Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή απειλεί να προκαλέσει την πιο σοβαρή ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών, προειδοποίησε σήμερα ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ), καθώς το Ισραήλ ανακοίνωσε πως αναμένει αρκετές «εβδομάδες εχθροπραξιών» ακόμη εναντίον του Ιράν και της Χεζμπολά και βομβάρδισε ξανά την Τεχεράνη το πρωί.
Η κρίση έχει επίκεντρο το στενό του Χορμούζ, στρατηγικής σημασίας για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες.
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απηύθυνε τελεσίγραφο στο Ιράν, που το έχει κλείσει σχεδόν εντελώς: αν η Ισλαμική Δημοκρατία δεν έχει το ανοίξει «πλήρως» ως το απόγευμα της Δευτέρας ώρα Ουάσιγκτον, νωρίς το πρωί της Τρίτης ώρα Τεχεράνης (σ.σ. 01:44 ώρα Ελλάδας), με βάση την ώρα της δημοσίευσης του στο Truth Social, θα διατάξει τον στρατό των ΗΠΑ «να βομβαρδίσει και να αφανίσει» ιρανικούς ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς, «αρχίζοντας από τον μεγαλύτερο».
Σε αντίποινα, η Τεχεράνη απείλησε να κλείσει εντελώς το στενό και θα βάλει στο στόχαστρο «υποδομές ενέργειας, τεχνολογίας και πληροφόρησης και αφαλάτωσης νερού» που ανήκουν στις ΗΠΑ ή εξυπηρετούν αμερικανικές βάσεις, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων FARS.
Στην Αυστραλία, ο διευθυντής του ΔΟΕ, ο Φατίχ Μπιρόλ, αναφέρθηκε στην ενεργειακή κρίση. Όπως τόνισε, «μέχρι σήμερα, έχουμε απολέσει 11 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, με άλλα λόγια περισσότερα απ’ ό,τι στις δυο προηγούμενες πετρελαϊκές κρίσεις μαζί», τα χρόνια του 1970.
Το στενό του Χορμούζ, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% της παγκόσμιας παραγωγής υδρογονανθράκων, είναι ουσιαστικά κλειστό από το ξέσπασμα του πολέμου που έβαλε φωτιά στη Μέση Ανατολή από την 28η Φεβρουαρίου — η μεταφορά εμπορευμάτων έχει κατακρημνιστεί (–95%), σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Kpler. Πολύ μικρός αριθμός φορτηγών πλοίων και πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων το διασχίζει πλέον.
«Καμιά χώρα δεν θα μπορέσει να έχει ανοσία έναντι των συνεπειών αυτής της κρίσης, αν συνεχιστεί (…) Είναι επομένως απαραίτητο να υπάρξει δράση σε παγκόσμια κλίμακα», πρόσθεσε ο κ. Μπιρόλ, μιλώντας για «μείζονα απειλή» για τη διεθνή οικονομία.
Με την προσδοκία πως θα φρέναραν την απογείωση των τιμών του μαύρου χρυσού, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την Παρασκευή πως θα επιτρέψουν, για έναν μήνα, τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου που μεταφέρεται από πλοία. Όμως η Τεχεράνη αντέτεινε πως δεν έχει κανένα πλεόνασμα αργού στη θάλασσα.
Πέρα από το κλείσιμο του στενού και το ότι στοχοποιεί πλοία κινούμενα στον Κόλπο, ιδίως όσα βρίσκονται στη δίοδο καίριας σημασίας, το Ιράν έχει στοχοποιήσει υποδομές, ιδίως ενεργειακές, σε κράτη-συμμάχους της Ουάσιγκτον στην περιοχή.
Τουλάχιστον σαράντα ενεργειακές υποδομές έχουν υποστεί «σοβαρές ή πολύ σοβαρές» ζημιές σε εννιά χώρες της Μέσης Ανατολής αφότου άρχισε η ένοπλη σύρραξη την 28η Φεβρουαρίου, με τις αμερικανοϊσραηλινές αεροπορικές επιδρομές εναντίον του Ιράν.
Βομβαρδισμοί στην Τεχεράνη
Λίγο μετά τις 04:00, ο ισραηλινός στρατός έκανε γνωστό πως εξαπέλυσε νέο «κύμα πληγμάτων ευρείας κλίμακας εναντίον υποδομών του ιρανικού τρομοκρατικού καθεστώτος στην Τεχεράνη», ενώ ιρανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρθηκαν σε πολλές εκρήξεις. Σύμφωνα με το FARS, χτυπήθηκαν το βόρειο, το κεντρικό, το ανατολικό και το δυτικό τμήμα της πρωτεύουσας του Ιράν. Στήλη πυκνού μαύρου καπνού υψωνόταν στον ουρανό από τουλάχιστον ένα σημείο περίπου μια ώρα από την έκρηξη εκεί, διαπίστωσε δημοσιογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου.
Στην Μπαντάρ Αμπάς (νότια), επιδρομή εναντίον αναμεταδότη ραδιοφωνικού σήματος, από τους «αμερικανοσιωνιστές τρομοκράτες», είχε αποτέλεσμα να σκοτωθεί τουλάχιστον ένας άνθρωπος –φύλακας, σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ– και να τραυματιστεί άλλος ένας.
Εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, αεροπορικός βομβαρδισμός ισοπέδωσε κατοικίες στην πόλη Ουρουμιγιέ (βορειοδυτικά) και συνεργεία υπηρεσιών αντιμετώπισης καταστροφών αναζητούσαν θύματα στα συντρίμμια, μετέδωσε νωρίς το πρωί ημικρατικό πρακτορείο ειδήσεων, το Nour.
Στην ιρανική πρωτεύουσα, κυριαρχεί η αγωνία και το άγχος. «Το μοναδικό κοινό αίσθημα μας αυτή την περίοδο είναι η αβεβαιότητα για την έκβαση» του πολέμου, συνόψισε η Σίβα, 31 ετών, κάτοικος Τεχεράνης. Τη νύχτα, πολλές ακόμη χώρες του Κόλπου μετατράπηκαν σε θέατρα επιθέσεων.
Το υπουργείο Άμυνας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανέφερε ότι προσπαθούσε να αποκρούσει επίθεση με πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα από το Ιράν. Δυο πύραυλοι κι ένα drone αναχαιτίστηκαν και καταστράφηκαν στη Σαουδική Αραβία, ανέφεραν οι αρχές του βασιλείου, ενώ στο Μπαχρέιν ενεργοποιήθηκαν σειρήνες συναγερμού, κατά το υπουργείο Εσωτερικών.
Ενώ η κυβέρνηση των ΗΠΑ διατηρεί την ατμόσφαιρα αμφιβολίας για τη διάρκεια και το ενδεχόμενο τέλος των στρατιωτικών της επιχειρήσεων, στην τέταρτη εβδομάδα τους πλέον, το Ισραήλ έκανε σαφές χθες ότι ετοιμάζεται «για εβδομάδες μαχών εναντίον του Ιράν και της Χεζμπολά», λιβανικού σιιτικού κινήματος προσκείμενου στην Τεχεράνη.
Ο ισραηλινός στρατός ετοιμάζεται «να εντατικοποιήσει τις στοχευμένες χερσαίες επιχειρήσεις και τα πλήγματα» στον Λίβανο για να απωθηθεί η απειλή της Χεζμπολά «μακριά από τα σύνορα», διεμήνυσε ο αρχηγός του γενικού επιτελείου υποστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ.
Χθες ο ισραηλινός στρατός κατέστρεψε στρατηγικής σημασίας γέφυρα στον νότιο Λίβανο, διότι τη χρησιμοποιούσε κατ’ αυτόν η Χεζμπολά. Υλικό που απαθανάτισαν εικονολήπτες του AFP εικονίζει καπνό να υψώνεται μετά τον βομβαρδισμό στη γέφυρα Κασμίγια, πάνω στον κυριότερο οδικό άξονα που συνδέει την περιφέρεια της Τύρου με την υπόλοιπη χώρα.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν είδε «προοίμιο χερσαίας εισβολής» και κατήγγειλε την «επικίνδυνη κλιμάκωση και την κατάφωρη παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας» της χώρας του, όπου ο πόλεμος έχει στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από χίλιους ανθρώπους και έχει ξεριζώσει πάνω από ένα εκατομμύριο πολίτες.
Πυρηνικές εγκαταστάσεις
Μολονότι το Ισραήλ και οι ΗΠΑ διαβεβαιώνουν πως έχουν «αποδεκατίσει», αποδυναμώσει την ιρανική ηγεσία αφότου άρχισαν τον πόλεμο την 28η Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη συνεχίζει τις επιθέσεις αντιποίνων της και τις απειλές της. Η ανησυχία εντείνεται εξαιτίας επιθέσεων εναντίον πυρηνικών εγκαταστάσεων εκατέρωθεν.
Ο πόλεμος έχει μπει σε «επικίνδυνη φάση», υπογράμμισε μέσω X ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους, καλώντας «όλα» τα εμπόλεμα μέρη να «ασκήσουν τη μέγιστη στρατιωτική αυτοσυγκράτηση και να αποφύγουν οποιεσδήποτε ενέργειες θα μπορούσαν να προκαλέσουν πυρηνικά δυστυχήματα».
Προχθές Σάββατο το βράδυ, δυο ιρανικά πλήγματα, εξαιρετικά καταστροφικά, τραυμάτισαν πάνω από εκατό ανθρώπους, κατά τον επίσημο απολογισμό, στο νότιο Ισραήλ. Ένας από τους πυραύλους έπληξε κατοικημένη περιοχή μερικά χιλιόμετρα από κέντρο πυρηνικής έρευνας στη Ντιμόνα, εγκατάσταση για την οποία τηρείται άκρα μυστικότητα.
Το Ισραήλ θεωρείται η μοναδική χώρα που διαθέτει πυρηνικά όπλα στη Μέση Ανατολή, παρότι ασκεί πολιτική «στρατηγικού επαμφοτερισμού» για το ζήτημα. «Νομίζαμε πως ήμασταν ασφαλείς. Δεν το περιμέναμε αυτό», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Γκαλίτ Αμίρ, νοσηλεύτρια στη Ντιμόνα, 50 ετών.
Βάζοντας στο στόχαστρο τη Ντιμόνα, το Ιράν υπογράμμισε πως ανταπέδωσε «εχθρικό πλήγμα» εναντίον πυρηνικού εργοστασίου στη Νατάνζ, νότια της πρωτεύουσας. Ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε πως «δεν είναι ενήμερος» για το πλήγμα αυτό, με την κρατική τηλεόραση KAN να αναφέρει πως επρόκειτο για αμερικανική ενέργεια. Σύμφωνα με τον ιρανικό οργανισμό ατομικής ενέργειας, «δεν αναφέρθηκε καμιά διαρροή ραδιενέργειας» στην εγκατάσταση αυτή, που είχε ήδη βομβαρδιστεί στις αρχές Μαρτίου.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
