Πρόσκληση -“Πάρτι Γενεθλίων” 10 Χρόνια Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων & Μουσείο Μανιταριών
ΔΑΟΚ: Οργάνωση εσπερίδας με θέμα “Spodoptera frugiperda”
Πρόσκληση σε εσπερίδα με θέμα “Spodoptera frugiperda”
Θεσσαλονίκη: Τα νερά της λίμνης Βόλβης στο μικροσκόπιο των επιστημόνων – Σταθερά μέτρια η κατάστασή της τα τελευταία 12 χρόνια
Νωρίς το πρωί και στη λίμνη Βόλβη κυριαρχεί σιωπή. Η βάρκα του Δημήτρη Κουτσάκη με τις επιστήμονες του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας /Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπου Υγροτόπου, οι οποίες κάνουν τις καθιερωμένες μετρήσεις για την ποιότητα των νερών, ρυτιδώνει την υγρή επιφάνεια.
Μόλις φτάνει σε συγκεκριμένο σημείο, βάθους 20 μέτρων, η βιολόγος Ηλιάνα Νικολοπούλου και η μηχανικός περιβάλλοντος Ιωάννα Ζέρβα αρχίζουν δουλειά: ρίχνουν τα ειδικά όργανα μέτρησης, μαζεύουν δείγματα νερού, σημειώνουν πυρετωδώς τις ενδείξεις των οργάνων. Μετρούν, μεταξύ άλλων, την αγωγιμότητα, τη θερμοκρασία ανά μέτρο και το οξυγόνο συγκεντρώνοντας αναγκαία στοιχεία για την παρακολούθηση της λίμνης, σύμφωνα με την ΚΥΑ 140384/2011, με την οποία το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας/Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΜΓΦΙ/ΕΚΒΥ) έχει οριστεί ως αρμόδιος φορέας για την παρακολούθηση 53 σταθμών στις λίμνες της χώρας. Μάλιστα, με την ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΠΔΥΠ/107168/1444/2021, το εθνικό δίκτυο παρακολούθησης υδάτων επεκτάθηκε και πλέον περιλαμβάνει 79 σταθμούς παρακολούθησης λιμνών στην ηπειρωτική χώρα, τα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη.
Στους σταθμούς παρακολούθησης των λιμνών διενεργούνται τακτικές δειγματοληψίες και αναλύσεις για βιολογικά, φυσικοχημικά, υδρομορφολογικά στοιχεία ποιότητας υδάτων και ταξινόμηση της οικολογικής τους κατάστασης. Επίσης, γίνονται δειγματοληψίες για χημικές ουσίες και τα δείγματα αποστέλλονται στο Γενικό Χημείο του Κράτους και το Ινστιτούτο Εδαφοϋδατικών Πόρων του ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ για ανάλυση ώστε οι λίμνες να ταξινομούνται ως προς τη χημική τους κατάσταση. Τα δεδομένα αποστέλλονται στη Γενική Διεύθυνση Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και αναρτώνται ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα του Υπουργείου και στην ιστοσελίδα του ΕΚΒΥ (https://wfd.ekby.gr/). Τα αποτελέσματα της οικολογικής και χημικής ταξινόμησης των λιμνών, τροφοδοτούν στη συνέχεια τα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής (ΣΔΛΑΠ), τα οποία αναθεωρούνται κάθε έξι έτη.
Σταθερά μέτρια η κατάσταση στη λίμνη Βόλβη
Αυτές τις μέρες, «σειρά» για τον έλεγχο και την εκτίμηση της οικολογικής της κατάσταση είχε η λίμνη Βόλβη, ένας από τους 11 ελληνικούς υγροτόπους που προστατεύονται από τη Συνθήκη Ραμσάρ ενώ η περιοχή είναι προστατευόμενη τοποθεσία του δικτύου Natura 2000.
«Είναι η πρώτη δειγματοληψία της θερινής περιόδου για τη λίμνη και θα ακολουθήσουν μηνιαίες για όλο το καλοκαίρι. Λάβαμε δείγματα για τον ποιοτικό έλεγχο όπως είναι το φυτοπλαγκτόν και δείγματα από την εύφωτη ζώνη- τη ζώνη όπου φτάνει το φως του ήλιου- για τον προσδιορισμό των φυσικοχημικών παραμέτρων» εξηγεί η κ. Ζέρβα.
Όπως λένε στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων οι δύο επιστήμονες, η οικολογική κατάσταση της λίμνης με βάση τα βιολογικά ποιοτικά στοιχεία και τα γενικά φυσικοχημικά στοιχεία, με χρονοσειρά δεδομένων από 2012, χαρακτηρίζεται μέτρια και παρουσιάζει μια σταθερότητα στην κατάστασή της. Πιο συγκεκριμένα, με βάση το φυτοπλαγκτό, το ζωοβένθος και τον ολικό φώσφορο η κατάσταση της λίμνης είναι μέτρια, ενώ από τα υδρόβια μακρόφυτα χαρακτηρίζεται καλή, λόγω της μεγαλύτερης ανθεκτικότητάς τους στη ρύπανση. Επειδή όμως, βάση της οδηγίας, στην ταξινόμηση της κατάστασης επικρατεί κανόνας κατά τον οποίο η αξιολόγηση βασίζεται στην χαμηλότερη τιμή, η κατάσταση της Βόλβης χαρακτηρίζεται μέτρια. Επισημαίνουν δε, ότι οι μέθοδοι αξιολόγησης που ακολουθούνται για τα ποιοτικά βιολογικά στοιχεία βασίζονται σε μετρήσεις παραμέτρων οι οποίες είναι ποσοτικές οπότε δεν πρόκειται για απλή εκτίμηση.
«Το γεγονός ότι η λίμνη τα τελευταία 12 χρόνια παραμένει σε μέτρια κατάσταση, παρά τις χρήσεις γης και όλες τις άλλες παραμέτρους που συμβάλλουν σε μια λίμνη, μπορούμε να πούμε ότι είναι θετικό δείγμα, με την έννοια ότι δεν υποβαθμίζεται και παρουσιάζει μια σταθερότητα στην κατάστασή της. Στόχος της οδηγίας πλαίσιο είναι να επιτευχθεί καλή κατάσταση, παλεύουμε από τη μεριά μας γι’ αυτό και ευελπιστούμε η κατάσταση να βελτιωθεί» εξηγεί η κ. Νικολοπούλου.
Όλα τα χρόνια του προγράμματος παρακολούθησης, έχουν παρατηρηθεί πολλές φορές κατά τη διάρκεια της θερμής περιόδου ή και από την άνοιξη ακόμα, όπως και φέτος, φαινόμενα άνθισης φυτοπλαγκτού στις λίμνες. Μία από τις ταξινομικές ομάδες που μπορεί να δημιουργήσει άνθιση είναι τα κυανοβακτήρια. Κάτω από ευνοϊκές συνθήκες (αύξηση θερμοκρασίας, θρεπτικών, μειωμένη ανανέωση νερού κ.ά.) τα κυανοβακτήρια πολλαπλασιάζονται εκθετικά με συνέπεια τη δημιουργία κυανοβακτηριακών ανθίσεων. Έτσι και φέτος την άνοιξη στη Βόλβη, διαπιστώθηκε αύξηση του πληθυσμού του γένους Dolichospermumπου που οδήγησε σε χρωματισμό των νερών.
«Τα τελευταία 12 χρόνια που διενεργούνται οι δειγματοληψίες, τόσο τη θερινή περίοδο όσο και νωρίς την άνοιξη και το φθινόπωρο, έχουμε παρατηρήσει ανθίσεις φυτοπλαγκτού. Μία από τις ταξινομικές ομάδες του φυτοπλαγκτού που μπορεί να δημιουργήσει ανθίσεις είναι τα κυανοβακτήρια, όταν είναι ευνοϊκές οι συνθήκες, π.χ. με την αύξηση της θερμοκρασίας, των θρεπτικών και με τη μειωμένη ανανέωση των νερών. Ένα τέτοιο φαινόμενο μικρής έκτασης παρατηρήσαμε φέτος την άνοιξη, όπου είχαμε ανάπτυξη του πληθυσμού και παρατηρήσαμε χρωματισμό υδάτων» ανέφερε η κ. Νικολοπούλου διευκρινίζοντας ότι πρόκειται μεν για ένα φυσικό φαινόμενο, την εξέλιξη του οποίου θα συνεχίσουν να παρακολουθούν οι επιστήμονες τη θερμή περίοδο.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ημέρα του Πατέρα: Η αγάπη για έναν πατέρα- πιλότο της Πολεμικής Αεροπορίας γέννησε μια ιδέα που έγινε έργο ζωής, με …πωλήσεις σ όλο τον κόσμο
«Η αγάπη για την αεροπορική ιδέα είναι παγκόσμια και με την εξέλιξη της τεχνολογίας όλοι θέλουν κάτι από τα… φτερά που χρησιμοποιούν οι πιλότοι, μια γεύση πτήσης! Για εμένα αυτό σημαίνει μαζί και ρίγη συγκίνησης μπροστά σε μια εικόνα του πατέρα μου με τη στολή χειριστή της ΠΑ…» Σ αυτή τη φράση ένας νέος σε ηλικία Έλληνας, συνοψίζει τα συναισθήματα αγάπης και εκτίμησης για τον πατέρα του- πρώην πιλότο της ΠΑ και τις πτήσεις, δύο παραμέτρους στη ζωή του που ήδη τον έχουν οδηγήσει σε δύο ιδιαίτερα εγχειρήματα.
Για τον Πατέρα και την Πτήση. ο νεαρός Μιχάλης Τσάλτας αποφάσισε αφενός να ολοκληρώσει ένα προσωπικό τπρότζεκτ κι αφετέρου να κάνει την… τρέλα για την Αεροπορία ένα εξαγώγιμο προϊόν. «Η αγάπη για την αεροπορική ιδέα, για τα μαχητικά και την Πολεμική μας Αεροπορία ξεκινάει πολλά χρόνια πίσω, από τότε που ήμουν μικρό παιδί, καθώς προέρχομαι από το χώρο της Αεροπορίας μας και μεγάλωσα στην Αεροπορική βάση της 114 Πτέρυγας Μάχης. Πριν περίπου 15 χρόνια, αυτή την αγάπη είπα να την κάνω και πράξη, ξεκινώντας ένα εγχείρημα, ένα πρότζεκτ μοναδικό. Την δημιουργία ενός πιλοτηρίου Mirage F-1CG, σαν αυτό του μπαμπά μου, στο σπίτι μου, με μια αυθεντικότητα που ήθελα να είναι σε υψηλό επίπεδο. Αυτό σήμερα με τη βοήθεια πολλών φίλων και… εραστών της πτήσης έχει ολοκληρωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό και μ αυτό αισθάνομαι πως κατάφερα να τιμήσω την αγαπημένο μου πατέρα. ..Και μετά ξεκίνησε η σπίθα για κάτι άλλο…!» εξήγησε ο νεαρός δημιουργός μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό του ΑΠΕ- ΜΠΕ, “Πρακτορείο 104.9FM”.
Για τον πατέρα με αγάπη…
Λίγα χρόνια μετά το συγκεκριμένο προσωπικό «πρότζεκτ τιμής προς τον πατέρα» και μέσα από ιδιαίτερες συγκυρίες η ζωή έφερε κάτι που οδήγησε την δημιουργικότητα του κ.Τσάλτα σε έναν άλλο δρόμο. «Η δουλειά στις κατασκευές που χρειαζόμουν για το προσωπικό μου πρότζεκτ ήταν που οδήγησε ξαφνικά σε μια άλλη ιδέα… Συγκεκριμένα το 2021 μαζί έναν φίλο μου, τον Αντρέα Νικολή, σκεφτήκαμε να κατασκευάσουμε αντίγραφα από τα χειριστήρια και τις μανέτες 
ισχύος μαχητικών αεροσκαφών, με σκοπό να τις δίνουμε σε αυτούς που αγαπούν την πτήση και θέλουν να στολίσουν την αεροπορική τους γωνιά. Κάναμε το άλμα και έτσι -τα πρώτα δύο χρόνια σαν χόμπι και ερασιτεχνικά- ξεκινήσαμε να φτιάχνουμε καλούπια και να βγάζουμε σε πρώτη φάση χειριστήρια από γαλλικά μαχητικά που πέρασαν απ την Πολεμική μας Αεροπορία. Φάνηκε τελικά πως δεν είμαστε οι μόνοι με την πτήση… βιδωμένη στο μυαλό!», εξήγησε ο νεαρός.
Οι δύο φίλοι στη συνέχεια έδωσαν μερικές από τις δημιουργίες τους δωρεάν στη βάση της 114 Π.Μ. Και κάπως έτσι το χόμπι και η αγάπη έφεραν το διαφορετικό. «Εκείνη την περίοδο, με κάποιο μαγικό τρόπο, αυτή μας η προσπάθεια άρεσε σε ανθρώπους της Αεροπορίας και του Υπουργείου Εθνικής ‘Αμυνας,απ όπου και μας ζητήθηκε να τους φτιάξουμε ένα αντίγραφο χειριστηρίου από το νέο απόκτημα της Αεροπορίας: το γαλλικό μαχητικό Rafale. Μας έδωσε μεγάλη χαρά και κίνητρο, όταν μάθαμε πως αυτό το αντίγραφο που βγάλαμε, προοριζόταν ως δώρο από τον τότε υφυπουργό Εθνικής ‘Αμυνας για τα γενέθλια στελέχους της Κυβέρνησης. Ήταν αυτή η σπίθα για να ανάψει η φωτιά ώστε αυτό που ξεκινήσαμε να το αναβαθμίσουμε και να το κάνουμε ακόμα καλύτερο, με μέσα νέας τεχνολογίας όπως την χρηση τεχνολογία ψηφιακής σάρωσης και εκτύπωση με 3D εκτυπωτές… Είπαμε να το παλέψουμε!» σχολίασε ο κ. Τσάλτας και μαζί με τον φίλο του προχώρησαν στην ίδρυση της εταιρείας Α&Μ , χρησιμοποιώντας για τον τίτλο της τα αρχικά απ τα μικρά τους ονόματα, Αντρέας και Μιχάλης.
“Εξαγωγή” αεροπορικής ιδέας
Η μικρή αυτή προσπάθεια έγινε εξαγωγική σε ελάχιστο χρόνο με την δημιουργικότητα του διδύμου των Ελλήνων να φέρνει… συνάλλαγμα από το εξωτερικό. «Πλέον με την υποστήριξη κόσμου από την Ελλάδα και το εξωτερικό, λαμβάνουμε αυθεντικά χειριστήρια και μανέτες αεροσκαφών. Αυτά τα “μετατρέπουμε” σε ψηφιακό αρχείο και παράγουμε πιστά αντίγραφα με όλα μας τα συλλεκτικά αυτά γκάτζετ να έχουν μάλιστα και λειτουργικούς διακόπτες και σκανδάλες, για να παρέχουν στον συλλέκτη, μια ρεαλιστική αίσθηση του αντικειμένου που κρατάει στα χέρια του καινα τον κάνουν να νιώθει… λίγο πιλότος!», εξηγεί ο κ. Τσάλτας.
Οι δύο Έλληνες δημιουργοί έχουν καταφέρει να κάνουν εξαγωγές, επειδή η ζήτηση είναι μεγαλύτερη εκτός Ελλάδας και πέρα από τους Έλληνες λάτρεις της ΠΑ. «Ο πόθος μας είναι να κάνουμε συμφωνίες και συνεργασίες με Μοίρες της Πολεμικής Αεροπορίας και όχι μόνο» ενώ αυτή την στιγμή «ολοκληρώνουμε την γκάμα γαλλικών μαχητικών, και αμέσως μετά ξεκινάμε τα αμερικάνικα με ανοιχτό το βλέμμα σε ότι άλλο μας ζητηθεί… Και όλα, να έχουν ξεκινήσει από την αγάπη για τον άνθρωπο χάρη στον οποίο σήμερα υπάρχω, τον πατέρα μου… », καταλήγει ο κ. Τσάλτας.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Βιογραφίες και κινηματογράφος – Δέκα από τις καλύτερες ταινίες του είδους
Υπάρχουν άνθρωποι, που έγραψαν τη δική τους ιστορία, αλλά έγιναν πασίγνωστοι σε όλο τον κόσμο μόνο όταν η ζωή τους πέρασε στη μεγάλη οθόνη. Βεβαίως, υπάρχουν και οι κινηματογραφικές βιογραφίες που καταπιάνονται με διάσημους και που δεν έχουν την ανάγκη της οθόνης, αλλά παρόλα αυτά ελκύουν το ευρύτερο κοινό και πολλές φορές διαψεύδοντας τις προσδοκίες.
Ειδικά τις τελευταίες δεκαετίες, οι βιογραφικές ταινίες είναι ιδιαίτερα διαδεδομένες και κυρίως, από την πλευρά του Χόλιγουντ, αφού αποτελούν μια σίγουρη επιλογή, λόγω του ενδιαφέροντος που προκαλούν στους θεατές, αλλά και ως μια εύκολη λύση, με δεδομένο το πρόβλημα που παρατηρείται για πρωτότυπα σενάρια. Μόνο την τελευταία χρονιά είχαμε, μεταξύ των άλλων, τις ταινίες που αφορούσαν τους Οπενχάιμερ, Ναπολέοντα, Μπερνστάιν, Φεράρι και πριν από λίγες εβδομάδες του Φρόιντ.
Τις περισσότερες φορές οι βιογραφικές ταινίες βασίζονται στη ζωή και το έργο των προσωπικοτήτων ή σε πραγματικά περιστατικά και βεβαίως, στις ερμηνείες των πρωταγωνιστών που τους υποδύονται. Επί το πλείστον είναι αδιάφορες, ακαδημαϊκά γυρισμένες, στρογγυλεμένες, μία σύνοψη της Wikipedia, με την έγκριση συγγενών και εταιρειών που έχουν τα δικαιώματά τους, όταν πρόκειται για καλλιτέχνες, χωρίς να αναζητούν την αλήθεια πίσω από τα γεγονότα. Στην αντίθετη ακριβώς, πλευρά, υπάρχουν ταινίες που πραγματικά αξίζουν να κρατήσουμε για πάντα στη μνήμη μας, έργα τέχνης που ανανεώνουν το ενδιαφέρον για τα πρόσωπα που αναφέρονται.
Ακολουθούν δέκα από τις σημαντικότερες δημιουργίες – κινηματογραφικές βιογραφίες, που άφησαν εποχή και έγραψαν τη δική τους ιστορία στον κινηματογράφο.
Ημερολόγια Μοτοσικλέτας
(“The Motorcycle Diaries”) Ταινία του βραβευμένου Βραζιλιάνου σκηνοθέτη Βάλτερ Σάλες, για τον Τσε Γκεβάρα, σε αργεντίνικη και διεθνή συμπαραγωγή του 2004. Το ιδιαιτέρως καλογυρισμένο φιλμ, που κρατά το μέτρο και αποφεύγει τις υμνολογίες, αφηγείται το μακρύ ταξίδι του νεαρού Ερνέστο Γκεβάρα με τον φίλο του Αλμπέρο, με μια παλιά μοτοσικλέτα, με την οποία διασχίζουν τη Νότια Αμερική. Το στόρι δεν περιλαμβάνει τα κατορθώματα του μεγαλύτερου επαναστάτη της Λατινικής Αμερικής, αλλά τις βαθύτερες διαπιστώσεις που έκανε για τα προβλήματα της ηπείρου. Έξοχοι οι δύο πρωταγωνιστές Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ (Γκεβάρα) και Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ (Αλμπέρο).
Truman Capote
Ταινία που γύρισε το 2006 ο αξιόλογος Αμερικάνος σκηνοθέτης Μπένετ Μίλερ, εξπέρ στις βιογραφίες («Moneyball»), για τον διάσημο εκκεντρικό συγγραφέα Τρούμαν Καπότε. Στιβαρή σκηνοθεσία, προσεγμένη φόρμα μυστηρίου και κοινωνικής αφύπνισης, δημιουργική αφήγηση, που αναδεικνύει την αγωνία του λογοτέχνη να συλλάβει την πραγματικότητα και να τη μεταφέρει στους αναγνώστες του. Το 1959, ο Καπότε ξεκινά μια δημοσιογραφική έρευνα για την τετραπλή δολοφονία μίας αγροτικής οικογένειας στο Κάνσας, συνδέεται με έναν από τους δολοφόνους και αναμένει για πέντε χρόνια την εκτέλεσή του, για να μπορέσει να ολοκληρώσει το περίφημο βιβλίο του «Εν Ψυχρώ». Ο θαυμάσιος Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν, στον ρόλο της ζωής του, θα κερδίσει τη Χρυσή Σφαίρα, ενώ η ταινία ήταν υποψήφια και για πέντε Όσκαρ.
Ο Τελευταίος Αυτοκράτορας
(“The Last Emperor”) Επικό υπερθέαμα, από τον μεγάλο Ιταλό σκηνοθέτη Μπερνάρντο Μπερτολούτσι που σάρωσε το 1987 στα Όσκαρ, κατακτώντας εννιά χρυσά αγαλματίδια. Αν και ο Μπερτολούτσι είναι μακριά από το σπουδαίο κινηματογράφο («Κονφορμίστας», «1900») θα παραδώσει ένα εικαστικό θαύμα, που στοχάζεται μεγαλοπρεπώς πάνω στη σχέση ατομικού και συλλογικού, αλλά και στη διαβρωτική γοητεία της απόλυτης εξουσίας. Στο επίκεντρό του θα βρεθεί ο Που Γι, τελευταίος αυτοκράτορας της Κίνας, που δεν θα καταλάβει τις ραγδαίες ιστορικές αλλαγές και θα βρεθεί στη φυλακή από τον Κόκκινο Στρατό. Υπόδειγμα αφήγησης και παραγωγής, αλλά όχι και της διεισδυτικότητας που είχαν άλλες ταινίες του σκηνοθέτη. Πρωταγωνιστεί ο Τζον Λον.
Amadeus
Τεράστια επιτυχία του 1984, που γύρισε ο Μίλος Φόρμαν και κέρδισε οχτώ από τα έντεκα Όσκαρ για τα οποία προτάθηκε – μεταξύ των οποίων καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας και Α’ Ανδρικού Ρόλου. Η ταινία που αφορά τον Μότσαρτ, είναι βασισμένη στο θεατρικό έργο του Αλέξανδρου Πούσκιν «Μότσαρτ και Σαλιέρι» και την αντιπαλότητα μεταξύ των δυο συνθετών. Το φιλμ, που διαθέτει υπέροχες μουσικές, αξιοθαύμαστα σκηνικά και κοστούμια, βρίθει ανακριβειών, αλλά είναι απολαυστικό και αναδεικνύει το ιδιοφυές ταλέντο του συνθέτη και τον ανώριμο χαρακτήρα του. Πρωταγωνιστούν οι έξοχοι Τομ Χαλς στον ρόλο του Μότσαρτ και Μάρεϊ Άμπραχαμ στον ρόλο του Σαλιέρι.
Braveheart
Η καλύτερη ταινία που γύρισε ως σκηνοθέτης ο σταρ Μελ Γκίμπσον, ο οποίος αν δεν τα έσπαγε με το Χόλιγουντ θα είχε περισσότερες ευκαιρίες να δείξει το ταλέντο του πίσω από την κάμερα. Η επική και εξόχως περιπετειώδης ταινία, που του χάρισε το Όσκαρ σκηνοθεσίας, εξιστορεί τη ζωή του Σκοτσέζου πολεμιστή Ουίλλιαμ Ουάλλας, ο οποίος ήταν ο ηγέτης στον Πρώτο Πόλεμο Ανεξαρτησίας από τους Άγγλους ενάντια στον Εδουάρδο Α΄. Εξαιρετικές σκηνές μάχης, θαυμάσια αφήγηση, ψαγμένο σενάριο, ο Μελ στο στοιχείο του και ένα αξιολογότατο καστ από δίπλα.
Γκάντι
(“Gandhi) Διάσημη επική υπερπαραγωγή του Ρίτσαρντ Ατένμπορο, για τον μεγάλο Ινδό ηγέτη Μαχάτμα Γκάντι, ο οποίος κατατρόπωσε τους Βρετανούς αποικιοκράτες σχεδόν αναίμακτα, χωρίς να προδώσει την προσωπική του φιλοσοφία και να απαρνηθεί τον λιτό τρόπο ζωής του. Η χορταστική ταινία, που κέρδισε οχτώ Όσκαρ, ανάμεσά τους και όλα τα κορυφαία, θα διακριθεί για την άρτια παραγωγή και τον χειρισμό 300.000 κομπάρσων, την καλλιτεχνική διεύθυνση, τα υπέροχα σκηνικά, τη μουσική του Ραβί Σανκάρ και βεβαίως, την εμπνευσμένη σκηνοθεσία του Ατένμπορο. Αξιοθαύμαστος στον ομώνυμο ρόλο ο Μπεν Κίνγκσλεϊ.
Λόρενς της Αραβίας
(“Laurence of Arabia”) Η κλασική επική δημιουργία του Ντέιβιντ Λιν που απέσπασε επτά Όσκαρ, μεταξύ των οποίων, αυτά της καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, Α’ Ανδρικού Ρόλου και έκανε σταρ πρώτου μεγέθους τον Πίτερ Ο’Τουλ. Η ιστορία αφορά τον Βρετανό αρχαιολόγο, στρατιωτικό και συγγραφέα Τόμας Έντουαρντ Λόρενς, ο οποίος κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ανέλαβε να κατασκοπεύσει τον άτακτο στρατό των αραβικών φυλών και κατάφερε να τους ενώσει απέναντι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ένας ποταμός εικόνων που πάλλονται από τη δύναμη και το μυστήριο της ερήμου, ένα εικαστικό μνημείο, ένα έργο ανεξίτηλο στους αιώνες. Εκτός από τον Πίτερ Ο’ Τουλ, παίζουν και οι Άλεκ Γκίνες, Ομάρ Σαρίφ, Άντονι Κουίν, Τζακ Χόκινς.
Η Λίστα του Σίντλερ
(“Schindler’s List”) Η περίφημη ιστορία του τυχοδιώκτη Όσκαρ Σίντλερ, που θα σώσει περίπου 1.200 Εβραίους από τις θηριωδίες των ναζί, θα μεταφερθεί στη μεγάλη οθόνη διά χειρός Στίβεν Σπίλμπεργκ και θα καταστεί μία από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών. Έχοντας για διευθυντή φωτογραφίας τον σπουδαίο μάστορα Γιάνους Καμίνσκι, θα κινηματογραφήσει ευφυώς σε ασπρόμαυρο, με μία ρεαλιστική ματιά, φωτίζοντας το κατάμαυρο της ιστορίας, την απόλυτη κτηνωδία και το τέλος της λογικής. Τα πλάνα του, οι σκηνές και οι μεγαλειώδεις σεκάνς, σε συνδυασμό με το άψογο ντεκουπάζ αλλά και τη φορτισμένη από συγκίνηση, εμβληματική μουσική του Τζον Γουίλιαμς θα αναγκάσουν ακόμη και τους αρνητές του, να υποκλιθούν μπροστά στο μεγαλείο του. Ο Λίαμ Νίσον στην ερμηνεία της ζωής του, απίστευτος ο Ρέιφ Φάινς στο ρόλο του ψυχοπαθή Γερμανού αξιωματικού, ενώ ο Μπεν Κίνγκσλεϊ, υποδυόμενος τον λογιστή και μυαλό της επιχείρησης «σωτηρίας ανθρώπων», κρατά το μέτρο και τη συγκινησιακή φόρτιση.
Αγαπημένη μου Κλημεντίνη
(“My Darling Clementine”) Φυσικά, δεν θα έλειπε από την παρέα ο πρωτομάστορας και δάσκαλος Τζον Φορντ, καθώς το 1946 γύρισε το περίφημο γουέστερν πάνω στο μύθο του λαϊκού ήρωα της Αμερικάνικης Δύσης Γουάιατ Ερπ και την ξακουστή ιστορία για τη μονομαχία στο «Οκ Κοράλ», η οποία έχει μεταφερθεί στη μεγάλη οθόνη πολλές φορές (από τις κορυφαίες η «Μονομαχία στον Πράσινο Βάλτο», με Μπαρτ Λάνκαστερ και Κερκ Ντάγκλας). Αν και «αντρικές» οι ταινίες του Φορντ, πάντα η γυναίκα είχε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα των ηρώων του. Με την «Αγαπημένη μου Κλημεντίνη» θα πάει ένα βήμα παραπέρα, καθώς μεταμορφώνει τον Γουάιατ Έρπ σε ερωτευμένο μαθητούδι. Γιατί μπορεί να ήξερε από όπλα, να μη δείλιαζε πουθενά, να ήταν επιθετικός και ηγετικός, αλλά μπροστά στην αγάπη είναι έτοιμος να παραδοθεί άνευ όρων. Για μια ακόμη φορά, θαυμαστή αφήγηση, εκπληκτικά ασπρόμαυρα πλάνα και ένας μοναδικός Χένρι Φόντα, στον ρόλο του Ερπ.
Οργισμένο Είδωλο
(«Raging Bull») Συνταρακτική μεταφορά της αυτοβιογραφίας του πρωτοπυγμάχου Τζέικ Λα Μότα, που από παγκόσμιος πρωταθλητής κατέληξε να λέει ανέκδοτα σε μπαρ, από τον Μάρτιν Σκορσέζε στην καλύτερη στιγμή της μακράς και πολυσήμαντης σταδιοδρομίας του. Ο Ιταλοαμερικάνος σκηνοθέτης βρίσκεται σε οικείο περιβάλλον και κάνει θαύματα, καθώς αξιοποιεί στον μέγιστο βαθμό την ασπρόμαυρη φωτογραφία του Μάικλ Τσάπμαν, ενώ δικαίως, θεωρείται ως επίτευγμα η ηχητική μπάντα που είναι απόλυτα εναρμονισμένη με το μοντάζ. Ο Σκορσέζε κάνει κομμάτια το «αμερικάνικο όνειρο», ενώ ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, φτάνοντας τα 120 κιλά για τις ανάγκες του ρόλου, θα μπει στο πετσί και το πνεύμα του χαρακτήρα, κερδίζοντας πανάξια το Όσκαρ Α’ Ανδρικού ρόλου. Η ταινία αδικήθηκε κατάφωρα στα Όσκαρ, αφού από τις οχτώ υποψηφιότητες, κέρδισε ακόμη ένα, αυτό του μοντάζ.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ανδρέας Καζαντζίδης : «Οδηγούμαστε προς νέες καιρικές συνθήκες»
«Θα πρέπει να προσαρμοστούμε στα νέα καιρικά δεδομένα, γιατί όλα δείχνουν ότι οδηγούμαστε προς νέες καιρικές συνθήκες, όπως αυτές που έχουμε φέτος, οι οποίες σε λίγα χρόνια θα γίνουν μια κανονικότητα».
Αυτά τονίζει μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων , ο καθηγητής – πρόεδρος του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών και Διευθυντής του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας, Ανδρέας Καζαντζίδης, σχετικά με τις υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφονται αρχές Ιουνίου, στην Ελλάδα. Παράλληλα, εξηγεί, μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, γιατί πλήττονται από καύσωνες συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, όπως, η ανατολική Στερεά Ελλάδα, η Θεσσαλία, η ανατολική Πελοπόννησος, κ.α.
Ο δείκτης δυσφορίας Ειδικότερα, όπως σημειώνει ο Ανδρέας Καζαντζίδης, «ίσως θα πρέπει να σταματήσουμε να μιλάμε μόνο για τις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά να μιλάμε και για πιο βιομετεωρολογικά δεδομένα, όπως για παράδειγμα ο δείκτης δυσφορίας» και προσθέτει: «Ο δείκτης δυσφορίας δεν έχει σχέση μόνο με το πού φθάνει η θερμοκρασία, αλλά ποιο είναι το ποσοστό της υγρασίας, ποια είναι η ηλιακή ακτινοβολία, ποια είναι τα επίπεδα ρύπανσης από την αφρικανική σκόνη, που σημειωτέον είχαμε πολλά φέτος, καθώς και πόση ένταση έχει ο άνεμος, ο οποίος όταν φυσά, δρα καταπραϋντικά. Με βάση τα όσα προανέφερα, δεν είναι μόνο οι υψηλές θερμοκρασίες το πρόβλημα, διότι η δυσφορία που προκαλείται από τις υψηλές θερμοκρασίες, έχει σχέση και με άλλους παράγοντες. Άλλωστε, υπάρχει ένας ολόκληρος κλάδος, που λέγεται βιομετεωρολογία, δηλαδή η επίδραση των καιρικών συνθηκών στον ανθρώπινο οργανισμό. Ίσως, λοιπόν, θα πρέπει να συζητάμε για το ποιος είναι ο δείκτης δυσφορίας, δηλαδή, αν για παράδειγμα, είναι στο κόκκινο, στο πράσινο ή στο κίτρινο και ως εκ τούτου ο κόσμος να αρχίσει σιγά – σιγά να εκπαιδεύεται».
Οι τροπικές νύχτες και η επιβάρυνση του ανθρώπινου οργανισμού Επίσης, ο Ανδρέας Καζαντζίδης, σημειώνει ότι «η επιβάρυνση του ανθρώπινου οργανισμού έχει να κάνει και με το γεγονός ότι καταγράφονται υψηλές ελάχιστες θερμοκρασίες κατά τις νυχτερινές ώρες» και συνεχίζει: «Ναι μεν μεσημβρινές ώρες, όπου οι θερμοκρασίες είναι υψηλές, όλοι μας προσπαθούμε κάπως να προστατευθούμε, αλλά το σημαντικό είναι το πώς διαμορφώνεται η θερμοκρασία τις υπόλοιπες ώρες και κυρίως τη νύχτα. Δηλαδή, είναι σημαντικό η θερμοκρασία να πέφτει τη νύχτα κάτω από τους 25 βαθμούς Κελσίου, διότι όταν τους ξεπερνά, τότε μιλάμε πια για τις λεγόμενες τροπικές νύχτες. Όταν λοιπόν έχουμε σταθερά υψηλές θερμοκρασίες, δηλαδή 40 βαθμούς το μεσημέρι και 28 με 30 τη νύχτα, τότε η επιβάρυνση στον ανθρώπινο οργανισμό είναι σημαντική».
Παράλληλα, όπως υπογραμμίζει, «οι μακροχρόνιες επιπτώσεις από το θερμικό στρες, σύμφωνα με τις στατιστικές, έχουν να κάνουν με ασθένειες, όπως καρδιολογικά προβλήματα, αλλά ακόμα και με θανάτους, για αυτό θα πρέπει να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται». Οι μετεωρολογικές προγνώσεις πρέπει να επικεντρώνονται στις περιφέρειες Όσον αφορά στο γεγονός ότι καταγράφονται υψηλότερες θερμοκρασίες στην ανατολική πλευρά της χώρας, συγκριτικά με την δυτική, ο Ανδρέα Καζαντζίδης λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «αυτό έχει σχέση με την ατμοσφαιρική κυκλοφορία, η οποία ευνοεί τις θερμές αέριες μάζες να κινηθούν προς τις ανατολικές περιοχές, όμως, κάποια άλλη στιγμή θα συμβεί το αντίθετο».
Ακόμη, αναφέρει ότι «στις περιπτώσεις καύσωνα είναι σε πιο καλή μοίρα οι παραθαλάσσιες περιοχές, σε σχέση με τις ηπειρωτικές και ειδικά τις πεδινές περιοχές, για αυτό και υπάρχουν κάποια hot – spot ας το πούμε έτσι, όπου οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν πάντα πάρα πολύ ψηλά, όπως είναι οι περιοχές, της Βοιωτίας, της Λάρισας, της Σπάρτης, του Άργους, κ.α., αλλά και πιο βόρεια, όπως οι περιοχές της πεδιάδας της Γιαννιτσών, και των Σερρών». «Αυτό όμως, που έχει ιδιαίτερη σημασία» τονίζει ο καθηγητής στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, «είναι το γεγονός ότι οι μετεωρολογικές προγνώσεις και οι οδηγίες που δίνονται, θα πρέπει να είναι λίγο πιο επικεντρωμένες σε επίπεδο περιφέρειας και όχι να λέμε ότι όλη η χώρα καίγεται από τις υψηλές θερμοκρασίες». Και τούτο διότι, όπως λέει, «οι πολίτες αρχίζουν να θεωρούν ότι οι προγνώσεις είναι υπερβολικές, όταν δεν επιβεβαιώνονται στις περιοχές, όπου κατοικούν».
Όσον αφορά στο γεγονός ότι οι πολλές πυρκαγιές καταγράφονται σε περιοχές της Στερεάς Ελλάδας, της Εύβοιας, της Πελοποννήσου, της Δυτικής Ελλάδας και νησιών του Ιονίου, ο Ανδρέας Καζαντζίδης σημειώνει: «Υπάρχουν περιοχές όπου έχουν υψηλούς ανέμους και είναι αρκετά ξηρές, αφού δέχονται λιγότερες βροχές, καθ΄ όλη την διάρκεια της χρονιάς. Παράλληλα, καταγράφονται πάντα σημαντικές διαφορές στις βροχοπτώσεις ανάμεσα στην ανατολική και τη δυτική πλευρά της χώρας, που χωρίζονται από την οροσειρά της Πίνδου και την ορεινή γραμμή στο κέντρο της Πελοποννήσου, δηλαδή από τον Γράμμο μέχρι και τον Ταΰγετο.
Ως εκ τούτου, στη δυτική πλευρά της χώρας καταγράφονται οι περισσότερες βροχοπτώσεις και άρα, υπάρχει περισσότερη υγρασία στο έδαφος, σε αντίθεση με την ανατολική, η οποία είναι πιο ευάλωτη. Αν τώρα, αυτό το γεγονός συνδυαστεί και με ανέμους, οι οποίοι τον Αύγουστο συνήθως είναι τα μελτέμια που φυσούν από τον Έβρο, όπου πέρυσι είχαμε τις μεγάλες πυρκαγιές, και φθάνουν μέχρι και την Αττική, τότε μπορούμε να πούμε ότι είναι επιβαρυντικό».
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Μπαράζ θετικών ειδήσεων για την οικονομία
Το μπαράζ θετικών ειδήσεων από βασικούς οικονομικούς δείκτες επιβεβαιώνει την δυναμική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας η οποία “έτρεξε” με ρυθμό 2,1% το πρώτο τρίμηνο του έτους.
Πρόκειται για ισχυρές ενδείξεις που προμηνύουν τη συνέχιση των υψηλών ρυθμών αύξησης του ΑΕΠ και το δεύτερο τρίμηνο του έτους. Μεγάλο “αγκάθι”, ωστόσο, παραμένει η έλλειψη εργαζομένων σε βασικούς κλάδους της οικονομίας με αιχμή τον τουρισμό και την εστίαση. Το πρώτο τρίμηνο του έτους, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι κενές θέσεις εργασίας εκτινάχθηκαν κατά 115,6% στις 70.826 από 32.850 το αντίστοιχο τρίμηνο πέρυσι, γεγονός που αποτελεί τροχοπέδη για την οικονομία. Υπό το βάρος της δυσμενούς αυτής εξέλιξης η κυβέρνηση εξετάζει μέτρα που θα αφορούν και τα επιδόματα ανεργίας προκειμένου να ενισχυθούν τα κίνητρα για εξεύρεση εργασίας. Αυτά αναμένεται να αφορούν τόσο το επίδομα ανεργίας, όσο και το επίδομα εποχικής απασχόλησης που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι σε τουρισμό και εστίαση.
Οι δείκτες της οικονομίας
Τα στοιχεία που συνθέτουν την θετική εικόνα για την ελληνική οικονομία είναι τα ακόλουθα:
Οι επενδύσεις ανέκαψαν το πρώτο τρίμηνο του έτους παρουσιάζοντας αύξηση 2,9% μετά την υποχώρησή τους κατά 5,7% το τελευταίο τρίμηνο πέρυσι.
Ο δείκτης παραγωγής στις κατασκευές σημείωσε άνοδο 5% το πρώτο τρίμηνο φέτος συγκριτικά με το αντίστοιχο πέρυσι. Παράλληλα η ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα σημείωσε εκρηκτική άνοδο 77,8% τον Φεβρουάριο (σε ετήσια βάση) και 44,4% το πρώτο δίμηνο του έτους σε σχέση με το αντίστοιχο του 2023.
Ο τζίρος των επιχειρήσεων στο σύνολο της οικονομίας αυξήθηκε 16,1% τον Απρίλιο σε ετήσια βάση. Τη μεγαλύτερη άνοδο 49,7% σημείωσε ο τζίρος στον τομέα των Κατασκευών και ακολουθούν τα Ορυχεία-Λατομεία με αύξηση 34,9%, το Χονδρικό- Λιανικό εμπόριο 18,7%, οι Επαγγελματικές, Επιστημονικές και Τεχνικές Δραστηριότητες με 26,6%.
Η βελτίωση του οικονομικού κλίματος τον Μάιο, με βάση τον δείκτη του ΙΟΒΕ, λόγω της ανόδου σε Βιομηχανία, Κατασκευές και Λιανικό Εμπόριο ενώ σημειώθηκε μικρή υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Ειδικότερα σημειώθηκε άνοδος των προσδοκιών στη Βιομηχανία, στις 109,2 μονάδες τον Μάιο, από 108,7 μονάδες τον προηγούμενο μήνα, υψηλότερα σε σχέση με ένα έτος πριν (105,1 μον.).
Η αξιοσημείωτη αύξηση των μισθών και ημερομισθίων σε βασικούς τομείς της οικονομίας, όπως αυτή καταγράφηκε στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Ειδικότερα σε ετήσια βάση το Α τρίμηνο φέτος σημειώθηκε αύξηση 24,6% στις Κατασκευές, 22,3% στις Διοικητικές και Υποστηρικτικές Δραστηριότητες, 16,8% στις Επαγγελματικές, Επιστημονικές και Τεχνικές δραστηριότητες, 15,8% στο Χονδρικό και Λιανικό εμπόριο, 12,9% στη Μεταποίηση, 16% στη Μεταφορά και Αποθήκευση.
Ελλείψεις εργαζομένων
Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, οι ελλείψεις εργαζομένων σε βασικούς κλάδους της οικονομίας και κυρίως στον τουρισμό και στην εστίαση διογκώνονται χρόνο με τον χρόνο. Γι’ αυτό και η κυβέρνηση εξετάζει μέτρα που θα άρουν τα αντικίνητρα προσφοράς εργασίας στους κλάδους αυτούς καλώντας παράλληλα τις επιχειρήσεις στον ευρύτερο τουριστικό τομέα να αμείβουν καλύτερα τους εργαζόμενους. Τις κυβερνητικές παρεμβάσεις προανήγγειλε ο πρωθυπουργός σε συνέντευξή του την περασμένη Δευτέρα τονίζοντας ότι το επίδομα ανεργίας δεν πρέπει να αποτελεί αντικίνητρο για εργασία. Το στίγμα των αλλαγών έδωσε ο επικεφαλής του οικονομικού γραφείου του πρωθυπουργού Αλέξης Πατέλης λέγοντας ότι το επίδομα ανεργίας πρέπει να συνδεθεί με το ύψος του μισθού και τον χρόνο προϋπηρεσίας, δηλαδή των ετών ασφάλισης των εργαζόμενων. Σε ότι αφορά το εποχικό επίδομα που χορηγείται στους εργαζόμενους στον τουρισμό και στην εστίαση δήλωσε ότι αποτελεί αντικίνητρο για αναζήτηση εργασίας.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Υγεία – Κ. Αθανασάκης: Χαμηλότερο το προσδόκιμο υγιούς επιβίωσης μετά τα 65 στην Ελλάδα, σε σχέση με τον ΟΟΣΑ
Κατά δυόμιση έτη χαμηλότερο σε σχέση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, είναι στη χώρα μας το ποσοστό υγιούς επιβίωσης μετά τα 65 στις γυναίκες, ενώ για τους άντρες ελάχιστα χαμηλότερο. Δηλαδή, στις γυναίκες το αναμενόμενο προσδόκιμο χωρίς περιορισμούς, με καλή υγεία είναι περίπου 7,5 έτη σε σύγκριση με έναν μέσο όρο στον ΟΟΣΑ που είναι τα 10 έτη.
Η δυσάρεστη επισήμανση ανήκει στον επίκουρο καθηγητή Οικονομικών της Υγείας στο Τμήμα Πολιτικών Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Κώστα Αθανασάκη, ο οποίος παραχώρησε συνέντευξη στο Πρακτορείο Fm και στην Τάνια Μαντουβάλου με αφορμή ομιλία του για τις «Προκλήσεις που προκύπτουν από την κλιματική κρίση για τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας», στο Πανελλήνιο Συνέδριο Δημόσιας Υγείας 2024, που διεξάγεται από την Πέμπτη στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του ΠΑ.ΔΑ. Όπως εξήγησε ο καθηγητής, η διαφορά σε σχέση με τον ΟΟΣΑ είναι μεγάλη, γιατί στην πραγματικότητα υποκρύπτει ένα πρότυπο νοσηρότητας, το οποίο σε αυτές τις ηλικίες είναι και θέμα χρήσης υπηρεσιών υγείας.
Ο έλεγχος των παραγόντων κινδύνου βασική παράμετρος για ένα βιώσιμο σύστημα υγείας
«Το προσδόκιμο υγιούς επιβίωσης, μετά τα 65 είναι μία εξαιρετικά σημαντική παράμετρος για την ευρωστία των συστημάτων υγείας. Ειδικότερα, στην Ελλάδα που συνεχώς αυξάνεται το ποσοστό του πληθυσμού, το οποίο ξεπερνά τα 65, η συγκεκριμένη παράμετρος θα καθορίσει το κατά πόσο θα επιβαρυνθεί το σύστημα υγείας στο μέλλον. Για αυτό, ο έλεγχος των παραγόντων κινδύνου, ο έλεγχος της χρόνιας νοσηρότητας και η επίτευξη των στόχων της θεραπευτικής διαδικασίας, κυρίως στη χρόνια νοσηρότητα και στην πολυνοσηρότητα, είναι πολύ βασικά στοιχεία για ένα βιώσιμο σύστημα υγείας». Το μεγάλο πρόβλημα στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με τον κ. Αθανασάκη, είναι η έκθεση σε παράγοντες κινδύνου όπως πχ το κάπνισμα και η παχυσαρκία, που έχουν δημιουργήσει ένα πολύ ιδιαίτερο πρότυπο στη νοσηρότητα, το οποίο εκφράζεται με πολυνοσηρότητα. «Τα συστήματα υγείας έχουν δομικές προκλήσεις που προκύπτουν από τις αλλαγές της κοινωνίας. Η Ελλάδα έχει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά ατόμων άνω των 65 ετών. Δεν αρρωσταίνουμε απλώς, επειδή μεγαλώνουμε. Αλλά τυχαίνει οι πιο μεγάλοι από εμάς να είναι συχνότερα άρρωστοι. Αυτό σημαίνει ότι το σύστημα πρέπει να φροντίσει, ώστε η υγεία μετά τα 65 να είναι σε ένα καλύτερο επίπεδο. Πρέπει να εξουδετερώσουμε τις απειλές που θα εμφανίσουν τη νοσηρότητα σε εκείνα τα χρόνια».
Αύξηση των θανάτων κατά 68% την τελευταία εικοσαετία λόγω κλιματικής αλλαγής
Όσον αφορά την κλιματική αλλαγή, ο κ. Αθανασάκης αναφέρει ότι επηρεάζει τα συστήματα υγείας και από τις δύο πλευρές της εξίσωσης. «Από τη μία πλευρά έχουμε χαμένες ώρες εργασίας, σοβαρά επεισόδια που διακόπτουν την οικονομική δραστηριότητα (πχ Θεσσαλία). Είναι ενδεικτικό ότι οι υψηλές θερμοκρασίες το 2021 αφαίρεσαν από την παραγωγική δραστηριότητα 470 δισεκατομμύρια ώρες εργασίας διεθνώς. Αυτό ισοδυναμεί περίπου στο 0,7% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Πολύ περισσότερο δε σε χώρες που δεν είναι προετοιμασμένες για αυτή την κλιματική αλλαγή και είναι χαμηλότερης ανάπτυξης. Από την άλλη πλευρά, η κλιματική αλλαγή αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ζητάμε υπηρεσίες υγείας. Για παράδειγμα, αυξάνονται τα μεταδοτικά νοσήματα. Αυξήθηκαν περίπου κατά 68% οι θάνατοι που σχετίζονται με τις υψηλές θερμοκρασίες την τελευταία εικοσαετία. Αυξάνονται τα επεισόδια που προκαλεί η υψηλή θερμοκρασία σε καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα, γιατί ο πληθυσμός γίνεται πιο ευπαθής, αφού έρχεται σε επαφή περισσότερες μέρες με υψηλή θερμοκρασία σε σχέση με το παρελθόν».
Τα συστήματα υγείας ευθύνονται για το 5% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου
Τα συστήματα υγείας σύμφωνα με τον κ. Αθανασάκη ευθύνονται για περίπου το 5% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου διεθνώς. «Στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό είναι 3,7% του εθνικού αποτυπώματος. Ένα σημαντικό μερίδιο αυτού, περίπου το 40% έρχεται από τη λειτουργία των δομών και τις ενεργειακές ανάγκες τους. Αλλά το μεγαλύτερο μέρος, έρχεται από τη συνολικότερη εφοδιαστική αλυσίδα των προϊόντων και υπηρεσιών που σχετίζονται με την υγεία». Τι προτείνουν όμως, οι ειδικοί για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, ερωτάται ο καθηγητής: «Σε διεθνές επίπεδο οι προτάσεις καταρχάς εστιάζουν στην ανάγκη να συλλέξουμε συστηματικά δεδομένα σχετικά με το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των συστημάτων υγείας, να αυξήσουμε την πληροφόρηση σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές για τη μείωση των επιπτώσεων από τα συστήματα υγείας στο περιβάλλον, να ενδυναμώσουμε το διεθνές ρυθμιστικό πλαίσιο και να ενισχύσουμε τη διακρατική συνεργασία, καθώς το πρόβλημα είναι παγκόσμιο και απαιτεί συλλογική δράση».
Τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν στην Ελλάδα
Ειδικά, για την Ελλάδα, αναφέρει ο κ. Αθανασάκης, «όπως καταγράψαμε και στην πρόσφατη μελέτη PHSSR, μεταξύ των μέτρων που θα πρέπει να λάβουμε είναι: α) να ενσωματώσουμε στην αξιολόγηση των διοικήσεων των νοσοκομείων μια σειρά από δείκτες ενεργειακής αποδοτικότητας και περιβαλλοντικών επιπτώσεων των δομών, β) να καταρτίσουμε μια συνολική εθνική πολιτική για την αξιολόγηση των μελλοντικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στο σύστημα υγείας, ώστε να προβούμε σε προ-δραστικές πολιτικές, γ) να ενσωματώσουμε κριτήρια περιβαλλοντικής πολιτικής στο σύνολο των αποφάσεων που αφορούν σε επενδύσεις του συστήματος υγείας, δ) να εμπλέξουμε τις τοπικές κοινότητες, όπως οι περιφέρειες ή οι δήμοι, στο ζήτημα της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας στο πλαίσιο της υγείας – και βεβαίως, να συνεχίσουμε την προσπάθεια που κάνουμε αυτή τη στιγμή για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των δομών υγείας».
Η ανθεκτικότητα και βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας -Οι σημερινές προκλήσεις
Η ανθεκτικότητα και η βιωσιμότητα είναι δύο έννοιες που μπήκαν στη συζήτηση για την πολιτική και το μέλλον συστημάτων υγείας τα τελευταία χρόνια, αναφέρει ο κ. Αθανασάκης σε άλλο σημείο της συνέντευξης του. Και εξηγεί: «Με τον όρο βιωσιμότητα ουσιαστικά εννοούμε το να μπορεί το σύστημα υγείας να συνεχίσει να κάνει την αποστολή του, δηλαδή να βελτιώνει την υγεία όλων μας αδιάλειπτα στο μέλλον. Να διασφαλίσουμε όλες εκείνες τις συνθήκες που θα το καθιστούν ικανό να προσφέρει και στο μέλλον αυτά τα οποία περιμένουμε να προσφέρει. Με όλες τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα τα συστήματα υγείας, τη δημογραφική γήρανση, την επιδημιολογική μεταβολή, την εισαγωγή τεχνολογιών υγείας και την σχετικά χαμηλή διαθεσιμότητα πόρων, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι το σύστημα θα μπορεί να φέρει εις πέρας την αποστολή του. Η ανθεκτικότητα είναι μία έννοια, την οποία είδαμε πολύ καλά και εμείς από κοντά το προηγούμενο διάστημα με τον covid και έχει να κάνει με την ικανότητα του συστήματος να μπορεί να απορροφά κρίσεις. Δηλαδή όταν έρχεται μια υγειονομική κρίση από κάθε αιτία να μπορεί το σύστημα να συνεχίσει να λειτουργεί».
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Υπουργείο Εργασίας: Ο «χάρτης» των πληρωμών από τον e-ΕΦΚΑ και τη ΔΥΠΑ έως τις 21 Ιουνίου
Συνολικά 72.700.677 ευρώ θα καταβληθούν σε 76.052 δικαιούχους, από τις 17 έως τις 21 Ιουνίου 2024, στο πλαίσιο των προγραμματισμένων καταβολών του e-ΕΦΚΑ και της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).
Ειδικότερα, όπως αναφέρει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης σε ανακοίνωσή του:
1. Από τον e-ΕΦΚΑ, από τις 17 έως τις 21 Ιουνίου, θα καταβληθούν 14.800.000 ευρώ σε 850 δικαιούχους σε συνέχεια έκδοσης αποφάσεων για εφάπαξ.
– Στις 20 Ιουνίου, θα καταβληθούν 14.150.677 ευρώ σε 32.067 δικαιούχους για επιδόματα μητρότητας, κυοφορίας, ασθενείας, ατυχήματος και για έξοδα κηδείας.
2. Από την ΔΥΠΑ θα καταβληθούν:
– 14 εκατ. ευρώ σε 23.000 δικαιούχους για επιδόματα ανεργίας και λοιπά επιδόματα.
– 20 εκατ. ευρώ σε 19.000 δικαιούχους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης.
– 9 εκατ. ευρώ σε 110 δικαιούχους του προγράμματος «Σπίτι μου».
– 50.000 ευρώ σε 25 δικαιούχους του προγράμματος «Ανακαινίζω-Νοικιάζω».
– 700.000 ευρώ σε 1.000 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας.
Για τις εσωτερικές εξελίξεις στο ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής – Γράφει ο Δρ. Σίμος Ανδρονίδης
Μετά το αποτέλεσμα των πρόσφατων ευρωεκλογών και την απώλεια του διακηρυγμένου στόχου της κατάκτησης της δεύτερης θέσης πίσω από την Νέα Δημοκρατία, έχουν προκύψει κάποιοι «κλυδωνισμοί» στο εσωτερικό του Πανελληνίου Σοσιαλιστικού Κινήματος-Κίνημα Αλλαγής, για να παραπέμψουμε στην ανάλυση του Γιάννη Λούλη.[1]
Κάποιοι βουλευτές όπως ο βουλευτής Αρκαδίας Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος, έθεσαν ανοιχτά θέμα πραγματοποίησης εσωκομματικών εκλογών, ενώ άλλοι (νεοεκλεγέντες βουλευτές όπως η Μιλένα Αποστολάκη), ζήτησαν πλήρη αποτίμηση του εκλογικού αποτελέσματος από τα αρμόδια κομματικά όργανα.
Σε αυτό το πλαίσιο, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πως μία τέτοια εξέλιξη που δεν παρατηρείται σε κόμματα που είδαν την εκλογική τους επιρροή να μειώνεται αισθητά όπως είναι ο ΣΥΡΙΖΑ του Στέφανου Κασσελάκη, οφείλεται και στο γεγονός πως τα τελευταία χρόνια, πριν ακόμη την εκλογή του Νίκου Ανδρουλάκη στην αρχηγία του κόμματος, έχει προκύψει η άμβλυνση του αρχηγοκεντρικού χαρακτήρα του Κεντροαριστερού ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής.
Όχι η πλήρης άρση του, κάτι που είναι εκ των πραγμάτων δύσκολο να συμβεί, όσο η άμβλυνση του, λόγω και της καθοριστικής επίδρασης που ασκούν πλέον μέλη και φίλοι στην εκλογή προέδρου.
Η ανοιχτή διαδικασία εκλογής προέδρου έχει συμβάλλει στη μείωση του περιθωρίου κινήσεων που διαθέτει ο εκάστοτε αρχηγός, σε ένα πολύ λεπτό σημείο όπου ο ίδιος καθίσταται διαρκώς έκθετος έως ευάλωτος τόσο στην άσκηση κριτικής (πρακτική από την οποία δεν ξεφεύγει ούτε ο Νίκος Ανδρουλάκης), όσο και σε κινήσεις αμφισβήτησης.[2]
Άρα, όσο πιο μειωμένο το περιθώριο παρεμβάσεων και κινήσεων από πλευράς αρχηγού, τόσο πιο ευέλικτα μπορούν να κινηθούν καλά εδραιωμένοι βουλευτές όπως ο Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος, ο οποίος αξιοποιεί και το καταστατικό του κόμματος που προβλέπει την διενέργεια εσωκομματικών εκλογών ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Σαφώς, δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο για την ύπαρξη ενός οιονεί συγκρουσιακού κλίματος εντός του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής.
Και η διατύπωση ενός Αριστερού-Νεο-Σοσιαλιστικού λόγου δεν αρκούσε για να καλύψει το έλλειμμα ηγεσίας το οποίο διαρθρώνονταν σε τρία επίπεδα. Και ποια είναι αυτά τα επίπεδα; Ας το δούμε αναλυτικότερα. Πρώτον, ο Νίκος Ανδρουλάκης ήσαν και παραμένει λιγότερο επικοινωνιακός από τον Στέφανο Κασσελάκη.
Δεύτερον, παραμένει λιγότερο προσιτός από τον Γενικό Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος, Δημήτρη Κουτσούμπα. Και, τρίτον, παραμένει λιγότερο εκφραστικός από τον πρόεδρο της Ελληνικής Λύσης, δημαγωγό Κυριάκο Βελόπουλος, που πρώτος απ’ όλους, διείδε την ευκαιρία να διεμβολίσει την εκλογική βάση του ΠΑΣΟΚ στα μεγάλα αστικά κέντρα της περιφέρειας.[3]
Εμβαθύνοντας περαιτέρω, θα πούμε πως ουσιαστικά ο Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος, θέτοντας θέμα εκλογών, αναγνωρίζει πρώτος το ηγετικό έλλειμμα Ανδρουλάκη, αμφισβητώντας το κατά πόσον μπορεί να συνεχίσει να ηγείται την επόμενη και καθ’ όλα κρίσιμη πολιτική περίοδο. Πιο πάνω, έγινε λόγος σε θεωρητικό επίπεδο, για την άμβλυνση του αρχηγοκεντρικού χαρακτήρα του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, διαδικασία που ξεκίνησε επί προεδρίας Φώφης Γεννηματά.
Παρά την σημαντική αυτή εξέλιξη όμως, ο εκάστοτε αρχηγός έχει στη διάθεση του τα απαραίτητα ‘εργαλεία’ και το δίκτυο υποστήριξης ώστε να απορροφήσει τους όποιους κραδασμούς θα μπορούσαν να δημιουργηθούν από την μη-αναμενόμενη (δεν θα πούμε από την ‘κακή’), εκλογική επίδοση του κόμματος.
Και εκτιμούμε πως ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν θα διστάσει να κάνει χρήση αυτών των ‘εργαλείων’, με το κόμμα πλέον να εισέρχεται σε ένα κρίσιμο ‘σταυροδρόμι,’ καθότι, όχι μόνο δεν απέκτησε την «δεσπόζουσα θέση»[4] επί των υπολοίπων κομμάτων της αντιπολίτευσης, κατά τον Θανάση Διαμαντόπουλο, αλλά, πλέον, αποκτά και ανταγωνιστές (ΚΚΕ, Ελληνική Λύση), που απειλούν να το καταστήσουν ‘μη-χρήσιμο’ πολιτικό κόμμα. Και εδώ ακριβώς έγκειται η σημασία της στρατηγικής που θα ακολουθήσει το κόμμα το επόμενο διάστημα.
Θα κινηθεί με όρους πόλωσης επί των υπολοίπων κομμάτων της αντιπολίτευσης; Θα επιδιώξει να στραφεί προς το Φιλελεύθερο Κέντρο, διατυπώνοντας έναν νέο προγραμματικό λόγο με στόχο να αμφισβητήσει την κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας σε αυτό τον χώρο;
Ή θα επιμείνει στη συγκρότηση ενός ‘Αριστερού-Κεντροαριστερού πόλου’; Και αν αυτή η επιλογή φάνταζε πιο πιθανή προεκλογικά, τώρα, δεδομένου και του αποτελέσματος, τα πράγματα έχουν αλλάξει.
[1] Βλέπε σχετικά, Λούλης, Γιάννης., ‘Πολιτική Κυριαρχία. Πως κερδίζεται. Πως χάνεται,’ Εκδόσεις Λιβάνης, Αθήνα, 2007. Θεωρητικώ τω τρόπω, δεν θα διστάσουμε να επισημάνουμε πως θα είναι εκ των προτέρων εσφαλμένη μία προσέγγιση μεταξύ του ΠΑΣΟΚ και του κόμματος της Νέας Αριστεράς το οποίο εν προκειμένω δεν κατάφερε να εκλέξει ευρωβουλευτή. Και αυτό, για τους ακόλουθους λόγους: Πρώτον, διότι όπως απέδειξε και το πρόσφατο εκλογικό αποτέλεσμα η Αριστερή στροφή που ακολούθησε το ΠΑΣΟΚ σε επίπεδο ρητορικής το προηγούμενο χρονικό διάστημα, δεν απέδωσε ιδιαίτερους ‘καρπούς’. Μία ενδεχόμενη κοινοβουλευτική σύμπραξη με την ακτιβιστική Νέα Αριστερά, και σε κοινοβουλευτικό επίπεδο, δεν θα συνιστά παραδοχή λάθους, αλλά, αντιθέτως, ‘συνέχεια’ της ίδιας λανθασμένης πολιτικής, εξέλιξη η οποία μπορεί να καλλιεργήσει το έδαφος για την μείωση της εκλογικής επιρροής του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής. Δεύτερον, διότι η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ μπορεί να εξακολουθεί να λειτουργεί αυτοτελώς και να παραγάγει πολιτική, δίχως να χρειάζεται την σύμπραξη με τα μέλη μίας κοινοβουλευτικής ομάδας (πόσο λογικό είναι το τρίτο σε δύναμη πολιτικό κόμμα να συμπράξει με ένα κόμμα που δεν έπιασε το εκλογικό όριο του 3%; ), τα οποία πασχίζουν διαρκώς να ‘αποδείξουν’ πως η απόφαση αποχώρησης τους από τον Συνασπισμό της Ριζοσπαστικής Αριστεράς ήσαν ‘σωστή.’ Τρίτον, διότι θα προσέφερε την ευκαιρία στη Νέα Αριστερά να παραμείνει στο πολιτικό προσκήνιο και σε σημαντικά στελέχη της, την δυνατότητα να μεταπηδήσουν στο ΠΑΣΟΚ, εάν προέκυπτε το οποιοδήποτε ζήτημα. Το ΠΑΣΟΚ όμως δεν είχε και δεν έχει να ωφεληθεί σε κάτι από μία τέτοια συνεργασία. Απεναντίας, μία σύμπραξη με την Νέα Αριστερά, δεν θα φανέρωνε παρά ‘πανικό’ και πλήρη απεμπόληση του κυβερνητικού παρελθόντος του κόμματος χάριν της εύκολης καταγγελίας και του λαϊκισμού.
[2] Μία πολύ ενδιαφέρουσα, από θεωρητική-επιστημονική σκοπιά, υπόθεση εργασίας, είναι η ακόλουθη: Όσο περισσότερο πλησιάζαμε προς την ημερομηνία διεξαγωγής των ευρωπαϊκών εκλογών, τόσο περισσότερο η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής επένδυσε σε έναν ρηχό και απλοϊκό «αντιπλουτοκρατικό λαϊκισμό», σύμφωνα με την πολύ εύστοχη διατύπωση του Ευθύμη Παπαβλασόπουλου, επαναφέροντας στο πολιτικό του λεξιλόγιο ‘ξεχασμένους’ όρους όπως ‘μονοπώλια,’ ‘καρτέλ,’ ‘μπανανία,’ ‘ολιγοπώλια’. Ειδική πτυχή του εν ευρεία εννοία Πασοκικού λαϊκισμού υπήρξε και ο «αγροτικός λαϊκισμός», κατά την ανάλυση του Καρτάκη, που συνίσταται στο ‘λέω στους αγρότες αποκλειστικά αυτά που θέλουν να ακούσουν αποφεύγοντας την οποιαδήποτε αναφορά στις δικές τους ευθύνες και υποχρεώσεις’. Βλέπε σχετικά, Καρτάκης, Κ., ‘Ο Καραμανλής της Μεταπολίτευσης. Οι μεγάλες παρεμβάσεις,’ χ.χ. Εκδόσεις Ροές, Αθήνα. Και, Παπαβλασόπουλος, Ευθύμιος., ‘Η ανασυγκρότηση του ελληνικού συντηρητισμού: η οργάνωση της Νέας Δημοκρατίας 1974-1993,’ Διδακτορική Διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 2004, Διαθέσιμη στο: Η ανασυγκρότηση του ελληνικού συντηρητισμού: η οργάνωση της Νέας Δημοκρατίας 1974-1993 (didaktorika.gr)
[3] Το ενδιαφέρον έγκειται στο γεγονός πως η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου κατάφερε να πετύχει μία πολύ καλή εκλογική επίδοση, αφενός μεν χωρίς να λειτουργήσει ως «εκλογικός μηχανισμός», για να δανεισθούμε την ορολογία του Γεώργιου Πάσχου, και, αφετέρου δε, χωρίς να μπορεί να προχωρήσει στη στρατολόγηση νέων μελών μετά το επιτυχημένο για την ίδια εκλογικό αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών του Ιουνίου του 2023. Βλέπε σχετικά, Πάσχος, Γεώργιος., ‘Πολιτικά ζητήματα στη σύγχρονη Ελλάδα,’ Θεσσαλονίκη, 1981. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης πέτυχε να προβάλλει εαυτόν, και όχι μόνο σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, ως τον μόνο ‘πραγματικό αντίπαλο’ του Κυριάκου Μητσοτάκη.
[4] Βλέπε σχετικά, Διαμαντόπουλος, Θανάσης., ‘Το Κομματικό Φαινόμενο: Μορφές, συστήματα, οικογένειες κομμάτων,’ Εκδόσεις Παπαζήσης, Αθήνα, 1993. Λαμβάνοντας υπόψιν τα κριτήρια του Janda περί αλλαγής ηγεσίας, θα υπογραμμίσουμε πως ο Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος ζητεί ‘αλλαγή’ ηγεσίας στο κόμμα του, εξαιτίας της κατά τον ίδιο «ήττας» που υπέστη. Οπότε, διαβλέποντας πως ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν σκοπεύει να παραιτηθεί, σπεύδει να πιέσει τα πράγματα προς την κατεύθυνση της αλλαγής. Βλέπε και, Janda, K., ‘A conceptual framework for the comparative analysis of political parties,’ Sage Professional Papers in Comparative Polities, Beverly Hills, California, Sage Publications, 1970.
