Αρχική Blog Σελίδα 3

Ευρωβαρόμετρο: Η ΕΕ ασφαλές καταφύγιο, εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας

Τα αποτελέσματα της τελευταίας έρευνας του Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δημοσιεύτηκαν σήμερα και καταγράφουν το γεγονός ότι οι πολίτες αντιλαμβάνονται την ΕΕ ως ασφαλές καταφύγιο εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Παρότι οι οικονομικές ανησυχίες αυξάνονται, οι Ευρωπαίοι εκτιμούν τον ειρηνικό, προστατευτικό και συνεργατικό χαρακτήρα της ΕΕ, αναγνωρίζοντας την ποιότητα ζωής που προσφέρει.

Το 75% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η ΕΕ προσφέρει σταθερότητα σε έναν ταραγμένο κόσμο, ποσοστό αυξημένο κατά 8 μονάδες από τον Οκτώβριο-Νοέμβριο του 2025, το δεύτερο υψηλότερο που έχει καταγραφεί την τελευταία δεκαετία. Στην Ελλάδα, το 71% συμμερίζεται αυτή την άποψη, ελαφρώς χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με το 28% να διαφωνεί.

Οι πρόσφατες παγκόσμιες εξελίξεις έχουν εντείνει την απαισιοδοξία των Ευρωπαίων για το μέλλον του κόσμου. Σε έναν κόσμο που αλλάζει και στον οποίο οι συμμαχίες αναδιατάσσονται, το 74% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η συμμετοχή της χώρας του στην ΕΕ είναι επωφελής, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό είναι 63%.

Παράλληλα, οι πολίτες θεωρούν ότι η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί στην άμυνα και την ασφάλεια με 39% και στην ενεργειακή ανεξαρτησία με ποσοστό 35%. Το δεύτερο αυτό ποσοστό έχει αυξηθεί κατά 6 μονάδες από το φθινόπωρο του 2025. Στην τρίτη θέση, η ανταγωνιστικότητα και η οικονομία θεωρούνται επίσης τομείς προτεραιότητας για την ενίσχυση του ρόλου της ΕΕ σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στην Ελλάδα, η ανταγωνιστικότητα, η οικονομία και η βιομηχανία καταγράφει το πρώτο ποσοστό 42%, ακολουθούμενη από την άμυνα και την ασφάλεια, με ποσοστό 37% και την ενεργειακή ανεξαρτησία με ποσοστό 32%. Ακολουθούν το δημογραφικό, η μετανάστευση και η γήρανση του πληθυσμού με ποσοστό 28%, και η επισιτιστική ασφάλεια και η αγροτική παραγωγή με ποσοστό 27%.

Μέσα σε ένα περιβάλλον πολλαπλών προκλήσεων, οι πολίτες θέλουν να εντείνει η ΕΕ τις προσπάθειές της και το 68% πιστεύει ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών από παγκόσμιες κρίσεις και κινδύνους ασφαλείας πρέπει να ενισχυθεί. Αξιοσημείωτο στοιχείο, ότι στην Ελλάδα και την Κύπρο, τα ποσοστά αυτά είναι ακόμη υψηλότερα. Το 81% των συμμετεχόντων στην Ελλάδα και το 92% στην Κύπρο, θεωρεί ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών πρέπει να ενισχυθεί. Παράλληλα, στην Ελλάδα, το 82% επιθυμεί η ΕΕ να διαθέτει περισσότερα μέσα για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων. Όσον αφορά την ενότητα των κρατών μελών και την προώθηση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, στην Ελλάδα, το ποσοστό είναι 92% και για τα δύο ερωτήματα, ενώ στην Κύπρο 94%.

Το εαρινό Ευρωβαρόμετρο του Κοινοβουλίου για το 2026 εξέτασε επίσης πώς αντιλαμβάνονται οι πολίτες την ποιότητα ζωής στην ΕΕ. Γενικά, στην Ευρώπη η εικόνα είναι θετική, με το 83% των ερωτηθέντων να δηλώνει ικανοποιημένο από την ποιότητα ζωής του, με το ποσοστό στην Ελλάδα να είναι 63%. Κύρια στοιχεία μιας καλής ποιότητας ζωής στον Ευρωπαϊκό μέσο όρο θεωρούνται η καλή σωματική και ψυχική υγεία με 51% και η καλή οικονομική κατάσταση 49%. Στην Ελλάδα οι πολίτες κατατάσσουν πρώτη την οικονομική κατάσταση και την ικανότητα κάλυψης καθημερινών εξόδων με 72%, ακολουθούμενη από την ποιότητα και την προσβασιμότητα στην υγειονομική περίθαλψη με 68% και τη σωματική και ψυχική υγεία με 66%.

Σχεδόν 3 στους 10 Ευρωπαίοους πολίτες (29%) αναμένουν ότι το βιοτικό τους επίπεδο θα χειροτερεύσει τα επόμενα χρόνια, έναντι 50% που θεωρεί ότι θα παραμείνει σταθερό και 18% που αναμένει ότι θα βελτιωθεί. Ο φόβος για πτώση του βιοτικού επιπέδου είναι εντονότερος στη Γαλλία με 44%, την Πορτογαλία με 39%, καθώς και στην Αυστρία και τη Γερμανία με ποσοστό 38% και στις δύο χώρες, ενώ στην Ελλάδα το 37% αναμένει επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου και το 46% εκτιμά ότι θα παραμείνει σταθερό.

Οι γενικοί δείκτες που μετρούν την αποδοχή της ΕΕ , του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της λειτουργίας της δημοκρατίας στην ΕΕ καταγράφουν ικανοποίηση σε ποσοστό 59% και στην Ελλάδα 39%.

Στο ερώτημα για το ποια είναι τα θέματα στα οποία πρέπει να δώσει προτεραιότητα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι πολίτες κατατάσσουν τον πληθωρισμό, την ακρίβεια και το κόστος διαβίωσης με το ευρωπαϊκό ποσοστό να φτάνει το 47%, αυξημένο κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες από το φθινόπωρο του 2025 και το ποσοστό στην Ελλάδα το 52%.

Η έρευνα για το εαρινό Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2026 διεξήχθη από τις 9 Απριλίου έως τις 4 Μαΐου του 2026, στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και συνολικά πραγματοποιήθηκαν 26.421 συνεντεύξεις, εκ των οποίων 1.007 στην Ελλάδα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μεξικό «4χ4», 2-0 τον Ισημερινό και στους «16» του Μουντιάλ 2026

Χωρίς να συναντήσει ιδιαίτερες δυσκολίες, η εθνική ομάδα του Μεξικού, νίκησε στο θρυλικό «Αζτέκα» τον Ισημερινό με 2-0 και προκρίθηκε στους «16» του Μουντιάλ, όπου θ΄αντιμετωπίσει την ομάδα που θα προκριθεί από την αναμέτρηση Αγγλία-Λ.Δ. Κονγκό.

    Οι «οικοδεσπότες» μπήκαν πολύ δυνατά στο γήπεδο και μέχρι το έβδομο λεπτό είχαν ήδη τέσσερις τελικές φάσεις, με σημαντικότερη την -από το ύψος της μικρής περιοχής- εν κινήσει καρφωτή κεφαλιά του Χιμένες (7`), ο οποίος έστειλε την μπάλα να περάσει λίγο έξω από το αριστερό δοκάρι του Γκαλίντες. Οκτώ λεπτά αργότερα, ο 18χρονος Χιλμπέρτο Μόρα δεν κατάφερε να σκοράρει από πλεονεκτική θέση, ενώ ανάλογη εξέλιξη, είχε και το σουτ του Γεμπόα για τον Ισημερινό (18`).

    Η πίεση των Μεξικανών «καρποφόρησε» στο 22ο λεπτό, όταν με την τρίτη εξαιρετική ασίστ του στην διοργάνωση, ο Αλβαράδο έδωσε την μπάλα στον Κινιόνες, ο οποίος άρχισε μία εντυπωσιακή κούρσα από το ύψος του κέντρου και αφού μπήκε στην περιοχή «εκτέλεσε» με ένα εντυπωσιακό σουτ τον Γκαλίντες, πετυχαίνοντας το τρίτο του γκολ στο τουρνουά.

    Με τον «αέρα» που τους έδωσε το προβάδισμα στο σκορ, οι γηπεδούχοι επέβαλαν τον ρυθμό τους αναζητώντας ένα γκολ που θα τους έδινε ισχυρότατο προβάδισμα για την πρόκριση. Και τα κατάφεραν στο 31ο λεπτό, όταν ο Κινιόνες με τον Ραούλ Χιμένες έπαιξαν το «1-2» με τον έμπειρο επιθετικό να παίρνει την μπάλα και από το ύψος της περιοχής να μην αφήνει περιθώρια αντίδρασης στον τερματοφύλακα του Ισημερινού.

    Στην τελευταία σημαντική φάση του πρώτου μέρους (40`), ο Γεμπόα σούταρε με δύναμη μέσα από την περιοχή, όμως ο Ρανχέλ ήταν σ΄ετοιμότητα και απέκρουσε εντυπωσιακά σε κόρνερ.

    Με την έναρξη του δεύτερου 45λεπτου, οι Μεξικανοί έφθασαν κοντά στο 3-0, όμως ο Αλβαράδο έστειλε την μπάλα λίγο έξω από την εστία του Γκαλίντες. Στην συνέχεια και με τις αλλαγές που έκανε ο Μπεκασέσε, οι φιλοξενούμενοι απέκτησαν τον έλεγχο της μπάλας, χωρίς όμως ουσιαστικό αποτέλεσμα, αφού η αμυντική λειτουργία των Μεξικανών αποδείχθηκε εξαιρετική για ακόμη μία φορά (σ.σ. μετά από τέσσερα ματς, δεν έχουν δεχθεί γκολ στην διοργάνωση).

    Στο 67ο λεπτό ο Γκαλίντες απέκρουσε σε κόρνερ με το ένα (!) χέρι την καρφωτή κεφαλιά του Μόντες, ο οποίος στην εξέλιξη της φάσης, προσπάθησε να σκοράρει και πάλι με κεφαλιά, αλλά έστειλε την μπάλα πάνω από την εστία του Ισημερινού. Στο 75` ο Ροντρίγκες έχασε μοναδική ευκαιρία να μειώσει το σκορ και να δώσει ελπίδες στους συμπαίκτες του για κάτι καλύτερο, ενώ στην τελευταία αξιόλογη φάση του ματς, ο Ορμπελίν Πινέδα με σουτ μέσα από την περιοχή έστειλε την μπάλα να περάσει ελάχιστα έξω από την συμβολή των δοκών του Γκαλίντες.

    Στο τέταρτο λεπτό των καθυστερήσεων, ο Ινκαπιέ αποβλήθηκε με απ΄ευθείας κόκκινη κάρτα, επειδή είχε «λογομαχία» με τον Σαντιάγκο Χιμένες.

    Ο αμυντικός του ΠΑΟΚ, Χόρχε Σάντσες βρέθηκε στην αρχική 11άδα που παρέταξε ο Αγκίρε, ενώ ο μέσος της ΑΕΚ, Ορμπελίν Πινέδα ήταν στον πάγκο για τους Μεξικανούς και αντικατέστησε στο 79ο λεπτό τον Κινιόνες.

    Σημειώνεται, ότι ο αγώνας άρχισε με καθυστέρηση μίας ώρας (05:00 ώρα Ελλάδας), λόγω έντονης βροχόπτωσης.

    Διαιτητής: Σ.Βίντσιτς (Σλοβενία)
Κίτρινες : Φράνκο, Παες, Μόϊσες Καϊσέδο
Κόκκινες : Ινκαπιέ
Συνθέσεις:

    ΜΕΞΙΚΟ (Ντιέγκο Αγκίρε): Ρανχέλ, Σάντσες, Μόντες, Βάσκες, Γκαγιάρδο, Μόρα (58` Γκουτιέρες), Λίρα, Ρόμο (74` Βάργκας), Αλβαράδο (79` Ρέγες), Κινιόνες (79` Πινέδα), Ραούλ Χιμένες (74` Σαντιάγκο Χιμένες).

    ΙΣΗΜΕΡΙΝΟΣ (Σεμπάστιαν Μπεκασέσε): Γκαλίντες, Φράνκο (46` Μεντίνα), Ορδόνιες (46` Πρεσιάδο), Πάτσο, Ινκαπιέ, Γιεμπόα (79` Χόρντι Καϊσέδο), Μόϊσες Καϊσέδο, Βίτε, Ανγκούλο (79` Πάες), Πλάτα, Βαλένσια (58` Ροντρίγκες).

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΙΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ
ΦΩΤΟ ΕΡΑ
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βουλή – Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος: Στο επίκεντρο η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης

Οι σχέσεις εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας, το φαινόμενο της «περιστρεφόμενης πόρτας» που οδηγεί δικαστικούς λειτουργούς στον προθάλαμο της πολιτικής και εν τέλει η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, είναι το επίδικο της σημερινής συζήτησης στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, επί των άρθρων 89 και 90.

Με τη πρόταση της ΝΔ για την αναθεώρηση του άρθρου 89 (δικαστικά ασυμβίβαστα):

-Επιτρέπεται η ανάθεση ειδικών διοικητικών καθηκόντων σε δικαστικούς λειτουργούς με απόφαση της Βουλής, όπως ορίζει ο νόμος.

-Δεν επιτρέπεται η συμμετοχή τους με οποιαδήποτε ιδιότητα στην κυβέρνηση ή η τοποθέτησή τους σε ανεξάρτητες αρχές για τρία τουλάχιστον χρόνια από την αφυπηρέτησή τους.

Με την πρόταση για την αναθεώρηση του άρθρου 90 (Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο), παρ.5:

-Για τις προαγωγές στις θέσεις των ανώτατων δικαστών, θα αποφασίζει ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, από κατάλογο τριών δικαστών, για κάθε θέση, που προτείνονται από τις οικείες ολομέλειες.

Σήμερα το άρθρο 90 του Συντάγματος ορίζει ότι οι προαγωγές στις θέσεις του προέδρου και του αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου ενεργούνται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, με επιλογή μεταξύ των μελών του αντίστοιχου ανώτατου δικαστηρίου, όπως νόμος ορίζει. Mολονότι η σημερινή κυβέρνηση επέφερε τομή εισάγοντας ενδιάμεσο στάδιο και έδωσε τη δυνατότητα στο δικαστικό σώμα να εκφράζει γνώμη (δια μυστικής ψηφοφορίας), τον τελικό λόγο έχει η κυβέρνηση (υπουργικό συμβούλιο), βάσει του ισχύοντος άρθρου 90 του Συντάγματος. Με την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας, η αρμοδιότητα αυτή ανατίθεται στη Βουλή, με βάση κατάλογο δικαστών που προτείνονται από τις οικείες ολομέλειες. Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας πηγαίνει όμως και ένα βήμα πιο πέρα, αφού κάνει λόγο για τις προαγωγές «ανωτάτων δικαστών» και δεν περιορίζεται στην ανάδειξη των ηγεσιών των ανωτάτων δικαστηρίων. Η πρόταση έχει όμως και αντίλογο: αν αλλάξει η διάταξη στην κατεύθυνση που προτείνει η Νέα Δημοκρατία, η αρμοδιότητα απλώς μεταφέρεται από την κυβέρνηση στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία και η αποσύνδεση από την πολιτική εξουσία, κινδυνεύει να μην είναι ουσιαστική.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βενεζουέλα σεισμοί: Οι νεκροί πλησιάζουν τους 2.000 – Μεγάλες ελλείψεις τροφίμων

1.943 νεκροί: ο ακόμη προσωρινός επίσημος απολογισμός των θυμάτων των δυο αλλεπάλληλων καταστροφικών σεισμών που έπληξαν την 24η Ιουνίου τη Βενεζουέλα δεν σταματά να γίνεται ολοένα πιο βαρύς, καθώς οι επιζώντες υφίστανται οξείες ελλείψεις τροφίμων και στέγης και ενδέχεται σύντομα να βρεθούν αντιμέτωποι με επιδημίες, όπως προειδοποίησε χθες Τρίτη ο ΟΗΕ.

Ο προηγούμενος επίσημος απολογισμός έκανε λόγο για 1.719 νεκρούς.

Οι σεισμοί, μεγέθους 7,2 και 7,5 βαθμών, οι πιο σφοδροί στη χώρα της Λατινικής Αμερικής εδώ και πάνω από έναν αιώνα, άφησαν εξάλλου πίσω κάπου 10.500 τραυματίες, ανέφερε χθες ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Χόρχε Ροδρίγκες.

Σύμφωνα με τον ίδιο, κάπου 30.000 άνθρωποι βρίσκονταν στην περιοχή του λιμανιού Λα Γουάιρα, που υπέστη τις πιο εκτεταμένες ζημιές, όταν έγινε ο διπλός σεισμός.

Έκτοτε, κατορθώθηκε να διασωθούν 6.461 άνθρωποι, πάντα κατά τον κ. Ροδρίγκες, όμως δεκάδες χιλιάδες άλλοι –50.000, εκτιμούν τα Ηνωμένα Έθνη– εξακολουθούν να αγνοούνται.

Διάσωση παιδιού ως εκ θαύματος

Και μολονότι το θεωρητικό, όσο και δυσοίωνο, παράθυρο 72 ωρών μέσα στο οποίο κατά κανόνα διασώζονται άνθρωποι μετά από καταστροφικούς σεισμούς έκλεισε ήδη το Σάββατο, υπάρχουν ακόμη, έστω ισχνές, πιθανότητες να εντοπιστούν επιζώντες στα χαλάσματα, σημειώνουν ειδικοί.

Ομάδα ιορδανών διασωστών έβγαλαν χθες από τα συντρίμμια παιδί τριών ετών στο Καράκας, ανοίγοντας μια χαραμάδα ελπίδας στον πίνακα με ολοένα πιο μελανά χρώματα.

Σε πολλές σεισμοπαθείς περιοχές τα κτίρια κατεδαφίστηκαν: με βάση δορυφορικές εικόνες, η αμερικανική υπηρεσία διαστήματος, η NASA, υπολόγισε πως κάπου 58.870 κτίρια υπέστησαν ζημιές ή καταστράφηκαν, ενώ υπέστησαν επίσης βαριά πλήγματα ζωτικής σημασίας υποδομές.

Στην πολιτεία Λα Γουάιρα (βόρεια), που υπέστη τις πιο βαθιές πληγές, «οι ελλείψεις τροφίμων είναι γενικευμένες, βασικές υπηρεσίες έχουν καταρρεύσει και οι επικοινωνίες είναι κατά μεγάλο μέρος τους κομμένες», επισήμανε η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR).

«Οι εντάσεις στον πληθυσμό αυξάνονται, καθώς η πρόσβαση στη βοήθεια παραμένει περιορισμένη», πρόσθεσε.

Στη Γουάιρα, η Ντανιέλα Άρμας, δεκαοκτάχρονη πωλήτρια, που τραυματίστηκε όταν έγιναν οι σεισμοί, περιέγραψε κατάσταση που παραπέμπει σε ταινίες καταστροφής: «διανέμεται βοήθεια εδώ (…) αλλά μερικές φορές κόσμος σκοτώνεται για να πάρει τρόφιμα (…) Ο κόσμος δίνει μάχη, λες κι είμαστε σε κοκορομαχία».

Με αυτό το δραματικό φόντο, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (ΠΕΠ) έκανε χθες έκκληση να συγκεντρωθούν καταρχήν 50 εκατομμύρια δολάρια, για να μπορέσει να διανείμει τρόφιμα σε περίπου 500.000 ανθρώπους μέσα στους επόμενους τρεις μήνες.

«Οι σεισμοί έπληξαν πολλές οικογένειες, ορισμένες από τις οποίες ήδη δυσκολεύονταν να προμηθευτούν βασικά τρόφιμα. Τώρα, με το βιός τους κατεστραμμένο, τις υποδομές να έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, πολλές απειλούνται να βυθιστούν ακόμη περισσότερο στην επισφάλεια», εξήγησε η Στέφανι Χόχσετερ, η διευθύντρια της υπηρεσίας στη Βενεζουέλα.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, στις αρχές του 2026, 7,9 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονταν ήδη ανθρωπιστική βοήθεια στη χώρα της Λατινικής Αμερικής.

Αυτοσχέδιο νεκροτομείο

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εξέφρασε εξάλλου ανησυχία για τον κίνδυνο εξάπλωσης επιδημιών, καθώς τα συστήματα καταγραφής αγνοουμένων και θυμάτων είναι «ανεπαρκή».

Η σωρεία προβλημάτων του συστήματος υγείας, των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, σε συνδυασμό με τις εξαναγκαστικές μετακινήσεις πληθυσμών, ενδέχεται να ευνοήσουν την εκδήλωση «ασθενειών που θα μπορούσαν να αποφευχθούν με τον εμβολιασμό, όπως η ιλαρά, η διφθερίτιδα και ο κοκκύτης», προειδοποίησε εκπρόσωπος της υπηρεσίας, ο Κρίστιαν Λιντμάιερ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Γενεύη.

Η UNHCR υπολογίζει πως οι ανάγκες της είναι περίπου 15 εκατομμύρια δολάρια, κυρίως για να προσφέρει προσωρινά στέγη σε περίπου 30.000 ανθρώπους, για έξι μήνες.

«Πάνω από το 80% της πολιτείας Λα Γουάιρα βρίσκεται σε κρίση, χρειάζεται οι αρχές να δράσουν. Πρέπει τουλάχιστον να επικεντρωθούν σε βασικές υπηρεσίες, όπως η ηλεκτροδότηση, η παροχή πόσιμου νερού, ο καθαρισμός», είπε ο Πάμπλο Αλφόνσο, 64 ετών, που ζει πλέον σε σκηνή.

Εν αναμονή, οι επιζώντες τα βγάζουν πέρα όπως μπορούν, όπως ο Σέλιξ Ρουίς, στη Σιουδάδ Πιάρ (ανατολικά), που κοιμάται στον χώρο στάθμευσης φαρμακείου. «Κανένας δεν θέλει να πάει σε κέντρο υποδοχής», σεισμοπαθών, διότι αν πάει «είναι σαν να είναι στον δρόμο», είπε.

Άλλοι έχουν σηκώσει τα μανίκια, όπως η Ντιορχαΐλις Εσκαλόνα, γιατρός 23 ετών: «Έπειτα από δυο ημέρες άρχισα να εργάζομαι ως εθελόντρια», εξήγησε. «Σε συναισθηματικό επίπεδο, με συντρίβει το ότι βλέπω τόσο πολλές χαμένες ζωές εξαιτίας του σεισμού, αλλά προσπαθούμε να βοηθήσουμε».

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε πως διπλασιάζει το ύψος της βοήθειας που θα χορηγήσει στη Βενεζουέλα σε συνολικά 300 εκατομμύρια δολάρια, που θα μοιράσει μεταξύ ΜΚΟ και υπηρεσιών του ΟΗΕ.

Τον Ιανουάριο, ο αμερικανικός στρατός εξαπέλυσε αιματηρή επίθεση στο Καράκας και απήγαγε τον σοσιαλιστή μέχρι τότε πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο, που πλέον αντιμετωπίζει ποινική δίωξη για υποτιθέμενη διακίνηση ναρκωτικών. Έκτοτε, η Ουάσιγκτον και το Καράκας αποκατέστησαν τις σχέσεις τους και η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει την υπηρεσιακή πρόεδρο Ντέλσι Ροδρίγκες, ενώ παίρνει τον έλεγχο τομέων εξόρυξης πρώτων υλών, μεταλλευμάτων και υδρογονανθράκων, στη χώρα με τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου στον πλανήτη.

Στην προκυμαία του λιμανιού στη Γουάιρα στήθηκε αυτοσχέδιο νεκροτομείο. Από τις πρώτες ημέρες, τραυματίες και πτώματα διακομίζονται ασταμάτητα σε νοσοκομεία. Οι υποδομές έχουν κορεστεί.

«Μου είπαν ότι η αδελφή μου και τα παιδιά της είναι εδώ πέρα, όπως και τα παιδιά του αδελφού μου», είπε ο Ουίλκερ Μολάγια, 25 χρονών, στη γραμμή αναμονής για την αναγνώριση θυμάτων. «Στο σπίτι μας μέναμε έντεκα άνθρωποι, μόνο δυο από εμάς επιβιώσαμε, επειδή ήμασταν στη δουλειά».

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, που επικαλέστηκε την υπηρεσιακή πρόεδρο, 38 νοσοκομεία υπέστησαν ζημιές, τρία από τα οποία βρίσκονται σε απελπιστική κατάσταση.

Η διεθνής κοινότητα έχει κινητοποιηθεί μετά την τραγωδία. Κατά τον συντονιστή του ΟΗΕ στη Βενεζουέλα Τζανλούκα Ραμπόλα Ντελ Τίνταρο, 27 χώρες έστειλαν πάνω από 40 ομάδες διασωστών· επιχειρούν «πάνω από 2.000 διασώστες και άλλοι στο πεδίο, με πάνω από 160 σκυλιά» ειδικευμένα στον εντοπισμό παγιδευμένων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Θεσσαλονίκη: Χωρίς ενεργό μέτωπο η φωτιά στη Λητή – Συνεχίστηκαν όλη τη νύχτα οι επιχειρήσεις της Πυροσβεστικής

Χωρίς ενεργό μέτωπο παραμένει η φωτιά που ξέσπασε αργά χθες το μεσημέρι στην περιοχή Δερβένι, κοντά στη Λητή Θεσσαλονίκης, με τις πυροσβεστικές δυνάμεις να συνεχίζουν καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας το έργο της κατάσβεσης.

Σύμφωνα με νεότερη ενημέρωση της Πυροσβεστικής, στο σημείο παραμένουν 105 πυροσβέστες με 32 πυροσβεστικά οχήματα και 3 ομάδες δοσοκομάντος, οι οποίοι συνεχίζουν τις επιχειρήσεις, ενώ πριν από τη δύση του ηλίου στις προσπάθειες συμμετείχαν επίσης 10 πυροσβεστικά αεροσκάφη και τρία ελικόπτερα.

Η φωτιά εκδηλώθηκε σε χαμηλή βλάστηση και, εξαιτίας των ισχυρών ανέμων, επεκτάθηκε γρήγορα σε δασική έκταση, φτάνοντας κοντά στα πρώτα σπίτια του οικισμού της Λητής, στον δήμο Ωραιοκάστρου. Ο μέχρι στιγμής απολογισμός της πυρκαγιάς είναι βαρύς. Κατά τις εργασίες αποκάθαρσης που συνεχίστηκαν μετά την κατάσβεση, πυροσβέστες εντόπισαν το βράδυ τη σορό ενός ατόμου, αγνώστων μέχρι στιγμής στοιχείων, στο εσωτερικό κατοικίας που βρίσκεται σε δασική έκταση κοντά στη Λητή. Παραμένει άγνωστο προς το παρόν εάν πρόκειται για το 12χρονο παιδί, το οποίο αγνοείται στην περιοχή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ ανά παιδί: Ποιοι πληρώθηκαν, ποιοι μένουν σε επόμενη καταβολή – Νέες διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ

Η ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει, μέσα από αναλυτικό οδηγό ερωτήσεων και απαντήσεων, ποιοι δικαιούνται την έκτακτη ενίσχυση για τα εξαρτώμενα τέκνα, ποια εισοδηματικά όρια ισχύουν και σε ποιες περιπτώσεις το ποσό καταβάλλεται μειωμένο ή μετατίθεται για συμπληρωματική πληρωμή

Στο ενημερωτικό υλικό βρίσκονται οι όροι καταβολής της ενίσχυσης των 150 ευρώ ανά παιδί, οι ειδικές περιπτώσεις γονέων, αλλά και τα προβλήματα με αδήλωτο ή λανθασμένο IBAN που “μπλοκάρουν” προσωρινά την πίστωση.

Ένα πρακτικό σημείο το οποίο, μεταξύ άλλων, διευκρινίζεται είναι ότι αρκετοί γονείς μπορεί να δουν ότι έλαβαν μικρότερο ποσό, ή άλλοι να μη έχουν δει καν ακόμη πίστωση.

Η ΑΑΔΕ επισημαίνει ότι αυτό μπορεί να συνδέεται με επιμερισμό της ενίσχυσης, μη ταυτοποίηση στοιχείων του τέκνου, μη δήλωση ή λάθος IBAN, αλλά και με περιπτώσεις παιδιών που γεννήθηκαν το 2025 ή το 2026 και θα εξεταστούν σε συμπληρωματική καταβολή έως τις 31 Αυγούστου 2026.

Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει επίσης ότι όσοι είναι δικαιούχοι, αλλά δεν πληρώθηκαν λόγω λανθασμένου ή αδήλωτου IBAN θα μπορούν να συμπεριληφθούν σε επόμενη πληρωμή μετά τη διόρθωση των στοιχείων.

Πιο συγκεκριμένα:

– Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση για τα εξαρτώμενα τέκνα ανέρχεται σε 150 ευρώ ανά παιδί και καταβάλλεται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται αίτηση από τους δικαιούχους, με βάση τα στοιχεία που τηρούνται στις φορολογικές δηλώσεις και στην ΑΑΔΕ. Η πρώτη κύρια καταβολή ολοκληρώθηκε στις 30 Ιουνίου 2026 και αφορά 947.609 δικαιούχους, 1.525.188 εξαρτώμενα τέκνα και συνολικό ποσό 219.737.550 ευρώ.

– Δικαιούχοι είναι γονείς με εξαρτώμενα τέκνα που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, έχουν δηλώσει τα παιδιά στη φορολογική δήλωση και πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά κριτήρια. Για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, το όριο είναι 40.000 ευρώ για το πρώτο παιδί, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο, ενώ για μονογονεϊκές οικογένειες το αντίστοιχο όριο ξεκινά από 39.000 ευρώ. Η πρώτη πληρωμή έγινε με βάση τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους 2024, όπως είχαν διαμορφωθεί έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Μαΐου 2026.

– Το ποσό μπορεί να καταβληθεί ολόκληρο σε έναν γονέα ή να επιμεριστεί μεταξύ των δύο, ανάλογα με τον τύπο της δήλωσης και τον τρόπο με τον οποίο εμφανίζεται το τέκνο. Σε κοινή δήλωση, το ποσό πιστώνεται στον υπόχρεο, ενώ σε χωριστές δηλώσεις για κοινά εξαρτώμενα τέκνα καταβάλλεται κατά 50% σε κάθε γονέα, δηλαδή 75 ευρώ ανά γονέα για ένα παιδί.

–   Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για παιδιά που γεννήθηκαν το 2025 ή το 2026, καθώς η ενίσχυση ή τυχόν επιπλέον ποσό μπορεί να καταβληθεί έως τις 31 Αυγούστου 2026, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Για παιδιά που γεννήθηκαν από 1ης Ιανουαρίου 2026 έως και 31 Ιουλίου 2026, απαιτείται να έχει ζητηθεί απόδοση ΑΦΜ έως τις 10 Αυγούστου 2026.

Σημαντική είναι επίσης και η πρόβλεψη ότι η ενίσχυση είναι αφορολόγητη, ακατάσχετη και δεν συμψηφίζεται με χρέη προς τη φορολογική διοίκηση, το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία ή άλλους φορείς. Παράλληλα, δεν λαμβάνεται υπόψη στα εισοδηματικά όρια για άλλες κοινωνικές ή προνοιακές παροχές.

Ο πλήρης ενημερωτικός οδηγός τον οποίο εξέδωσε  η ΑΑΔΕ αναφέρει τα εξής:

Συχνές ερωτήσεις – απαντήσεις για την Έκτακτη Οικονομική Ενίσχυση Εξαρτώμενων Τέκνων

Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση ανέρχεται σε 150 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο και καταβάλλεται αυτόματα, χωρίς αίτηση, στους δικαιούχους που πληρούν τα κριτήρια της σχετικής απόφασης. Η πρώτη κύρια καταβολή ολοκληρώθηκε στις 30 Ιουνίου 2026 και αφορά 947.609 δικαιούχους για 1.525.188 εξαρτώμενα τέκνα, με συνολικό ποσό 219.737.550 ευρώ.

  1. Γενικές ερωτήσεις

1.1 Ε: Τι είναι η έκτακτη οικονομική ενίσχυση των 150 ευρώ;

Α: Είναι εφάπαξ οικονομική ενίσχυση ύψους 150 ευρώ ανά εξαρτώμενο τέκνο, η οποία χορηγείται σε οικογένειες με παιδιά που πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και λοιπά κριτήρια.

1.2 Ε: Χρειάζεται να κάνω αίτηση;

Α: Όχι. Η ενίσχυση υπολογίζεται και καταβάλλεται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται αίτηση από τον δικαιούχο. Ο υπολογισμός γίνεται με βάση τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων και τα στοιχεία που τηρούνται στην ΑΑΔΕ.

1.3 Ε: Ποιο ποσό καταβάλλεται;

Α: Το ποσό είναι 150 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο. Παραδείγματα:

–  Για 1 εξαρτώμενο παιδί: 150 ευρώ.

–  Για 2 εξαρτώμενα παιδιά: 300 ευρώ.

–  Για 3 εξαρτώμενα παιδιά: 450 ευρώ.

Το ποσό μπορεί να καταβληθεί ολόκληρο σε έναν γονέα ή να επιμεριστεί μεταξύ των δύο γονέων, ανάλογα με τον τύπο της δήλωσης και τα στοιχεία με τα οποία εμφανίζεται το τέκνο.

1.4 Ε: Πότε εμφανίζονται τα χρήματα στον λογαριασμό;

Α: Τα ποσά εμφανίζονται σταδιακά στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων. Ο χρόνος εμφάνισης μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την τράπεζα.

  1. Δικαιούχοι και εισοδηματικά κριτήρια

2.1 Ε: Ποιοι είναι δικαιούχοι;

Α: Δικαιούχοι είναι γονείς εξαρτώμενων τέκνων που:

– είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας,

–  έχουν δηλώσει εξαρτώμενα τέκνα σύμφωνα με τα στοιχεία της φορολογικής δήλωσης,

–  πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά όρια.

2.2 Ε: Ποιο είναι το εισοδηματικό όριο για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης;

Α: Για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, το εισοδηματικό όριο είναι 40.000 ευρώ για το πρώτο εξαρτώμενο τέκνο, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο πέραν του πρώτου. Παραδείγματα:

–  Με 1 παιδί: όριο 40.000 ευρώ.

– Με 2 παιδιά: όριο 45.000 ευρώ.

–  Με 3 παιδιά: όριο 50.000 ευρώ.

2.3 Ε: Ποιο είναι το εισοδηματικό όριο για μονογονεϊκές οικογένειες;

Α: Για μονογονεϊκές οικογένειες, το εισοδηματικό όριο είναι 39.000 ευρώ για το πρώτο εξαρτώμενο τέκνο, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο πέραν του πρώτου. Παραδείγματα:

–  Με 1 παιδί: όριο 39.000 ευρώ.

– Με 2 παιδιά: όριο 44.000 ευρώ.

–  Με 3 παιδιά: όριο 49.000 ευρώ.

2.4 Ε: Ποιο εισόδημα λαμβάνεται υπόψη;

Α: Λαμβάνεται υπόψη το συνολικό οικογενειακό εισόδημα, δηλαδή εισόδημα:

–  φορολογούμενο ή απαλλασσόμενο,

– πραγματικό ή τεκμαρτό,

–  ανεξάρτητα από την πηγή προέλευσής του.

2.5 Ε: Με βάση ποια φορολογική δήλωση έγινε η πρώτη πληρωμή;

Α: Η πρώτη καταβολή έγινε με βάση τα στοιχεία της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2024, όπως είχαν διαμορφωθεί έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Μαΐου 2026.

  1. Πώς καταβάλλεται η ενίσχυση ανά οικογενειακή κατάσταση

3.1 Ε: Τι ισχύει για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης που έχουν υποβάλει κοινή δήλωση;

Α: Όταν έχει υποβληθεί κοινή φορολογική δήλωση, η ενίσχυση καταβάλλεται στο σύνολό της στον σύζυγο ή στο μέρος συμφώνου συμβίωσης που έχει δηλωθεί ως υπόχρεος της δήλωσης. Παράδειγμα: Οικογένεια με δύο εξαρτώμενα τέκνα δικαιούται συνολικά 300 ευρώ. Το ποσό καταβάλλεται ολόκληρο στον υπόχρεο της κοινής δήλωσης.

3.2 Ε: Τι ισχύει για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης που έχουν υποβάλει χωριστές δηλώσεις;

Α: Όταν έχουν υποβληθεί χωριστές φορολογικές δηλώσεις, η ενίσχυση που αφορά στα κοινά εξαρτώμενα τέκνα καταβάλλεται κατά 50% σε κάθε γονέα. Παραδείγματα:

– Για 1 κοινό εξαρτώμενο παιδί: 75 ευρώ σε κάθε γονέα.

– Για 2 κοινά εξαρτώμενα παιδιά: 150 ευρώ σε κάθε γονέα.

Το εισοδηματικό όριο παραμένει αυτό που ισχύει για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης: 40.000 ευρώ + 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο πέραν του πρώτου.

3.3 Ε: Τι ισχύει όταν οι γονείς δεν είναι έγγαμοι και το παιδί εμφανίζεται σε μία μόνο δήλωση;

Α: Αν το τέκνο εμφανίζεται ως εξαρτώμενο σε μία μόνο φορολογική δήλωση, η ενίσχυση καταβάλλεται στο σύνολό της στον γονέα που το δηλώνει, εφόσον πληροί τα κριτήρια. Στην περίπτωση αυτή, εφαρμόζεται το εισοδηματικό όριο των 39.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο τέκνο πέραν του πρώτου.

3.4 Ε: Τι ισχύει όταν οι γονείς δεν είναι έγγαμοι και το παιδί δηλώνεται και από τους δύο;

Α: Αν το τέκνο εμφανίζεται ως εξαρτώμενο και στις δύο φορολογικές δηλώσεις, η ενίσχυση καταβάλλεται κατά 50% σε κάθε γονέα, εφόσον κάθε γονέας πληροί τα κριτήρια που τον αφορούν. Παράδειγμα: Για ένα παιδί, ο κάθε γονέας λαμβάνει 75 ευρώ.

3.5 Ε: Για ποιο λόγο, ενώ έχω την αποκλειστική επιμέλεια των τέκνων μου, έλαβα μόνο το μισό ποσό της ενίσχυσης;

Α: Η ενίσχυση καταβάλλεται στους γονείς που δηλώνουν τα τέκνα ως εξαρτώμενα. Σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις, και οι δύο γονείς, ανεξάρτητα αν διαμένουν στην ίδια οικία ή έχει διακοπεί η έγγαμη συμβίωση ή έχει λυθεί ο γάμος / το σύμφωνο συμβίωσης, μπορούν να δηλώνουν τα τέκνα ως εξαρτώμενα (Ε.2103/2021).

3.6 Ε: Τι ισχύει για μη κοινά εξαρτώμενα τέκνα;

Α: Για μη κοινά εξαρτώμενα τέκνα:

– αν και οι δύο γονείς τα δηλώνουν ως εξαρτώμενα, η ενίσχυση καταβάλλεται κατά 50% σε κάθε γονέα,

– αν τα δηλώνει μόνο ο ένας γονέας, η ενίσχυση καταβάλλεται στο σύνολό της στον γονέα που τα δηλώνει.

  1. Ειδικές περιπτώσεις γονέων

4.1 Ε: Τι ισχύει όταν ο ένας γονέας είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού;

Α: Δικαιούχος της ενίσχυσης είναι μόνο ο γονέας που είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, εφόσον πληροί τα λοιπά κριτήρια. Ο γονέας που είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού δεν λαμβάνει την ενίσχυση. Στις περιπτώσεις όπου η ενίσχυση επιμερίζεται μεταξύ των γονέων, ο γονέας που είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας λαμβάνει το ποσό που του αντιστοιχεί, δηλαδή το 50% της ενίσχυσης ανά τέκνο.

4.2 Ε: Τι ισχύει σε κοινή δήλωση όταν ένας από τους δύο είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού;

Α: Ο φορολογικός κάτοικος εξωτερικού δεν λαμβάνει την ενίσχυση. Το ποσό που αντιστοιχεί στον γονέα φορολογικό κάτοικο Ελλάδας καταβάλλεται σε αυτόν, εφόσον πληροί τα κριτήρια.

4.3 Ε: Τι ισχύει σε χωριστές δηλώσεις όταν ένας γονέας είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού;

Α: Ο γονέας που είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού δεν λαμβάνει την ενίσχυση. Ο άλλος γονέας, εφόσον είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας και πληροί τα κριτήρια, λαμβάνει το μερίδιο που του αντιστοιχεί.

4.4 Ε: Τι ισχύει όταν οι γονείς δεν είναι έγγαμοι και ένας από τους δύο είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού;

Α: Ο γονέας που είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού δεν λαμβάνει την ενίσχυση. Ο γονέας που είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας λαμβάνει το ποσό που του αντιστοιχεί, εφόσον πληροί τα κριτήρια.

4.5 Ε: Τι ισχύει σε περίπτωση θανάτου ενός γονέα;

Α: Αν κατά τον χρόνο καταβολής έχει αποβιώσει ο ένας από τους δύο γονείς, η ενίσχυση καταβάλλεται στο σύνολό της στον επιζώντα γονέα, εφόσον πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις. Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από την οικογενειακή κατάσταση ή τον τύπο δήλωσης.

4.6 Ε: Τι γίνεται αν στις χωριστές δηλώσεις εγγάμων δεν έχει υποβληθεί ή δεν έχει εκκαθαριστεί η δήλωση του ενός γονέα;

Α: Αν, στις χωριστές δηλώσεις εγγάμων, δεν έχει υποβληθεί ή δεν έχει εκκαθαριστεί εμπρόθεσμα η δήλωση του ενός γονέα, η ενίσχυση μπορεί να καταβληθεί στον άλλο γονέα, με βάση τα στοιχεία της δικής του εκκαθαρισμένης δήλωσης, εφόσον πληρούνται τα κριτήρια.

  1. Συχνές περιπτώσεις διαφορετικού ποσού

5.1 Ε: Έχω δύο παιδιά αλλά πληρώθηκα ποσό που αντιστοιχεί σε ένα παιδί. Γιατί;

Α: Μπορεί να συμβαίνει ένα από τα εξής:

–  το δεύτερο παιδί δεν εμφανίζεται ως εξαρτώμενο στη δήλωση που ελήφθη υπόψη,

–  δεν έχει δηλωθεί ή δεν ταυτοποιείται σωστά ο ΑΜΚΑ ή άλλο αναγκαίο στοιχείο του παιδιού,

– το παιδί γεννήθηκε το 2025 ή το 2026 και θα εξεταστεί στη συμπληρωματική καταβολή έως 31 Αυγούστου 2026,

– υπάρχει ασυνέπεια στα στοιχεία του παιδιού,

 –  δεν πληρούνται τα εισοδηματικά κριτήρια.

Σε κάθε περίπτωση, ο δικαιούχος μπορεί να ελέγξει τα στοιχεία της δήλωσης και του Μητρώου του και να καλέσει στο 1521 για διευκρινίσεις.

5.2 Ε: Έλαβα 75 ευρώ αντί για 150 ευρώ. Είναι λάθος;

Α: Όχι απαραίτητα. Αν το παιδί εμφανίζεται ως εξαρτώμενο και στις δηλώσεις των δύο γονέων ή αν έχει υποβληθεί χωριστή δήλωση όπου προβλέπεται επιμερισμός, η ενίσχυση καταβάλλεται κατά 50% σε κάθε γονέα. Για ένα παιδί, το 50% της ενίσχυσης είναι 75 ευρώ.

5.3 Ε: Έλαβα 150 ευρώ ενώ έχω δύο παιδιά. Τι σημαίνει;

Α: Το ποσό των 150 ευρώ μπορεί να σημαίνει ότι:

– αναγνωρίστηκε ένα παιδί για την τρέχουσα πληρωμή,

– ή αναγνωρίστηκαν δύο παιδιά αλλά η ενίσχυση επιμερίστηκε 50%-50% μεταξύ των δύο γονέων,

–  ή το δεύτερο παιδί αφορά τη συμπληρωματική καταβολή, ιδίως αν γεννήθηκε το 2025 ή το 2026.

5.4 Ε: Δεν πληρώθηκα καθόλου, ενώ έχω παιδί. Γιατί;

Α: Πιθανοί λόγοι:

–  δεν πληρούνται τα εισοδηματικά κριτήρια,

–   δεν εμφανίζεται εξαρτώμενο τέκνο στη δήλωση που ελήφθη υπόψη,

– δεν έχει δηλωθεί σωστά IBAN,

–  ο δηλωμένος IBAN είναι λανθασμένος,

– υπάρχουν ασυνέπειες στα στοιχεία του τέκνου,

– το παιδί γεννήθηκε το 2025 ή το 2026 και η περίπτωση θα εξεταστεί στη συμπληρωματική καταβολή.

  1. Παιδιά που γεννήθηκαν το 2025 ή το 2026

6.1 Ε: Απέκτησα παιδί το 2025. Θα λάβω την ενίσχυση;

Α: Για παιδιά που γεννήθηκαν από 1 Ιανουαρίου 2025 έως 31 Δεκεμβρίου 2025, η ενίσχυση ή τυχόν επιπλέον ποσό μπορεί να καταβληθεί έως 31 Αυγούστου 2026, εφόσον το παιδί έχει περιληφθεί στην εμπρόθεσμη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους 2025.

6.2 Ε: Απέκτησα παιδί το 2026. Τι πρέπει να κάνω;

Α: Για παιδιά που γεννήθηκαν από 1 Ιανουαρίου 2026 έως και 31 Ιουλίου 2026, η ενίσχυση μπορεί να καταβληθεί έως 31 Αυγούστου 2026, εφόσον έχει ζητηθεί η απόδοση ΑΦΜ για το παιδί έως τις 10 Αυγούστου 2026.

6.3 Ε: Το παιδί μου γεννήθηκε το 2026 και δεν έχει ακόμη ΑΦΜ. Μπορώ να λάβω την ενίσχυση;

Α: Ναι, εφόσον ζητηθεί η απόδοση ΑΦΜ για το παιδί έως τις 10 Αυγούστου 2026 και πληρούνται τα λοιπά κριτήρια. Η καταβολή για τις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται έως τις 31 Αυγούστου 2026.

  1. IBAN και τραπεζικός λογαριασμός

7.1 Ε: Σε ποιον λογαριασμό καταβάλλεται η ενίσχυση;

Α: Η ενίσχυση καταβάλλεται στον τραπεζικό λογαριασμό IBAN που έχει γνωστοποιηθεί στην ΑΑΔΕ από τον δικαιούχο.

7.2 Ε: Δεν έχω δηλώσει IBAN ή ο IBAN είναι λάθος. Τι γίνεται;

Α: Αν δεν έχει γνωστοποιηθεί IBAN στην ΑΑΔΕ ή αν ο δηλωμένος IBAN είναι λανθασμένος, η πληρωμή δεν μπορεί να ολοκληρωθεί άμεσα. Στις περιπτώσεις αυτές, η ΑΑΔΕ θα αποστείλει ηλεκτρονικό μήνυμα στους δικαιούχους, ώστε να δηλώσουν ή να διορθώσουν τον IBAN τους και να λάβουν την ενίσχυση. Στην πρώτη καταβολή εντοπίστηκαν 33.351 ΑΦΜ με μη δηλωμένο ή λανθασμένο IBAN.

7.3 Ε: Αν διορθώσω τον IBAN, θα χάσω την ενίσχυση;

Α: Όχι. Αν είστε δικαιούχος και η πληρωμή δεν ολοκληρώθηκε λόγω IBAN, η διόρθωση του IBAN επιτρέπει να συμπεριληφθείτε σε επόμενη πληρωμή.

7.4 Ε: Δεν βλέπω ακόμη την πίστωση στον λογαριασμό μου. Τι να κάνω;

Α: Τα ποσά εμφανίζονται σταδιακά στους τραπεζικούς λογαριασμούς. Αν δεν εμφανιστεί η πίστωση, ελέγξτε:

– αν έχετε δηλώσει IBAN στην ΑΑΔΕ,

–  αν ο IBAN είναι σωστός,

– αν πληρούνται τα κριτήρια,

– αν υπάρχει περίπτωση συμπληρωματικής καταβολής, ιδίως για παιδί που γεννήθηκε το 2025 ή το 2026.

Για διευκρινίσεις μπορείτε να καλείτε στο 1521.

  1. Φορολογική μεταχείριση και προστασία της ενίσχυσης

8.1 Ε: Η ενίσχυση φορολογείται;

Α: Όχι. Η ενίσχυση είναι αφορολόγητη.

8.2 Ε: Μπορεί να κατασχεθεί;

Α: Όχι. Η ενίσχυση είναι ακατάσχετη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων.

8.3 Ε: Μπορεί να συμψηφιστεί με οφειλές;

Α: Όχι. Η ενίσχυση δεν συμψηφίζεται με χρέη προς τη φορολογική διοίκηση, το Δημόσιο, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ΟΤΑ, ασφαλιστικά ταμεία ή παρόχους υπηρεσιών πληρωμών.

8.4 Ε: Υπόκειται σε κρατήσεις ή εισφορές;

Α: Όχι. Δεν υπόκειται σε τέλος, εισφορά ή άλλη κράτηση υπέρ του Δημοσίου ή του e-ΕΦΚΑ.

8.5 Ε: Επηρεάζει άλλα κοινωνικά ή προνοιακά επιδόματα;

Α: Όχι. Η ενίσχυση δεν λαμβάνεται υπόψη στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή άλλης κοινωνικής ή προνοιακής παροχής.

  1. Έλεγχοι και ασυνέπειες στοιχείων

9.1 Ε: Γίνονται έλεγχοι πριν από την καταβολή;

Α: Ναι. Κατά τη διαδικασία καταβολής γίνονται διασταυρώσεις και έλεγχοι στα στοιχεία των γονέων και των εξαρτώμενων τέκνων, όπως ΑΦΜ, ΑΜΚΑ και λοιπά στοιχεία, καθώς και σε τυχόν ασυνέπειες.

9.2 Ε: Τι σημαίνει “ασυνέπεια στα στοιχεία του τέκνου”;

Α: Μπορεί να σημαίνει, ενδεικτικά, ότι:

– δεν έχει δηλωθεί ή δεν ταυτοποιείται σωστά ο ΑΜΚΑ του τέκνου,

–  υπάρχει ασυμφωνία στα στοιχεία του τέκνου,

– το τέκνο εμφανίζεται σε περισσότερες δηλώσεις από όσες μπορούν να ληφθούν υπόψη αυτόματα,

-υπάρχει ασυμφωνία μεταξύ δήλωσης και μητρώου.

–  Σε τέτοιες περιπτώσεις, η καταβολή μπορεί να μην ολοκληρωθεί αυτόματα και απαιτείται περαιτέρω έλεγχος ή διευκρίνιση.

9.3 Ε: Τι γίνεται αν έχουν δηλωθεί ανακριβή στοιχεία;

Α: Αν διαπιστωθεί ότι η ενίσχυση καταβλήθηκε με βάση ανακριβή στοιχεία και προκύπτει αχρεώστητη καταβολή, το ποσό μπορεί να αναζητηθεί σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται.

  1. Υποστήριξη – Επικοινωνία

Για περισσότερες πληροφορίες ή διευκρινίσεις μπορείτε να απευθύνεστε στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ my1521:

Τηλεφωνικά: στο 1521, χωρίς χρέωση, εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00.

Ψηφιακά: μέσω της πλατφόρμας my1521 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, επιλέγοντας: κοινωνική πολιτική, επιδόματα και ενισχύσεις — επιδόματα — έκτακτο επίδομα τέκνου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επιστήμη: «Έξυπνη» ελληνική πλατφόρμα- εργαλείο στη μείωση της χοληστερίνης λαμβάνει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση – Μιλάει η Αντιγόνη Δήμα

Για δεκαετίες, οι διατροφικές συστάσεις για τη μείωση της χοληστερίνης ήταν σχεδόν ίδιες για όλους, παρόλο που κάθε άνθρωπος μπορεί να έχει διαφορετική ανταπόκριση. Μια ελληνική ερευνητική ομάδα έχει βάλει ως στόχο να προβλέψει την ανταπόκριση αυτή πριν ακόμη ξεκινήσει η διατροφική παρέμβαση, με τη βοήθεια ενός εργαλείου εξατομικευμένης ιατρικής που εξασφάλισε χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC).

Τη νέα ερευνητική πρωτοβουλία με τίτλο «LDL-ACT» ανέπτυξε η δρ Αντιγόνη Δήμα με την ομάδα της στο Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών «Αλέξανδρος Φλέμιγκ». Ήταν η μοναδική πρόταση από ελληνικό ερευνητικό ίδρυμα που έλαβε τη χρηματοδότηση από τον πιο πρόσφατο γύρο του προγράμματος «Proof of Concept» (PoC), το οποίο βοηθά τους δικαιούχους προηγούμενων επιχορηγήσεων να διερευνήσουν την εμπορική ή κοινωνική δυναμική των ερευνητικών τους ευρημάτων.

Το «LDL-ACT» στοχεύει στην ανάπτυξη μιας πρωτοποριακής πλατφόρμας που θα μπορεί να προβλέπει το κατά πόσο ένας άνθρωπος θα μειώσει την LDL (κακή) χοληστερόλη εφόσον περιορίσει τα ζωικά προϊόντα στη διατροφή του ή αν θα χρειαστεί διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση, όπως φαρμακευτική αγωγή.

Η ιδέα βασίζεται στα ευρήματα της μελέτης FastBio της ίδιας ομάδας, που χρηματοδοτήθηκε από το ERC κατά το παρελθόν με την επιχορήγηση «Starting Grant» και αποτελεί την πιο ολοκληρωμένη έως σήμερα έρευνα αξιολόγησης των άμεσων αποτελεσμάτων της προσωρινής αποχής από ζωικά προϊόντα (στα πρότυπα της εκκλησιαστικής νηστείας), στον μεταβολισμό και στο ανοσοποιητικό σύστημα υγιών ενηλίκων.

Fig1 LDL ACTION PoC

Τα αποτελέσματα της έρευνας, στην οποία συμμετείχαν 200 άτομα που έκαναν νηστεία και επιπλέον 211 άτομα από τον γενικό πληθυσμό που δεν ακολούθησαν τους ίδιους περιορισμούς, έδειξαν ότι ενώ αρκετοί άνθρωποι, όταν περιορίζουν τα ζωικά προϊόντα, παρουσιάζουν εντυπωσιακή και κλινικά σημαντική μείωση της χοληστερόλης, άλλοι εμφανίζουν πολύ μικρότερη ή μηδαμινή ανταπόκριση.

Επίσης, σε εργασία που έχει εγκριθεί από μεγάλο επιστημονικό περιοδικό για δημοσίευση, η ομάδα της κ. Δήμα εντόπισε ότι η ανταπόκριση αυτή επηρεάζεται και από γενετικούς παράγοντες. Με άλλα λόγια, δύο άνθρωποι μπορεί να ακολουθούν τον ίδιο διατροφικό περιορισμό, αλλά να έχουν διαφορετικό αποτέλεσμα επειδή τα γονίδιά τους ρυθμίζονται διαφορετικά.

Αξιοποιώντας δεδομένα από το DNA, βιοδείκτες αίματος, μοριακούς δείκτες (π.χ. επίπεδα RNA, πρωτεϊνών και μεταβολιτών στο αίμα) και από το μικροβίωμα του εντέρου, η νέα πλατφόρμα θα προβλέπει, με τη βοήθεια μηχανικής μάθησης, εάν ο συγκεκριμένος άνθρωπος θα έχει μεγάλη, μεσαία ή μικρή μείωση στη χοληστερόλη του εφόσον περιορίσει τα ζωικά προϊόντα από τη διατροφή του. Έτσι, η πλατφόρμα θα αποτελεί ένα πρακτικό εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων για κλινικούς γιατρούς και άλλους χρήστες, βοηθώντας τους να εκτιμούν πότε η τροποποίηση της διατροφής μπορεί να είναι επαρκής και πότε όχι στην αντιμετώπιση της υψηλής LDL χοληστερόλης και να βελτιώνουν τις υφιστάμενες προληπτικές παρεμβάσεις, φαρμακολογικές ή μη.

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα εξακολουθούν να αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως και ένα υψηλό ποσοστό αποδίδεται σε τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. «Θέσαμε στο επίκεντρο της έρευνάς μας την LDL χοληστερόλη, καθώς τα αυξημένα  επίπεδά της συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα», τονίζει η Αντιγόνη Δήμα στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Όπως προσθέτει η διακεκριμένη γενετίστρια, σε επόμενη φάση η πλατφόρμα θα μπορεί να ενσωματώσει την πρόγνωση και άλλων δεικτών σχετικών με νοσήματα του ήπατος και των νεφρών, που έχει βρεθεί ότι βελτιώνονται από τον διατροφικό περιορισμό των ζωικών προϊόντων.

«Proof of Concept» σε 182 ερευνητές

Η συνολική χρηματοδότηση για τον πρώτο γύρο «Proof of Concept» για το 2026 είναι συνολικού ύψους 27,3 εκατομμυρίων ευρώ και θα διατεθεί σε 182 ερευνητές, μεταξύ των οποίων και η Αντιγόνη Δήμα. Ο συνολικός προϋπολογισμός και για τους δύο γύρους χρηματοδοτήσεων του 2026 είναι 60 εκατομμύρια ευρώ και αποτελεί μέρος του προγράμματος έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ «Horizon Europe».

Σύμφωνα με στοιχεία του ERC, η πρόσκληση ενδιαφέροντος προσέλκυσε 554 προτάσεις, αριθμός αυξημένος κατά 15% σε σύγκριση με τον πρώτο γύρο του προηγούμενου έτους. Οι ερευνητές που έλαβαν επιχορηγήσεις θα έχουν την έδρα τους σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα σε 21 κράτη μέλη της ΕΕ και συνδεδεμένες χώρες.

Τα έργα θα διερευνήσουν πώς η πρωτοποριακή έρευνα μπορεί να μεταφραστεί σε πρακτικές εφαρμογές. Το 54% των προτάσεων αφορούν στις Φυσικές Επιστήμες και τη Μηχανική, το 37% στις Βιοεπιστήμες και το 8% στις Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες.

Χρηματοδότηση σε αυτό το γύρο έλαβαν επίσης οι ελληνικής καταγωγής επιστήμονες του εξωτερικού: Μαρία Χρηστάκη από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης, Δημήτρης Ζευγώλης από το ιρλανδικό University of Limerick και Σταμάτης Σωτηρόπουλος από το Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ.

Σ.Σ. Επισυνάπτονται φωτογραφία της Αντιγόνης Δήμα και σχεδιάγραμμα για τη λειτουργία της πλατφόρμας, τα οποία παραχώρησε η κ. Δήμα στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για χρήση.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μαρία Κουζινοπούλου

Οκτώ στους δέκα Ευρωπαίους θεωρούν, πλέον, την κατοχή αυτοκινήτου ως «αγαθό πολυτελείας», σύμφωνα με έρευνα

Οκτώ στους δέκα Ευρωπαίους θεωρούν, πλέον, την κατοχή αυτοκινήτου ως «αγαθό πολυτελείας». Παρά το γεγονός ότι το 80% έχει αυτήν την άποψη, το 88% των Ευρωπαίων οδηγών που συμμετείχαν στην ετήσια έρευνα του European Barometer του ομίλου Aramis που ασχολείται με τις εκτιμήσεις μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, αναφέρουν ότι δεν θα μπορούσαν να μετακινηθούν με τον τρόπο που θέλουν εάν δεν είχαν αυτοκίνητο.

Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε από την εταιρεία δημοσκοπήσεων OpinionWay σε επτά ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Βέλγιο, Γερμανία, Αυστρία και Ισπανία), σημειώνει, επίσης, ότι το 66% χρησιμοποιούν αυτοκίνητο απλώς για τη μετάβαση από και προς την εργασία. Τουλάχιστον το 95% λέει ότι η οδήγηση αυτοκινήτου γίνεται ολοένα και πιο ακριβή. Μάλιστα, το 57% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι το αυτοκίνητο είναι, πλέον, το μεγαλύτερο οικογενειακό έξοδο, με το 95% να πιστεύει ότι το κόστος μετακίνησης αυξάνεται συνεχώς. Το 64% των οδηγών ήδη έχει περιορίσει τις μη απαραίτητες μετακινήσεις λόγω κόστους, ενώ το 38% έχουν αναβάλει την αγορά ή την αντικατάσταση του αυτοκινήτου τους για οικονομικούς λόγους. Συνολικά, το 92% των Ευρωπαίων θέλει οι κυβερνήσεις να εισαγάγουν μέτρα μείωσης των τιμών των καυσίμων.

Ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο της έρευνας είναι το μηνιαίο κόστος που δαπανούν οι Ευρωπαίοι οδηγοί. Στη Γαλλία το κόστος είναι 283 ευρώ (μείωση από τα 395 ευρώ που ήταν το 2024), στην Ισπανία 335 ευρώ, στο Βέλγιο 357 ευρώ, στην Γερμανία 387 ευρώ και η Αυστρία 443 ευρώ. Το αυξανόμενο κόστος δεν οδηγεί σε αλλαγή συμπεριφοράς μόνο στη λειτουργία των αυτοκινήτων, αλλά και στην επιλογή. Στην πραγματικότητα, το 81% αναφέρει την τιμή αγοράς ως τον σημαντικότερο παράγοντα στην επιλογή του επόμενου οχήματός του, ενώ θα έδιναν πολύ μεγάλη σημασία στην κατανάλωση καυσίμου και στην αξιοπιστία (58%), το κόστος συντήρησης (51%), τη μάρκα (44%) και το στυλ (29%).

Τέλος, η έρευνα δείχνει ότι το 60% των ερωτηθέντων θα εξέταζε για την επόμενη φορά την αγορά ενός ηλεκτρικού ή plug-in υβριδικού αυτοκινήτου (ποσοστό που κυμαίνεται από 50% στην Αυστρία έως 70% στην Ισπανία), ενώ το 61% των Ευρωπαίων επικροτεί την πρόσφατη απόφαση απαγόρευσης κινητήρων εσωτερικής καύσης μετά το 2035.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Κυριάκος Παρασίδης

Η αρχιτεκτονική της αποκλιμάκωσης στη Mέση Aνατολή – Γράφει ο Βαγγέλης Χωραφάς

ΤΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ

Βαγγέλης Χωραφάς
Γράφει ο Βαγγέλης Χωραφάς

Η επίσημη δημοσιοποίηση του πλήρους κειμένου του Μνημονίου Συναντίληψης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, το οποίο ολοκληρώθηκε αρχικά με ηλεκτρονική υπογραφή και στη συνέχεια επισφραγίστηκε επίσημα στη Γενεύη, σηματοδοτεί μια τεκτονική αλλαγή στην ισορροπία ισχύος και στη διπλωματική ιστορία της Μέσης Ανατολής. Έπειτα από πολλαπλούς γύρους επίπονων, μυστικών και φανερών διαπραγματεύσεων, οι οποίες εξελίχθηκαν σε ένα εξαιρετικά τεταμένο διεθνές περιβάλλον, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της Τεχεράνης κατέληξαν σε ένα κείμενο κοινής αποδοχής. Το έγγραφο αυτό δεν αποτελεί απλώς μια απλή, εφήμερη κατάπαυση του πυρός, αλλά ένα πολυεπίπεδο, δομημένο πλαίσιο προσωρινής διευθέτησης, που φιλοδοξεί να επανακαθορίσει τις σχέσεις των δύο εθνών.

Η ιστορική αναδρομή των γεγονότων δείχνει ότι η βάση αυτού του μνημονίου στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό σε ένα πλαίσιο που είχε προταθεί αρχικά από την ιρανική πλευρά, το οποίο προέβλεπε σταδιακές, φασικές διαπραγματεύσεις και συγκεκριμένη ιεράρχηση των προς συζήτηση ζητημάτων. Από τη συνάντηση του Ισλαμαμπάντ στα μέσα Απριλίου, οι δύο πλευρές αντάλλασσαν συνεχώς όρους και προτάσεις μέσω του Πακιστάν, το οποίο λειτούργησε ως ο βασικός διπλωματικός μεσολαβητής και δίαυλος επικοινωνίας. Καθώς η στρατιωτική και οικονομική κατάσταση γινόταν πιο ξεκάθαρη, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη συνειδητοποίησαν πλήρως τις επιλογές, τα πλεονεκτήματα και τα μέσα πίεσης που διέθετε η καθεμία. Αυτή η αμοιβαία επίγνωση, σε συνδυασμό με την έντονη και κοινή επιθυμία να σταματήσει ένας καταστροφικός πόλεμος φθοράς, ώθησε τους δύο ορκισμένους εχθρούς σε μια ιστορική κίνηση προσέγγισης και συμβιβασμού.

Τα στοιχεία που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας με την πλήρη αποκάλυψη του κειμένου παρουσιάζουν εντυπωσιακή ομοιότητα με τις πληροφορίες που είχαν διαρρεύσει στα τέλη Μαΐου, επιβεβαιώνοντας την ύπαρξη συγκεκριμένων, περίπλοκων ρυθμίσεων, όπως η δημιουργία ενός γιγαντιαίου διεθνούς μεταπολεμικού ταμείου ανοικοδόμησης. Η πορεία προς την τελική υπογραφή δεν ήταν σε καμία περίπτωση ανέφελη, καθώς τις τελευταίες εβδομάδες σημειώθηκαν σοβαρές, απρόσμενες εξελίξεις που απείλησαν να τινάξουν τις συνομιλίες στον αέρα. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι συνεχείς προσπάθειες στρατιωτικής και διπλωματικής δολιοφθοράς από την πλευρά του Ισραήλ, η σφοδρή πολιτική κριτική και οι εσωτερικές αντιδράσεις στο πολιτικό σκηνικό των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και η έντονη ιδεολογική και πολιτική αντιπολίτευση στο εσωτερικό του ίδιου του Ιράν. Παρά τα τεράστια αυτά εμπόδια, οι ηγεσίες των δύο χωρών επέδειξαν την απαραίτητη πολιτική βούληση να ξεπεράσουν τις εγχώριες και εξωτερικές πιέσεις, προκειμένου να κλειδώσουν τη συμφωνία.

Η διαχείριση της πληροφόρησης κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων αποτέλεσε ένα ξεχωριστό, αυτόνομο κεφάλαιο γεωπολιτικής στρατηγικής. Το Ιράν επέλεξε μια εξαιρετικά προληπτική και επιθετική επικοινωνιακή τακτική, διοχετεύοντας εσκεμμένα λεπτομέρειες του μνημονίου τόσο μέσω των επίσημων κρατικών του μέσων ενημέρωσης, όσο και μέσω ανώτατων αξιωματούχων που παραχωρούσαν δηλώσεις σε μεγάλα δυτικά ειδησεογραφικά δίκτυα. Αυτή η συμπεριφορά εντασσόταν σε έναν ευρύτερο πληροφοριακό πόλεμο, καθώς η Τεχεράνη πίστευε ακράδαντα ότι οι τελικοί όροι της συμφωνίας ήταν σε γενικές γραμμές εξαιρετικά ευνοϊκοί για τα δικά της συμφέροντα. Η προληπτική δημοσιοποίηση των στοιχείων επέτρεψε στο Ιράν να βολιδοσκοπήσει τις άμεσες αντιδράσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, της Δύσης και του Ισραήλ, διατηρώντας την πρωτοβουλία των κινήσεων.

Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρέθηκαν σε μια καθαρά αμυντική θέση στον επικοινωνιακό τομέα, επιλέγοντας συστηματικά να αποφεύγουν την αναφορά σε συγκεκριμένες τεχνικές ή οικονομικές λεπτομέρειες και υιοθετώντας μια σκόπιμα ασαφή και γενικόλογη προσέγγιση στις δημόσιες τοποθετήσεις τους. Ωστόσο, η ροή των γεγονότων έδειξε ότι το Ιράν εμφανιζόταν λιγότερο βιαστικό από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την υπογραφή του μνημονίου. Ο Ντόναλντ Τραμπ καθοδηγούνταν από την έντονη επιθυμία να μην κλιμακώσει περαιτέρω τη στρατιωτική σύγκρουση, ελπίζοντας σε μια όσο το δυνατόν ταχύτερη απεμπλοκή των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή. Από την άλλη πλευρά, το Ιράν, επιδεικνύοντας επιμονή και αντοχή, επεδίωκε να κερδίσει ακόμη πιο ευνοϊκούς όρους στις διαπραγματεύσεις, προσπαθώντας ταυτόχρονα να διχάσει και να προκαλέσει τριγμούς στη στρατηγική συμμαχία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, ένας στόχος που διαμόρφωσε αξιοσημείωτα πρακτικά αποτελέσματα. Συνολικά, η Τεχεράνη κατάφερε να διατηρήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων τόσο στον καθορισμό του γενικού πλαισίου και των όρων του μνημονίου, όσο και στον ρυθμό και τον έλεγχο της διαδικασίας υπογραφής, καταγράφοντας μια σημαντική στρατηγική και τακτική επιτυχία, την ώρα που η στρατηγική του Τραμπ επικεντρωνόταν στο να σταματήσει πρώτα η φωτιά του πολέμου και στη συνέχεια να εξελιχθούν οι συνομιλίες με αργούς ρυθμούς, εφαρμόζοντας μια κλασική τακτική καθυστέρησης.

ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΑΝΤΙΛΗΨΗΣ

Η επίσημη δημοσιοποίηση του πλήρους κειμένου, επιβεβαιώνει το περιεχόμενο της συναίνεσης και το γενικό πλαίσιο που είχε συμφωνηθεί ανάμεσα στα συμβαλλόμενα μέρη, αποκαλύπτοντας τις ακριβείς δεσμεύσεις που ανέλαβαν οι δύο πλευρές. Το πρώτο και θεμελιώδες σημείο της συμφωνίας προβλέπει την άμεση παύση όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα ανοιχτά μέτωπα της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των εδαφών του Ιράν και του Λιβάνου, βάζοντας ένα τέλος στην τρέχουσα εμπόλεμη κατάσταση και στις εχθροπραξίες, που απειλούσαν με γενικευμένη ανάφλεξη τη Μέση Ανατολή. Αυτή η κατάπαυση του πυρός ορίζεται ρητά για ένα αρχικό χρονικό διάστημα εξήντα ημερών, το οποίο θα λειτουργήσει ως ένα κρίσιμο διπλωματικό παράθυρο για τη διεξαγωγή εντατικών διαπραγματεύσεων με σκοπό την επίτευξη μιας μόνιμης και βιώσιμης ειρηνευτικής συμφωνίας, με το κείμενο να προβλέπει ξεκάθαρα, ότι αυτή η περίοδος των εξήντα ημερών μπορεί να παραταθεί εάν υπάρξει αμοιβαία συμφωνία.

Στον γεωοικονομικό τομέα, το μνημόνιο ορίζει ότι τα Στενά του Ορμούζ επαναλειτουργούν αμέσως για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, με το Ιράν να δεσμεύεται να συνεργαστεί πλήρως για την ομαλή αποκατάσταση της εμπορικής κίνησης των φορτηγών πλοίων και των δεξαμενόπλοιων. Ταυτόχρονα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέλαβαν την υποχρέωση να άρουν αμέσως τον ναυτικό αποκλεισμό που είχαν επιβάλει στα ιρανικά παράλια, επιτρέποντας την ελεύθερη διακίνηση αγαθών. Το πακέτο των οικονομικών μέτρων περιλαμβάνει μια σημαντική και άμεση χαλάρωση των κυρώσεων, με επίκεντρο την παροχή εξαιρέσεων για τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου στη διεθνή αγορά και την αποδέσμευση ενός μέρους των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν σε ξένες τράπεζες, ενώ παράλληλα ανοίγει η συζήτηση για το διεθνές σχέδιο υποστήριξης της ανοικοδόμησης του Ιράν εντός του καθορισμένου παραθύρου των εξήντα ημερών.

Το πυρηνικό ζήτημα, το οποίο αποτελεί τον πυρήνα της μακροχρόνιας αντιπαράθεσης, αντιμετωπίζεται στο μνημόνιο μέσω μιας ρητής δέσμευσης του Ιράν ότι δεν πρόκειται να κατασκευάσει ούτε να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, σε καμία περίπτωση. Επιπλέον, η Τεχεράνη συμφώνησε σε επίπεδο αρχών, να προχωρήσει στην αραίωση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει στις εγκαταστάσεις της. Ωστόσο, το επίσημο κείμενο ξεκαθαρίζει ότι όλες οι κρίσιμες τεχνικές λεπτομέρειες, τα χρονοδιαγράμματα και οι μηχανισμοί ελέγχου αυτής της διαδικασίας δεν έχουν οριστικοποιηθεί, αλλά έχουν παραπεμφθεί προς συζήτηση και επίλυση κατά τη διάρκεια των εξήντα ημερών της διαπραγματευτικής περιόδου, καθιστώντας το σημείο αυτό ένα από τα πιο ευαίσθητα και αμφιλεγόμενα κομμάτια της συμφωνίας.

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ

Η δημοσιοποίηση του κειμένου έφερε στο προσκήνιο τις βαθιές, ριζικές διαφορές στην ερμηνεία και στη στάση των δύο χωρών, οι οποίες αποτυπώνονται έντονα στις δημόσιες ενημερώσεις και στις πολιτικές τοποθετήσεις των αξιωματούχων τους, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές προτεραιότητες που θέτει η κάθε πλευρά. Στο πυρηνικό ζήτημα, η πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών δίνει τεράστια έμφαση στη δήλωση, ότι το Ιράν υποσχέθηκε να μην κατέχει ποτέ πυρηνικά όπλα και να καταστρέψει ή να απομακρύνει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο από το έδαφος του. Η Ουάσιγκτον επιμένει σθεναρά ότι οποιαδήποτε μελλοντική, μόνιμη άρση των οικονομικών κυρώσεων, πρέπει να είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πλήρη υλοποίηση των ιρανικών δεσμεύσεων στο πυρηνικό πεδίο.

Από την άλλη πλευρά, το Ιράν επαναλαμβάνει με νόημα ότι είναι επίσημος συμβαλλόμενος της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων και ότι δεν είχε ποτέ την πρόθεση να κατασκευάσει τέτοιου είδους οπλικά συστήματα, αλλά υπογραμμίζει με έμφαση ότι διατηρεί στο ακέραιο τα κυριαρχικά του δικαιώματα στον εμπλουτισμό ουρανίου για ειρηνικούς σκοπούς. Η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο και οι πυρηνικές εγκαταστάσεις αποτελούν εθνική ιδιοκτησία και πρέπει να παραμείνουν εντός της ιρανικής επικράτειας. Οι διαφωνίες και οι αντιπαραθέσεις γύρω από αυτό το θέμα είναι τεράστιες, καθώς η ουσία της διαμάχης δεν αφορά την πρόθεση του Ιράν, αλλά τις συγκεκριμένες δυνατότητες του πυρηνικού του προγράμματος, τη χωρητικότητα των εγκαταστάσεων εμπλουτισμού και τον τρόπο με τον οποίο οι διεθνείς οργανισμοί θα ασκούν την εποπτεία. Το μνημόνιο κατάφερε να παραμερίσει προσωρινά αυτές τις διαφορές για να επιτύχει την κατάπαυση του πυρός, γεγονός που προκάλεσε σφοδρή εσωτερική κριτική κατά της κυβέρνησης Τραμπ, με τους επικριτές να υποστηρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκατέλειψαν τα μέσα στρατιωτικής και οικονομικής αποτροπής χωρίς να αποσπάσουν ουσιαστικές παραχωρήσεις από το Ιράν, προσφέροντάς του μια κρίσιμη σανίδα σωτηρίας που ισοδυναμεί με αναγνώριση στρατηγικής νίκης.

Το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ αποτελεί ένα ακόμη πεδίο έντονης αντιπαράθεσης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούν την πλήρη, απεριόριστη και άνευ όρων ελευθερία της ναυσιπλοΐας, χωρίς την επιβολή τελών ή την παρενόχληση πλοίων, ζητώντας παράλληλα από το Ιράν να προχωρήσει στην εκκαθάριση των ναρκών εντός τριάντα ημερών. Το Ιράν, αν και δέχτηκε να ανοίξει τα Στενά, τονίζει με έμφαση ότι αυτή η κίνηση γίνεται υπό τη δική του κυριαρχική δικαιοδοσία και τον συντονισμό με το Ομάν. Η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι το καθεστώς διαχείρισης δεν πρόκειται να επιστρέψει στην προπολεμική κατάσταση και διατηρεί το δικαίωμα να επιβάλει τέλη παροχής υπηρεσιών στο μέλλον. Αυτή η διάσταση απόψεων αναγκάζει την αμερικανική πλευρά να χειρίζεται το θέμα με ασάφεια, καθώς αδυνατεί να αλλάξει την πραγματικότητα του ιρανικού ελέγχου στην περιοχή, προκαλώντας αντιδράσεις και στο εσωτερικό του Ιράν λόγω των ανησυχιών για τις οικονομικές επιπτώσεις από την πτώση των τιμών του πετρελαίου.

Η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το ζήτημα των κυρώσεων είναι εξίσου σφοδρή. Το Ιράν απαίτησε και πέτυχε την άμεση αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων ύψους είκοσι τεσσάρων έως είκοσι οκτώ δισεκατομμυρίων δολαρίων και την αναστολή των κυρώσεων στο πετρέλαιο, ως προϋπόθεση για την υπογραφή του μνημονίου. Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η χαλάρωση των οικονομικών μέτρων αποτελεί ένα εξαιρετικά ευαίσθητο πολιτικό ζήτημα, καθώς ο ίδιος είχε οικοδομήσει την πολιτική του καριέρα καταγγέλλοντας την προηγούμενη συμφωνία του Ομπάμα ως απαράδεκτη, επειδή έδινε μετρητά στο Ιράν. Στην προσπάθειά του να αμυνθεί πολιτικά, ο Τραμπ ισχυρίζεται δημόσια ότι το νέο μνημόνιο δεν προσφέρει άμεσα μετρητά στην Τεχεράνη και ότι η άρση των κυρώσεων είναι σταδιακή και εξαρτάται από τη συμπεριφορά του Ιράν. Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προσφέρουν έμμεση οικονομική αποζημίωση, συντονίζοντας την αποδέσμευση κεφαλαίων μέσω τρίτων χωρών όπως το Κατάρ και επιτρέποντας τη δημιουργία ενός διεθνούς ταμείου ανοικοδόμησης που θα χρηματοδοτηθεί από τα κράτη του Κόλπου. Αυτή η επιλογή έχει προκαλέσει τα πυρά τόσο της αμερικανικής Δεξιάς, που θεωρεί ότι δίνεται ζωτικός χώρος στο Ιράν, όσο και της Αριστεράς, που κατηγορεί τον Τραμπ ότι επιστρέφει στην πολιτική του Ομπάμα με ακόμη χειρότερους όρους.

Στο μέτωπο των σχέσεων με το Ισραήλ και τον Λίβανο, το Ιράν χρησιμοποίησε τη στρατιωτική πίεση και την απαίτηση για τερματισμό των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο ως βασικό μοχλό πίεσης προς την Ουάσιγκτον. Η Τεχεράνη κατάφερε να εξαιρέσει από την επίσημη ατζέντα των διαπραγματεύσεων τα ζητήματα που αφορούν το πυραυλικό της πρόγραμμα, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τη δράση των περιφερειακών συμμάχων της, παρουσιάζοντας αυτή την εξέλιξη ως μια μεγάλη νίκη. Η αμερικανική πλευρά, από την πλευρά της, επέλεξε να αποφεύγει τις δημόσιες αναφορές στη σύγκρουση του Λιβάνου και στις σχέσεις της με το Ισραήλ, εστιάζοντας αποκλειστικά στο πυρηνικό ζήτημα. Ο Τραμπ αναγκάστηκε να ασκήσει έντονη προσωπική πίεση και να χρησιμοποιήσει σκληρή ρητορική προκειμένου να αναγκάσει τον Μπένγιαμιν Νετανιάχου να επιδείξει προσωρινή συγκράτηση και να αποδεχθεί το μνημόνιο των εξήντα ημερών. Παρόλα αυτά, η ηγεσία του Ισραήλ παραμένει βαθύτατα σοκαρισμένη και δυσαρεστημένη με τις αμερικανικές υποχωρήσεις, θεωρώντας τη συμφωνία ως μια στρατηγική ήττα, και είναι δεδομένο ότι θα αναζητήσει κάθε ευκαιρία για να επανέλθει σε τροχιά στρατιωτικής αναμέτρησης με το Ιράν και τις οργανώσεις που το υποστηρίζουν, ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται στην ηγεσία της χώρας.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Η βαθύτερη γεωπολιτική ανάλυση του μνημονίου, αποκαλύπτει ότι το χρονικό διάστημα των εξήντα ημερών είναι εξαιρετικά σύντομο για την επίλυση προβλημάτων που κουβαλούν πίσω τους δεκαετίες εχθρότητας. Αν αναλογιστεί κανείς ότι η συμφωνία του 2015 απαίτησε είκοσι μήνες εντατικών συνομιλιών εστιάζοντας μόνο στο πυρηνικό κομμάτι, γίνεται σαφές ότι η τρέχουσα διαδικασία είναι απλώς μια προσπάθεια να παγώσει η σύγκρουση και να κερδηθεί χρόνος, με τις καθυστερήσεις και τις παρατάσεις να θεωρούνται απολύτως βέβαιες. Η στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ βασίζεται στη λογική της σταδιακής προσέγγισης, όπου η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα στενά αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται η πτώση των διεθνών τιμών της ενέργειας, ανακουφίζεται η αμερικανική οικονομία από τις πληθωριστικές πιέσεις και σταθεροποιούνται οι αγορές, δημιουργώντας τις κατάλληλες για τη κυβέρνηση συνθήκες, για την εκλογική αναμέτρηση του Νοεμβρίου.

Ο Λευκός Οίκος ποντάρει στο γεγονός ότι, μόλις αποκατασταθεί η ομαλή ροή του πετρελαίου, το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης για το ποιος ελέγχει τα στενά θα μειωθεί κατακόρυφα, επιτρέποντας στον Τραμπ να απομακρύνει το ιρανικό ζήτημα από την επικαιρότητα. Ακόμη και αν η αμερικανική εξωτερική πολιτική υπέστη μια στρατηγική αποτυχία, ο σχεδιασμός προβλέπει ότι η κοινή γνώμη θα αποδεχθεί σταδιακά τη νέα πραγματικότητα, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ μπορεί να στρέψει την προσοχή του σε άλλα διεθνή μέτωπα. Ο Τραμπ εμφανίζεται πεπεισμένος ότι μπορεί να κρατήσει ζωντανές τις διαπραγματεύσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμη και μέχρι το τέλος της θητείας του, στηριζόμενος στην πεποίθηση ότι όσο οι συνομιλίες συνεχίζονται και τα Στενά είναι ανοιχτά, η παγκόσμια οικονομία δεν κινδυνεύει. Ο απώτερος στόχος του παραμένει η επίτευξη μιας πυρηνικής συμφωνίας που θα παρουσιαστεί ως καλύτερη από εκείνη του Ομπάμα, αν και γνωρίζει ότι η αυξημένη αυτοπεποίθηση του Ιράν, καθιστά αυτόν τον στόχο εξαιρετικά δύσκολο. Όσον αφορά το Ισραήλ, ο Αμερικανός πρόεδρος ποντάρει στις εσωτερικές πολιτικές διαιρέσεις της χώρας, προσπαθώντας να παρακάμψει την τρέχουσα ηγεσία και να διατηρήσει την υποστήριξη των εγχώριων συμμάχων του.

Από την πλευρά του, το Ιράν κινείται με βάση τους δικούς του ψυχρούς υπολογισμούς. Η ηγεσία της Τεχεράνης αναγνώρισε την έντονη επιθυμία του Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο και εκμεταλλεύτηκε την οικονομική πίεση που δεχόταν η ίδια για να προσέλθει στο τραπέζι των συνομιλιών, αποφεύγοντας την κατηγορία ότι σαμποτάρει την παγκόσμια οικονομία. Το Ιράν κατάφερε να εξασφαλίσει εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους εκεχειρίας, ενισχύοντας τη θέση του καθεστώτος στο εσωτερικό, προστατεύοντας τους συμμάχους του στην περιοχή και κερδίζοντας τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ παράλληλα με την οικονομική ανακούφιση από την άρση των κυρώσεων. Η ιρανική πλευρά μπορεί πλέον να κάνει λόγο για μια μερική στρατηγική νίκη, αξιοποιώντας την περίοδο της εκεχειρίας για την ανασυγκρότηση της οικονομίας και της άμυνας της.

Ωστόσο, η δυσπιστία της Τεχεράνης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ παραμένει απόλυτη. Οι Ιρανοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η συμφωνία του 2015 είχε τη στήριξη και τις εγγυήσεις όλων των μεγάλων παγκόσμιων δυνάμεων, ενώ σήμερα ο μοναδικός συνομιλητής είναι μια ασταθής αμερικανική κυβέρνηση. Για τον λόγο αυτό, η νέα ηγεσία του Ιράν, εμφανώς πιο σίγουρη για τη στρατιωτική της ισχύ, δεν βασίζεται σε υποσχέσεις αλλά απαιτεί χειροπιαστές, άμεσες οικονομικές εγγυήσεις. Η μεγάλη ανησυχία της Τεχεράνης αφορά το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να επιλέξουν να παγώσουν τη διαδικασία, χωρίς να προχωρήσουν σε περαιτέρω άρση των κυρώσεων. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Ιράν θα κληθεί να αποφασίσει αν θα απαντήσει με επανέναρξη του πυρηνικού του προγράμματος, ή με την επιβολή υπέρογκων τελών στη διεθνή ναυσιπλοΐα, ένα ζήτημα που προκαλεί έντονες συζητήσεις στο εσωτερικό της χώρας, όπου η πολιτική ηγεσία δέχεται πιέσεις από την κοινή γνώμη για τη διατήρηση των κεκτημένων του πολέμου.

Η πιο ανησυχητική μελλοντική προοπτική αφορά το σενάριο όπου οι διαπραγματεύσεις εγκλωβίζονται σε μια παρατεταμένη γκρίζα ζώνη, όπου δεν θα υπάρχει ούτε πλήρης ειρήνη, ούτε ανοιχτός πόλεμος. Σε αυτό το περιβάλλον, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να διατηρήσουν το αυστηρό πλαίσιο των κυρώσεων, ενώ η διεθνής κοινότητα, βλέποντας τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν ανοιχτά, θα έχανε σταδιακά το ενδιαφέρον της για το ιρανικό ζήτημα. Αυτή η εξέλιξη θα ανάγκαζε το Ιράν να λάβει δύσκολες αποφάσεις, επιλέγοντας είτε την αποδοχή μιας στάσιμης κατάστασης, είτε τη μονομερή κλιμάκωση της πίεσης μέσω των πυρηνικών υποδομών ή των περιφερειακών συγκρούσεων. Η παγκόσμια κοινότητα παραμένει σε στάση αναμονής, γνωρίζοντας ότι το μνημόνιο κατάφερε να σταματήσει προσωρινά τις εχθροπραξίες, αλλά άφησε όλα τα μεγάλα, δομικά προβλήματα της περιοχής ανοιχτά προς επίλυση.

Στη γεωπολιτική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής, το Μνημόνιο Συναντίληψης των 14 σημείων-ένα κλασσικό δείγμα συναλλακτικής διπλωματίας- δεν έφερε την ειρήνη, αγόρασε απλώς χρόνο. Το αν αυτός ο χρόνος θα αξιοποιηθεί για την οικοδόμηση μιας σταθερότερης περιφερειακής αρχιτεκτονικής, ή αν θα αποτελέσει το προοίμιο μιας ακόμη πιο βίαιης σύγκρουσης, θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από την ικανότητα των δύο πλευρών να γεφυρώσουν το χάσμα των ερμηνειών, μέσα στο στενό παράθυρο των επόμενων δύο μηνών.

Προέλευση: https://geoeurope.org/2026/06/25/i-arxitektoniki-tis-apoklimakosis-st/

Δημογραφικό σε κρίση: Συρρίκνωση πληθυσμού και ερήμωση της περιφέρειας

«Σε πολλές περιοχές της ελληνικής περιφέρειας δεν υπάρχουν πια ζευγάρια αναπαραγωγικής ηλικίας». Με αυτή τη διαπίστωση αποτυπώθηκε με τον πιο εύγλωττο τρόπο η έκταση της δημογραφικής κρίσης που αντιμετωπίζει η ελληνική περιφέρεια, κατά τη διάρκεια ημερίδας με θέμα «Το Δημογραφικό Πρόβλημα στην Ελλάδα: Χίος, Ψαρά, Οινούσσες: τα νησιά-σύνορα που δοκιμάζονται από το δημογραφικό», η οποία πραγματοποιήθηκε στο Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Χίου.

Η ημερίδα συνδιοργανώθηκε από το Ithaca Demographic Forum, το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων και την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής, υπό την αιγίδα του Δήμου Χίου. Επιστήμονες, εκπρόσωποι της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προειδοποίησαν ότι η υπογεννητικότητα, η γήρανση του πληθυσμού και η ερήμωση των ακριτικών περιοχών συνιστούν μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις αναδεικνύοντας την ανάγκη για άμεσες και συντονισμένες παρεμβάσεις.

Το στίγμα της δημογραφικής συρρίκνωσης έδωσε κατά τη διάρκεια της ομιλία του ο Βύρων Κοτζαμάνης, ομότιμος καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής στο Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών. Επισήμανε ότι η Χίος αποτελεί «μικρογραφία της Ελλάδας», καθώς ο πληθυσμός συγκεντρώνεται κυρίως στην κεντρική ενότητα, αναδεικνύοντας με σαφήνεια το χάσμα ανάμεσα στο κέντρο και τις απομακρυσμένες περιοχές. Η εικόνα που εμφανίζεται ως σχετικά καλύτερη στη Χίο, ανέφερε, δεν αντανακλά υψηλότερη γεννητικότητα συνολικά, αλλά τη δραματική μείωση των ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας στις περιφερειακές ενότητες.

Όπως ανέφερε, ο μέσος όρος γεννήσεων και θανάτων στην Ελλάδα το 2024 ήταν 185 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις, στοιχείο που αποτυπώνει την ένταση του δημογραφικού προβλήματος. Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Χίου Γιάννης Μαλαφής, κινούμενος στην ίδια κατεύθυνση, υπογράμμισε ότι «έχει διαρραγεί ο περιφερειακός κοινωνικός ιστός». Παράλληλα, έκανε λόγο για έναν «υδροκεφαλισμό» που απαιτεί στοχευμένες πολιτικές, ώστε το νησί να μπορέσει να αναπτυχθεί ισόρροπα στο σύνολό του.

Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά της, η υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας, Έλενα Ράπτη, χαιρέτησε την ημερίδα, αναδεικνύοντας τη σημασία της συζήτησης γύρω από το δημογραφικό και την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές στήριξης της οικογένειας και της νέας γενιάς.

Ο βουλευτής Χίου της Νέας Δημοκρατίας, Νότης Μηταράκης, σημείωσε ότι η ημερίδα αναδεικνύει την εξωστρέφεια του νησιού και τη σημασία της δημόσιας συζήτησης για το δημογραφικό, ένα ζήτημα που, όπως τόνισε, δεν αφορά μόνο την ελληνική κοινωνία αλλά συνολικά τις σύγχρονες δυτικές χώρες.

Ο βουλευτής Χίου του ΠΑΣΟΚ Σταύρος Μιχαηλίδης εξέφρασε την ανησυχία του για την έλλειψη αποτελεσματικών μέτρων, τονίζοντας ότι απαιτούνται περισσότερες δράσεις, πιο ουσιαστικές πολιτικές και σταθερές παρεμβάσεις, ώστε να αντιμετωπιστεί το δημογραφικό πρόβλημα που ήδη πιέζει τη νησιωτική και την ηπειρωτική Ελλάδα.

Η μείωση του πληθυσμού σε αριθμούς

Ο αντιδήμαρχος Χίου και πρόεδρος των Τριτέκνων του νησιού, Αργύρης Γιαμάς, παρουσίασε στοιχεία που καταδεικνύουν τη συνεχή πληθυσμιακή μείωση. Όπως ανέφερε, ο πληθυσμός της Χίου έχει μειωθεί από περίπου 130.000 κατοίκους πριν από τη Σφαγή της Χίου σε 50.361 σήμερα, ενώ στις Οινούσσες και τα Ψαρά καταγράφονται μόλις 911 και 420 κάτοικοι αντίστοιχα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συρρίκνωση του μαθητικού πληθυσμού, με τα παιδιά στα νηπιαγωγεία του νησιού να εκτιμάται ότι θα μειωθούν από 944 το 2020-2021 σε 761 το 2026-2027, ποσοστό μείωσης 19,38%.

Ο Γιώργος Πατούλης, πρόεδρος του Ελληνικού Διαδημοτικού Δικτύου Υγιών Πόλεων και πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, παρουσίασε στοιχεία που καταδεικνύουν τη σταθερή συρρίκνωση του παραγωγικού και αναπαραγωγικού πυρήνα της χώρας. Μεταξύ αυτών ανέφερε ότι το 1970 αναλογούσαν 2,4 γεννήσεις ανά γυναίκα, ενώ το 2024 ο αντίστοιχος δείκτης διαμορφώθηκε στις 1,24 γεννήσεις ανά γυναίκα. Επισήμανε ότι το δημογραφικό αποτελεί εθνική πρόκληση που απαιτεί άμεσες και συντονισμένες παρεμβάσεις.

Σε παρέμβασή του, ο Κωνσταντίνος Πάντος, γενικός γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, στάθηκε στο ζήτημα της διαφύλαξης της γονιμότητας, επισημαίνοντας ότι η καθυστέρηση στην τεκνοποίηση καθιστά κρίσιμη την έγκαιρη ενημέρωση και πρόληψη. «Η ταχύτερα αυξανόμενη ηλικιακή ομάδα που κάνει ή προσπαθεί να κάνει παιδί είναι πλέον οι γυναίκες και τα ζευγάρια άνω των 40 ετών. Αυτό περιορίζει σημαντικά τις πιθανότητες να υπάρξει δεύτερο ή τρίτο παιδί, γιατί ο αναπαραγωγικός χρόνος δεν είναι ανεξάντλητος», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η σωστή ενημέρωση και η πρόληψη είναι καθοριστικές και υπενθύμισε την αξία της απλής εξέτασης ΑΜΗ για την πρόληψη.

Η πρόεδρος του Ithaca Demographic Forum, Ζωή Ηλιοδρομίτη, υπογράμμισε ότι το δημογραφικό αφορά το μέλλον των κοινωνιών και ότι τα νησιά-σύνορα χρειάζονται στοχευμένες πολιτικές στήριξης, ενώ ο ομότιμος καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας του ΕΚΠΑ Γεώργιος Κρεάτσας τόνισε τη σημασία της έγκαιρης ενημέρωσης για τη γονιμότητα από νεαρή ηλικία. Στο πλαίσιο της επίσκεψης πραγματοποιήθηκε και επίσκεψη στις Οινούσσες, όπου ο δήμαρχος Γιώργος Δανιήλ ενημέρωσε τους συνδιοργανωτές της ημερίδας για τις δημογραφικές προκλήσεις του νησιού.

Η ημερίδα ανέδειξε την ανάγκη συντονισμένης δράσης πολιτείας, επιστημονικής κοινότητας, Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τοπικών κοινωνιών, ώστε να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις που θα στηρίξουν τους νέους ανθρώπους και τις οικογένειες, θα ενισχύσουν την παραμονή στον τόπο τους και θα συμβάλουν στην ανατροπή του αρνητικού δημογραφικού ισοζυγίου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Εφη Φουσέκη