Οι επιβατικές μεταφορές κατά παραγγελία (όπως η Uber και η Freenow by Lyft) αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της σύγχρονης βιώσιμης αστικής κινητικότητας σύμφωνα με το νέο Policy Paper του KEΦΙΜ, το οποίο υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο για την Ελλάδα που θα αντανακλά αυτή την πραγματικότητα και θα ανταποκρίνεται στις υφιστάμενες τεχνολογικές και λειτουργικές συνθήκες της αγοράς επιβατικών μεταφορών.
Στη μελέτη παρουσιάζεται μια ανασκόπηση πρόσφατων εμπειρικών ερευνών για τον κλάδο στην Ελλάδα, καθώς και των βασικών συμπερασμάτων της Γνωμοδότησης της Επιτροπής Ανταγωνισμού σχετικά με την εκμίσθωση επιβατηγών ιδιωτικής χρήσης (ΕΙΧ) οχημάτων με οδηγό.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη μελέτη:
- Το ισχύον σήμερα στη χώρα μας ρυθμιστικό πλαίσιο της αγοράς επιβατικών μεταφορών κατά παραγγελία δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες τεχνολογικές συνθήκες και στις ανάγκες για ψηφιακό μετασχηματισμό του κλάδου.
- Οι υφιστάμενοι λειτουργικοί περιορισμοί, όπως η υποχρέωση επιστροφής στη βάση και οι κανόνες ελάχιστης διάρκειας μίσθωσης, επηρεάζουν τη λειτουργική αποδοτικότητα της αγοράς, τη διαθεσιμότητα υπηρεσιών και την εμπειρία του χρήστη, με επιπτώσεις στην κυκλοφοριακή επιβάρυνση, το λειτουργικό κόστος και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
- Όπως καταδεικνύουν τα εμπειρικά δεδομένα, η ανάπτυξη υπηρεσιών κατά παραγγελία δεν συνεπάγεται αναγκαστικά υποκατάσταση των ταξί, αλλά μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα μέσα μεταφοράς. Μάλιστα, η κύρια μετατόπιση ζήτησης φαίνεται να αφορά κυρίως τα ΙΧ, στοιχείο που συνδέεται με δυνητικά οφέλη για την αντιμετώπιση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και τη συνολική λειτουργία του συστήματος αστικής κινητικότητας.
- Η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων αξιολόγησης και φήμης συνδέεται με καλύτερη ποιότητα υπηρεσιών και ενισχυμένα κίνητρα επαγγελματικής συμπεριφοράς εκ μέρους των παρόχων. Η τεχνολογία δεν λειτουργεί μόνο διαμεσολαβητικά, αλλά και ως μηχανισμός περιορισμού ασυμμετριών πληροφόρησης και ενίσχυσης της διαφάνειας για τον επιβάτη.
- Η έντονη εποχικότητα της ζήτησης, ιδίως σε τουριστικές και νησιωτικές περιοχές, καθιστά κρίσιμη τη δυνατότητα ευέλικτης προσαρμογής της προσφοράς μεταφορικών υπηρεσιών.
- Η πρόσφατη Γνωμοδότηση 41/2026 της Επιτροπής Ανταγωνισμού επιβεβαιώνει, υπό το πρίσμα του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού και της αρχής της αναλογικότητας, την ανάγκη επανεξέτασης βασικών λειτουργικών περιορισμών (όπως η ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης, ο ελάχιστος χρόνος προκράτησης και η υποχρέωση επιστροφής στη βάση), επισημαίνοντας ότι η διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας επιμέρους κατηγοριών παρόχων δεν συνιστά επιτακτικό λόγο δημοσίου συμφέροντος που να δικαιολογεί περιορισμούς στον ανταγωνισμό.
Ο Πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, δήλωσε: «Αν θέλουμε πραγματικά να βελτιώσουμε το βιοτικό μας επίπεδο, θα πρέπει να πάψουμε να προστατεύουμε με στενόμυαλο τρόπο τα συντεχνιακά συμφέροντα ισχυρών ομάδων. Ο στόχος της διασφάλισης της οικονομικής βιωσιμότητας των υπηρεσιών ταξί δεν συνιστά επιτακτικό λόγο δημοσίου συμφέροντος που δικαιολογεί περιορισμό θεμελιωδών ελευθεριών. Προέχει η εξυπηρέτηση των πολιτών και των τουριστών. Αντ’ αυτού το σχέδιο νόμου για τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση μεταφορών, που τέθηκε πριν λίγες μέρες σε διαβούλευση, όχι μόνο διατηρεί τους περισσότερους περιορισμούς στη λειτουργία επιβατικών ιδιωτικής χρήσης (ΕΙΧ) με οδηγό, αλλά εισάγει και νέους που έχουν ήδη ακυρωθεί δύο φορές από το Συμβούλιο της Επικρατείας στο παρελθόν.
Πριν την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή, το Υπουργείο θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη του την πρόσφατη Γνωμοδότηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού που επιβεβαιώνει την ανάγκη επανεξέτασης βασικών λειτουργικών περιορισμών στη λειτουργία επιβατικών ιδιωτικής χρήσης με οδηγό. Αν επιθυμούμε ως χώρα να προστατεύσουμε τα ταξί από τον ανταγωνισμό μπορούμε να διατηρήσουμε για μία οχταετία ένα ελάχιστο τίμημα μίσθωσης για τα ΕΙΧ με οδηγό, το οποίο θα είναι λίγο υψηλότερο από το αντίστοιχο των ταξί, διασφαλίζοντας έτσι ότι το ταξί θα παραμείνει η προεπιλεγμένη και οικονομικότερη επιλογή όταν είναι διαθέσιμο».
Το Policy Paper «Επιβατικές Μεταφορές Κατά Παραγγελία: Η Ανάγκη για Ένα Σύγχρονο Ρυθμιστικό Πλαίσιο που Αναγνωρίζει τη Σημασία τους στη Βιώσιμη Αστική Κινητικότητα» συνέγραψαν ο Πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ Νίκος Ρώμπαπας, ο Βοηθός Ερευνητής του ΚΕΦΙΜ Χρήστος Λούκας, και ο Ερευνητής του ΚΕΦΙΜ Ίων Βαλλιάνος.
Διαβάστε ολόκληρο το Policy Paper εδώ.
Το ΚΕΦΙΜ είναι ένας ανεξάρτητος, μη κερδοσκοπικός οργανισμός και το έργο του περιλαμβάνει ερευνητικά προγράμματα, εκδόσεις και εκδηλώσεις που έχουν ως επίκεντρο την αύξηση της ατομικής ελευθερίας για κάθε πολίτη. Μάθετε περισσότερα στο www.kefim.org
