βρίσκονται σε περιοχές Natura, όπου απαγορεύεται η παραχώρηση και κατ’ επέκταση η τοποθέτηση ομπρελών, ξαπλωστρών κ.λπ. Σε όλες τις παραλίες, είτε πρόκειται για νέες είτε για υφιστάμενες παραχωρήσεις, θα ισχύουν από φέτος οι ίδιοι κανονισμοί και το ίδιο πλαίσιο ελέγχων και προστίμων για πιθανές παραβάσεις.
Η νέα εικόνα θα έχει διαμορφωθεί πλήρως έως τα τέλη Ιουνίου, όταν και αναμένεται να ολοκληρωθούν οι σχετικές διαδικασίες εγκατάστασης των νέων παραχωρησιούχων.
Εφορμούν οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ
Στο στόχαστρο του φοροελεγκτικού μηχανισμού θα βρεθούν χιλιάδες εποχικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται κατά τη διάρκεια της τουριστικής σεζόν. Για πρώτη φορά από φέτος, θα επιβάλλεται φόρος εκ των προτέρων σε εκείνους που θεωρούνται ύποπτοι φοροδιαφυγής. Η απόφαση αυτή έχει ληφθεί διότι πλήθος εξ αυτών τα προηγούμενα χρόνια ξεκινούσαν τη λειτουργία τους με την πιστή τήρηση των υποχρεώσεών τους και εν συνεχεία εξαφανίζονταν, αφήνοντας απλήρωτους φόρους και ΦΠΑ.
Παράλληλα, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ξεκινά την εφαρμογή του νέου Σχεδίου Ελέγχων σε νησιά και τουριστικούς προορισμούς. Εφοδιασμένοι με tablets και φορητά σκάνερ, οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ διενεργούν “διπλούς” επιτόπιους ελέγχους.
Ακριβώς, η διαδικασία αυτή σημαίνει ότι οι ελεγκτές έχουν πρόσβαση στο προφίλ των ελεγχόμενων επιχειρήσεων και διασταυρώνουν τα στοιχεία που αναφέρονται στη φορολογική δήλωσή τους με τα πραγματικά δεδομένα που προκύπτουν από τη λειτουργία της επιχείρησης. Επιπλέον, ο ενδιάμεσος φόρος αποτελεί ένα νέο μέτρο που προβλέπεται από τον νέο Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Αυτό δίνει στην ΑΑΔΕ τη δυνατότητα να επιβάλλει φόρο προκαταβολής σε περιπτώσεις που υπάρχουν υποψίες για φοροδιαφυγή. Σημαντικό είναι ότι αυτή η επιβολή γίνεται πριν ακόμη την υποβολή της φορολογικής δήλωσης.
Οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται από την ΑΑΔΕ σε νησιά και τουριστικούς προορισμούς διαρθρώνονται σε δύο επίπεδα. Αρχικά, γίνεται μια πρώτη επίσκεψη από υπαλλήλους της ΑΑΔΕ, ενώ στη συνέχεια ακολουθεί μια δεύτερη επίσκεψη από ελεγκτές που υπάγονται σε διαφορετική περιοχή. Τέλος, η Υπηρεσία Ελέγχων και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων (ΥΕΔΔΕ) αναλαμβάνει τον έλεγχο με βάση όλες τις πληροφορίες που έχουν συγκεντρωθεί από τις προηγούμενες επισκέψεις, ενισχύοντας τους ελέγχους με στοχευμένη προσέγγιση.
Σημαντικό ρόλο στη διαδικασία των ελέγχων παίζει το σύστημα myData. Αυτό παρέχει τη δυνατότητα σύγκρισης της φετινής με την περσινή συναλλακτικής δραστηριότητας των επιχειρήσεων, επιτρέποντας τη διαβίβαση δεδομένων στις αρμόδιες υπηρεσίες για περαιτέρω ανάλυση και ελέγχους. Επιπλέον, οι αλγόριθμοι αναζητούν πληροφορίες σχετικά με την περιουσία των ελεγχόμενων, συμπεριλαμβανομένων καταθέσεων και ακινήτων, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της φορολογικής τους κατάστασης.
Αυτοί οι έλεγχοι αποτελούν κρίσιμο κομμάτι της φορολογικής πολιτικής, καθώς συνεισφέρουν στην αποτελεσματική επιβολή του φόρου και την εξάλειψη της φοροδιαφυγής. Μέσω αυτών των ελέγχων ενισχύεται η φορολογική δικαιοσύνη, καθώς οι πολίτες και οι επιχειρήσεις πρέπει να συμμορφώνονται με τους φορολογικούς νόμους και να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους. Τα έσοδα που προκύπτουν από αυτούς τους ελέγχους συμβάλλουν στην υποστήριξη των δημοσίων υπηρεσιών και στην ανάπτυξη της χώρας, βοηθώντας έτσι στη διατήρηση και βελτίωση της κοινωνικής και οικονομικής ευημερίας.
Αιγιαλός – Παραλίες
Οι έλεγχοι που ξεκίνησαν στη Χαλκιδική, με τη χρήση drones, αντιπροσωπεύουν ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της εποπτείας στις παραλίες και την εφαρμογή των νέων κανόνων που νομοθέτησε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Με αυτούς τους ελέγχους, η κυβέρνηση επιδιώκει να διασφαλίσει την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στις παραλίες, να προστατεύσει το περιβάλλον και να βελτιώσει την ποιότητα του τουριστικού προϊόντος.
Η χρήση drones επιτρέπει την αποτελεσματική παρακολούθηση των παραλιών και την ταχεία ανίχνευση πιθανών παραβάσεων. Οι πληροφορίες που συλλέγονται από αυτούς τους ελέγχους μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη λήψη μέτρων και την επιβολή κυρώσεων σε περιπτώσεις παραβίασης των νέων κανόνων.
Επιπλέον, η διεξαγωγή διαδικασιών για νέες συμβάσεις παραχώρησης χρήσης παραλιών και αιγιαλού σύμφωνα με το νέο πλαίσιο παρέχει τη δυνατότητα για την επαρκή ρύθμιση της χρήσης του ακτοπροστατευτικού ζώνης και τη διασφάλιση της διαχείρισης των παραλιών με διαφάνεια και σεβασμό προς το περιβάλλον και τους πολίτες. Αυτές οι πρωτοβουλίες είναι βασικές για τη βελτίωση της τουριστικής εμπειρίας και την προστασία των φυσικών πόρων της χώρας.
Η εφαρμογή διαφόρων τρόπων ελέγχου, πέραν της χρήσης drones, αποτελεί σημαντικό μέρος της νέας στρατηγικής για τη διασφάλιση της νομιμότητας και της διαφάνειας στη χρήση των παραλιών και του αιγιαλού. Ας δούμε πιο αναλυτικά τους τρόπους αυτούς:
1.Δορυφορικές εικόνες: Η χρήση δορυφορικών εικόνων επιτρέπει την παρακολούθηση μεγάλων εκτάσεων και την ανίχνευση πιθανών παραβάσεων με μεγάλη ακρίβεια. Αυτές οι πληροφορίες μπορούν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν για επιπλέον ελέγχους και αξιολογήσεις.
2. Συμβολή των πολιτών: Η εφαρμογή MyCoast δίνει στους πολίτες τη δυνατότητα να συμβάλουν στην παρακολούθηση και την ανίχνευση παραβάσεων. Μέσω αυτής της εφαρμογής, μπορούν να υποβάλλουν καταγγελίες για παραβάσεις που παρατηρούν στις παραλίες.
3. Μικτά κλιμάκια ελέγχου: Δημιουργείται ένας ολοκληρωμένος ελεγκτικός μηχανισμός με την ενοποίηση πολλών φορέων. Αυτό εξασφαλίζει τη συνεργασία και τον συντονισμό μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών και αρχών για την αποτελεσματική επίβλεψη της χρήσης των παραλιών. Οι ελεγκτικές διαδικασίες περιλαμβάνουν επιθεώρηση και αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τους νέους κανονισμούς και τις συμβάσεις, προσφέροντας έτσι ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ελέγχου και παρέχοντας την απαραίτητη διαφάνεια και νομιμότητα στη διαχείριση των παραλιών και του αιγιαλού.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Πρόκειται για ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο που έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις διψούν για κεφάλαια κίνησης, που παραμένουν δυσεύρετα, ενώ δίνει διέξοδο με φθηνότερη χρηματοδότηση των επενδυτικών σχεδίων τους.
Το νέο Ταμείο Επιχειρηματικότητας χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ με 500 εκατ ευρώ ενώ με τη συμμετοχή των κεφαλαίων των τραπεζών το συνολικό ποσό των πιστώσεων θα ανέλθει σε 2,2 δισ ευρώ.
Κεφάλαια Κίνησης
Σε ότι αφορά τα κεφάλαια κίνησης που μπορεί να ανέλθουν από 10.000 ευρώ έως 500.000 ευρώ ανά επιχείρηση δύο είναι οι επιλογές:
α) Να χρηματοδοτηθούν με το 40% του κεφαλαίου άτοκα και το υπόλοιπο 60% να διατεθεί μέσω των τραπεζών με το ισχύον επιτόκιο τους μειωμένο τουλάχιστον κατά 25 μονάδες βάσης. Για τα δύο πρώτα χρόνια του δανείου προβλέπεται πρόσθετη δυνατότητα επιδότησης του επιτοκίου (3 μονάδες) από το Ταμείο. Σημειώνεται ότι η διάρκεια του δανείου για κεφάλαιο κίνησης προβλέπεται να είναι από 2 έως 5 χρόνια με δωδεκάμηνη περίοδο χάριτος.
β) Να επιλεγεί η λύση της εγγύησης του 70% του δανείου για κεφάλαιο κίνησης από το Ταμείο με την προϋπόθεση ότι η επιχείρηση θα συμβάλει με εγγυήσεις για το υπόλοιπο 30%. Στην περίπτωση αυτή ύψος του δανείου μπορεί να ανέλθει σε έως και 500.000 ευρώ αν πρόκειται για επιχείρηση με περισσότερα από 5 χρόνια λειτουργίας και σε έως 200.000 ευρώ για νεοσύστατες επιχειρήσεις. Ειδικότερα για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις το ύψος των εγγυήσεων που προσφέρει το Ταμείο φτάνουν το 80% ενώ για ύψος κεφαλαίου κίνησης έως 50.000 ευρώ καλύπτεται το σύνολο των εγγυήσεων, γεγονός που αποτελεί μεγάλη διευκόλυνση, ιδιαίτερα για μικρές επιχειρήσεις που δεν έχουν πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό. Και στην περίπτωση αυτή η διάρκεια των δανείων ανέρχεται σε 2 έως 5 έτη με δωδεκάμηνη περίοδο χάριτος.
Επενδυτικά Δάνεια
Τα επενδυτικά δάνεια ανέρχονται από 10.000 ευρώ έως 10 εκατ ευρώ με εγγύηση 70-80% από το Ταμείο. Τα δάνεια που προσφέρονται έχουν μειωμένο επιτόκιο έως και κατά 70% για τα δύο πρώτα χρόνια. Το 40% του ποσού του δανείου είναι άτοκο και στο υπόλοιπο 60% παρέχεται επιδότηση επιτοκίου 3% για δύο χρόνια.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ο Γάλλος Εντμόντ Αμπού, συγγραφέας, ακαδημαϊκός και δημοσιογράφος του 19ου αι. περιγράφει την αρχόντισσα της Αθήνας, όπως την γνώρισε κατά τη μακρά παραμονή του στην πόλη. Φαίνεται πως η περίφημη δούκισσα, που θα κληροδοτήσει στην ελληνική πρωτεύουσα φιλανθρωπικές προσφορές, κτίσματα και φήμη, κέντρισε το ενδιαφέρον του ξένου περιηγητή, ώστε στην καταγραφή των εντυπώσεών του από την Ελλάδα να της αφιερώσει ένα ικανό κεφάλαιο με ό,τι αποκόμισε η διεισδυτική κρίση του από τη συγκεκριμένη γνωριμία. Από τον Αμπού θα πληροφορηθεί ο αναγνώστης του μέλλοντος ότι αυτή η παράξενη γυναίκα διαθέτει μία περιουσία, που δαπανά σε περίεργες κατασκευές, τις οποίες αφήνει, σκόπιμα λένε, ανολοκλήρωτες από έναν φόβο που της γεννά η ανεξήγητη βεβαιότητα ότι θα πεθάνει μόλις ολοκληρώσει κάτι. Έτσι, θεμελιώνει, φτιάχνει και πριν τελειώσει, πάει αλλού…
Δυόμιση αιώνες από τη γέννησή της, η Γαλλοαμερικανίδα Σοφί ντε Μπαρμπέ – Μαρμπουά ή δούκισσα της Πλακεντίας είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής ιστορίας. Είναι πρόσωπο του μακρινού παρελθόντος, που για τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του Αθηναίου κατοίκου ή επισκέπτη θα αναγεννηθεί μέσα από τις αναφορές σε κάποιο μέγαρο, σε έναν δρόμο, ακόμη και σε έναν σταθμό του μετρό της πόλης.
Μόνο που ακόμη κι αν στο ευρύ κοινό το όνομα της δούκισσας παραπέμπει στο προσωπικό δράμα της με την απώλεια της κόρης της, τη σορό της οποίας για πολύ καιρό κρατούσε βαλσαμωμένη στο υπόγειο του σπιτιού της, στην πραγματικότητα, η ντε Μπαρμπέ – Μαρμπουά ήταν μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα προσωπικότητα, που ενεπλάκη στην ελληνική πολιτική ιστορία.
Γεννημένη στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, κόρη του Γάλλου διπλωμάτη, μαρκήσιου Φρανσουά Μπαρμπέ ντε Μαρμπουά και της Αμερικανίδας κόρης του κυβερνήτη της Πενσυλβάνια Ουίλλιαμ Μουρ, Ελίζαμπεθ. Προσωπική φίλη του Ναπολέοντα Βοναπάρτη και αγαπημένη κυρία επί των τιμών της δεύτερης συζύγου του, Μαρί Λουίζ της Αυστρίας, η οποία σπεύδει να την αποκαταστήσει με τον γιο ενός από τους υπουργούς του αυτοκράτορα, τον Ανν Σαρλ Λεμπρίν, δούκα της Πιατσέντσα (Πλακεντία), πόλης της βόρειας Ιταλίας, κατάκτηση του Ναπολέοντα από τον 18ο αι.. Η δούκισσα, λοιπόν, «φωτίζει την αυτοκρατορική αυλή με την ομορφιά και το πνεύμα της, προσόντα που κάπως ισορροπούν το έλλειμμα φυσικής χάρης που παρουσιάζουν οι κινήσεις της». Διοχετεύει την ενεργητικότητά της στην εκστρατεία συλλογής πόρων του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα. Στο φιλολογικό σαλόνι, που διατηρεί στο Παρίσι, δέχεται τις ισχυρές επιρροές σημαντικών προσωπικοτήτων του ρομαντισμού, του Λαμαρτίνου, του ντε Βινύ και του νεαρού Ουγκώ. Και η ίδια δεν είναι μία τυχαία γυναίκα. Η σφυρηλάτηση του πολιτικού κριτηρίου της έχει ξεκινήσει από νωρίς, χωρίς εκείνη να το συνειδητοποιεί. Κάποτε, μάλιστα, θα πει πως αντιπαθεί σφόδρα την πολιτική. Αλλά πώς θα μπορούσε να παραμείνει «αλώβητη» από το… μικρόβιο, ούσα καρπός γονιών και σύζυγος ανδρός με ισχυρά ερείσματα στο πολιτικό σκηνικό. «Αυτός ο λαός, ο ελληνικός, παρουσιάζει ενδιαφέρον» θα της δηλώσει κάποτε σε μία από τις πολλές συζητήσεις της φιλολογικής συντροφιάς ο Ουγκώ, με τον Λαμαρτίνο να σπεύδει να υπερθεματίσει πως «η αρχαία ελληνική τέχνη είναι ένα κόσμημα» κι ας τρέφει ο ίδιος αισθήματα συμπάθειας για τους Τούρκους, που θα τον οδηγήσουν αργότερα στη συγγραφή της Ιστορίας της Τουρκίας.
Αλλά η Σοφί ξέρει. Έχει ήδη ακούσει για τους Έλληνες στα τραπέζια της γαλλικής αυλής. Βλέπεις, κάποιες σπίθες αντίστασης, εκεί στην εσχατιά της Ευρώπης, της έχουν τραβήξει την προσοχή. Αγαπά τους Έλληνες για το πάθος και το επαναστατικό πνεύμα τους, λέει και προσθέτει: «Μισώ τους Φαναριώτες για την υποκρισία και την αλαζονεία τους». Στην αγάπη της Σοφί για τους Έλληνες θα αναφερθεί ο ακαδημαϊκός, ιστοριοδίφης και χρονικογράφος της εποχής, Δ. Καμπούρογλου(ς), περιγράφοντας τα αισθήματα του πρώτου φρούραρχου της Αθήνας, Χρ. Νέζερ, για την Ελλάδα: «Τοσαύτης εντάσεως αγάπην προς τους Έλληνας συνήντησα, πλην αυτού, μόνον εις την Δούκισσαν της Πλακεντίας».
Από τον γάμο της με τον δούκα της Πλακεντίας αποκτούν μία όμορφη κόρη, την Ελίζα. «Η Ελίζα είναι ο λόγος για τον οποίο ήρθα στη ζωή», δηλώνει εκείνη με κάθε ευκαιρία. Η αδυναμία στο μοναχοπαίδι της ενισχύεται ακόμη περισσότερο όταν διαπιστώνει ότι ο γάμος της έχει αποτύχει και επιλέγει να απομακρυνθεί από τον δούκα χωρίς επίσημο διαζευκτήριο για να μην προκληθεί σκάνδαλο. Παίρνει την κόρη της κι εγκαταλείπει τη Γαλλία για χάρη της Ιταλίας, όπου θα ζήσουν για κάποια χρόνια έως ότου εκείνη αποφασίσει να έρθουν στην Ελλάδα. Αιτία αυτής της τελευταίας επιλογής, η αγάπη της προς την χώρα και αφορμή ο Ιωάννης Καποδίστριας. Τον έχει γνωρίσει σε κάποιο από τα παρισινά σαλόνια και την έχει γοητεύσει η προσωπικότητά του. Αποφασίζει να τον βοηθήσει στη συγκρότηση του αυτόνομου ελληνικού κράτους συμμετέχοντας ενεργά στο κίνημα των Γάλλων φιλελλήνων και χρηματοδοτώντας πρωτοβουλίες εκπαίδευσης και επιμόρφωσης των ελληνοπαίδων. Στην Αίγινα, μάλιστα, όπου θα λειτουργήσει προσωρινά η πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους, η Σοφί θα ιδρύσει αργότερα «σχολείον κορασίδων».
Όταν ο Καποδίστριας μεταφέρει την πρωτεύουσα στο Ναύπλιο, μάνα και κόρη θα έρθουν από το εξωτερικό και θα εγκατασταθούν εκεί. Μάλιστα, ο ίδιος ο κυβερνήτης έχει ζητήσει να τις φέρει από την Ιταλία ο Μιαούλης με τον «Άρη» του, το ένδοξο πλοίο του, που ναυπήγησε το 1801 στη Βενετία. Το εντυπωσιακό ακρόπρωρό του με την προτομή του θεού Άρη τραβά την προσοχή της δούκισσας, η οποία ζητά να μάθει την ιστορία του.
Στο Ναύπλιο, τις δύο γυναίκες φιλοξενεί ο διοικητής Κωνσταντίνος Ράδος.
ΑΠΟ ΦΙΛΗ, ΟΡΚΙΣΜΕΝΗ ΕΧΘΡΟΣ
Η Σοφί είναι στο πλευρό του Καποδίστρια στις προσπάθειές του να συγκροτήσει ένα κράτος σταθερό με ισονομία και ισοπολιτεία, αλλά η μεγαλοαστική καταγωγή της την εμποδίζει να δεχθεί την άτεγκτη στάση του απέναντι στους άλλοτε κοτζαμπάσηδες και καραβοκύρηδες, που αρνούνται να χάσουν τα προνόμια που απολάμβαναν επί Οθωμανών. Η δούκισσα αίρει την εμπιστοσύνη της στον κυβερνήτη και μετατρέπεται σε ορκισμένη εχθρό του. Της είναι αδύνατον να δεχθεί ότι αυτός, ο φέρελπις πολιτικός με τη μεγαλοαστική καταγωγή και την επιβλητική προσωπικότητα, ο άνθρωπος που με την εντυπωσιακή μόρφωση και τη συγκροτημένη σκέψη του την «έσυρε» ως την Ελλάδα, τώρα την «προδίδει». Το μένος της είναι τέτοιο που, μεταξύ άλλων, θα την πληρώσει το παρθεναγωγείο που η ίδια ίδρυσε στην Αίγινα… Σε επιστολή του προς τον επιφορτισμένο με εκκλησιαστικά και εκπαιδευτικά θέματα γραμματέα της κυβέρνησης, ο πρόεδρος του παρθεναγωγείου ζητεί υλική ενίσχυση (θρανία) και οικονομική βοήθεια για την πληρωμή της δασκάλας των κοριτσιών, καθώς «η Δούκισσα επλήρωσεν εις μίαν και μόνην φοράν το ενοίκιον της κατοικίας και τον μισθόν της παιδαγωγού διά εξ μήνας, χωρίς πλέον να φροντίση, ούτε να ιδή, ούτε να επισκεφθή, ούτε να εμψυχώση το σχολείον τούτο, το οποίον ήθελε σταθήν άξιον της κηδεμονίας μιας ευγενούς ψυχής…».
Η Σοφί θα κατηγορεί τον Καποδίστρια με κάθε ευκαιρία και θα επικροτήσει ακόμη και τη δολοφονία του από τους Μαυρομιχαλαίους με τους οποίους θα δημιουργήσει ισχυρούς δεσμούς.
«Η δούκισσα είναι κυκλοθυμική, επίμονη, με φυσική κλίση σε ό,τι ξεφεύγει από τα συνήθη, με ακλόνητη θέληση και σταθερές αντιπάθειες, αγάπη για τη ζωή και προσοχή μονίμως σε εγρήγορση. Η δούκισσα είναι ένας άνθρωπος στον οποίο δεν μπορείς εύκολα να αντισταθείς», μαρτυρά ο Αμπού.
Μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια, η Σοφί και η Ελίζα επιστρέφουν στην Ιταλία, αλλά οι δεσμοί με την Ελλάδα είναι πια αρκετά ισχυροί για να την αποχωριστούν διά παντός. Άλλωστε, από το Ναύπλιο ακόμα, η δούκισσα είχε φροντίσει να αγοράσει αρκετή γη στην Αθήνα. Σε ένα, δε, από τα οικόπεδα της οδού Πειραιώς, που αυτήν την εποχή διανοίγεται και λιθοστρώνεται για να συνδέσει την πόλη με τον επίνειό της, έχει χτίσει και σπίτι. Είναι ξύλινο και διαθέτει ισόγειο, υπόγειο και έναν όροφο, όπου βρίσκονται τα υπνοδωμάτια της ίδιας και της κόρης της.
Μάνα και κόρη μετακομίζουν στην Αθήνα. Η αριστοκράτισσα Σοφί, εκλεκτή της δεύτερης συζύγου του Ναπολέοντα, Μαρίας Λουίζας, κερδίζει με ευκολία την εύνοια του Όθωνα και γίνεται αναπόσπαστο μέλος της βασιλικής Αυλής. Η Ελίζα προτιμά να ξοδεύει τον χρόνο της σε περιπάτους και διαδρομές με την άμαξα. Σε μία από αυτές θα γνωρίσει τον έρωτα της ζωής της. Η κοπέλα απολαμβάνει τον καλπασμό των αλόγων, όταν αυτά ξαφνικά αφηνιάζουν και δεν υπακούν στις εντολές. Σαν από μηχανής θεός θα βρεθεί στον δρόμο τους ο Ηλίας Κατσάκος Μαυρομιχάλης, ανιψιός του Πετρόμπεη, και θα καταλαγιάσει την ορμή των ζώων. Ο έρωτας των δύο νέων είναι αμοιβαίος και η δούκισσα τον ευλογεί.
Αλλά το πράγμα δεν εξελίσσεται καλά… Ο Κατσάκος, τον οποίο ο Όθων έχει διορίσει υπασπιστή του, σε ένα από τα ταξίδια του στο Μόναχο θα προσβληθεί από χολέρα και θα αφήσει εκεί την τελευταία πνοή του. Η Ελίζα πέφτει σε βαθύ πένθος. Η Σοφί βλέπει την κόρη της να λιώνει και αποφασίζει να αναλάβει δράση. Τώρα πια στόχος της ζωής της είναι να βρει τον καταλληλότερο σύζυγο για την Ελίζα και είναι αποφασισμένη να τον αναζητήσει παντού. «Αφού παρήλασε, λοιπόν, από ολόκληρη την Ανατολή μαζί με τη θυγατέρα της για την οποία ονειρευόταν τουλάχιστον θρόνο κι αφού συμφιλιώθηκε πια με μια ζωή κλειστή, μακριά από τα φώτα, εγκαταστάθηκε για πάντα στην Αθήνα, στην ακμή της ηλικίας της και του ψυχικού δυναμικού της», περιγράφει ο Αμπού.
ΕΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ ΠΟΥ ΚΛΕΙΝΕΙ ΜΕ ΤΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ ΤΕΛΟΣ
Η αποστολή όχι μόνον δεν έχει αίσιο τέλος, αλλά ολοκληρώνει και την καταστροφή της Σοφί. Στη Βηρυτό, η Ελίζα προσβάλλεται από φυματίωση και πεθαίνει. Η μητέρα της ταριχεύει τη σορό της και τη φέρνει στην Αθήνα, όπου στο υπόγειο του σπιτιού τους την τοποθετεί σε γυάλινο φέρετρο και την κρατά δέκα ολόκληρα χρόνια ωσάν να είναι ζωντανή. Μία λαμπάδα που καίει νυχθημερόν πλάι στο φέρετρο θα γίνει η αιτία να εκδηλωθεί φωτιά στο ξύλινο σπίτι και να το αποτεφρώσει απ’ άκρου σ’ άκρο. Τα λογικά της δούκισσας δοκιμάζονται ακόμη περισσότερο…
«Από την εποχήν που η επί της οδού Πειραιώς γνωστή μας οικία της δουκίσσης της Πλακεντίας επυρπολήθη και κατεκάη με το ταριχευμένον πτώμα της ατυχούς θυγατρός της, Λουΐζης, η δούκισσα έσπευσε να αποπερατώση επειγόντως το επί της οδού Κηφισσίας από πολλού και βραδέως κτιζόμενον μέγαρόν της και μετώκησεν εκεί. Η δυστυχής γυναίκα, εντός του απεράντου εκείνου οικήματος ησθάνετο πολύ μεγαλυτέραν την ερημίαν της» γράφει ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Πολύβιος Δημητρακόπουλος στο έργο του με τίτλο «Τζένη Θεοτόκη».
«Ο πρόωρος θάνατος της κόρης της, το γήρας που τη βρήκε, η μοναξιά από την οποία δεν φρόντισε να προφυλαχτεί […] την έριξαν σε μία θρησκεία πολύ μακριά από τον χριστιανισμό, κοντά στον ιουδαϊσμό, χωρίς ωστόσο να ταυτίζεται με αυτόν. Μία θρησκεία χωρίς πιστούς, της οποία είναι ταυτόχρονα η ιέρεια και η προφήτισσα. Ο Θεός που τον συμβουλεύεται κι εκείνος της απαντά, της ενέπνευσε την ιδέα να χτίσει ένα μεγάλο ιερό στην Πεντέλη. Πρόκειται για κάτι που θα υλοποιήσει μόλις βρει ένα σχέδιο αντάξιο του Θεού και της ίδιας. Από το ύψος του μνημείου αυτού θα συνομιλεί με τον θεό, αν ο θεός της δίνει ζωή…», θα σημειώσει ο Αμπού αργότερα καταχωρώντας σε μία σελίδα της πολυκύμαντης ιστορίας της δούκισσας της Πλακεντίας ένα σχέδιό της, που δεν θα προλάβει να υλοποιήσει. Θα αποβιώσει στα 69 της και θα ταφεί σε μεγαλοπρεπές μνήμα στην Πεντέλη.
Τα αληθή είναι οι μεγάλες δαπάνες από την προσωπική περιουσία της για την υπόθεση του εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα και η προσφορά της στην εκπαίδευση των Ελληνόπουλων. Αλλά και οικόπεδα και τα σπίτια στην Αθήνα, που από εμμονή δεν ολοκλήρωνε, κατέληξαν να αξιοποιούνται από το ελληνικό Δημόσιο. Η ιστορία δεν θα καταφέρει να διασταυρώσει τα της προσωπικής ζωής της δούκισσας, που στηρίχθηκαν σε φήμες της εποχής και την ήθελαν περίπου ως σειρήνα σαγηνεύουσα στο πέρασμά της αρσενικά παντός «φυράματος». Αλλά αυτά δεν αφορούν ούτε την ίδια την ιστορία. Στα μάτια εκείνων που την είδαν τελευταίοι θα μείνει μία εικόνα που θα θυμίζει τη δραματική ζωής της: «… είναι μία κοντή γυναίκα, εξαιρετικά αδύνατη… Η απαράλλαχτη φορεσιά της, χειμώνα καλοκαίρι, είναι εκείνο πια που της δίνει όψη φαντάσματος. Ένα άσπρο βαμβακερό φόρεμα και ένα άσπρο πέπλο, σαν των εβραίων γυναικών, το οποίο τυλίγει το χλωμό πρόσωπο και τα λευκά μαλλιά της…».
Και το ερώτημα προκύπτει αβίαστα. Για ποιους λόγους αποφάσισε να επισκεφθεί την Δυτική Όχθη λίγες ημέρες πριν από την διεξαγωγή των ευρωπαϊκών εκλογών της 9ης Ιουνίου; Ας το δούμε αναλυτικότερα.[1]
O πρώτος και βασικός λόγος είναι πως έχει υιοθετήσει μία ανοιχτά φιλο-Παλαιστινιακή στάση, καθοδηγούμενος από την ίδια συναισθηματική προσέγγιση που έχουν ουκ ολίγοι Αριστεροί (και όχι μόνο μέλη του εθνικολαϊκιστικού ΣΥΡΙΖΑ), οι οποίοι έχουν μάθει να φωνάζουν διαρκώς ‘Ζητώ η Παλαιστίνη’ και ‘Λευτεριά στην Παλαιστίνη’.
Ως εκ τούτου, φαντάζει ως αυτονόητη μία επίσκεψη του σε Παλαιστινιακό έδαφος και όχι στο Ισραήλ που ήσαν αυτό που δέχθηκε την τρομοκρατική επίθεση στο έδαφος του, το Σάββατο 7 Οκτωβρίου.
Kαι σε αυτή την επίσκεψη δεν θα φωνάξει συνθήματα[2] ως άλλος ‘Αριστερός ακτιβιστής’, αλλά, θα ταχθεί υπέρ της δημιουργίας ενός ανεξάρτητου Παλαιστινιακού κράτους την στιγμή όπου δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις προκειμένου να συμβεί κάτι τέτοιο.
Και σε αυτό το πλαίσιο, δεν διστάζει να επισκεφθεί έναν προσφυγικό καταυλισμό στην πόλη της Βηθλεέμ, εντασσόμενος στη χορεία όλων όσων ‘μιλούν’ και ‘γράφουν’ για την Παλαιστινιακή ‘Νάκμπα’[3] του 1948: ‘Κοιτάξτε, μπορεί να μην φορώ Παλαιστινιακή μαντίλα αλλά σας καταλαβαίνω και σας συμπονώ. Συμπάσχω με το δράμα που έζησαν οι πρόγονοι σας’. Με αυτόν τον τρόπο, ικανοποιεί και πολλά στελέχη του κόμματος του, για τα οποία όλη η ιστορία του Παλαιστινιακού, προδήλως εσφαλμένα, εξαντλείται στη ‘Νάκμπα’.
Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο επισκέφθηκε τα Παλαιστινιακά εδάφη, έχει να κάνει με την ‘ανάγκη’ του να υποσχεθεί στους Παλαιστίνιους το ότι εάν εκλεγεί ο ίδιος πρωθυπουργός ‘κάποτε’, τότε θα αναγνωρίσει ένα ανεξάρτητο Παλαιστινιακό κράτος.
Ο λαϊκιστής Κασσελάκης επιθυμεί να ‘καταδείξει’ πως διαφοροποιείται από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και την κυβέρνηση του που αρνούνται να ‘πράξουν το αυτονόητο’ και να αναγνωρίσουν Παλαιστινιακό κράτος. Ο ίδιος ‘όμως θα το κάνει’.
Ο τρίτος λόγος που εντοπίζουμε, αφορά την προσπάθεια του να αποκτήσει πλεονέκτημα στον άτυπο ενδο-Αριστερό ανταγωνισμό[4] που λαμβάνει χώρα για το ποιος είναι περισσότερο ‘φιλο-Παλαιστίνιος’.
Έτσι λοιπόν, επισκέπτεται την Παλαιστινιακή Δυτική Όχθη[5] προκειμένου να ‘προλάβει’ τον Δημήτρη Κουτσούμπα (Κομμουνιστικό Κόμμα) και τον Αλέξη Χαρίτση της Νέας Αριστεράς, οι οποίοι θα ήσαν αρκούντως ικανοποιημένοι εάν εκδηλώνονταν και στην Ελλάδα κινητοποιήσεις όπως αυτές που εκδηλώθηκαν πρόσφατα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Λαμβάνοντας υπόψιν την κατατοπιστική ανάλυση της Ελιάνας Καναβέλη περί της ‘εικόνας του Άλλου,’ θα τονίσουμε πως πολλοί φιλο-Παλαιστίνιοι ακτιβιστές και πολιτικοί (και όχι μόνο Αριστερών κομμάτων) θλίβονται για την «χαμένη θηλυκότητα».[6] Και τι σημαίνει κάτι τέτοιο;
Σημαίνει πως εκφράζουν την θλίψη τους για το γεγονός πως κατά τους ίδιους οι ‘γυναίκες στην Παλαιστίνη δεν ζουν μία φυσιολογική ζωή όπως οι γυναίκες στις Δυτικές χώρες’. Και ποιος ευθύνεται για αυτό; Μα φυσικά το ‘κακό Ισραήλ και ο κακός Νετανιάχου’.
Ειδικότερα, όπως αναφέρει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, σε ανακοίνωσή του:
1. Από τον e-ΕΦΚΑ, από τις 3 έως τις 7 Ιουνίου 2024, θα καταβληθούν 12.800.000 ευρώ σε 750 δικαιούχους σε συνέχεια έκδοσης αποφάσεων για εφάπαξ.
– Στις 5 Ιουνίου, θα καταβληθούν 13.286.320 ευρώ σε 31.336 δικαιούχους για επιδόματα μητρότητας, κυοφορίας, ασθενείας, ατυχήματος και για έξοδα κηδείας.
– Στις 3 Ιουνίου, θα καταβληθούν 350.000 ευρώ σε 450 δικαιούχους για παροχές του τ. ΤΑΥΤΕΚΩ.
– Στις 3 Ιουνίου, θα καταβληθούν 592.966 ευρώ σε 182 δικαιούχους για την πληρωμή αναδρομικών, λόγω αυξημένου επασφαλίστρου σε συνταξιούχους του τέως ΤΣΠ-ΑΤΕ.
2. Από τη ΔΥΠΑ θα καταβληθούν 23 εκατ. ευρώ σε 42.000 δικαιούχους για επιδόματα ανεργίας και λοιπά επιδόματα, 22 εκατ. ευρώ σε 21.000 δικαιούχους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης, 12 εκατ. ευρώ σε 140 δικαιούχους του προγράμματος «Σπίτι μου», 1,5 εκατ. ευρώ σε 738 δικαιούχους του προγράμματος «Ανακαινίζω-Νοικιάζω» και 11 εκατ. ευρώ σε 10.000 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας.
