Η κυβέρνηση των ΗΠΑ προειδοποίησε χθες Δευτέρα εναντίον ενδεχόμενης «σειράς σημαντικών επιθέσεων» του Ιράν στο Ισραήλ, πιθανόν εντός ημερών, καλώντας από κοινού με ευρωπαϊκές κυβερνήσεις την Τεχεράνη να «αποκηρύξει» κάθε σχέδιο γι’ αυτό.

Ωστόσο ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν τόνισε πως η χώρα του διατηρεί το «δικαίωμα να ανταποδώσει» κάθε επίθεση εναντίον της, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξής του με τον γερμανό καγκελάριο Όλαφ Σολτς, ο οποίος τον παρότρυνε να αποφύγει τη στρατιωτική κλιμάκωση.

Οι ΗΠΑ «μοιράζονται την ανησυχία» του Ισραήλ πως επίκειται άμεσα επίθεση του Ιράν και κινημάτων-συμμάχων του στην περιοχή, δήλωσε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο ο Τζον Κέρμπι, εκπρόσωπος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της αμερικανικής προεδρίας.

Η Ουάσιγκτον, που ανακοίνωσε τα τελευταία 24ωρα πως ενισχύει περαιτέρω την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή, προβλέπει, κατ’ αυτόν, «σειρά σημαντικών επιθέσεων», που θα μπορούσαν να εξαπολυθούν ήδη από «αυτή την εβδομάδα», από μέρους του Ιράν και συμμάχων του, όπως ιδίως το ισχυρό κίνημα Χεζμπολά του Λιβάνου.

Το ζήτημα εθίγη κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξης του αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν με τους αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Βρετανίας.

Οι πέντε ηγέτες αξίωσαν, με κοινή ανακοίνωσή τους που δόθηκε στη δημοσιότητα κατόπιν, το Ιράν να μην κάνει πράξη, να «αποσύρει» την απειλή του πως θα επιτεθεί στο Ισραήλ, κίνηση που θα είχε «πολύ σοβαρές συνέπειες» για την ασφάλεια της Μέσης Ανατολής.

Ο γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς και ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ κάλεσαν και οι δύο να επιδιωχθεί αποκλιμάκωση των εντάσεων κατά τη διάρκεια χωριστών τηλεφωνικών συνδιαλέξεών τους με τον ιρανό πρόεδρο.

«Το Ιράν δεν θα υποχωρήσει ποτέ στις πιέσεις, στις κυρώσεις, σε εξαναγκασμούς (…) θεωρεί ότι έχει δικαίωμα ανταπόδοσης σε κάθε επιτιθέμενο, βάσει των διεθνών κανόνων», αντέτεινε αυτός ο τελευταίος, σύμφωνα με ανακοίνωσή του που μεταδόθηκε από το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA μετά τη συνομιλία του με τον επικεφαλής της γερμανικής κυβέρνησης.

Ο Λευκός Οίκος σημείωσε πως αν πράγματι γίνει ιρανική επίθεση, «θα είχε δυνητικά συνέπειες στις διαπραγματεύσεις» που προβλέπεται να διεξαχθούν εμμέσως μεθαύριο Πέμπτη, με την ελπίδα να συμφωνηθεί κατάπαυση του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας, που θα συνοδευτεί από απελευθέρωση ισραηλινών ομήρων στον θύλακο και παλαιστινίων εγκλείστων σε ισραηλινές φυλακές.

Σε τηλεφωνική συνδιάλεξή του με τον ιρακινό πρωθυπουργό Μοχάμεντ Σία ας Σουντάνι, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν —που φέρεται, κατά δημοσιογραφικές πληροφορίες, να ετοιμάζεται για νέα περιοδεία στην περιοχή— υπογράμμισε για ακόμη μια φορά την «ευθύνη του Ιράκ να προστατεύει τον διεθνή συνασπισμό από επιθέσεις παραστρατιωτικών οργανώσεων υποστηριζόμενων από το Ιράν».

Στο μεταξύ εκπρόσωπος του στρατιωτικού βραχίονα της Χαμάς ανακοίνωσε χθες ότι μαχητές «σκότωσαν έναν όμηρο» και τραυμάτισαν «δυο γυναίκες ομήρους» σε «δυο χωριστά συμβάντα» στη Λωρίδα της Γάζας, όπου —σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό— εξακολουθούν να κρατούνται 111 ισραηλινοί όμηροι, από τους οποίους όμως τουλάχιστον 39 πιστεύεται πως είναι νεκροί.

Το Ιράν και σύμμαχοί του απείλησαν το Ισραήλ πως θα υποστεί «σκληρή» τιμωρία μετά τις δολοφονίες την 31η Ιουλίου στην Τεχεράνη του ηγέτη της Χαμάς, του Ισμαήλ Χανίγια, ενέργεια αποδοθείσα στο Ισραήλ, κι αυτήν την 30ή Ιουλίου ηγετικού στελέχους του στρατιωτικού βραχίονα της λιβανικής Χεζμπολά, του Φουάντ Σουκρ, σε βομβαρδισμό σε νότιο προάστιο της Βηρυτού που επιβεβαίωσε ότι διεξήγαγε ο ισραηλινός στρατός.

Τον Απρίλιο, η Τεχεράνη είχε ήδη εξαπολύσει απευθείας επίθεση άνευ προηγουμένου, στέλνοντας εκατοντάδες drones, πυραύλους κρουζ και βαλλιστικούς πυραύλους να πλήξουν την ισραηλινή επικράτεια, σε αντίποινα για τον βομβαρδισμό που ισοπέδωσε το ιρανικό προξενείο στη Δαμασκό την 1η Απριλίου, σκοτώνοντας μεταξύ άλλων ανώτερους αξιωματικούς των Φρουρών της Επανάστασης, επίσης αποδοθέντα στο Ισραήλ.

Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά τεταμένη στον Λίβανο, όπου γίνονται καθημερινά ανταλλαγές πυρών στα σύνορα ανάμεσα στη Χεζμπολά, κίνημα προσκείμενο στο Ιράν, και τον ισραηλινό στρατό.

Αυτός ο τελευταίος συνεχίζει τη δράση του στη Λωρίδα της Γάζας, ιδίως σε περιοχές όπου έχουν κατ’ αυτόν επανεμφανιστεί μονάδες της Χαμάς και παρατάξεων-συμμάχων της.

Χθες έγιναν βομβαρδισμοί στη Χαν Γιούνις και στη Ράφα, στον νότο, σύμφωνα με κατοίκους.

Στο βόρειο τμήμα του θυλάκου, η προσπάθεια αναγνώρισης θυμάτων συνεχιζόταν μετά τον βομβαρδισμό του Σαββάτου σε σχολείο στην πόλη της Γάζας, ο οποίος σκότωσε τουλάχιστον 93 ανθρώπους, κατά την πολιτική προστασία.

Ο ισραηλινός στρατός, σύμφωνα με τον οποίο το σχολείο αποτελούσε «κέντρο διοίκησης» της Χαμάς και του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ, διατείνεται πως με τον βομβαρδισμό «εξάλειψε» 31 μαχητές των δυο ένοπλων παλαιστινιακών κινημάτων.

Το Ισραήλ ορκίστηκε να αφανίσει τη Χαμάς, στην εξουσία στη Λωρίδα της Γάζας από το 2007, που χαρακτηρίζει τρομοκρατική οργάνωση, όπως και οι ΗΠΑ και η ΕΕ, μετά την επίθεσή της σε νότιους τομείς της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου, κατά την οποία έχασαν τη ζωή τους 1.198 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου βασισμένη σε επίσημα ισραηλινά δεδομένα.

Στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις ευρείας κλίμακας που εξαπολύθηκαν σε αντίποινα στον μικρό παλαιστινιακό θύλακο υπό πολιορκία έχουν χάσει τη ζωή τους μέχρι τώρα τουλάχιστον 39.897 άνθρωποι, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα του υπουργείου Υγείας της κυβέρνησης της Χαμάς.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σχεδόν πενήντα χιλιάδες άνθρωποι πέθαναν στην Ευρώπη εξαιτίας της ζέστης το 2023, επίπεδο που συγκαταλέγεται στα υψηλότερα της τελευταίας δεκαετίας, σύμφωνα με ετήσια μελέτη για το ζήτημα που δημοσιεύθηκε χθες Δευτέρα.

«Εκτιμάμε ότι 47.690 θάνατοι (…) οφείλονταν στη ζέστη το 2023, θνησιμότητα που βρίσκεται στη δεύτερη θέση για την περίοδο 2015-2023, πίσω από το έτος 2022», συνοψίζει το κείμενο, που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature Medicine.

Η μελέτη, που εκπονούν σε ετήσια βάση ομάδες του Ινστιτούτου της Βαρκελόνης για την Παγκόσμια Υγεία, είχε καταλήξει την περασμένη χρονιά στο συμπέρασμα πως η ζέστη ήταν εξαιρετικά φονική το 2022, προκάλεσε πάνω από 60.000 θανάτους στην Ευρώπη.

Η ακρίβεια των αριθμών αυτών δεν είναι πάντως απόλυτη: πρόκειται για εκτίμηση. Για το 2023, οι ερευνητές υπολογίζουν πως οι θάνατοι κυμάνθηκαν στο φάσμα από σχεδόν 30.000 ως πάνω από 66.000.

Σε κάθε περίπτωση, αυτό που πρέπει να συγκρατηθεί είναι ότι η ζέστη συνέχισε να προκαλεί χιλιάδες θανάτους ανθρώπων —κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας— το 2023, το καλοκαίρι του οποίου ήταν το δεύτερο θερμότερο που έχει καταγραφτεί ποτέ στην Ευρώπη.

Οι καύσωνες, η διάρκεια και η συχνότητα των οποίων χειροτερεύουν εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής,  πιθανόν βαραίνουν στους δείκτες θνησιμότητας στη νότια Ευρώπη (Ιταλία, Ελλάδα…) αλλά πλήττουν επίσης χώρες πολύ λιγότερο συνηθισμένες στη ζέστη, όπως τα κράτη της Βαλτικής.

Στη Γαλλία, η μελέτη αποδίδει περίπου 3.500 θανάτους στη ζέστη, αριθμό κατά τι μικρότερο από τον απολογισμό που είχε δημοσιοποιήσει η γαλλική υπηρεσία δημόσιας υγείας πριν από μερικούς μήνες.

Η έρευνα, που βασίστηκε σε δεδομένα για 35 χώρες, εκτιμά ότι οι θάνατοι θα ήταν ακόμη περισσότεροι αν οι αρχές δεν λάμβαναν μέτρα.

Όπως υπενθυμίζουν οι συντάκτες της, οι ευρωπαϊκές χώρες αντιλήφθηκαν το επίπεδο του κινδύνου όταν επλήγησαν από τον καύσωνα του 2003. Υπολογίζεται πως είχε σκοτώσει κάπου 70.000 ανθρώπους στην Ευρώπη, ωστόσο είναι δύσκολες οι ακριβείς συγκρίσεις με τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα περίοδο για λόγους μεθοδολογίας.

Οι συγγραφείς βλέπουν στη μείωση της θνησιμότητας τη θετική επίπτωση σχεδίων προετοιμασίας για την υπερβολική ζέστη που εφαρμόζονται το τρέχον διάστημα, όμως επισημαίνουν ότι οι πολιτικές αυτές δεν αρκούν από μόνες τους και πρέπει να συνοδευτούν από πιο ενεργά μέτρα για την αποτροπή της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ