Αρχική Blog Σελίδα 331

Κυρ. Μητσοτάκης στην εβδομαδιαία ανασκόπηση: Στόχος μας πλέον είναι να γίνουμε μια οικονομία κατηγορίας Α

Με αφορμή τις καιρικές συνθήκες ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις πρώτες του κουβέντες στην κυριακάτικη ανάρτησή του με την εβδομαδιαία ανασκόπηση του κυβερνητικού έργου αναφέρεται στην κλιματική αλλαγή.

«Αν και έχουμε μπει για τα καλά στον Νοέμβριο, ο καιρός σε τίποτα δεν θυμίζει ότι φτάνουμε προς το τέλος του φθινοπώρου. Είναι από εκείνες τις στιγμές που μας υπενθυμίζουν, σχεδόν αθόρυβα αλλά επίμονα, πως η κλιματική αλλαγή δεν είναι μια μακρινή προειδοποίηση, αλλά μια πραγματικότητα που ζούμε ήδη. Κι αυτό το “παράδοξο” του καιρού γίνεται μια ακόμη αφορμή να δούμε πιο καθαρά τις προκλήσεις, αλλά και τις ευθύνες μας, στις οποίες θα αναφερθώ στη συνέχεια», σημειώνει ο πρωθυπουργός.

Το πρώτο θέμα που επισημαίνει στη συνέχεια είναι η αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τον οίκο Fitch και εξηγεί γιατί είναι σημαντική: «Θέλω να ξεκινήσω από τα καλά νέα της ελληνικής οικονομίας που έφτασαν αργά το βράδυ της Παρασκευής, όταν ανακοινώθηκε μια ακόμη αναβάθμιση -η 2η κατά σειρά- της πιστοληπτικής ικανότητας της ελληνικής οικονομίας από τον οίκο Fitch. Γιατί είναι σημαντική αυτή η αναβάθμιση; Ή για να το πω λαϊκότερα, όπως ειρωνεύονταν κάποιοι από την αντιπολίτευση, “τρώγεται” η επενδυτική βαθμίδα της ελληνικής οικονομίας; Η απάντηση είναι πως όταν δεν την είχαμε την περασμένη δεκαετία σίγουρα πεινάσαμε ως λαός. Διότι η εμπιστοσύνη των ξένων αγορών και επενδυτών προς το αξιόχρεο της ελληνικής οικονομίας είναι αυτή που δίνει το σήμα ότι διαθέτουμε ένα όλο και πιο ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον, ασφαλή δημόσια οικονομικά και -το κρισιμότερο- πολιτική σταθερότητα που είναι και το σημαντικότερο για την ανάληψη ρίσκου και την υλοποίηση μακροπρόθεσμων επενδυτικών σχεδίων. Υπάρχουν όμως και εντελώς πρακτικοί λόγοι που φωτίζουν τη σημασία της πιστοληπτικής μας αναβάθμισης: η ταχύτερη αποπληρωμή και αποκλιμάκωση του ελληνικού δημόσιου χρέους οδηγεί, σύμφωνα με τον Οργανισμό Δημοσίου Χρέους, σε εξοικονόμηση περίπου 800 εκατ. ευρώ. Και αυτά είναι χρήματα που αντί να πηγαίνουν στην εξυπηρέτηση χρέους, μένουν και επιστρέφουν στις τσέπες των πολιτών με αύξηση κοινωνικών δαπανών, μείωση φόρων και αύξηση εισοδημάτων, σαν αυτή που μόλις ψηφίσαμε με το πακέτο της ΔΕΘ που ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο και υλοποιείται ήδη από αυτόν τον μήνα. Στόχος μας πλέον είναι να γίνουμε μια οικονομία κατηγορίας Α, να φτάσουμε δηλαδή το συντομότερο δυνατό στην ανώτερη βαθμίδα αξιολόγησης των ξένων οίκων. Εκεί που βρίσκονται και όλες οι χώρες που έχουν εξασφαλίσει την ευημερία των πολιτών τους με καλά εισοδήματα, στιβαρή οικονομία, κοινωνική συνοχή και ποιοτικά δημόσια αγαθά».

Επιστρέφοντας στα της κλιματικής αλλαγής ο πρωθυπουργός αναφέρει: «Η προστασία της χώρας μας από φυσικές καταστροφές δεν μπορεί να περιμένει. Και αυτήν την εβδομάδα κάναμε ένα σημαντικό βήμα μπροστά: παραλάβαμε 3 νέα αεροσκάφη Diamond DA62 MPP, τα πρώτα ιδιόκτητα στην ιστορία του Πυροσβεστικού Σώματος. Πρόκειται για μέσα με εξαιρετικές επιχειρησιακές δυνατότητες που ανεβάζουν ποιοτικά τον πήχη, ενώ μειώνουν και το κόστος πτήσης σε σχέση με τα υπάρχοντα μέσα. Είναι ακόμα ένα βήμα για την αναβάθμιση των μέσων πυρόσβεσης, που υλοποιείται με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και μέσω του προγράμματος ΑΙΓΙΣ του υπουργείου Πολιτικής Προστασίας, τη μεγαλύτερη επένδυση στην ανθεκτικότητα της πατρίδας μας έναντι της κλιματικής αλλαγής. Θα ακολουθήσουν και σύγχρονα ιδιόκτητα ελικόπτερα κατάσβεσης (τα δύο πρώτα θα παραληφθούν το καλοκαίρι του 2026) και η δραστική ανανέωση του στόλου των πυροσβεστικών αεροσκαφών, όχι μόνο με την αναβάθμιση των παλιών Canadair, αλλά κυρίως με την απόκτηση 7 καινούργιων Canadair 515. Το πρώτο εξ αυτών -με τον κωδικό Greece 1- θα παραδοθεί το 2028 και θα έχει δυνατότητα να επιχειρεί και το βράδυ, ώστε να σβήνουμε φωτιές καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ώρου.

Ο κ. Μητσοτάκης ακολούθως έρχεται στα ζητήματα της δημόσιας υγείας και ειδικά στις Κινητές Ομάδες Υγείας.

«Μια ομάδα γιατρών και νοσηλευτών που πηγαίνει η ίδια στον πολίτη, δωρεάν, είτε έχει ασφάλιση είτε όχι. Οι ΚΟΜΥ επεκτείνονται πλέον σε όλη την Ελλάδα, με έμφαση τις νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, προκειμένου να παρέχουν πρωτοβάθμια φροντίδα και πρόληψη κατ’ οίκον σε πάνω 500.000 πολίτες ετησίως. Μόνο τον Νοέμβριο θα μεταβούν σε 900 περιοχές. Οποιοσδήποτε πολίτης μπορεί να τους καλέσει δωρεάν μέσω της γραμμής 1135 ή μέσω της κοινότητάς του και να υποβάλει αίτημα για κατ’ οίκον επίσκεψη. Οι ομάδες -σήμερα περίπου 900 επαγγελματίες και σύντομα περισσότεροι- πραγματοποιούν εξετάσεις στο σπίτι, δίνουν οδηγίες και συμβουλές μέσω τηλεϊατρικής, συνταγογραφούν φάρμακα, εμβολιάζουν και αν χρειάζεται συμπληρώνουν και τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας. Το πόσο χρήσιμη είναι η υπηρεσία αυτή φαίνεται στην πράξη. Στη πιλοτική τους λειτουργία σε 175 περιοχές της Ελλάδας, οι ΚΟΜΥ εντόπισαν πολλούς αδιάγνωστους πάσχοντες με υπέρταση, υψηλή χοληστερίνη και καρδιαγγειακά νοσήματα. Μαζί με το πρόγραμμα “Προλαμβάνω”, αυτές οι δράσεις αλλάζουν για πρώτη φορά την πρόληψη στον τομέα της υγείας στη χώρα μας», τονίζει.

Αναφέρεται και στα θέματα του αγροτικού κόσμου:  «Αυτήν την εβδομάδα προχωρήσαμε επίσης σε μια σημαντική ενίσχυση προς τον αγροτικό κόσμο: ανακοινώσαμε την αύξηση κατά 50% και σε μόνιμη βάση της ποσότητας του αγροτικού πετρελαίου για το οποίο επιστρέφεται ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης. Ήταν αίτημα των παραγωγών και ικανοποιήθηκε, καθώς διαπιστώθηκε ότι 37.000 δικαιούχοι έλαβαν λιγότερα χρήματα τον Νοέμβριο από την επιστροφή του ΕΦΚ λόγω υπέρβασης του ορίου που υπήρχε για τις μέγιστες δικαιούμενες ποσότητες, βάσει των δεικτών μηχανικής απασχόλησης. Οι αγρότες αυτοί θα λάβουν το επιπλέον ποσό τον Δεκέμβριο. Να θυμίσω ότι, έως σήμερα, με τις 3 πρώτες δόσεις, έχουν καταβληθεί 56,3 εκατ. ευρώ σε περίπου 113.000 αγρότες που είχαν συναλλαγές αγοράς αγροτικού πετρελαίου και απομένουν άλλες δύο πληρωμές για το οικονομικό έτος 2025. Παράλληλα, έως το τέλος Νοεμβρίου προχωρούν η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης και η πληρωμή του Μέτρου 23, ενώ μέχρι το τέλος του έτους προγραμματίζουμε να ολοκληρωθούν οι πληρωμές 8 εκκρεμών προγραμμάτων, η εξόφληση της βασικής ενίσχυσης, οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ για τις ζημιές από τον παγετό και η προκαταβολή για την ανασύσταση του φυτικού κεφαλαίου στη Θεσσαλία από τον «Daniel». Ο αγροτικός κόσμος έχει κεντρικό ρόλο στο σχέδιό μας για την ανάπτυξη της χώρας. Γι’ αυτό είμαστε σε διαρκή διάλογο με τους παραγωγούς, προχωρούμε στην εξυγίανση του συστήματος πληρωμών και διασφαλίζουμε ότι οι πραγματικοί αγρότες και κτηνοτρόφοι είναι αυτοί που θα λαμβάνουν τους ευρωπαϊκούς πόρους, χωρίς καθυστερήσεις, χωρίς αδικίες».

Μιλώντας για την στεγαστική στρατηγική της κυβέρνησης ο κ. Μητσοτάκης σημειώνει ότι αφορά όλους τους πολίτες και φυσικά τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων τα οποία μετακινούνται κάθε χρόνο σε όλη τη χώρα για να υπηρετήσουν την πατρίδα. «Παρουσιάσαμε ένα νέο, 15ετές πρόγραμμα στεγαστικής κάλυψης των στρατιωτικών μας, με στόχο έως το 2040 να έχουν προστεθεί πάνω από 10.000 νέες κατοικίες στο οικιστικό απόθεμα του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ώστε να καλυφθούν στο σύνολό τους οι ανάγκες του προσωπικού. Μέχρι τις αρχές του 2027 θα έχουν παραδοθεί πάνω από 1.000 νέες κατοικίες, ενώ παράλληλα τρέχει και ένα μεγάλο πρόγραμμα συντήρησης των περίπου 7.000 υφιστάμενων παλιότερων κατοικιών. Το σχέδιό μας περιλαμβάνει ακόμη νέους βρεφονηπιακούς σταθμούς, στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης για ηλικιωμένους απόστρατους και νέες φοιτητικές στέγες για τους φοιτητές στις στρατιωτικές μας σχολές. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο πλέγμα αναβάθμισης και στήριξης των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, το πρώτο τόσο συνολικό εδώ και δεκαετίες. Ξεκινά από το μισθολόγιο-βαθμολόγιο, συνεχίζεται με την εκπαίδευση και φτάνει μέχρι τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους. Είναι το ελάχιστο που τους οφείλουμε για την αποστολή που επιτελούν», επισημαίνει.

Για την 3η Διακυβερνητική Σύνοδο Ελλάδας-Κύπρου ο κ. Μητσοτάκης λέει ότι επιβεβαίωσε τη στρατηγική συνεργασία μας σε όλα τα κρίσιμα μέτωπα και τη σύμπλευσή μας σε όλα τα μεγάλα ζητήματα: «Από την υγεία, την παιδεία, την ασφάλεια, μέχρι και έργα που ενισχύουν το γεωπολιτικό αποτύπωμα των δύο χωρών. Αποφασίσαμε, έτσι, από κοινού να προχωρήσουμε στην άμεση επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών παραμέτρων για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, έτσι ώστε να μπορεί αυτό δυνητικά να ενισχυθεί και με την είσοδο νέων ισχυρών επενδυτών. Σε μια περίοδο αβεβαιότητας, Ελλάδα και Κύπρος παραμένουν πυλώνες σταθερότητας στην περιοχή. Αυτό φάνηκε και από τις πρόσφατες συμφωνίες με μεγάλες αμερικανικές εταιρείες στη χώρα μας, που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, από τη Μεσόγειο έως τη Μολδαβία και την Ουκρανία. Ταυτόχρονα, υπάρχει και ένα ισχυρό εθνικό πρόσημο: ακολουθώντας το παράδειγμα της Κύπρου, ανοίγουμε νέο κεφάλαιο στις γεωτρήσεις. Μετά από 40 χρόνια, και μέσα στους επόμενους 18 μήνες, το πρώτο ερευνητικό γεωτρύπανο θα ξεκινήσει εργασίες στο Ιόνιο».

Ο κ. Μητσοτάκης μιλάει και για το νέο «Σύστημα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού» το οποίο, τονίζει, είναι μια μεγάλη μεταρρύθμιση που αλλάζει την καθημερινότητα δεκάδων χιλιάδων εργαζόμενων στο Δημόσιο και κάνει το κράτος συνολικά πιο λειτουργικό. Είναι, προσθέτει, μια μεταρρύθμιση που το ελληνικό κράτος περίμενε εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια. «Τι αλλάζει; Ότι επιτέλους τα ψηφιακά συστήματα του Δημοσίου αρχίζουν να “συνομιλούν” μεταξύ τους. Δεν θα χρειάζεται ένας υπάλληλος να συμπληρώνει τα ίδια χαρτιά ξανά και ξανά. Μια φορά θα δηλώνονται τα στοιχεία και από εκεί και πέρα θα τα αντλούν αυτόματα όλες οι υπηρεσίες. Κάθε δημόσιος υπάλληλος θα έχει, για πρώτη φορά, τον δικό του ψηφιακό φάκελο, όπου θα φαίνεται ολόκληρη η επαγγελματική του πορεία, από την πρόσληψη μέχρι τη συνταξιοδότηση. Και για πρώτη φορά επίσης το κράτος θα μπορεί να κάνει πραγματικό προγραμματισμό, βλέποντας πού λείπει προσωπικό, τι ανάγκες υπάρχουν, ποιες ειδικότητες χρειάζονται. Με απλά λόγια: πολλές διαδικασίες που μέχρι σήμερα “κόλλαγαν” σε χαρτιά και διπλολογισμούς, από προσλήψεις και άδειες μέχρι κρίσεις και πιστοποιητικά, τώρα θα γίνονται πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη διαφάνεια», επισημαίνει και συμπληρώνει:

«Η μεταρρύθμιση αυτή έρχεται τη στιγμή που και τα διεθνή δεδομένα δείχνουν ότι η Ελλάδα ανεβάζει ταχύτητα στον ψηφιακό της δρόμο. Αυτό δείχνει η πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ που καταγράφει την πρόοδο συνολικά στην Ευρώπη στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στην υιοθέτηση τεχνητής νοημοσύνης. Σε πολλούς δείκτες, και ειδικά σε αυτόν που μετρά τις δεξιότητες της τεχνητής νοημοσύνης στον πληθυσμό, ξεπερνάμε πλέον τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, επενδύουμε σε υποδομές που βοηθούν στην ψηφιακή αναβάθμιση: ενισχύουμε με πόρους ύψους 21 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης σημαντικές ερευνητικές μονάδες, όπως η “Αρχιμήδης” στο “Αθηνά” και το “AI Politeia Lab” στον “Δημόκριτο”. Στόχος: περισσότερη γνώση, περισσότερη καινοτομία, περισσότερες ευκαιρίες για νέους επιστήμονες, ώστε το ταλέντο να μένει εδώ».

Ο πρωθυπουργός αναφέρεται και στο δωρεάν Ψηφιακό Φροντιστήριο, το οποίο ενισχύθηκε με 4 νέα μαθήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης, με περισσότερες ώρες διδασκαλίας ανά μήνα και επιπλέον 10 εκπαιδευτικούς. «Ταυτόχρονα, εμπλουτίζεται η ασύγχρονη υποστήριξή του με 3 καινούργια μαθήματα Ειδικής Αγωγής. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που στηρίζει έμπρακτα τους μαθητές και τους απόφοιτους δίνοντάς τους δωρεάν και ποιοτική υποστήριξη για την προετοιμασία τους, όπου και αν βρίσκονται. Και έχει ήδη απήχηση: από τις 22 Σεπτεμβρίου που ξεκίνησαν τα μαθήματα τα έχουν παρακολουθήσει 35.000 χρήστες από την Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό», προσθέτει.

Στο μέτωπο της ενέργειας, ο κ. Μητσοτάκης λέει πως ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα που «τρέχουν» αυτήν την περίοδο είναι το «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα».

«Πάνω από 100.000 νοικοκυριά σε όλη τη χώρα εντάσσονται σε αυτό, σύμφωνα με τον πίνακα που δημοσίευσε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Από τους νέους ωφελούμενους, τουλάχιστον 5.000 προέρχονται από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, οι οποίοι θα έχουν αυξημένο ποσοστό επιχορήγησης. Με συνολικό προϋπολογισμό 647 εκ. ευρώ, το πρόγραμμα βοηθά τα νοικοκυριά να αντικαταστήσουν τα παλιά, ενεργοβόρα συστήματα θέρμανσης με πιο αποδοτικές και οικονομικές λύσεις, μειώνοντας το ενεργειακό κόστος», τονίζει και στη συνέχεια αναφέρεται σε 3 νέες στρατηγικές επενδύσεις, συνολικού ύψους 205,8 εκατ. ευρώ, που εγκρίθηκαν αυτήν την εβδομάδα από την αρμόδια Διυπουργική Επιτροπή.

«Οι δύο αφορούν στη βιομηχανία και μια στον τουρισμό. Η πρώτη είναι το “Έργο Olympus” της ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ-HOLCIM στο Μηλάκι Ευβοίας, που εισάγει στην Ελλάδα μία από τις πιο προηγμένες βιομηχανικές τεχνολογίες στον τομέα των δομικών υλικών στην Ευρώπη. Ακολουθεί η νέα μονάδα παραγωγής προηγμένων μονωτικών και ρητινούχων υλικών της ΝΕΟΤΕΧ ΑΕ στη Μαγούλα Αττικής, μιας ελληνικής εταιρείας με εξαγωγική παρουσία σε 70 χώρες και 4 ηπείρους. Και στον τουρισμό, η ΑΤΟΚΟΣ ΕΠΕ του Ομίλου Τσάκου προχωρά σε μια νέα τουριστική μονάδα στην Ιθάκη, που θα απευθύνεται σε υψηλών εισοδημάτων επισκέπτες. Ο συνολικός αριθμός στρατηγικών επενδύσεων -μαζί με τις ανωτέρω 3- που εγκρίθηκαν τον τελευταίο χρόνο ανέρχεται σε 18, συνολικού ύψους 2,7 δισ. ευρώ, που είναι ο μεγαλύτερος αριθμός στρατηγικών επενδύσεων όλα τα τελευταία χρόνια. Από αυτές, 9 αφορούν τη βιομηχανία, 7 τον τουρισμό, και 2 την έρευνα, την καινοτομία και την τεχνολογία. Και όλα αυτά έχουν σημασία γιατί φέρνουν πραγματική κίνηση στην οικονομία: δουλειές, παραγωγή, εξαγωγές, καλύτερες υπηρεσίες», σημειώνει.

Επίσης μιλάει και για δύο σημαντικές παρεμβάσεις στον τομέα του Πολιτισμού: «Ξεκινώ από το Ρωμαϊκό Ωδείο της Πάτρας που έπειτα από τρία χρόνια εργασιών για την αναστήλωσή του, παραδόθηκε χθες στους κατοίκους και τους επισκέπτες της  αχαϊκής πρωτεύουσας. Το σπουδαίο μνημείο, που έχει συνδέσει την παρουσία του με ορισμένες από τις πιο σημαντικές πολιτιστικές στιγμές της Πάτρας, προσφέρει πλέον ασφάλεια και μεγαλύτερη άνεση για να απολαμβάνουν μουσικές και θεατρικές παραστάσεις όλοι οι πολίτες, καθώς έγινε προσβάσιμο και στα άτομα με κινητικά προβλήματα. Εξίσου εντυπωσιακή και η παρέμβαση στον Ναό της Αφαίας στην Αίγινα, ένα από τα δημοφιλή τοπόσημα της χώρα μας που υποδέχεται κάθε χρόνο 100.000 επισκέπτες. Με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης αναβαθμίστηκε ο περιβάλλων αρχαιολογικός χώρος, τοποθετήθηκε αναβατόριο για ΑμεΑ και εγκαταστάθηκε σύγχρονο σύστημα πυρόσβεσης και πυροπροστασίας. Το μεγαλείο του Ναού αναδεικνύεται από τον νέο φωτισμό από την Ελευθερία Ντεκώ και τους συνεργάτες της. Έτσι, κλείνει ένας κύκλος “φωτεινής” ανάδειξης των τριών ναών, Παρθενώνα, Σουνίου και Αφαίας, αποκαθιστώντας τη “συνομιλία” τους, ακριβώς όπως στην αρχαιότητα.

Και πάνω σε αυτό το νήμα πολιτισμού, έρχεται και μια σημαντική είδηση για την ελληνική γλώσσα: η ομόφωνη απόφαση της UNESCO να ανακηρύξει την 9η Φεβρουαρίου ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Μια απόφαση ιστορικής σημασίας που αναγνωρίζει διεθνώς τη μοναδική και ανεκτίμητη συμβολή της ελληνικής γλώσσας στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας. Η διαδικασία είχε εκκινήσει τον περασμένο Απρίλιο, με πρόταση της Ελλάδας που είχε την υποστήριξη 90 κρατών-μελών του Οργανισμού. Θα δανειστώ τη φράση του εθνικού μας ποιητή, Διονυσίου Σολωμού: “Μήγαρις έχω άλλο στο νού μου, πάρεξ ελευθερία και γλώσσα”. Είναι, και κλείνω με αυτό, μια απόφαση που δείχνει πως όσα χτίζουμε σήμερα πατούν σε μια πλούσια και ζωντανή παράδοση. Με αυτή τη σκέψη προχωράμε και στην επόμενη εβδομάδα. Να περάσετε καλά, ό,τι και αν κάνετε!».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Ο διαβήτης έγινε μέρος της ζωής μου όχι η ζωή μου». Η προσωπική διαδρομή της κλινικής ψυχολόγου Δήμητρας Ζάφειρα

Ζαχαρώδης διαβήτης. Μια νόσος σιωπηλή, επικίνδυνη που μπορεί όμως να αποτελέσει και έναν σημαντικό σύντροφο ζωής. Η κλινική ψυχολόγος Δήμητρα Ζάφειρα με αφορμή την Παγκόσμια ημέρα Διαβήτη στις 14 Νοεμβρίου, μίλησε στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων σαν ειδικός αλλά και σαν άτομο με ζαχαρώδη διαβήτη που εδώ και 29 χρόνια, όπως εκμυστηρεύεται, πορεύεται μαζί του συντροφικά και είναι περήφανη για όλα όσα έχει βιώσει.

 «Ο διαβήτης συνέβαλε με ένα τρόπο μοναδικό στην ψυχοσυναισθηματική μου ανάπτυξη, στην ενδυνάμωση μου», εξηγεί η ψυχολόγος Δήμητρα Ζάφειρα και διευκρινίζει πως, «πολλές φορές λέω ότι μολονότι κανένας δεν είναι έτοιμος να τον υποδεχτεί, γίνεται μέρος της ζωής του. Δεν έγινε η ζωή μου, έγινε μέρος της ζωής μου και πολύ μεγάλο κομμάτι αυτού που είμαι σήμερα. Ο διαβήτης δεν είναι μόνο θέμα ιατρικής φροντίδας, αλλά και συνεχούς ψυχολογικής προσαρμογής. Απαιτεί μια συνεχή αυτοδιαχείριση πέρα από τις μετρήσεις ζαχάρου, την ινσουλίνη που πρέπει να κάνεις, τη διατροφή, τη δέσμευση σε ένα συστηματικό πρόγραμμα άσκησης, είναι απαιτητικός και πρώτα από όλα ψυχολογικά, γιατί μπορεί να δημιουργήσει κόπωση, εξουθένωση ή ενοχές, ειδικά όταν δεν τα καταφέρνεις, όταν τα αποτελέσματα δεν είναι ιδανικά. Έρχεσαι πολλές φορές αντιμέτωπος με το κομμάτι της αποτυχίας και της ανάγκης για τελειότητα. Άρα κι αυτό το δίπολο μέσα στον κάθε διαβητικό, θέλει διαχείριση και έχει πολύ ενδιαφέρον το πώς μετά παίρνει το παράδειγμα από αυτό το δίπολο και το εφαρμόζει και στην υπόλοιπη ζωή του, ένας άνθρωπος με διαβήτη».

Το σοκ η άρνηση και ο φόβος των πρώτων ημερών

Στην αρχή υπήρξε σοκ για μένα και δυσκολεύτηκα στην αποδοχή της διάγνωσης, επισημαίνει η κα Ζάφειρα, «η διάγνωση έγινε θεαματικά, αν και είχα τα συμπτώματα τα τρία Π την πολυουρία, την πολυφαγία, την πολυδιψία και την απώλεια βάρους, την κόπωση και την εξουθένωση, δεν μπορούσα να εντοπίσω τι συνέβαινε στο σώμα μου. Τελικά, έφτασα στο νοσοκομείο λίγο πριν το διαβητικό κώμα για να ξυπνήσω την άλλη μέρα και αφού μου είχαν βάλει ινσουλίνη στον ορό, και μου εξήγησαν ότι είμαι διαβητική ενημερώθηκα ότι θα χρειαστεί να κάνω ινσουλίνη για το υπόλοιπο της ζωής μου. Αυτός ήταν ο τρόπος που έγινε η ανακοίνωση της διάγνωσης. Ήμουν μικρή σε ηλικία. Αισθάνθηκα ότι όλη η ζωή μου και ό, τι είχα κατακτήσει μέχρι τότε, έχει ανατραπεί, δεν φανταζόμουν ποτέ ότι 29 χρόνια μετά, θα σας έλεγα ότι είναι προς το καλύτερο 100%».

Η έλλειψη ενημέρωσης και η ανάγκη για αυτοδιαχείριση

Αναφερόμενη στην ενημέρωση που δέχτηκε για την ασθένεια που την ακολουθούσε σε όλη της ζωή είπε:  «Η ενημέρωση, τα αναφέρω αυτό γιατί αφορούν στο κομμάτι φροντίδας του διαβήτη και ίσως πρέπει να το κοιτάξουν οι αρμόδιοι, έγινε με ένα φυλλάδιο. Μου το έφερε ένας άνθρωπος από το νοσοκομείο με την εικόνα ενός παππού έξω στο εξώφυλλο του φυλλαδίου, να κρατάει μια πορτοκαλάδα πάνω σε μία αιώρα και να λέει ότι η ζωή είναι. Όπως καταλαβαίνετε για ένα νέο κορίτσι, η εικόνα του παππού, δεν ήταν κάτι με το οποίο μπορούσε να ταυτιστεί. Αισθάνθηκα πάρα πολύ άσχημα τότε και προσπάθησα να πάρω εγώ τον έλεγχο της κατάστασης, άρα να ενημερωθώ να βρω πληροφορίες. Άρχισα να ρωτώ πράγματα, να ψάχνω να διαβάσω για να μπορέσω να εκπαιδευτώ στο κομμάτι του διαβήτη καλύτερα. Ακόμα και στο κομμάτι της ένεσης ινσουλίνης έγινε πάρα πολύ άβολα η εισαγωγή μου σε αυτό τον τρόπο φροντίδας του διαβήτη. Ήρθαν ξαφνικά και μου είπαν να σηκώσω το νυχτικό μου και να αφήσω μια βελόνα να καρφωθεί στην κοιλιά μου. Δεν είχα καταλάβει ότι αυτό μετά θα έπρεπε να το κάνω σε όλη μου τη ζωή», σημειώνει.

Η ψυχολογική διάσταση του διαβήτη

Όλα αυτά στην αρχή φαινόντουσαν πάρα πολύ δραματικά, όπως σημειώνει η κα Ζάφειρα και σε μένα και στο περιβάλλον μου. Η πρώτη αντίδραση ήταν άγχος. Φαινόταν από τον τρόπο που κοιμόμουν ή δεν κοιμόμουνα είχα μία σχετική άρνηση. Είχα θυμό και είχα και πάρα πολύ μεγάλο φόβο. Τον οποίο για να προστατεύσω την οικογένειά μου απέφευγα να το εκδηλώσω. Το ίδιο έκανε και η οικογένεια. Τι συνέβη λοιπόν τότε και το βλέπω σαν ειδικός. Τη στιγμή που νιώθεις ότι η ζωή αλλάζει για πάντα ή ότι χάνεις τον έλεγχο πάνω στη ζωή σου, να υπήρχε μία φροντίδα για τη συναισθηματική διαχείριση όλων εκείνων των συναισθημάτων που συνοδεύουν τη διάγνωση, η οποία σχεδόν για όλους τους διαβητικούς τύπου ένα, είναι κατακλυσμιαία και απροσδόκητη».

«Είναι πολύ σημαντικό επίσης να σας αναφέρω ότι στα μετέπειτα χρόνια αντιμετώπισα τον διαβήτη σαν έναν άνθρωπο που ταυτόχρονα μεγάλωνα και εγώ μαζί του. Τώρα που ο διαβήτης μου είναι 29 χρονών, γνωρίζω ότι πέρασε όλα τα στάδια της ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξης που περνάει ένας άνθρωπος. Τον πρώτο χρόνο είναι αρκετά εξαρτημένος από τους άλλους, δεν ξέρει καν να περπατήσει μόνος του, άρα χρειάζεσαι αυτό που λέμε πολύ στενή ιατρική φροντίδα, συμβουλές. υποστήριξη από το οικογενειακό και το ευρύτερο κοινωνικό και φιλικό δίκτυο. Σιγά σιγά κάνει τα πρώτα του βήματα, εκεί κάνει και λάθη στα πρώτα βήματα εκεί που το παιδί γύρω στα τρία χρόνια μαθαίνει να λέει όχι, αρχίζει και ο διαβήτης να αντιστέκεται, (εννοώ η συμπεριφορά μας απέναντι στο διαβήτη και σε αυτά που απαιτεί). Μετά αρχίζει μια καλύτερη περίοδος προσαρμογής και μετά μπαίνουμε μαζί με το διαβήτη και σε άλλες αγωνίες. Πώς μας βλέπουν οι άλλοι και ότι πάντα αισθανόμαστε διαφορετικά», υπογραμμίζει.

Από την αίσθηση της διαφορετικότητας στην ενδυνάμωση

«Ο διαβήτης, μολονότι ειδικά στα παιδιά και στους εφήβους μπορεί να συμβάλει στο να τα κάνει να νιώθουν διαφορετικά με έναν αρνητικό τρόπο, θα σας πω ότι είχα την τύχη με τον τρόπο που το μεταβόλισα, να ενισχύσει την αυτοεικόνα και την αυτοπεποίθησή μου», σημειώνει η ψυχολόγος και εξηγεί πως, «τα πάντα είναι θέμα διαχείρισης. Είναι αυτό που λέμε δεν έχει να κάνει με το τι συμβαίνει στη ζωή σου, αλλά με το πώς απαντάς σε αυτό. Σαν ειδικός, θα σας πω ότι είδα και μιλώντας και με άλλα παιδιά αυτό ήταν πολύ βοηθητικό».

Είναι πολύ σημαντική η συμπαράσταση από ανθρώπους που βιώνουν την ίδια κατάσταση, επισημαίνει. «Με βρήκαν άλλοι διαβητικοί και αυτοί μου έλυσαν το μυστήριο για το διαβήτη. Με βοήθησαν στο αίσθημα μοναξιάς ή απομόνωσης που μερικές φορές δημιουργεί μια τέτοια διάγνωση. Είδα λοιπόν ότι και οι σχέσεις γονέα παιδιού ή με το σύντροφο, μπορούν να επιβαρυνθούν από υπερβολική φροντίδα ή ένταση.  Συχνά δεν κατανοούν πόσο απαιτητικός είναι ο διαβήτης και αυτό δημιουργεί μοναξιά ή απομόνωση. Για μένα ένα πολύ σοβαρό κριτήριο, το αν κάποιος τρέφει θετικά συναισθήματα για μένα και είναι άξιος και ικανός να σταθεί δίπλα μου, όχι για να λύσει αυτό το θέμα δεν είναι δική του ευθύνη, αλλά για να είναι βοηθητικός και σε αυτό το κομμάτι της ζωή μου.

Η προσαρμογή ως δια βίου άσκηση

Ως κλινική ψυχολόγος του ειδικού δημοτικού σχολείου Τυφλοκωφών και του ειδικού νηπιαγωγείου Τυφλών, που έχει ασχοληθεί ενεργά με άτομα που αντιμετωπίζουν ανάλογες προκλήσεις στη ζωή τους, ειδικά σε μικρές ηλικίες, η Δήμητρα Ζάφειρα, τονίζει πως, «η μεγάλη πρόκληση σε παιδιά, είναι ισορροπία μεταξύ ανεξαρτησίας και προστασίας. Κι αυτό είναι δύσκολο γιατί όπως καταλαβαίνετε, οι γονείς αγωνιούν και το παιδί θέλει ελευθερία και για αυτό είναι φτιαγμένο για να βαδίσει μόνο του. Θα πρέπει τα παιδιά να στρέψουν την προσοχή τους και οι γονείς σε ομάδες παιδιών ή εφήβων με διαβήτη. Μπορούν να μιλήσουν στο γιατρό τους ή να αναζητήσουν σχετικές ομάδες ή ομάδες γονέων όπου εκεί μπορεί να μοιραστούν εμπειρίες και πρακτικές λύσεις για πάρα πολλά πράγματα και κυρίως για να μην είναι μόνοι τους. Μετά από τόσα χρόνια που έχω μεγαλώσει και εγώ σαν ειδικός και σαν άνθρωπος με διαβήτη, το μεγαλύτερο σχολείο, μάθημα του διαβήτη είναι ότι η προσαρμογή σε όλες τις δυσκολίες δεν είναι στιγμιαία, ποτέ δεν ξέρεις πόση δύναμη έχεις μέχρι να χρειαστεί να την ψάξεις. Η προσαρμογή στις δυσκολίες είναι μια συνεχής διαδικασία που θα χρειαστεί να αλλάξεις πολλές φορές τα βήματά σου και αυτή θα είναι η νίκη πάνω στη ζωή σε όλες τις δυσκολίες. Κάθε απώλεια, κρύβει μέσα της, μια αλλαγή και κάθε αλλαγή μερικές φορές απαιτεί και μια απώλεια. Εγώ με τον διαβήτη μου συνεχίζω δια βίου και ελπίζω να με σεβαστεί όπως τον σέβομαι κι εγώ μέχρι τώρα».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τράπεζες: Ρεκόρ 15 ετών θα καταγράψει η πιστωτική επέκταση το 2025

Για να διατηρήσουν την κερδοφορία τους και τα επόμενα χρόνια, με δεδομένη τη μείωση των επιτοκίων από την ΕΚΤ και του γεγονότος ότι η κερδοφορία βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στα επιτοκιακά δάνεια, οι τράπεζες θα πρέπει να αυξήσουν κυρίως το δανειακό τους χαρτοφυλάκιο. Όπως αναφέρουν αναλυτές, με δεδομένη τη μείωση των επιτοκίων, η ενίσχυση της πιστωτικής επέκτασης αποτελεί τον βασικό μοχλό για μία βιώσιμη και ισχυρή κερδοφορία των τραπεζών.

Το εννεάμηνο Ιανουαρίου- Σεπτεμβρίου του 2025 οι τέσσερις συστημικές τράπεζες αύξησαν τα ενήμερα δάνειά τους και κατ’ επέκταση τη βάση εσόδων τους κατά περίπου 10,5 δισ. ευρώ.

Η καθαρή πιστωτική επέκταση στην Eurobank διαμορφώθηκε στα 3,3 δισ., στην Εθνική στα 1,8 δισ. ευρώ, στην Πειραιώς στα 3,2 δισ. ευρώ και στην Alpha Bank στα 2,2 δισ. ευρώ (+14%).

Η πιστωτική επέκταση συνεχίστηκε και το γ’ τρίμηνο με τις καθαρές χορηγήσεις να διαμορφώνονται σε 3 δισ. ευρώ ανεβάζοντας το σύνολο στο εννεάμηνο στα 10,5 δισ. ευρώ έναντι αρχικού ετήσιου στόχου 12 δισ. ευρώ.

Οι Έλληνες τραπεζίτες, όπως έχουν δηλώσει, στα τέλη του 2024, σε συναντήσεις τους με μεγάλους διεθνείς επενδυτικούς οίκους είχαν στόχο για νέα δάνεια τουλάχιστον ύψους 10 δισ. ευρώ το 2025. Όμως με βάση το εννεάμηνο, οι διοικήσεις των συστημικών τραπεζών προχώρησαν σε αναβάθμιση των στόχων πιστωτικής επέκτασης και με βάση τις νέες εκτιμήσεις θα ξεπεράσουν τα 13,8 δισ. ευρώ του 2024.

Την περασμένη χρονιά οι τέσσερις συστημικές τράπεζες αύξησαν τα ενήμερα δάνειά τους και κατ’ επέκταση τη βάση εσόδων τους κατά περίπου 13,8 δισ. ευρώ, που αποτελεί την ισχυρότερη επίδοση των 15 τελευταίων ετών, έναντι 5,8 δισ. το 2023.

Το 2024 η καθαρή πιστωτική επέκταση στην Eurobank διαμορφώθηκε στα 3,9 δισ. από 1,8 δις. το 2023, στην Εθνική στα 3,1 δισ. ευρώ από 1,3 δισ. ευρώ, στην Πειραιώς στα 3,6 δισ. ευρώ από 1,5 δισ. ευρώ και στην Alpha Bank στα 3,2 δισ. ευρώ από 1,2 δισ. ευρώ το 2023.

Η πιστωτική επέκταση ενισχύθηκε κατά 9% για το 2024 και με βάση τα στοιχεία της ΤτΕ. Ενισχύθηκε κατά 9% περίπου στο σύνολο του ιδιωτικού τομέα, κατά 13,8% στις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, κατά 0,7% σε ότι αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες αγρότες και τις ατομικές επιχειρήσεις και κατά 6,3% σε ότι αφορά τα καταναλωτικά δάνεια σε ιδιώτες. Αντιθέτως η πιστωτική επέκταση παρέμεινε αρνητική σε ότι αφορά τα στεγαστικά δάνεια κατά 2,6%.

Η κερδοφορία

Οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες (Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα και Τράπεζα Πειραιώς) ανακοίνωσαν συνολικά καθαρά κέρδη ύψους 3,509 δισ. ευρώ για το εννεάμηνο του 2025, έναντι 3,7 45 δισ. ευρώ σημειώνοντας μείωση 6,3% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό εννεάμηνο.

Η καθαρή κερδοφορία, στο γ΄3μηνο έκλεισε στο 1,06 δισ. ευρώ η οποία είναι μεν η χαμηλότερη επίδοση για τα τρία τρίμηνα της χρονιάς αποτελεί ωστόσο ένα πολύ ενθαρρυντικό στοιχείο σταθεροποίησης της κερδοφορίας σε επίπεδα ανώτερα του ενός δισ. ευρώ.  Όλα δείχνουν ότι και το 2025 οι τέσσερις συστημικοί πυλώνες της αγοράς θα ξεπεράσουν με άνεση τα 4 δισ. ευρώ. Με αυτή την επίδοση θα μπορούν να συνεχίσουν να μοιράζουν καλά μερίσματα αλλά και να δημιουργήσουν κεφάλαια απαραίτητο για χορήγηση νέων δανείων.

Τα έσοδα από τόκους των τεσσάρων συστημικών τραπεζών ανήλθαν στο εννεάμηνο Ιανουαρίου- Σεπτεμβρίου 2025 στα 6,131 δισ. ευρώ από 6,428 δισ. ευρώ το περυσινό αντίστοιχο χρονικό διάστημα, καταγράφοντας πτώση 4,6%.

Η Eurobank κατέγραψε έσοδα από τόκους στα 1,902 δισ. ευρώ αυξημένα κατά 4,0%, η Alpha Bank 1,197 δισ. ευρώ μειωμένα κατά 3,6%, η Εθνική στα 1,606 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 9,8% και η Πειραιώς παρουσίασε έσοδα από τόκους 1,426 δισ. ευρώ μειωμένα κατά 9,5%.

Το σύνολο των εσόδων από τόκους στο γ΄3μηνο 2025 παρέμεινε πάνω από τα 2 δισ. ευρώ οριακά χαμηλότερα από το β’ τρίμηνο (-0,2%) και 8,7% χαμηλότερο από πέρυσι με το καθαρό περιθώριο από τόκους να κινείται σε ικανοποιητικά επίπεδα (2,42% από 2,46%).

Σύμφωνα με αναλυτές, όλα δείχνουν ότι το επόμενο τρίμηνο η τάση επιβράδυνσης των εσόδων από τόκους θα αντιστραφεί καθώς το επιτόκιο αναφοράς της ΕΚΤ θα παραμείνει σταθερό αν όχι σε όλο, σίγουρα στο μεγαλύτερο μέρος του δ’ τριμήνου. Τα υψηλότερα υπόλοιπα στο χαρτοφυλάκιο χορηγήσεων (1,7% στο τρίμηνο, +10,2% στο έτος) θα υποστηρίξουν καλύτερα έσοδα από τόκους.

Οι ελληνικές τράπεζες ωφελούνται σημαντικά από το ελληνικό story ανάκαμψης και την αύξηση του εταιρικού δανεισμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών οίκων.

Σε εκτιμήσεις της, για τις ελληνικές τράπεζες, η S&P προβλέπει ότι το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας θα αυξηθεί κατά 2,4% κατά μέσο όρο την περίοδο 2024-2027, υπεραποδίδοντας των υπόλοιπων χωρών της ευρωζώνης.

Η συνεχιζόμενη απορρόφηση των κονδυλίων στήριξης της ΕΕ θα ενισχύσει τη ζήτηση για νέα εταιρικά δάνεια. Η S&P αναμένει ότι τα χαρτοφυλάκια δανείων των τραπεζών θα αυξηθούν κατά 4% το 2025.

Η αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας του δημοσίου αναβαθμίζει και το αξιόχρεο των τραπεζών, οι οποίες θα μπορούν να δανείζονται με πιο χαμηλά επιτόκια .

Σύμφωνα τον οίκο αξιολόγησης DBRS οι δομές εσόδων των ελληνικών τραπεζών βασίζονται σημαντικά στα καθαρά έσοδα από τόκους (NII), γι’ αυτό και η συνεχιζόμενη μείωση των επιτοκίων θα επηρεάσει αρνητικά τη δημιουργία εσόδων τους. Ωστόσο, οι νέες δανειακές ροές, που φαίνεται να είναι ισχυρότερες στην Ελλάδα σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη, θα συμβάλλουν στην μερική αντιστάθμιση της αρνητικής επίδρασης στα NII από τα χαμηλότερα επιτόκια.

Η Τράπεζα της Ελλάδος

Σύμφωνα με την ΤτΕ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των νοικοκυριών από τα εγχώρια Νομισματικά και Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα (ΝΧΙ) τον Ιούνιο του 2025 έγινε θετικός για πρώτη φορά μετά από 15 έτη διαρκούς απομόχλευσης και τον Αύγουστο του 2025 διαμορφώθηκε σε 0,8% . Η αύξηση αυτή οφείλεται αποκλειστικά στα καταναλωτικά και λοιπά δάνεια (Αύγουστος 2025: 6,1%), καθώς ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των στεγαστικών δανείων και των δανείων προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις παρέμεινε αρνητικός (-0,8% και -0,5% αντίστοιχα).

Σύμφωνα πάντα με την ΤτΕ τον Μάιο του 2025 η ετήσια αύξηση της χρηματοδότησης προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) διαμορφώθηκε στο 17,4%.Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2009, πριν δηλαδή τη χρεοκοπία του ελληνικού δημοσίου και την πολυετή περιπέτεια στην οποία εισήλθε η οικονομία και ο τραπεζικός κλάδος.

 Τον Ιούνιο του 2025 η πιστωτική επέκταση στα δάνεια προς φυσικά πρόσωπα έγινε θετική για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια και παρέμεινε πάνω από το μηδέν μέχρι και τον Αύγουστο, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κ. Χατζηδάκης: Καταρρίπτονται οι μύθοι για την οικονομία και την εξωτερική πολιτική

«Υπάρχουν δύο μύθοι, στο επίπεδο της οικονομίας ότι η κυβέρνηση δεν θέλει να βοηθήσει τους φτωχούς ανθρώπους και στην εξωτερική πολιτική ότι είναι ενδοτική. Τα γεγονότα αποδεικνύουν το αντίθετο», τόνισε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης σε συνέντευξη σήμερα στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ.

«Στην πράξη αποδεικνύουμε ότι η Ελλάδα ανεβαίνει. Η μείωση της ανεργίας είναι μια ξεκάθαρη απόδειξη. Το ίδιο τα μέτρα της Θεσσαλονίκης. Προχθές η Fitch μας αναβάθμισε ακόμη περισσότερο. Όλα αυτά είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων κινήσεων που έχουν γίνει στο επίπεδο της οικονομίας. Της ανάπτυξης που είναι υψηλότερη από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των αποτελεσμάτων που είχαμε στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής», σημείωσε επίσης.

Ενώ στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής «είχαμε την οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Αίγυπτο και την Ιταλία, τα Rafale, τις φρεγάτες Belharra, τα F-35 που εμείς έχουμε παραγγείλει και η Τουρκία δεν μπορεί ακόμα τουλάχιστον να παραγγείλει. Τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, την οριοθέτηση των οικολογικών πάρκων. Όλα αυτά δείχνουν ότι εμείς ασκούμε μια αποτελεσματική εξωτερική και αμυντική πολιτική στην πράξη. Και εκμεταλλευόμαστε και την διεθνή ενεργειακή πολιτική για να ενισχύσουμε περισσότερο τη χώρα», τόνισε.

«Δεν είναι συνομωσία υπέρ της Ελλάδος όλα αυτά τα πράγματα. Είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων κινήσεων που έχουν γίνει στο επίπεδο της οικονομίας και στο επίπεδο της εξωτερικής πολιτικής επίσης. Υπάρχουν απαντήσεις στην πράξη», προσέθεσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.

Αναφερόμενος ειδικότερα στα ενεργειακά ο κ. Χατζηδάκης ανήγγειλε ότι σήμερα, κατά την επίσκεψή του προέδρου της Ουκρανίας Β. Ζελένσκι στην Αθήνα θα υπογραφεί και άλλη συμφωνία με ελληνικές εταιρείες για την μεταφορά φυσικού αερίου από την χώρα μας προς την Ουκρανία.

«Επί μήνες λεγόταν από διάφορους αναλυτές ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν μπορεί να τα βρει με την κυβέρνηση Τραμπ. Ότι η Ελλάδα δεν είναι στο χάρτη των προτεραιοτήτων της αμερικανικής κυβέρνησης. Τώρα αποδείχτηκε ακριβώς το αντίθετο. Ήρθε η ExxonMobil με δύο ελληνικές εταιρείες και θα κάνει γεώτρηση ανοιχτά της Κέρκυρας το 2027 για εξεύρεση υδρογονανθράκων. Είχε προηγηθεί η Chevron νοτίως της Κρήτης, ακυρώνοντας την πράξη και το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Έρχονται δύο ακόμα ελληνικές εταιρείες και υπέγραψαν σύμβαση με αμερικάνικη εταιρεία ώστε μέσω Ελλάδος να μεταφέρεται υγροποιημένο φυσικό αέριο σε όλη την Ανατολική Ευρώπη. Αυτό κάνει την Ελλάδα ενεργειακή πύλη, ενώ μέχρι τώρα ήταν το αντίθετο, ήταν η απόληξη της πώλησης του ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη. Τώρα αντιστρέφεται το ρεύμα, αναβαθμίζεται γεωστρατηγικά η χώρα και αυτό έχει σαφέστατη αντανάκλαση και στην ασφάλεια της χώρας συνολικότερα. Αυτό είναι κέρδος για τους Έλληνες», υπογράμμισε ο κ. Χατζηδάκης και συνέχισε: «Υπάρχει η απόφαση να απεξαρτηθεί η Ευρώπη από το φυσικό αέριο της Ρωσίας. Και η Ελλάδα είναι η χώρα που κατεξοχήν εκμεταλλεύεται προς όφελός της αυτή τη στροφή, με το να γίνει πύλη εισόδου του αμερικανικού αερίου».

Απαντώντας σε ερωτήσεις ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε ακόμη:

-Για το ενδεχόμενο νέων πρωτοβουλιών στην οικονομία: «Υπάρχει μια προσέγγιση στην Ελλάδα από διάφορους σχολιαστές, από την αντιπολίτευση ότι δήθεν υπάρχουν κάποιοι κακοί οι οποίοι μπορούν να δώσουν δώρα και δεν δίνουν. Η πραγματικότητα είναι πως δίνουμε ό,τι περισσότερο μπορούμε. Και προφανώς δεν έχουμε λόγο να κρατήσουμε λεφτά στην άκρη για να γίνουμε κακοί. Αλλά δεν πρέπει να ξεπεράσουμε κάποια όρια γιατί θα μπούμε πάλι σε επιτήρηση και η Ελλάδα θα θυμίσει σταδιακά την περασμένη δεκαετία. Δεν πρέπει να το κάνουμε αυτό στους εαυτούς μας. Και επιπλέον, οι υπεύθυνες κυβερνήσεις πρέπει να κρατάνε κάποια λεφτά στην άκρη για ώρα ανάγκης τα οποία χρειαζόμαστε τώρα για τους κτηνοτρόφους μας, για το θέμα της ευλογιάς. Εκείνο που μπορώ να σας πω είναι ότι ο Πρωθυπουργός, πριν κλείσει το έτος, θα παρουσιάσει και μια πρόσθετη δέσμη μέτρων σε σχέση με το στεγαστικό».

-Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ: «Και εδώ εμφανίζονται διάφοροι και μας λένε “κακώς δεν πληρώνετε τους αγρότες, είστε κακοί άνθρωποι”. Βρισκόμαστε ανάμεσα στην πίεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να γίνει ένα καινούριο σύστημα, διαφανές και αποδεκτό για τις πληρωμές και στην εύλογη πίεση των αγροτών να πάρουν τις επιδοτήσεις. Ήδη ξεκινήσαμε και πληρώνουμε διάφορα επιμέρους προγράμματα. Κλείνουμε όποιο κεφάλαιο μπορούμε και προχωρούμε μπροστά. Ο στόχος μας είναι να πληρωθεί η βασική ενίσχυση μέχρι το τέλος Νοεμβρίου και θα ακολουθήσουν οι πληρωμές άλλων επιμέρους προγραμμάτων. Είναι κάτι για το οποίο εργαζόμαστε κάθε μέρα. Να πληρωθούν οι επιδοτήσεις με έναν κανονικό τρόπο και να μην έχουμε καινούργια πρόστιμα από την Ευρώπη. Μας ξεκαθάρισαν, έχουμε δείξει και επιστολές που λένε ότι αν δεν εκπληρωθούν κάποιες προϋποθέσεις, υπάρχει κίνδυνος προστίμων και αναστολής των επιδοτήσεων».

«Εκείνο που είναι βέβαιο», κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης, «είναι ότι σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα ξεκινώντας από την ανεργία που έπεσε από το 18% στο 8% δημιουργώντας πάνω από μισό εκατομμύριο νέες θέσεις εργασίας και φτάνοντας στα τελευταία μέτρα της Θεσσαλονίκης που μόλις ψηφίστηκαν, η κυβέρνηση κάνει βήματα μπροστά, σταθερά και μαζί της και η οικονομία».

Συμπερασματικώς, «δεν ισχυρίζομαι ότι οι Έλληνες περνάνε τέλεια, ότι δεν υπάρχουν οικογένειες οι οποίες πιέζονται, ιδιαίτερα με την ακρίβεια. Αλίμονο αν δεν το βλέπουμε. Επίσης δεν ισχυρίζομαι ότι δεν έχουμε κάνει λάθη. Εκείνο που λέω είναι ότι όλα τα τελευταία χρόνια με τα όποια λάθη, και καθυστερήσεις, όπως και αν το μετρήσουμε, η Ελλάδα σε σχέση με το 2019 είναι καλύτερα και στην οικονομία και στην εξωτερική πολιτική και στην άμυνα. Και με άλλες παρεμβάσεις που έγιναν όπως για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του κράτους. Από εδώ και πέρα πρέπει να συνεχίσουμε με σοβαρότητα, με αποτελεσματικότητα και με σεμνότητα, χωρίς να χάνουμε την επαφή μας με τον κόσμο για να κάνουμε αυτό που μπορούμε. Με αλήθεια και όχι με πολιτικές σαπουνόφουσκες», κατέληξε.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κλείνει το «παράθυρο» των αφορολόγητων μικροδεμάτων από τις αρχές του 2026 – Τι αλλάζει για Temu, Shein, e-shops και καταναλωτές

Από τις αρχές του 2026 καταργείται σε επίπεδο ΕΕ η τελωνειακή απαλλαγή για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ και όλα τα πακέτα από τρίτες χώρες θα περνούν πλέον από κανονικές τελωνειακές διαδικασίες, με επιβολή δασμών και προβλεπόμενων τελών διαχείρισης, όπως αποφάσισε την Πέμπτη το Συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ECOFIN). Το μέτρο στηρίζει σθεναρά η Ελλάδα και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ως αναγκαίο για τον υγιή ανταγωνισμό, την προστασία των εσόδων και την ασφάλεια των προϊόντων.

Πλέον, επιχειρήσεις και καταναλωτές αρχίζουν να ζυγίζουν τα υπέρ και τα κατά των νέων εξελίξεων.

Για την Ελλάδα, η στήριξη και επίσπευση του μέτρου υπαγορεύεται από την ανάγκη για μια πολιτική που θα εξισορροπεί τα συμφέροντα καταναλωτή, του εγχώριου εμπορίου αλλά και την προστασία των δημοσίων εσόδων, βάζοντας τέλος σε στρεβλώσεις, «παράθυρα» και «Κερκόπορτες» που προέκυψαν με την έκρηξη του ηλεκτρονικού εμπορίου παγκοσμίως τις τελευταίες 2-3 δεκαετίες.

Στα «υπέρ» καταγράφονται η μείωση του αθέμιτου ανταγωνισμού από ξένες επιχειρήσεις, η αύξηση δημοσίων εσόδων, η αποτροπή αποστολής ακατάλληλων προϊόντων που δεν συμμορφώνονται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, αλλά και περιβαλλοντικά οφέλη από την αποθάρρυνση παραγωγής και υπερκατανάλωσης αμφιβόλου ποιότητος και προέλευσης ειδών και υλικών.

Στα «κατά» περιλαμβάνονται οι αυξήσεις τελικών τιμών σε «πολύ φθηνά» προϊόντα από τρίτες χώρες λόγω δασμών και τέλους διεκπεραίωσης που κατακλύζουν την Ευρώπη, πιθανή επιβάρυνση των χαμηλότερων εισοδημάτων που «κυνηγούν» τις χαμηλές τιμές, κίνδυνος καθυστερήσεων και γραφειοκρατίας στις διεκπεραιώσεις στα τελωνεία, νέα κόστη και διαδικασίες για ταχυμεταφορές/ταχυδρομεία/τελωνεία, αλλά και ανάγκη για προσεκτικό και ισορροπημένο σχεδιασμό στην επιβολή του «τέλους διαχείρισης» ανά πακέτο (τουλάχιστον 1,5- 2 ευρώ και άνω σύμφωνα με τις ως τώρα προτάσεις).

Τι αποφάσισε το ECOFIN

Οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ συμφώνησαν την περασμένη Πέμπτη στην κατάργηση της απαλλαγής τελωνειακών δασμών για δέματα χαμηλής αξίας, επιταχύνοντας το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής (από το 2028 στις αρχές του 2026) που θα προβλέπει μια  μεταβατική «απλή» λύση ώστε όλα τα δέματα να μπαίνουν σε διαδικασίες τελωνείου και δασμών. Ενώ σε δύο χρόνια, από το 2028, θα ληφθούν και αυστηρότερα μέτρα με νέα αναθεώρηση της Οδηγίας, με βάση και μια νέα πλατφόρμα  στην οποία θα γίνεται ηλεκτρονικά η εκκαθάριση κάθε αγοράς από ηλεκτρονικά e-shops τρίτων χωρών που εισάγεται στην ΕΕ.

Τα κράτη-μέλη θα φέρουν συγκεκριμένες προτάσεις υλοποίησης για έγκριση στο επόμενο ECOFIN σε λιγότερο από ένα μήνα (έως τις 12/12) με στόχο μια νέα αρχιτεκτονική εισαγωγών των μικροδεμάτων από Κίνα και τρίτες χώρες, η  οποία θα λειτουργήσει “το συντομότερο δυνατόν” εντός του 2026, κατά τρόπο πάντως που να μη προκαλεί πρόσθετες καθυστερήσεις και προβλήματα στα τελωνεία, από τον όγκο των μικροδεμάτων τα οποία θα συσσωρεύονται, ενώ σήμερα περνάνε «ατελώνιστα».

Τι αλλάζει για τον καταναλωτή

Κάθε δέμα από τρίτη χώρα θα αξιολογείται για δασμούς ανεξαρτήτως αξίας (πέραν του ΦΠΑ που ήδη ισχύει και επιβάλλεται τη στιγμή της αγοράς από τις πλατφόρμες μέσω IOSS/checkout) με συνέπεια οι τελικές τιμές να καθίστανται υψηλότερες και λιγότερο ελκυστικές από ό,τι σήμερα στα «φθηνά» πακέτα.

Εκτός από δασμούς, το σχέδιο προβλέπει και ξεχωριστό «τέλος διεκπεραίωσης» (handling fee) ανά μικροδέμα, ύψους περίπου 2 ευρώ σύμφωνα με την επικρατέστερη ως τώρα πρόταση, σαν μία χαμηλής ονομαστικής αξίας επιβάρυνση η οποία θα τεθεί σε ισχύ μετά τα μέσα του 2026 ενδεχομένως -αν και το τελικό ποσό και σχέδιο μένει να κλειδώσει πολιτικά.

Πώς επηρεάζονται Temu, Shein, Trendyol

Στο στόχαστρο μπαίνει το σύστημα πωλήσεων που εφαρμόζουν εταιρικές πλατφόρμες “τύπου” Temu, Shein, Bangood, Trendyol  κλπ (αλλά και οι αγορές ίδιου τύπου μέσω e-bay) με «κράχτες» τις υπερβολικά χαμηλές τιμές (ultra low price) και δωρεάν αποστολές προς όλο τον κόσμο (free shipping).

Επί χρόνια το μοντέλο αυτό  στηρίχθηκε εν πολλοίς στο χαμηλό όριο απαλλαγής από τα Τελωνεία της ΕΕ για αγορές ύψους έως 150 ευρώ («de minimis»). Επιπλέον το όριο αυτό επέτρεπε υποκοστολογήσεις από τις ξένες εταιρίες ή και «σπάσιμο» της παραγγελίας από τους αγοραστές, για να αποφεύγουν το όριο που είχε τεθεί.

Από τους επόμενους μήνες όμως, οι αγορές αυτές θα επιβαρυνθούν από δασμούς και τέλη, περιορίζοντας το πλεονέκτημα στην τελική τιμή έναντι των ευρωπαϊκών λιανεμπόρων πωλητών ή,  ενδεχομένως ,αλλάζοντας και τις πολιτικές δωρεάν αποστολής και επιστροφών των προϊόντων αυτών από τις ξένες εταιρίες.

Η μετάβαση όμως σε καθεστώς πλήρους τελωνειακού ελέγχου μπορεί να επιφέρει καθυστερήσεις και προβλήματα στα Τελωνεία, κάτι που απαιτεί προσαρμογή και έγκαιρη αναβάθμιση στα τελωνειακά πληροφοριακά συστήματα, αλλά και να αυξήσει τα λειτουργικά κόστη των πλατφορμών.

Τι αλλάζει για τα e-shops

Για τα ελληνικά και ευρωπαϊκά e-shops οι όροι του παιχνιδιού αλλάζουν και γίνονται περισσότερο ισότιμοι με τους εξ ανατολής ανταγωνιστές τους, καθώς τα άμεσα εισαγόμενα φθηνά πακέτα δεν θα διαφεύγουν δασμών, περιορίζοντας τη διαφορά τιμολόγησης με ευρωπαϊκές πλατφόρμες που πληρώνουν πλήρεις δασμούς και συμμορφώνονται με αυστηρά ποιοτικά και κατασκευαστικά πρότυπα.

Η χώρα μας αποτελεί πύλη εισόδου κινεζικών προϊόντων στην ΕΕ και πρωτοστάτησε μαζί με τη Γαλλία στις επίσπευση των μέτρων αυτών, ως απάντηση στα ζητήματα θεμιτού ανταγωνισμού που έχουν οι ελληνικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και e-shops έναντι πλατφορμών άμεσης πώλησης που αξιοποιούσαν τη σημερινή εξαίρεση.

Γιατί αλλάζει το καθεστώς

Η εκρηκτική αύξηση μικροδεμάτων από πλατφόρμες τρίτων χωρών (όπως Temu και Shein) έχει επιφέρει απώλειες και στα κράτη μέλη, όχι μόνο γιατί πλήττονται οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, αλλά επειδή συνδυάζεται με υποτιμολογήσεις και καταστρατηγήσεις, οδηγώντας σε απώλειες εσόδων και στρέβλωση ανταγωνισμού εις βάρος των κρατικών εσόδων και της ευρωπαϊκού λιανεμπορίου και βιομηχανίας.

Η ΕΕ επιδιώκει ισότιμους όρους, καλύτερο έλεγχο συμμόρφωσης και ασφάλειας προϊόντων και αποθάρρυνση «fast fashion» πρακτικών που διογκώνουν περιβαλλοντικό αποτύπωμα και παρακάμπτουν τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι «από εδώ και στο εξής, όλα τα δέματα θα περνούν από συνήθεις τελωνειακές διαδικασίες» διασφαλίζοντας «δίκαιο ανταγωνισμό και καλύτερη προστασία του καταναλωτή», με δέσμευση για υποστήριξη στα κράτη-μέλη με άμεσα μεταβατικά μέτρα.

«Δεν ζητάμε να κλείσει η πόρτα της Ευρώπης στο διεθνές εμπόριο, αλλά η “κερκόπορτα” του αθέμιτου ανταγωνισμού.  Η βασική “ανορθογραφία” που πρέπει να αλλάξει άμεσα είναι ο κανονισμός de minimis» τονίζει και ο πρόεδρος της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ),  Σταύρος Καφούνης.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε ότι «η Ελλάδα στηρίζει πλήρως το μέτρο» ζητώντας εφαρμογή από τις αρχές του 2026.

Αξιωματούχοι της ΕΕ επισημαίνουν ότι μέχρι και τα δύο τρίτα των μικροδεμάτων δηλώνονται υποτιμολογημένα, κάτι που θα αντιμετωπιστεί μόνο με κατάργηση της εξαίρεσης και αυστηρότερη επιβολή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στην Αθήνα ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι – Στις 13:45 η συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη

Τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα υποδεχθεί στο Μέγαρο Μαξίμου στις 13:45 ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Θα ακολουθήσουν συνάντηση των δύο ηγετών, δηλώσεις στον Τύπο και διευρυμένη συνάντηση των αντιπροσωπειών των δύο πλευρών.

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Η ψυχολογική και σωματική προετοιμασία πριν από χειρουργική επέμβαση ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα

Οι εβδομάδες πριν από μια μεγάλη χειρουργική επέμβαση μπορεί να αποτελούν περίοδο αβεβαιότητας και ανησυχίας για τους ασθενείς, ωστόσο, αν οι ασθενείς βελτιώσουν τη σωματική και ψυχική τους υγεία πριν από την επέμβαση, μια διαδικασία γνωστή ως προαποκατάσταση (prehab), μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο επιπλοκών μετά το χειρουργείο.

Μια νέα μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Στάνφορντ, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «JAMA Surgery», διαπιστώνει ότι ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα προεγχειρητικής ατομικής καθοδήγησης με έμφαση στη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα, τη γνωστική εκπαίδευση και την ενσυνειδητότητα μπορεί να παρακινήσει τους ασθενείς, να ενισχύσει το ανοσοποιητικό τους σύστημα και να μειώσει τις επιπλοκές.

Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά η αναπληρώτρια καθηγήτρια Χειρουργικής και κύρια συγγραφέας της μελέτης, Σίντι Κιν, «δεν θα τρέχατε ποτέ μαραθώνιο χωρίς προπόνηση». Ο Μπράις Γκοντιγιέρ, καθηγητής Αναισθησιολογίας και ένας από τους επικεφαλής συγγραφείς της μελέτης, συμπληρώνει ότι «μπορεί κανείς να θεωρήσει το prehab ως έναν τρόπο προπόνησης, όχι μόνο για τη σωματική ανθεκτικότητα, αλλά και για την ανοσολογική, νευρογνωσιακή και ψυχολογική του κατάσταση, ώστε να προετοιμαστεί για αυτό το μεγάλο τραύμα της χειρουργικής επέμβασης».

Οι συμμετέχοντες στη μελέτη, μία τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή, ήταν ενήλικοι ασθενείς του υγειονομικού συστήματος του Στάνφορντ, που θα υποβάλλονταν σε επέμβαση τέσσερις έως πέντε εβδομάδες αργότερα. Πολλές επεμβάσεις ήταν κοιλιακές, για καρκίνο ή γαστρεντερικές παθήσεις.

Η τυπική ομάδα prehab έλαβε ένα ενημερωτικό φυλλάδιο με οδηγίες για σωματικές ασκήσεις, διατροφικές συστάσεις βασισμένες σε μεσογειακή διατροφή, τεχνικές ενσυνειδητότητας για μείωση του στρες και γνωστική εκπαίδευση μέσω εφαρμογής.

Η εξατομικευμένη ομάδα prehab έλαβε δύο εβδομαδιαίες συνεδρίες απομακρυσμένης καθοδήγησης, μία με φυσικοθεραπευτή ειδικευμένο στην άσκηση και μία με γιατρό που εστίαζε στη διατροφή, τη γνωστική λειτουργία και σε συμπεριφορικές στρατηγικές. Αν και το περιεχόμενο ήταν παρόμοιο με το τυπικό πρόγραμμα, η εξατομικευμένη εκδοχή προσαρμοζόταν στις ικανότητες και την πρόοδο κάθε ατόμου.

Από τους 27 ασθενείς στο τυπικό πρόγραμμα, έντεκα εμφάνισαν μέτριες έως σοβαρές μετεγχειρητικές επιπλοκές εντός 30 ημερών από το χειρουργείο. Στην ομάδα με την εξατομικευμένη καθοδήγηση, μόλις τέσσερις από τους 27 εμφάνισαν τέτοιες επιπλοκές.

Οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε σωματικές και γνωστικές δοκιμασίες πριν την προαποκατάσταση και ξανά λίγο πριν από την επέμβαση. Όσοι ανήκαν στην εξατομικευμένη ομάδα βελτιώθηκαν σημαντικά σε κάθε τεστ σωματικής και γνωστικής κατάστασης, ενώ η τυπική ομάδα βελτιώθηκε μόνο στην απόσταση βαδίσματος.

Επιπλέον, οι ερευνητές ανακάλυψαν ανοσολογικές αλλαγές που αντανακλούσαν αυτά τα αποτελέσματα. Με τη χρήση προηγμένων τεχνικών, οι ερευνητές εξέτασαν τα ανοσοκύτταρα από δείγμα αίματος ενός ασθενή και αξιολόγησαν τη λειτουργία τους, ακόμη και προσομοιώνοντας τις μοριακές συνθήκες του χειρουργείου σε ένα δοκιμαστικό σωλήνα. Παρατήρησαν βαθιές αλλαγές στην εξατομικευμένη ομάδα, όπως μικρότερη υπερδραστηριότητα ορισμένων ανοσοκυττάρων και χαμηλότερο επίπεδο βασικής φλεγμονής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ψυχολογία: Γιατί τόσοι γάμοι καταλήγουν σε διαζύγια στις μέρες μας – Γράφει ο Ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Οι άνθρωποι δεν χωρίζουν επειδή δεν αγαπιούνται πια. Χωρίζουν γιατί χάνουν τον τρόπο να συναντιούνται. Γιατί μέσα στο βάρος της καθημερινότητας, οι φωνές σκεπάζουν τη σιωπή, τα «πρέπει» σκεπάζουν τα «θέλω», και το βλέμμα παύει να αναγνωρίζει τον άνθρωπο που κάποτε αγαπήθηκε.

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο Ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Ο γάμος, όσο κι αν μοιάζει με υπόσχεση σταθερότητας, είναι στην ουσία ένας ζωντανός οργανισμός. Αν δεν τον φροντίζεις, μαραίνεται. Αν δεν του δίνεις οξυγόνο, πνίγεται μέσα στην ασφυξία των ρόλων, των συνηθειών, της βιασύνης.

Ζούμε σε μια εποχή όπου η ατομικότητα έχει αναχθεί σε ύψιστη αξία. Μάθαμε να αναζητούμε την «αυτοπραγμάτωση», την ελευθερία, τον χώρο μας, συχνά όμως, χωρίς να μάθουμε πώς να μοιραζόμαστε. Έτσι, όταν η σχέση αρχίζει να απαιτεί συμβιβασμό, να ζητά ευθύνη και ωριμότητα, πολλοί τρομάζουν. Αντί να συναντήσουν τον άλλον, αποσύρονται μέσα στον εαυτό τους, με τη δικαιολογία ότι «χάθηκε η αγάπη». Όμως, η αγάπη δεν χάνεται, εγκαταλείπεται.

Η συναισθηματική αποξένωση συνήθως ξεκινά αθόρυβα: μια κουβέντα που δεν ειπώθηκε, ένα βλέμμα που δεν ανταλλάχθηκε, ένα άγγιγμα που παραλείφθηκε. Σιγά σιγά, το ζευγάρι παύει να είναι «εμείς» και γίνεται «εγώ κι εσύ». Και τότε, μέσα στην ψευδαίσθηση ότι «δεν ταιριάζουμε πια», κρύβεται η αλήθεια ότι απλώς πάψαμε να βλέπουμε, να ακούμε, να προσπαθούμε.

Η εποχή μας μάς έμαθε να αντικαθιστούμε, όχι να επιδιορθώνουμε. Έτσι και στις σχέσεις, όταν κάτι ραγίσει, προτιμούμε να φύγουμε, αντί να καθίσουμε απέναντι, να κοιτάξουμε στα μάτια τον άλλον και να πούμε: «Πονάω. Φοβάμαι. Θέλω να ξαναπροσπαθήσουμε.»
Κι όμως, εκείνη ακριβώς η στιγμή είναι η πιο ουσιαστική πράξη αγάπης· όχι το πάθος των πρώτων ημερών, αλλά η επιλογή να μείνεις όταν όλα δυσκολεύουν.

Οι γάμοι σήμερα δεν τελειώνουν επειδή η αγάπη πέθανε· τελειώνουν γιατί η σιωπή την πνίγει. Γιατί λείπει ο διάλογος, η ενσυναίσθηση, η αλήθεια. Γιατί φοβόμαστε να εκτεθούμε, να ζητήσουμε, να παραδεχτούμε.
Αν θέλουμε λοιπόν να αλλάξει αυτό, δεν χρειάζεται να «σώσουμε τον γάμο»· χρειάζεται να ξαναβρούμε την ικανότητα να αγαπάμε ώριμα, με παρουσία, ευθύνη και σεβασμό στη μοναδικότητα του άλλου.

Ίσως τότε, ο γάμος να ξαναγίνει αυτό που προοριζόταν να είναι: όχι ένα συμβόλαιο, αλλά μια συνεχής συνάντηση δύο ψυχών που επιλέγουν κάθε μέρα — όχι από ανάγκη, αλλά από αλήθεια.

Το Δηλητήριο του Ηθικισμού – Γράφει ο Επίσκοπος Μελιτηνής Μάξιμος Παφίλης

Ομιλία στην ευαγγελική περικοπή του Ματθαίου θ΄, 9-13.

 Πάνω απ’ το λιθόστρωτο της αγοράς, ακούγονται τα λόγια του Ιησού προς τον Ματθαίο. Η δόνηση αυτής της προσφώνησης μπορεί να είναι ένας απλός ψίθυρος, είναι όμως ικανός να ανακατατάξει τα μόρια ενός ολόκληρου βίου, δηλαδή μιας ύπαρξης που της απαγορεύτηκε να υπολογίζει τα χρέη των άλλων.

Ο Ματθαίος, καθισμένος στο τελώνιο, τον θρόνο της ατομικής του ντροπής και της δημόσιας αποξένωσης, σηκώνεται από τη θέση του και αμέσως ακολουθεί. Αυτό συνέβη απλώς και μόνο επειδή η φωνή που τον επισκέφθηκε είδε τις κρυμμένες γωνιές της ψυχής του, την ανθρώπινη φύση του που διψούσε για κάτι πέρα από το τίμημα και την ανταλλαγή. Και αμέσως τότε, γεννιέται το σκάνδαλο: το τραπέζι, η εγγύτητα, η κοινή συνάθροιση του Διδασκάλου μετά των αμαρτωλών.

Στο περιθώριο, ωστόσο, αυτής της εικόνας, στέκονται οι Φαρισαίοι, οι παρατηρητές, δηλαδή οι αιώνιοι κατακριτές της χάριτος, τυλιγμένοι μέσα στην αποστειρωμένη επένδυση της βεβαιότητάς τους. Εκείνοι αντιλαμβάνονται μόνον τον ρύπο, τη μόλυνση της συναναστροφής, το γεγονός του αδίστακτου μοιράσματος της αγιότητας, που προσφέρεται τόσο απλόχερα και επιβλαβώς στους ακάθαρτους, στους αμαρτωλούς.

Το συμπόσιο, η ανυπόφορη εγγύτητα του Ιερού με το βέβηλο, τους προκαλεί αναδίπλωση, καθώς ψιθυρίζουν στους μαθητές την ερώτηση που δηλητηριάζει κάθε προσδοκία συνάντησης: «Διατί μετὰ τῶν τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν ἐσθίει ὁ διδάσκαλος ὑμῶν;» (Ματθ. θ´ 11); Σε αυτό ακριβώς το σημείο της απορίας, στην σθεναρή άρνησή τους να συλλάβουν την οικονομία της αγάπης, ανήκουμε κι εμείς, εγκλωβισμένοι στον σχολαστικό υπολογισμό της φήμης μας. Μας τρομοκρατεί η απλή ιδέα να καθίσουμε στο λερωμένο πεζοδρόμιο, να αγγίξουμε τον πόνο του άστεγου ή να αφουγκραστούμε τη σιωπηλή αγωνία της κακοποιημένης γυναίκας. Τρέμουμε κυρίως τον κακοχαρακτηρισμό, δηλαδή εκείνες τις κακές «αδελφικές» γλώσσες, τους σχολαστικούς φύλακες της εξωτερικής καθαρότητας, οι οποίοι θα μας σπαράξουν. Ο φόβος για την ταμπέλα, την υποψία, την ταύτιση, αναδεικνύεται ως η αληθινή φυλακή μας. Η κριτική των άλλων, φαίνεται να αποτελεί τον μονότονο ήχο σφυριού που τελικά σφραγίζει το πνεύμα μας μέσα στο σάπιο φέρετρο της υποκρισίας.

Η εδραίωση των καθωσπρέπει συναθροίσεων είναι η επιλογή μας, εκείνες οι κοσμικές ή θρησκευτικές συναντήσεις όπου η παρουσία μας λογίζεται ως αρετή. Η ευσέβειά μας επιβεβαιώνεται πλήρως από το περιβάλλον, ενώ η απόστασή μας από την ωμή, την πραγματική ασθένεια παραμένει διασφαλισμένη.

Με σχολαστικότητα γυρίζουμε την πλάτη ακριβώς στο σημείο όπου η ανάγκη για την αγάπη του Χριστού αποτελεί μια ανοιχτή, κακοφορμισμένη πληγή. Εκεί, η σιωπή μας, δίνει χώρο στην αφάνεια να συνεχίζει το έργο της. Γινόμαστε ειδήμονες στην θεολογική ορολογία αλλά παραμένουμε αρχάριοι στο έλεος που λερώνει τα χέρια μας. Η κλήση, όμως, απευθύνεται αποκλειστικά σε ασθενείς που αναγνωρίζουν τον πυρετό τους, προσπερνώντας τους θεωρητικούς της υγείας. Είναι μια χειρουργική επέμβαση, η στιγμή δηλαδή που ο Ιατρός ταυτοποιεί τη νόσο και προσφέρει τη θεραπεία, ξεπερνώντας τα όρια μιας άνετης πρόσκλησης κοινωνικού γεγονότος. Αυτή η ειδική κλήση, όπως επιμένει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο και σκοπό: «Οὐ γὰρ ἦλθον, φησὶ, καλέσαι δικαίους, ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν• οὐκ εἰς γελοῖα, ἀλλ᾽ εἰς δάκρυα».[1] Αυτό το κάλεσμα, αφορά σίγουρα θα λέγαμε την αναγνώριση του τραύματος, το σπάσιμο της μάσκας, απαιτώντας κάτι βαθύτερο, ουσιαστικότερο και πέρα από τα γυαλισμένα μας παπούτσι και τα ακριβά μας ρούχα.

Ζούμε σε αυτό το διπλό ταμπλό με την αγωνία το «καλό όνομα» να παραμένει άθικτο. Και οι ώρες, τα χρόνια που μας δωρήθηκαν από τον Θεό περνούν και εξαφανίζονται, ως άδεια, μαύρα κελύφη, τα οποία τρίζουν κάτω από τον τροχό του θανάτου που ολοένα πλησιάζει. Επιλέγουμε απόλυτα τον υποκριτικό βίο, το βολικό καβούκι, την αξιοσέβαστη σιωπή και το καλό φαγητό. Η κρυψώνα μας όμως αποτελεί απλά έναν καλοστολισμένο τάφο, μέσα στον οποίο η αθάνατη φωνή της αγάπης θάφτηκε για πάντα.

Τη χαρά του Χριστού την φυλάσσουμε για τον εαυτό μας, μεριμνώντας από φόβο μη φανερωθεί, μη ερμηνευθεί λάθος, μη λερωθεί από την επαφή με τον κόσμο. Αυτή η ευφροσύνη όμως, είμαι σίγουρος, όταν παραμένει αδιανέμητη, μετατρέπεται σε ένα σκουριασμένο κλειδί που ξεκλειδώνει τον θάλαμο της αυτοκαταδίκης. Πείθουμε τους εαυτούς μας ότι είμαστε οι υγιείς, οι «ἰσχύοντες», αυτοί που θεωρούν ότι δεν χρειάζονται τίποτα, κι έτσι, η τελευταία αναπνοή μας μετατρέπεται σε τρεμάμενη γέφυρα του χρόνου που συνδέει τη σήψη του “καλού ονόματος” με την αχρησιμοποίητη αιωνιότητα.

Ο Ιατρός αυτός, ο Κύριος, καθόρισε την αποστολή Του με απόλυτη σαφήνεια: «Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ἰσχύοντες ἰατροῦ, ἀλλ᾿ οἱ κακῶς ἔχοντες» (Ματθ. θ´ 12). Προσεγγίζει τους ασθενείς. Και προκειμένου να μην αφήσει καμία έλλειψη αμφιβολίας για τη μέθοδό Του, συμπληρώνει την τρομακτική δήλωση για τους Φαρισαίους: «πορευθέντες δὲ μάθετε τί ἐστιν, Ἔλεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν» (Ματθ. θ´ 13). Επιζητά έλεος. Η θυσία η δική μας όμως συνίσταται σε μια παράσταση, ένα εξωτερικό επίτευγμα, ένα θέατρο ευσέβειας, την ώρα που το έλεος του Χριστού απαιτεί την ακατανόητη, τη δύσκολη και την ακατάστατη αναγνώριση της κοινής νόσου, της κοινής συντριβής.

Υφίσταται κάτι βαθιά παράδοξο και τρομακτικό που το βλέπουμε καθημερινά στη ζωή μας, ή ακόμα χειρότερα το κάνουμε πράξη. Εκείνοι που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη για τον Ιατρό, είναι συχνά εκείνοι που διατηρούν απόλυτη πεποίθηση για την υγεία τους. Αυτοί νομίζουν ότι εξουσιάζουν την αλήθεια, έχοντας οικοδομήσει έναν ηθικό βίο, αδιαπέραστο, και κατανοούν τους άλλους με αποστροφή ή οίκτο. Η απάτη του ηθικισμού είναι ένα διαμάντι φτιαγμένο από μολυσμένο αίμα, το οποίο ανακλά μόνον τον φόβο της αποκάλυψης της αλήθειας. Η βεβαιότητά τους, αυτή η μόνη βεβαιότητα, είναι η ίδια η ασθένεια. Η «δικαιοσύνη» τους αναδεικνύεται ως το κυριότερο εμπόδιο. Φορούν τα φαρισαϊκά ρούχα, τα ακριβά, τα όμορφα, τα καλοσιδερωμένα, αλλά αυτά τα υφάσματα είναι βαρύτιμες, επίσημες αλυσίδες, οι οποίες πνίγουν τη σάρκα της ουσίας…

Η αυτό-διάγνωση της υγείας αποτελεί το μοιραίο σφάλμα, καθώς λειτουργεί ως αναισθησία που σταματά τον πόνο και εγγυάται τη νέκρωση. Μάλλον η λογική της σωτηρίας ξεκινά από την παραδοχή της πληγής, ακριβώς όπως ο Νικόλαος Δαμαλάς παρατηρεί στην αναλογία του για τον πάσχοντα: «ἐὰν τις νομίζῃ ἑαυτὸν ὑγιᾶ, ποτὲ βέβαια δὲν θέλει ζητήσει ἰατρόν».[2] Μήπως όμως εσύ αρνείσαι τη διάγνωση και συνεπώς τον Ιατρό, παρόλο που στέκεσαι στα πρώτα καθίσματα του ναού; Φαίνεται ότι είναι πολύ δύσκολο, για εσένα και για μένα, να δείξουμε την διάθεση να καθίσουμε στο τραπέζι με τους διάφορους Ματθαίους αυτού του κόσμου. Μάλλον αυτά συμβαίνουν επειδή η αμαρτία τους είναι ορατή και εκτεθειμένη, ενώ η δική μας είναι μονωμένη πίσω από ψευδεπίγραφη σιωπή, κοινωνική αποδοχή και θεολογική ορολογία.

 Ο Κύριος όμως, να μην ξεχνούμε, εισήλθε στον κόσμο για τους αμαρτωλούς. Δεν υπάρχει άλλη αλήθεια. Μόνο αυτή. Είναι σκληρή για εμάς που περάσαμε τη ζωή μας προσπαθώντας ακριβώς να μη φαινόμαστε ως αμαρτωλοί, εστιάζοντας στην εικόνα μας αντί στην ουσία. Ανεγείραμε ένα φρούριο αρετής, και τώρα μας γνωστοποιείται ότι το ίδιο το φρούριο θα πέσει και θα πλακώσει την ψυχή μας. Ο Χριστός στέκεται και περιμένει, αναμένοντας να εξομολογηθούμε ότι ζούμε παγιδευμένοι μέσα στις ίδιες τις δομές που ανεγείραμε για την προστασία μας, για το καλό μας, οι οποίες τελικά επισκιάζουν τη δόξα Του.

Το μυστήριο του «αμαρτωλού» δείπνου συνεχίζεται, είτε λάβει την έγκρισή μας είτε όχι. Δεν θα μας ρωτήσουν.  Διαδραματίζεται στα σκοτεινά σοκάκια και στις πληγωμένες οικίες. Στο βρώμικο παγκάκι με τον άστεγο, στο πεζοδρόμιο με τον τοξικομανή, σε μια φτηνή ταβέρνα με όσους η καλή κοινωνία αποβάλλει. Θα υπάρχουν πάντα Ματθαίοι που θα δέχονται το χέρι του Χριστού, όσο κι αν χαμογελούν ειρωνικά σαν οχιές καλοντυμένες οι σύγχρονοι Φαρισαίοι.

Ας κάνουμε υπομονή, θα δούμε τελικά όλοι, στην τελευταία μας αναπνοή, εκείνη την αδιάψευστη, υπέρτατη αξιολόγηση της ζωής μας, πόσες φορές δειπνήσαμε με του καθωσπρέπει αδελφούς Φαρισαίους και πόσες στο φτωχικό σπίτι με τον Χριστό και τους «αμαρτωλούς».

Επίσκοπος Μελιτηνής Μάξιμος Παφίλης


 

[1] Ιωάννης Χρυσόστομος, Τα Ευρισκόμενα Πάντα, εν Patrologiae Cursus Completus: Series Graeca, επιμ. Jacques-Paul Migne, τ. 59 (Paris: J.-P. Migne, 1862), 566.
[2] Νικόλαος Μ. Δαμαλάς, Περί Αρχών επιστημονικών τε και εκκλησιαστικών της ορθοδόξου θεολογίας (Εν Λειψίαι: Τύποις Όθωνος Βίγανδου, 1865), 127.

 

The Poison of Moralism

Maximos Pafilis, Bishop of Melitene (translation from the original Greek text)

Sermon on the Gospel according to Matthew 9:9-13.

Above the stone-paving of the market, are heard the words of Jesus towards Matthew. The vibration of this address can be a simple whisper, it is, however, capable of re-arranging the molecules of an entire life, that is, an existence which was forbidden to calculate the debts of others.

Matthew, seated at the tax-office, the throne of his individual shame and of public alienation, rises from his place and immediately follows. This happened simply and only because the voice that visited him saw the hidden corners of his soul, his human nature which thirsted for something beyond the price and the exchange. And immediately then, is born the scandal: the table, the proximity, the common gathering of the Teacher with the sinners.

In the margin, however, of this image, stand the Pharisees, the observers, that is the eternal condemners of grace, wrapped inside the sterilised covering of their certainty. They perceive only the filth, the pollution of the interaction, the event of the unscrupulous sharing of holiness, which is offered so generously and harmfully to the unclean, to the sinners.

The symposium, the unbearable proximity of the Sacred with the profane, causes them to withdraw, as they whisper to the disciples the question that poisons every expectation of encounter: «Why does your teacher eat with the tax-collectors and sinners?» (Matt. 9:11). At this exact point of perplexity, in their robust refusal to grasp the economy of love, we also belong, trapped in the meticulous calculation of our reputation. We are terrorised by the simple idea of sitting on the soiled pavement, of touching the pain of the homeless person or of listening intently to the silent agony of the abused woman. We tremble chiefly at the mischaracterisation, that is, those bad «brotherly» tongues, the meticulous guardians of external cleanliness, who will tear us apart. The fear of the label, the suspicion, the identification, emerges as our true prison. The criticism of others seems to constitute the monotonous sound of a hammer that finally seals our spirit inside the rotten coffin of hypocrisy.

The consolidation of the respectable gatherings is our choice, those worldly or religious meetings where our presence is reckoned as virtue. Our piety is confirmed fully by the environment, while our distance from the raw, the real sickness remains ensured.

With meticulousness we turn our back exactly at the point where the need for the love of Christ constitutes an open, festering wound. There, our silence gives space to obscurity to continue its work. We become experts in theological terminology but remain beginners in the mercy that soils our hands. The call, however, is addressed exclusively to patients who recognise their fever, bypassing the theorists of health. It is a surgical operation, the moment, that is, when the Physician identifies the illness and offers the treatment, overcoming the limits of a comfortable invitation to a social event. This special call, as Saint John Chrysostom insists, has specific content and purpose: «For I came not, he says, to call righteous ones, but sinners to repentance; not to laughter, but to tears» (Gr. Οὐ γὰρ ἦλθον, φησὶ, καλέσαι δικαίους, ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν• οὐκ εἰς γελοῖα, ἀλλ᾽ εἰς δάκρυα).[1] This calling, we would certainly say, concerns the recognition of the trauma, the breaking of the mask, demanding something deeper, more essential and beyond our polished shoes and our expensive clothes.

We live this double life, in agony for our «good name» to remain intact. And the hours, the years which were gifted to us by God pass and disappear, as empty, black shells, which creak under the wheel of death that ever approaches. We absolutely choose the hypocritical life, the convenient shell, the respectable silence and the good food. Our hiding place, however, constitutes simply a well-adorned tomb, inside which the immortal voice of love was buried forever.

The joy of Christ, we keep it for ourselves, taking care from fear lest it be revealed, lest it be interpreted wrong, lest it be soiled by contact with the world. This gladness, however, I am sure, when it remains undistributed, is transformed into a rusted key that unlocks the chamber of self-condemnation. We convince ourselves that we are the healthy, the «ἰσχύοντες», those who consider that they need nothing, and thus, our last breath is transformed into a trembling bridge of time that connects the rot of the “good name” with the unused eternity.

This Physician, the Lord, defined His mission with absolute clarity: «Those who are well have no need of a physician, but those who are sick» (Matt. 9:12). He approaches the patients. And in order to not leave any lack of doubt about His method, He adds the terrifying declaration for the Pharisees: «Go and learn what this means: “I desire mercy, and not sacrifice”» (Matt. 9:13). He seeks mercy. Our own sacrifice, however, consists of a performance, an external achievement, a theatre of piety, at the time when the mercy of Christ demands the incomprehensible, the difficult and the disorderly recognition of the common disease, of the common brokenness.

There exists something deeply paradoxical and terrifying that we see daily in our lives, or even worse, we put it into practice. Those who have the greatest need for the Physician, are often those who maintain absolute conviction about their health. They think that they master the truth, having built an ethical life, impenetrable, and regard others with aversion or pity. The fraud of moralism is a diamond made from infected blood, which reflects only the fear of the revelation of the truth. Their certainty, this only certainty, is the illness itself. Their «righteousness» emerges as the main obstacle. They wear the pharisaical clothes, the expensive, the beautiful, the well-ironed, but these fabrics are heavy, official chains, which choke the flesh of the essence…

The self-diagnosis of health constitutes the fatal error, as it functions as anaesthesia that stops the pain and guarantees the necrosis. Rather, the logic of salvation begins from the acceptance of the wound, exactly as Nikolaos Damalas observes in his analogy about the sufferer: «if someone thinks himself healthy, he will certainly never seek a physician» (Gr. ἐὰν τις νομίζῃ ἑαυτὸν ὑγιᾶ, ποτὲ βέβαια δὲν θέλει ζητήσει ἰατρόν).[2] But perhaps you deny the diagnosis and consequently the Physician, even though you stand in the first seats of the church? It seems that it is very difficult, for you and for me, to show the disposition to sit at the table with the various Matthews of this world. Rather these things happen because their sin is visible and exposed, while our own is insulated behind pseudepigraphal silence, social acceptance and theological terminology.

The Lord, however, let us not forget, entered the world for the sinners. There is no other truth. Only this one. It is harsh for us who passed our lives trying exactly not to appear as sinners, focusing on our image instead of the essence. We erected a fortress of virtue, and now it is made known to us that the fortress itself will fall and will crush our soul. Christ stands and waits, expecting us to confess that we live trapped inside the very structures that we erected for our protection, for our good, which finally overshadow His glory.

The mystery of the «sinful» supper continues, whether it receives our approval or not. They will not ask us. It takes place in the dark alleys and in the wounded homes. On the dirty bench with the homeless person, on the pavement with the drug-addict, in a cheap taverna with those whom good society casts out. There will always be Matthews who will accept the hand of Christ, however much the modern Pharisees smile ironically like well-dressed vipers.

Let us have patience, we will all finally see, at our last breath, that undeniable, supreme evaluation of our life: how many times we dined with the respectable brother-Pharisees and how many in the poor house with Christ and the «sinners».

Maximos Pafilis, Bishop of Melitene


[1] Ioannes Chrysostomus, “Ta Euriskomena Panta” [The Complete Findings], in Patrologiae Cursus Completus: Series Graeca, ed. Jacques-Paul Migne, vol. 59 (Paris: J.-P. Migne, 1862), 566.
[2] Nikolaos M. Damalas, Peri Archon epistemonikon te kai ekklesiastikon tes orthodoxou theologias [On the Scientific and Ecclesiastical Principles of Orthodox Theology] (Leipzig: Otto Wigand, 1865), 127.

Πανεπιστημιακά Κέντρα Υγείας εντός του ’26 – Ποια θα ξεκινήσουν πρώτα – Πώς θα λειτουργούν

Το Εργαστήριο Υγιεινής Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής της Ιατρικής Σχολής θα αναλάβει να συντονίσει τη λειτουργία των Κέντρων Υγείας στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας και στο Ίλιον που θα είναι τα πρώτα που θα μετατραπούν σε Πανεπιστημιακά Κέντρα υγείας, όπως δηλώνει στο Πρακτορείο FM και στην Τάνια Μαντουβάλου ο πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ καθηγητής Χειρουργικής, διευθυντής της 4ης Χειρουργικής Κλινικής στο «Αττικόν» Νικόλαος Αρκαδόπουλος.

Ο πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής παραχωρεί τη συνέντευξη, καθώς μετά την ψήφιση του ερανιστικού νομοσχεδίου, μεταξύ άλλων αλλαγών στο ΕΣΥ, δρομολογείται και η δημιουργία πανεπιστημιακών Κέντρων Υγείας, τα οποία θα τεθούν υπό την αιγίδα των Ιατρικών Σχολών, και τη διαχείριση καθηγητών Ιατρικής.

Είναι πολύ σημαντική η αλλαγή που γίνεται με τα Πανεπιστημιακά Κέντρα Υγείας, γιατί συνδέει το Πανεπιστήμιο με ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της σύγχρονης ιατρικής, που είναι η πρόληψη και η δημόσια υγεία σε πρωτοβάθμια επίπεδο, αναφέρει ο κ. Αρκαδόπουλος, για να τονίσει στη συνέχεια ότι με τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου αφενός θα αναβαθμιστεί επιστημονικά, το έργο που ήδη γίνεται στα Κέντρα Υγείας, αφετέρου θα δοθεί ένας εκπαιδευτικός χώρος για τους φοιτητές που θα είναι μοναδικός. «Υπάρχει η τεχνογνωσία. Υπάρχει η διάθεση. Ήταν καιρός να γίνει. Είμαι πολύ αισιόδοξος ότι τα αποτελέσματα θα είναι πολύ καλά και θα έρθουν και σύντομα. Μέσα στο 2025 γίνονται οι τεχνικές διαδικασίες για την εκλογή και εγκατάσταση των νέων καθηγητών στα Πανεπιστημιακά Κέντρα Υγείας. Εκτιμώ ότι μέσα στο 2026 θα διοριστούν και θα ξεκινήσει η λειτουργία των Κέντρων Υγείας με το νέο τους χαρακτήρα. Ο προγραμματισμός είναι να αναπτυχθούν Πανεπιστημιακά Κέντρα Υγείας σε κάθε υγειονομική Περιφέρεια, διασυνδεδεμένα με τις Ιατρικές Σχολές. Υπενθυμίζω ότι η χώρα έχει 7 Ιατρικές Σχολές. Στην Αθήνα ειδικά, λόγω του πληθυσμού θα είναι δύο».

Ακολουθεί αναλυτικά η συνέντευξη που παραχώρησε ο πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ καθηγητής Χειρουργικής, στο Πρακτορείο FM

Ερ:Γιατί θεωρείται σημαντική αυτή η αλλαγή με τα Πανεπιστημιακά Κέντρα Υγείας;

Απ: Είναι πολύ σημαντική η αλλαγή που γίνεται με τα Πανεπιστημιακά Κέντρα Υγείας, γιατί συνδέει το Πανεπιστήμιο με ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της σύγχρονης ιατρικής, που είναι η πρόληψη και η δημόσια υγεία σε πρωτοβάθμια επίπεδο. Είναι κάτι που έπρεπε να γίνει και είμαστε πολύ χαρούμενοι που επιτέλους ήρθε μία νομοθετική ρύθμιση, η οποία μας επιτρέπει να μπούμε και σε αυτό το πεδίο.

Ερ:Στο εξωτερικό υπάρχει Πρωτοβάθμια Φροντίδα σε πανεπιστημιακό επίπεδο;

Απ: Σε άλλες χώρες τα πανεπιστήμια είναι αρκετά συνδεδεμένα με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα. Για παράδειγμα, στη Μεγάλη Βρετανία όλες οι ιατρικές σχολές εκπαιδεύουν τους φοιτητές τους στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα σε ειδικούς πρωτοβάθμιους γιατρούς και εξειδικευμένα Κέντρα Υγείας, που έχουν αυτό τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Αυτό μέχρι τώρα δεν υπήρχε στη χώρα μας, οπότε το εκπαιδευτικό κομμάτι είναι ένα μεγάλο θέμα που επιλύεται με αυτή την πρόταση του Υπουργείου, την οποία καλωσορίζουμε με χαρά.

Επιστημονική αναβάθμιση και παράλληλα εκπαίδευση

Ερ:Πώς θα συμβάλλει η Ιατρική Σχολή στο εγχείρημα;

Απ: Στην Αθήνα, δύο υφιστάμενα Κέντρα Υγείας θα μετατραπούν σε πανεπιστημιακού χαρακτήρα Κέντρα Υγείας. Το ένα είναι το Κέντρο Υγείας στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, το παλαιό ΙΚΑ, και το άλλο είναι το Κέντρο Υγείας στο Ίλιον, το οποίο θα γίνει σε δεύτερο χρόνο. Αυτό που ουσιαστικά θα γίνει είναι ότι το Εργαστήριο Υγιεινής Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής που διαθέτει η Ιατρική Σχολή με επιστήμονες και καθηγητές καταξιωμένους στο χώρο της πρόληψης και της δημόσιας υγείας, θα αναλάβει να συντονίσει τη λειτουργία αυτών των Κέντρων Υγείας. Ήδη, αυτά τα Κέντρα Υγείας λειτουργούν σε 24ωρη βάση, είναι στελεχωμένα από ιατρούς του ΕΣΥ, υποδέχονται πολύ κόσμο και προσφέρουν τεράστιο έργο. Αυτό που θα γίνει με τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου είναι αφενός ότι θα αναβαθμιστεί αυτό το έργο επιστημονικά, ακαδημαϊκά, θα συνδεθεί περισσότερο με νεότερα δεδομένα και νεότερα πρωτόκολλα στο χώρο της πρόληψης και αφετέρου θα δοθεί ένας εκπαιδευτικός χώρος για τους φοιτητές μας, που θα είναι μοναδικός.

Μπαίνουμε στην πρόληψη δυναμικά

Ερ: Άρα θα υπάρξει και εκπαίδευση του προσωπικού, όπως στις πανεπιστημιακές κλινικές;

Απ: Φυσικά. Θα υπάρξει εκπαίδευση και των ιατρών, αλλά και των μελλοντικών ιατρών, των φοιτητών μας. Η πρόληψη είναι ένας βασικός πυλώνας της σύγχρονης προσέγγισης στην υγεία. Οι ιατρικές σχολές στο Πανεπιστήμιο ασχολούνται περισσότερο με τη διάγνωση και τη θεραπεία. Πρέπει να δώσουμε μεγαλύτερη βαρύτητα στην πρόληψη. Είναι βασικό μας όπλο για την καλύτερη υγεία του πληθυσμού. Μπαίνουμε στην πρόληψη δυναμικά. Μπαίνουμε στα μεγάλα προγράμματα διαχείρισης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Με τα Πανεπιστημιακά Κέντρα Υγείας αυτό νομίζω ότι θα γίνει εφικτό και μάλιστα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Ερ: Πρακτικά ένας άνθρωπος που πάει σήμερα στο Κέντρο Υγείας στη Λ. Αλεξάνδρας, σε πόσο καιρό και τι αλλαγές θα δει;

Απ: Θα δει αναβαθμισμένες υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, οι οποίες θα είναι σύμφωνες με τα διεθνή πρωτόκολλα, με αυτά που εφαρμόζουν τα πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο. Επίσης, θα υπάρξει μία ευρύτερη διασύνδεση με την κοινωνία, με προγράμματα πρόληψης -πάντα με τη στήριξη του κράτους- σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα. Είναι κάτι που η Ιατρική Σχολή έχει αποδείξει ότι μπορεί να το κάνει. Έχει συμβάλλει άλλωστε καθοριστικά με τους καθηγητές της στο σχεδιασμό των προγραμμάτων του Προλαμβάνω, τα οποία ήδη τρέχουν  με την πρόληψη των νεοπλασιών και των καρδιαγγειακών. Η Ιατρική Σχολή επίσης έχει αποδείξει ότι μπορεί να διαχειριστεί μεγάλες δομές υγείας και φέρνω το παράδειγμα του νοσοκομείου «Αττικόν» που πριν από περίπου 20 χρόνια ανατέθηκε στην Ιατρική Σχολή να το στελεχώσει και να το τρέξει. Πράγμα το οποίο έκανε με τεράστια επιτυχία. Και είναι αυτή τη στιγμή ίσως, το πιο δημοφιλές Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο στη χώρα μας. Υπάρχει η τεχνογνωσία. Υπάρχει η διάθεση. Ήταν καιρός να γίνει. Είμαι πολύ αισιόδοξος ότι τα αποτελέσματα θα είναι πολύ καλά και θα έρθουν και σύντομα.

Πανεπιστημιακά Κέντρα Υγείας σε κάθε υγειονομική Περιφέρεια, διασυνδεδεμένα με τις Ιατρικές Σχολές

Ερ:Πόσο σύντομα; Μέσα στο έτος;

Απ: Μέσα στο 2025 γίνονται οι τεχνικές διαδικασίες για την εκλογή και εγκατάσταση των νέων καθηγητών στα Πανεπιστημιακά Κέντρα Υγείας. Εκτιμώ ότι μέσα στο 2026 θα διοριστούν και θα ξεκινήσει η λειτουργία των Κέντρων Υγείας με το νέο τους χαρακτήρα.

Ερ. Πρώτα το Κέντρο Υγείας στη Λ. Αλεξάνδρας και σε δεύτερο χρόνο το Ίλιον στην Αττική, είπατε. Ποιος είναι ο προγραμματισμός για την υπόλοιπη χώρα;

Απ: Ο προγραμματισμός είναι να αναπτυχθούν Πανεπιστημιακά Κέντρα Υγείας σε κάθε υγειονομική Περιφέρεια, διασυνδεδεμένα με τις Ιατρικές Σχολές. Υπενθυμίζω ότι η χώρα έχει 7 Ιατρικές Σχολές. Στην Αθήνα ειδικά, λόγω του πληθυσμού θα είναι δύο τα Πανεπιστημιακά Κέντρα Υγείας.

Ερ: Η τηλεϊατρική μπαίνει στο κάδρο των Πανεπιστημιακών Κέντρων Υγείας;

Απ: Ναι, βέβαια. Προβλέπεται και στον καινούργιο νόμο ότι οι υπηρεσίες τηλεϊατρικής θα είναι ανάμεσα σε αυτές που θα προσφέρει το αναβαθμισμένο Πανεπιστημιακό Κέντρο Υγείας. Εμείς, ως Ιατρική Σχολή, έχουμε ήδη υπηρεσίες τηλεϊατρικής. Θυμίζω τη σχετική υπηρεσία για την άνοια και τα νευρολογικά νοσήματα που τρέχει το Αιγινήτειο Νοσοκομείο. Νομίζω τώρα, θα δοθεί η ευκαιρία να επεκαταθούν ακόμη περισσότερο αυτές οι υπηρεσίες.

Ερ: Θα υπάρχει διασύνδεση των Κέντρων Υγείας με πανεπιστημιακά νοσηλευτικά Ιδρύματα;

Απ: Ναι, το Κέντρο Υγείας στο Ίλιον θα συνδέεται με το Αττικόν που είναι και το πλησιέστερο χωροταξικά, αλλά και το μεγάλο νοσοκομείο της Δυτικής Αθήνας που μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά τη λειτουργία του Κέντρου Υγείας. Το Κέντρο Υγείας στη Λ. Αλεξάνδρας θα διασυνδέεται με τα Πανεπιστημιακά νοσοκομεία του κέντρου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ