Αρχική Blog Σελίδα 3

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» κινητοποιεί ελληνικούς και ξένους ομίλους – Το επιχειρηματικό παρασκήνιο του νέου αμυντικού προγράμματος

Ένα από τα μεγαλύτερα αμυντικά projects που έχουν δρομολογηθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, η «Ασπίδα του Αχιλλέα», εξελίσσεται πλέον και σε πεδίο έντονου επιχειρηματικού ανταγωνισμού, με ελληνικές και ξένες εταιρείες να διεκδικούν ρόλο στο πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας που σχεδιάζει η Αθήνα.

   Το πρόγραμμα, το οποίο σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες της αγοράς υπολογίζεται ότι θα κινηθεί σε επίπεδα κοντά στα 3 δισ. ευρώ, θεωρείται κομβικής σημασίας τόσο για την ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της χώρας όσο και για την επανεκκίνηση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας μέσω συμπαραγωγών, μεταφοράς τεχνογνωσίας και νέων επενδύσεων.

   Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» σχεδιάζεται ως ένα ενιαίο πλέγμα αεράμυνας που θα συνδυάζει αντιαεροπορικά, αντιβαλλιστικά και anti-drone συστήματα, αισθητήρες, ραντάρ και κέντρα διοίκησης και ελέγχου. Στόχος είναι η δημιουργία μιας πολυεπίπεδης προστασίας απέναντι σε πυραυλικές επιθέσεις, drones, UAVs, αεροσκάφη αλλά και άλλες ασύμμετρες απειλές, με έμφαση αρχικά στη Θράκη και στο ανατολικό Αιγαίο.

   Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, το ενδιαφέρον των ξένων αμυντικών κολοσσών επικεντρώνεται κυρίως σε τέσσερα επιμέρους σκέλη: τα συστήματα μεγάλου βεληνεκούς, τις λύσεις μεσαίου βεληνεκούς, τα anti-drone συστήματα και τα κέντρα διασύνδεσης και διοίκησης.

   Στην πρώτη γραμμή των διεκδικήσεων βρίσκονται ισραηλινές εταιρείες, καθώς το μοντέλο της ελληνικής «Ασπίδας του Αχιλλέα» παραπέμπει σε αντίστοιχα συστήματα ολοκληρωμένης αεράμυνας που χρησιμοποιεί ήδη το Ισραήλ. Η Israel Aerospace Industries (IAI) εμφανίζεται να προωθεί το σύστημα Barak MX, ένα ολοκληρωμένο αντιαεροπορικό και αντιβαλλιστικό σύστημα πολλαπλών αποστάσεων που μπορεί να αντιμετωπίσει αεροσκάφη, drones, πυραύλους cruise και βαλλιστικές απειλές. Το συγκεκριμένο σύστημα θεωρείται από τα επικρατέστερα για τον βασικό πυλώνα της ελληνικής αρχιτεκτονικής αεράμυνας.

   Παράλληλα, η Rafael Advanced Defense Systems εμφανίζεται να διεκδικεί σημαντικό μέρος του έργου μέσω των συστημάτων David’s Sling και Spyder. Το πρώτο αφορά κυρίως αναχαίτιση πυραύλων και προηγμένων απειλών μέσης και μεγάλης εμβέλειας, ενώ το δεύτερο χρησιμοποιείται για προστασία μικρότερων περιοχών και αντιμετώπιση UAVs και αεροπορικών στόχων. Το ισραηλινό ενδιαφέρον ενισχύεται και από το γεγονός ότι οι δύο χώρες έχουν ήδη αναπτύξει στενή αμυντική συνεργασία τα τελευταία χρόνια σε επίπεδο εκπαίδευσης, τεχνολογίας και εξοπλιστικών προγραμμάτων.

   Οι ίδιες πηγές της αγοράς αναφέρουν ότι, ενδιαφέρον φέρονται να έχουν εκδηλώσει και ευρωπαϊκές και αμερικανικές εταιρείες για επιμέρους υποσυστήματα, κυρίως σε τομείς αισθητήρων, ραντάρ, ηλεκτρονικού πολέμου και συστημάτων διασύνδεσης. Ωστόσο, μέχρι στιγμής οι ισραηλινές λύσεις εμφανίζονται να διαθέτουν προβάδισμα λόγω επιχειρησιακής ωριμότητας και δυνατότητας άμεσης ενσωμάτωσης.

   Το επιχειρηματικό ενδιαφέρον, πάντως, δεν περιορίζεται στους ξένους ομίλους. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει ισχυρή συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, με στόχο σημαντικό μέρος της προστιθέμενης αξίας να παραμείνει στην Ελλάδα. Το υπουργείο Εθνικής ‘Αμυνας φέρεται να πιέζει για συμπαραγωγές, συμμετοχή ελληνικών εργοστασίων και ανάληψη έργου συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης από ελληνικές εταιρείες.

   Στόχος είναι τουλάχιστον το 25% του έργου να περάσει στην εγχώρια βιομηχανία μέσω συμπαραγωγών και ανάπτυξης υποσυστημάτων ενώ μεγάλη έμφαση θα δοθεί και σε καινοτόμα συστήματα και συστήματα σύγχρονης τεχνολογίας τα οποία ήδη επεξεργάζεται το ΕΛΚΑΚ.

   Μεταξύ των εταιρειών που εμφανίζονται να διεκδικούν ρόλο στο πρόγραμμα είναι η Intracom Defense, με εμπειρία σε ηλεκτρονικά και συστήματα επικοινωνιών, η THEON International στα οπτρονικά και τα συστήματα επιτήρησης, καθώς και η METLEN Energy & Metals, η οποία επιδιώκει μεγαλύτερη παρουσία στην ευρωπαϊκή αμυντική αλυσίδα αξίας. Στο ίδιο κάδρο βρίσκονται επίσης τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα και η ΕΑΒ, κυρίως για έργα ολοκλήρωσης, υποστήριξης και συντήρησης. Ακόμη, ενδιαφέρον παρουσιάζεται και από εταιρείες όπως οι Miltech, Scytalys, Akmon και Ναυπηγεία Σαλαμίνας, ενώ εξετάζεται και συμμετοχή ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR κ.α. , σε κατασκευαστικό και υποστηρικτικό έργο.

   Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΛΒΟ έχει ήδη τοποθετηθεί δημόσια υπέρ της συμμετοχής της στο πρόγραμμα, υπογραμμίζοντας ότι διαθέτει τεχνογνωσία σε στρατιωτικά οχήματα, ειδικές πλατφόρμες και ολοκληρωμένα αμυντικά συστήματα. Η εταιρεία εκτιμάται ότι ενδιαφέρεται κυρίως για το σκέλος των κινητών φορέων εκτόξευσης, των οχημάτων διοίκησης και μεταφοράς συστημάτων αλλά και για έργο τεχνικής υποστήριξης.

   Παράλληλα, πληροφορίες της αγοράς αναφέρουν ότι ενδιαφέρον διερευνούν και ελληνικές εταιρείες ηλεκτρονικών, λογισμικού, τηλεπικοινωνιών και αμυντικών εφαρμογών, οι οποίες επιδιώκουν να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη λογισμικού διαχείρισης μάχης, στην ενσωμάτωση αισθητήρων και στη διασύνδεση των επιμέρους συστημάτων.

   Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί μέχρι στιγμής, το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σταδιακά έως το τέλος της δεκαετίας. Η πρώτη φάση, η οποία θεωρείται και η πλέον κρίσιμη, αναμένεται να αφορά την εγκατάσταση των βασικών συστημάτων αεράμυνας και αντιβαλλιστικής προστασίας σε κρίσιμες γεωγραφικές περιοχές. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει η ανάπτυξη πρόσθετων δυνατοτήτων anti-drone προστασίας, η ενσωμάτωση περισσότερων αισθητήρων και η επέκταση της επιχειρησιακής κάλυψης.

   Τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν ότι το πρόγραμμα επρόκειτο να εισαχθεί προς τελική έγκριση στο ΚΥΣΕΑ εντός του 2026, ώστε να ξεκινήσουν οι οριστικές συμβατικές διαπραγματεύσεις με τους υποψήφιους αναδόχους. Παράλληλα, τεχνικά και νομικά κλιμάκια των ενδιαφερόμενων εταιρειών βρίσκονται ήδη σε επαφή με την ελληνική πλευρά για τη διαμόρφωση του τελικού μοντέλου συνεργασίας.

   Με βάση το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα, οι δεσμευτικές προσφορές και η οριστικοποίηση των βασικών συμφωνιών εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν εντός του 2026 ή στις αρχές του 2027. Εφόσον δεν υπάρξουν καθυστερήσεις, η σταδιακή παράδοση των πρώτων συστημάτων θα μπορούσε να ξεκινήσει από το 2027 και να εξελιχθεί σε πολλαπλές φάσεις μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

   Στην αγορά εκτιμάται ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα αποτελέσει έναν από τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης για την ελληνική αμυντική βιομηχανία τα επόμενα χρόνια, καθώς πέρα από τις άμεσες συμβάσεις αναμένεται να δημιουργήσει και ένα ευρύτερο οικοσύστημα τεχνολογίας, υποστήριξης και βιομηχανικής συνεργασίας. Οι ίδιες εκτιμήσεις συνδέουν το πρόγραμμα και με την ευρύτερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει την αμυντική αυτονομία της Ευρώπης και να αυξήσει την παραγωγική ικανότητα των κρατών-μελών στον τομέα της άμυνας.

   Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» εντάσσεται συνολικά στο νέο μακροπρόθεσμο εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας, το οποίο εκτείνεται σε ορίζοντα 12ετίας και περιλαμβάνει μεγάλες επενδύσεις σε αεροπορία, ναυτικό, συστήματα αεράμυνας και ψηφιακές υποδομές άμυνας.

ΦΩΤΟ  ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΥΠΕΘΑ/STR
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ντ. Τραμπ: Εξουδετερώθηκε ο Αμπού Μπιλάλ αλ Μινούκι, ο δεύτερος στην ιεραρχία του Ισλαμικού Κράτους παγκοσμίως

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες, Παρασκευή, ότι ο Αμπού Μπιλάλ αλ Μινούκι, ο δεύτερος στην ιεραρχία του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) παγκοσμίως, σκοτώθηκε σε επιχείρηση που διεξήχθη από αμερικανικές και τις νιγηριανές δυνάμεις.

“Απόψε με δική μου εντολή γενναίες αμερικανικές δυνάμεις και οι Ένοπλες Δυνάμεις της Νιγηρίας εκτέλεσαν άψογα μια σχολαστικά σχεδιασμένη και πολύ περίπλοκη αποστολή για την εξουδετέρωση από το πεδίο της μάχης του πιο ενεργού τρομοκράτη στον κόσμο. Ο Αμπού Μπιλάλ αλ Μινούκι, ο δεύτερος στην ιεραρχία του ISIS παγκοσμίως, πίστευε ότι θα μπορούσε να κρυφτεί στην Αφρική, αλλά δεν ήξερε ότι διαθέταμε πηγές που μας κρατούσαν ενήμερους για το τι έκανε”, ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος σε ανάρτησή του στο μέσο του κοινωνικής δικτύωσης Truth Social.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αποκάλυψε στην ανάρτησή του την ακριβή τοποθεσία στην οποία έγινε η επιχείρηση.

Ο Αλ Μινούκι, Νιγηριανός υπήκοος, είχε προσδιοριστεί ως “ειδικά χαρακτηρισμένος παγκόσμιος τρομοκράτης” από την κυβέρνηση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν το 2023, σύμφωνα με το Ομοσπονδιακό Μητρώο των ΗΠΑ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε παλαιότερα κατηγορήσει τη Νιγηρία ότι απέτυχε να προστατεύσει τους χριστιανούς από τους ισλαμιστές μαχητές στο βορειοδυτικό της τμήμα, ευχαρίστησε τη νιγηριανή κυβέρνηση για τη συνεργασία της στην επιχείρηση.

Η Νιγηρία αρνείται ότι κάνει διακρίσεις απέναντι σε οποιαδήποτε θρησκεία, λέγοντας ότι οι δυνάμεις ασφαλείας της βάζουν στο στόχαστρο ένοπλες οργανώσεις που επιτίθενται τόσο σε χριστιανούς όσο και σε μουσουλμάνους.

Οι ΗΠΑ είχαν διεξαγάγει πλήγματα στοχοθετώντας μαχητές που συνδέονταν με το Ισλαμικό Κράτος στη Νιγηρία τον Δεκέμβριο. Έκτοτε η Ουάσινγκτον έχει αναπτύξει μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (drones) και 200 στρατιωτικούς για την παροχή εκπαίδευσης και υποστήριξης υπηρεσιών πληροφοριών στον στρατό της Νιγηρίας κατά των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους και εξεγέρσεων συνδεόμενων με την Αλ Κάιντα που εξαπλώνονται στη Δυτική Αφρική.

Οι αμερικανικές δυνάμεις λειτουργούν σε αυστηρά μη μάχιμο ρόλο, είχαν δηλώσει νωρίτερα φέτος στρατιωτικοί αξιωματούχοι της Νιγηρίας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Νέα θετικά μηνύματα προς αγορές και οίκους αξιολόγησης από την ταχεία μείωση του δημοσίου χρέους

Ένα νέο ισχυρό μήνυμα προς τις αγορές και τους οίκους αξιολόγησης αναμένεται να στείλει η Ελλάδα τον Ιούνιο με την πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 6,9 δισ ευρώ από το τελευταίο δάνειο του πρώτου μνημονίου. Πρόκειται για ακόμη μία κίνηση που βασίζεται στην ισχυρή δημοσιονομική θέση της χώρας και εντάσσεται στην πολιτική πρόωρης αποπληρωμής του δημόσιου χρέους που ακολουθεί η κυβέρνηση. Στόχος το δημόσιο χρέος να μειωθεί περαιτέρω στο 130,3% του ΑΕΠ το 2027 και να πέσει κάτω το όριο του 120% του ΑΕΠ το 2029.

Προηγουμένως και ειδικότερα από εφέτος, η Ελλάδα θα έχει επιτύχει μία αξιοσημείωτη θετική ανατροπή. Σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις το 2026 το δημόσιο χρέος της χώρας θα σταματήσει να είναι το υψηλότερο ως προς το ΑΕΠ στην ΕΕ, θέση την οποία θα πάρει η Ιταλία. Αυτό θα συμβεί μετά τη σημαντική εφετινή πτώση που αναμένεται για το δημόσιο χρέος της χώρας μας στο 136,8% του ΑΕΠ κάτω από  το αντίστοιχο της Ιταλίας που εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 138,6% του ΑΕΠ.

Μέρος της κυβερνητικής πολιτικής είναι μία ακόμη πρόωρη αποπληρωμή δημοσίου χρέους προς το τέλος του έτους. Στο βαθμό που οριστικοποιηθεί θα πρόκειται για αποπληρωμή μέρους του δανείου των 110 δισ ευρώ που είχε πάρει η Ελλάδα από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) στο πλαίσιο του δεύτερου μνημονίου. Σημειώνεται ότι με την πρόωρη αποπληρωμή των 6,9 δισ ευρώ του Ιουνίου η χώρα μας θα έχει καταφέρει να εξοφλήσει περίπου 28 δισ ευρώ από τα 52,3 δισ ευρώ του τελευταίου δανείου του πρώτου μνημονίου.

Με την κίνηση αυτή, εφέτος το καλοκαίρι εκτιμάται ότι θα επιτευχθεί ετήσια μείωση του χρέους κατά 2,5% το ΑΕΠ!

Η ισχυρή ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας στα επίπεδα του 2% και εφέτος παρά τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν τροφοδοτεί τη δυναμική των πρωτογενών πλεονασμάτων και την πρόωρης εξόφλησης του δημοσίου χρέους. Παράλληλα με την πολιτική περιστολής της φοροδιαφυγής είναι οι κρίσιμοι παράγοντες πίσω από την ισχυρή δημοσιονομική θέση της χώρας την οποία επισημαίνουν στις εκθέσεις όλοι οι ξένοι οίκοι αξιολόγησης.

Στόχος της οικονομικής πολιτικής είναι να επιτευχθεί περαιτέρω αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας εντός της επενδυτικής βαθμίδας. Έτσι θεωρείται κρίσιμος ο δεύτερος εφετινός γύρος των αξιολογήσεων απο τους ξένους οίκους που θα ξεκινήσει το φθινόπωρο. Συγκεκριμένα στις 4 Σεπτεμβρίου έχει προγραμματιστεί η ανακοίνωσή της αξιολόγησης της DBRS, στις 18 του ίδιου μήνα θα ακολουθήσουν η Moody’s και η Scope, στις 23 Οκτωβρίου θα έρθει η σειρά της Standard & Poor’s για να ολοκληρωθεί ο κύκλος στις 6 Νοεμβρίου με τον οίκο Fitch.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ 3,2 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμες οφειλές – Τεχνητή νοημοσύνη και ηλεκτρονικά μέσα στην μάχη

Η είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο, αποτελεί καίριο στόχο της ΑΑΔΕ για το τρέχον έτος, καθώς η Ανεξάρτητη Αρχή θεωρεί ότι μεταξύ όλων όσοι χρωστούν περιλαμβάνονται και εκείνοι που έχουν μεν την οικονομική δυνατότητα, αλλά «αμελούν» να φανούν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.

   Σύμφωνα με το Επιχειρησιακό Σχέδιο 2026, μεταξύ άλλων, η ΑΑΔΕ στοχεύει σε:

*Είσπραξη ποσού τουλάχιστον 3,2 δισ. ευρώ έναντι παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών των φορολογουμένων. Είσπραξη ποσού τουλάχιστον 1,5 δισ. ευρώ έναντι παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών στην κατηγορία του ΦΠΑ.

*Εισπράξεις της ΕΜΕΙΣ από μεγάλους οφειλέτες και στοχευμένες δράσεις, ύψους τουλάχιστον 850 εκατ. ευρώ.

*Εισπράξεις 28 εκατ. ευρώ έναντι των συνολικών ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την Τελωνειακή Διοίκηση. Σημειώνεται ότι, το 71% οφειλετών της Φορολογικής Διοίκησης και το 80% της Τελωνειακής Διοίκησης τελούν υπό αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.

* Επεξεργασία αιτήσεων αναδιάρθρωσης οφειλών Εξωδικαστικού Μηχανισμού ν.4469/2017 και ν.4738/2020 από την ΕΜΕΙΣ, σε ποσοστό τουλάχιστον 90%.

*Αξιολόγηση οφειλετών ληξιπρόθεσμων οφειλών σε περιοδική βάση.

*Έλεγχο και επαναξιολόγηση τουλάχιστον του 70% των υποθέσεων των μεγάλων οφειλετών για τα τελευταία πέντε χρόνια, εντός του έτους.

*Εισπραξιμότητα 35% επί των νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών των φορολογουμένων.

Για την αύξηση των εισπράξεων έναντι ληξιπρόθεσμων οφειλών, την εκκαθάριση του χαρτοφυλακίου και τη λήψη μέτρων για τον περιορισμό της αύξησης των νέων ληξιπρόθεσμων, χρησιμοποιούνται η σύγχρονη τεχνολογία και η  τεχνητή νοημοσύνη.

Η ΑΑΔΕ ενημερώνει τους φορολογούμενους (μέσω sms, email, push notifications) για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές τους, αλλά και για τη διατήρηση και εξόφληση των ρυθμίσεών τους. Ενώ, εφαρμόζει στην πράξη τη μεθοδολογία PARE (Payment capacity- Attitude- Recency- Event) για τη δημιουργία αναλυτικού προφίλ φορολογούμενου, με βάση την ικανότητα να αποπληρώσει τις οφειλές του (αναλύοντας τα στοιχεία των τραπεζικών του λογαριασμών, των εισοδημάτων και της περιουσίας του), την παρελθούσα συμπεριφορά του ως προς την αποπληρωμή των οφειλών, την παλαιότητα των οφειλών του, αλλά και σημαντικά οικονομικά γεγονότα που μπορεί να έχουν επηρεάσει σε κρίσιμο βαθμό τη συμπεριφορά ή την ικανότητα προς εκπλήρωση των υποχρεώσεών του.

Μέσω του Συστήματος Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης (ΒΙ) και Ανάλυσης Δεδομένων (Data Analytics), αναπτύσσονται προγνωστικά μοντέλα, με χρήση τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης, για τη βελτίωση της στόχευσης δράσεων είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών. Και επεκτείνεται η δυνατότητα επιβολής κατάσχεσης εις χείρας τρίτων με ηλεκτρονικά μέσα, ενώ συνεχίζεται η διασταύρωση των πληροφοριών από αλλοδαπές αρχές, μέσω της Διεθνούς Διοικητικής Συνεργασίας και την αποστολή στοχευμένων αιτήσεων αμοιβαίας συνδρομής στην είσπραξη.

Όμως, η επιχειρησιακή και η τεχνητή νοημοσύνη δεν περιορίζονται στις ληξιπρόθεσμες οφειλές, αλλά αξιοποιούνται και στους στοχευμένους ελέγχους και έρευνες, με την ανάλυση κινδύνου και επιλογή των υποθέσεων για έλεγχο. Επίσης, αξιοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη στην ανάλυση δεδομένων (big data) και στις ψηφιακές διασταυρώσεις.

Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, με τις νέες τεχνολογίες στην «φαρέτρα» της, οι φορολογικοί έλεγχοι και οι έρευνες θα επικεντρωθούν μεταξύ άλλων σε κλάδους και επιχειρήσεις με μεγάλο φορολογικό κενό, υψηλή παραβατικότητα και αποκλίσεις μεταξύ δηλωθέντων εισοδημάτων και δαπανών. Παράλληλα, οι Δυνάμεις Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών, αξιοποιώντας τα συστήματα, τα δεδομένα και τις διαθέσιμες πληροφορίες, θα συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στην αποκάλυψη κυκλωμάτων και μεγάλων υποθέσεων φοροδιαφυγής, λαθρεμπορίου και δασμοφοροδιαφυγής. Επίσης, θα ενισχύσουν την αντιμετώπιση της απάτης στον ΦΠΑ, την αποκάλυψη φαινομένων αδήλωτης εργασίας και παράνομων οικονομικών συναλλαγών, την ανάκτηση ενισχύσεων και επιδοτήσεων και την αντιμετώπιση σύνθετων περιπτώσεων οικονομικού εγκλήματος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αποδοχή από τους γονείς, κοινωνικότητα, και μείωση του χρόνου στις οθόνες, για τη διαχείριση του άγχους των εξετάσεων

Η σχολική χρονιά για τα Λύκεια έκλεισε χθες Παρασκευή και τα παιδιά εισέρχονται σε περίοδο εξετάσεων. Τη Δευτέρα, 18 Μαΐου ξεκινούν οι προαγωγικές εξετάσεις για την Α’ και Β’ Λυκείου και θα ακολουθήσουν οι Πανελλαδικές την Παρασκευή 29 Μαΐου. Οι εξετάσεις στα Γυμνάσια θα αρχίσουν στις 2 Ιουνίου, ενώ τα μαθήματα θα έχουν ολοκληρωθεί την Τετάρτη, 27 Μαΐου.

Οι προσδοκίες και η πίεση για επίδοση εντείνονται, γεγονός που συνοδεύεται συχνά από άγχος στα παιδιά. Πώς εκδηλώνεται το άγχος των εξετάσεων; Με τι συνδέεται; Πώς μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν τα παιδιά; To ΑΠΕ-ΜΠΕ απευθύνθηκε σχετικά στην Ελένη Κουτσοπούλου, ψυχολόγο – ψυχοθεραπεύτρια της Γραμμής 115 25 και του Συμβουλευτικού Κέντρου του Μαζί για το Παιδί.

Κάθε χρόνο αυξάνεται το ποσοστό των γονιών που καλούν στην γραμμή, αναφορικά με το πώς να διαχειριστούν το άγχος των παιδιών τους, είτε πρόκειται για παιδιά σχολικής ηλικίας (6 – 12 ετών) είτε για  παιδιά εφηβικής ηλικίας (12 – 18 ετών), αναφέρει η κ. Κουτσοπούλου. «Το άγχος άλλωστε είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού απέναντι σε πραγματικούς ή φανταστικούς κινδύνους. Για παράδειγμα για ένα παιδί οι εξετάσεις μπορεί να μοιάζουν κίνδυνος ή απειλή, παρότι δεν είναι», περιγράφει.

Από ποια ηλικία εκδηλώνεται το άγχος

Το άγχος επίδοσης δεν εμφανίζεται ξαφνικά στο λύκειο ούτε αφορά αποκλειστικά τη διαδικασία των Πανελλαδικών. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι ξεκινά να διαμορφώνεται ήδη από τα πρώτα σχολικά χρόνια, «όταν πλέον το παιδί αρχίζει να συγκρίνεται με τους άλλους και αντιλαμβάνεται ότι η αξία του συνδέεται και με την επίδοση στο σχολικό πλαίσιο και όχι μόνο. Στο δημοτικό, το άγχος σχετίζεται κυρίως με τους βαθμούς και με την επίδοση στις εξωσχολικές δραστηριότητες», τονίζει η κ. Κουτσοπούλου. «Έχουμε συνήθως την εικόνα ενός παιδιού που έχει την ανάγκη να τα κάνει “όλα σωστά” κάτι που συνήθως ενισχύεται και από το περιβάλλον τόσο το οικογενειακό (π.χ. υψηλές προσδοκίες γονέων) όσο και το σχολικό (π.χ. εισαγωγικές εξετάσεις σε πρότυπα). Έτσι, κάποιες φορές βλέπουμε παιδιά που εμφανίζουν από πολύ νωρίς ανησυχία μήπως δυσαρεστήσουν τους σημαντικούς τους άλλους και ως εκ τούτου δυσκολεύονται να χαρούν τη μαθησιακή διαδικασία».

Ένας επιβαρυντικός παράγοντας φαίνεται ότι είναι η αυξημένη χρήση οθόνης, η οποία «σχετίζεται, σύμφωνα με έρευνες, με περισσότερα κοινωνικο – συναισθηματικά προβλήματα, μεταξύ αυτών άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση και συναισθηματική δυσκολία. Παράλληλα όμως, παιδιά που ήδη βιώνουν άγχος ή δυσκολίες συχνά στρέφονται περισσότερο στις οθόνες ως τρόπο διαχείρισης», περιγράφει η κ. Κουτσοπούλου. Ο ΠΟΥ (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) μαζί με την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία, συστήνουν συγκεκριμένους χρόνους χρήσης της οθόνης, ανάλογα με την εκάστοτε ηλικιακή ομάδα, αλλά για πολλούς και διάφορους λόγους τα όρια αυτά δεν τηρούνται ή τουλάχιστον δεν επικοινωνούνται με ενδεδειγμένο τρόπο, προσθέτει.

Στόχος προφανώς δεν είναι να έχουμε παιδιά τα οποία δεν αγχώνονται ποτέ, ξεκαθαρίζει η κ. Κουτσοπούλου – αυτή είναι άλλη μία μη ρεαλιστική προσδοκία. «Στόχος είναι τα παιδιά να μεγαλώσουν έχοντας μάθει να ρυθμίζουν και να διαχειρίζονται το άγχος τους, να αντιλαμβάνονται ότι η προσωπική τους αξία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το αποτέλεσμα και να αναγνωρίζουν τα δυνατά τους στοιχεία», περιγράφει.

Σημαντική η διατήρηση της κοινωνικότητας

Οι γονείς θα πρέπει να υπενθυμίζουν στο παιδί (αλλά και να το πιστεύουν οι ίδιοι) ότι οι εξετάσεις είναι μία σημαντική διαδικασία όμως δεν θα καθορίσουν ολόκληρη την ζωή του, υπογραμμίζει η κ. Κουτσοπούλου. Επομένως, είναι σημαντικό να τις δει ως μία πρόκληση για το μέχρι πού μπορεί να φτάσει και όχι ως πρόβλημα. «Αν αποκτήσει αυτή την οπτική τότε αυτομάτως το άγχος σταματά να είναι τόσο δυσβάσταχτο και επομένως γίνεται πιο εύκολα διαχειρίσιμο», εξηγεί.

Ο εγκέφαλος για να λειτουργήσει καλά και να αποδώσει χρειάζεται ισορροπία που σημαίνει όχι διαρκή πίεση και απομόνωση, συνεχίζει η κ. Κουτσοπούλου.  Η ξεκούραση, η κίνηση, ο ύπνος, η επικοινωνία και η παρέα με αγαπημένους ανθρώπους ενισχύουν τόσο τη συγκέντρωση όσο και την ψυχική ανθεκτικότητα.

Μερικές πρακτικές συμβουλές για τους μαθητές είναι οι εξής:

  • οργάνωσε τον χρόνο σου με ρεαλιστικό πρόγραμμα και μικρούς επιτεύξιμους στόχους
  • κάνε διάλειμμα και μην αισθάνεσαι άσχημα γι’ αυτό
  • δες τους φίλους και μιλήστε για κάτι άλλο, υπάρχει και η ζωή σας εκτός των μαθημάτων
  • κάνε τις δραστηριότητες που αγαπάς
  • μην ταυτίζεσαι με τον βαθμό που βλέπεις στο χαρτί
  • μίλα για ό,τι σε απασχολεί σε αυτούς που αγαπάς και εμπιστεύεσαι
  • σύντομα αυτό που ζεις τώρα θα είναι μία ανάμνηση, θυμήσου πόσα άλλα πράγματα που σου φαίνονταν «βουνό» έχεις καταφέρει.

Οι γονείς να υπενθυμίζουν στα παιδιά ότι η αποδοχή και η αγάπη δεν εξαρτώνται από την επίδοση

 Παράλληλα, οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν καθοριστικά το παιδί να διαχειριστεί το άγχος «δημιουργώντας καταρχάς ένα ήρεμο και σταθερό περιβάλλον, να ακούν με προσοχή χωρίς άμεση κριτική ή συμβουλές, να αναγνωρίζουν το άγχος ως φυσιολογικό, να εστιάζουν στην προσπάθεια και όχι μόνο στο αποτέλεσμα, να ενθαρρύνουν την ισορροπία (διάβασμα – ξεκούραση) και να υπενθυμίζουν ότι η αποδοχή και η αγάπη δεν εξαρτώνται από την επίδοση», εξηγεί η κ. Κουτσοπούλου.

Η υπερβολική πίεση, οι συγκρίσεις με άλλα παιδιά, η συνεχής εστίαση στους βαθμούς καλό είναι να αποφεύγονται. Παράλληλα, οι γονείς δεν θα πρέπει να υποτιμούν τα συναισθήματα των παιδιών, ούτε να τους δίνουν πολλές συμβολές, όταν αυτά είναι αγχωμένα, λέει η κ. Κουτσοπούλου.

Οι γονείς μπορούν να αντιληφθούν ότι χρειάζεται να αναζητηθεί βοήθεια, όταν το άγχος είναι έντονο και επιμένει, επηρεάζει τον ύπνο, τη διάθεση ή τη λειτουργικότητα του παιδιού ή το οδηγεί σε αποφυγή ή έντονη απόσυρση.

Το άγχος εκδηλώνεται με «σφίξιμο στο στομάχι ή στο στήθος, πονοκέφαλο, ταχυκαρδία, γρήγορη αναπνοή, διαταραχές ύπνου ή όρεξης, έντονη ανησυχία, αρνητικές σκέψεις (“δεν θα τα καταφέρω”), δυσκολία συγκέντρωσης, καταστροφολογικά σενάρια, εκνευρισμό, απόσυρση, αναβλητικότητα ή αντίθετα υπερβολική μελέτη χωρίς ξεκούραση», αναφέρει η κ. Κουτσοπούλου

Έφηβοι κατόπιν συγκατάθεσης των γονέων και γονείς μπορούν να απευθυνθούν στη γραμμή υποστήριξης 11525 του Μαζί για το Παιδί που παρέχει δωρεάν συμβουλευτική. Η γραμμή λειτουργεί Δευτέρα έως Παρασκευή 09:00-19:00.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κυριάκος Μητσοτάκης: Προχωράμε όλοι μαζί στην ισχυρή Ελλάδα του 2030

«Αυτή η ανεπανάληπτη υποδοχή σας αποτελεί το πιο ηχηρό μήνυμα ότι είμαστε αποφασισμένοι να πάμε μαζί για την Ελλάδα του 2030. Η καλύτερη απάντηση σε όσους μας θέλουν δήθεν πληγωμένους. Η πιο τρανή απόδειξη αυτής της παράταξης που γεννήθηκε από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή για να υπηρετεί την πατρίδα. Κατακτώντας πολλές νίκες που τις οφείλουμε σε εσάς. Όσα είδαμε μαζί στα πρόσωπα των νεοδημοκρατών στο βίντεο που προηγήθηκε», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις πρώτες του κουβέντες στο συνέδριο της ΝΔ. 

«Είμαι πάντα δίπλα σας στην πρώτη γραμμή. Εσείς μου δίνετε δύναμη να συνεχίσουμε τον δύσκολο αγώνα. Στο δρόμο προς τις επόμενες εκλογές συναντιόμαστε για να απαντήσουμε σε ένα κομβικό ερώτημα. Γιατί διεκδικούμε μια 3η τετραετία. Πρέπει να θυμηθούμε πρώτα που ήμασταν, που είμαστε, που πάμε. Να θυμηθούμε τις επιτυχίες μας, να αναγνωρίσουμε τα λάθη μας», συνέχισε ο πρωθυπουργός.

Ο κ. Μητσοτάκης θυμήθηκε τη συμφωνία αλήθειας για την οποία είχε μιλήσει, για λιγότερους φόρους, μεγαλύτερους μισθούς, για μια Ελλάδα στην καρδιά της Ευρώπης, με ισχυρή άμυνα και σύνορα απόρθητα.

«Να θυμηθούμε ποιες ήταν οι εικόνες 10 χρόνια πριν. Στους δρόμους ατελείωτα λουκέτα. Πολίτες έψαχναν απεγνωσμένα για δουλειά. Νέοι ξενιτεύονταν. Σε ένα τόπο τυλιγμένο στο γκρίζο σύννεφο της διεθνούς περιφρόνησης. Τότε, τόνιζα από το βήμα του συνεδρίου πως η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι ο αδύναμος κρίκος της Ευρώπης. Έλεγα το 2016 ότι μας αξίζει μια θέση στον πυρήνα της Ευρώπης. Της αξίζει της πατρίδας μας να γίνει τόπος προσέλκυσης και όχι απώθησης των νέων της. Τότε μπορεί να έβλεπα στα βλέμματά σας μια σχετική καχυποψία. Σε αυτό το στοίχημα απαντήσαμε με τα λόγια του Τ.Φ. Κένεντι. Το επιλέγω όχι γιατί είναι εύκολο αλλά ακριβώς γιατί είναι δύσκολο», συμπλήρωσε ο κ. Μητσοτάκης.

«Η Ελλάδα της πτώχευσης είναι, τώρα, στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης στην Ευρώπη. Ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα, ο υπουργός των οικονομικών της ηγείται του Eurogroup, η ανεργία έπεσε από το 18% στο 8%, καταργήθηκαν 83 φόροι, ο κατώτατος μισθός θα φτάσει και θα ξεπεράσει τα 950 ευρώ το 2027, ο μέσος είναι ήδη στα 1500 ευρώ και στις αποδοχές όλων επέστρεψαν οι ετήσιες και μόνιμες αυξήσεις. Η μεσαία τάξη έχει πολύ χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές. Όλα αυτά καθώς μειώνεται το δημόσιο χρέος», τόνισε ο πρωθυπουργός.

«Αυτός είναι και ο λόγος που θυμάμαι και σε ένα βαθμό θυμώνω όταν βλέπω την ακρίβεια να ροκανίζει το εισόδημα. Είναι το πρώτο πρόβλημα. Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν και δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Η μόνη αποτελεσματική λύση είναι οι μειώσεις των φόρων και οι μόνιμες αυξήσεις των αποδοχών. Θα παραμείνουν σταθερές ακόμα και όταν ο πληθωρισμός υποχωρεί», υπογράμμισε ο κ. Μητσοτάκης.

Διανύουμε τετραετία μεγάλων θεσμικών τομών

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε αναλυτικά στην ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων και δήλωσε πως αισθάνθηκε περήφανος που άκουσε τον Κύπριο Πρόεδρο να ευχαριστεί την Ελλάδα που έστειλε δύο φρεγάτες και μαχητικά στην Κύπρο.

Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι «μαζί με την Ελλάδα αλλάξαμε και το κόμμα μας» και «διπλασιάσαμε τις δυνάμεις μας νικώντας σε όλες τις αναμετρήσεις».

«Αυτή ήταν η δική σας ανταπόκριση σε έναν φιλόδοξο στόχο που επίσης είχα θέσει. Έλεγα το 2016 ότι δεν διεκδικούμε απλά μια εκλογική νίκη αλλά την πολιτική κυριαρχία. Χάρη σε όλους εσάς έγινε. Κερδίσαμε την αποδοχή των πολλών, φέραμε κοντά μας συμπολίτες μας που δεν μας είχαν ξαναψηφίσει. Καταφέραμε να μετατρέψουμε το κόμμα σε ρεύμα προόδου και αντίστασης στον λαϊκισμό. Μακριά από ταμπέλες και πάντα χωρίς αλαζονεία και έπαρση. Ακούμε, συζητούμε, νιώθουμε και αντιδρούμε, ενώνουμε και πάντα προσπαθούμε. Αναγνωρίζουμε τις νίκες μας και όταν δεν τα καταφέρνουμε σας κοιτάμε στα μάτια και σας υποσχόμαστε ότι θα γινόμαστε διαρκώς καλύτεροι», τόνισε ο πρωθυπουργός.

Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι μεσολάβησαν πρωτόγνωρες κρίσεις. «’Αλλαξε ο κόσμος μέσα από συνεχείς ανατροπές που κάνουν το μέλλον ρευστό. Στις μέρες μας αναβαθμίζεται ο ρόλος της ενέργειας. Οι θάλασσες μετατρέπονται σε πεδίο γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Οι πόλεμοι φέρνουν ακρίβεια. Είναι μια αλυσίδα αβεβαιότητας που αναδεικνύει τη σταθερότητα σε πρώτη αναγκαιότητα για κάθε κράτος», επισήμανε ο πρωθυπουργός.

Ανέφερε ότι όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που η τεχνολογία καλπάζει με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη σημειώνοντας πως το μόνο κόμμα που έχει σχετική στρατηγική είναι η ΝΔ.

«Μέσα σε μια 10ετία η Ελλάδα έκανε μεγάλα βήματα μπροστά. Ακολουθήσαμε κυβερνητικό έργο με κύκλο προτεραιοτήτων», ανέφερε και υπενθύμισε τι έγινε κατά την πρώτη τετραετία με πρώτο την επανάσταση του gov.gr.

Η δεύτερη τετραετία, είπε, στρέφεται κυρίως στην κοινωνία και ανέφερε συγκεκριμένα παραδείγματα όπως μεταξύ άλλων η αναβάθμιση των πανεπιστημίων, ο εκσυγχρονισμός των νοσοκομείων και τα μεγάλα έργα.

«Η Ελλάδα μετατρέπεται επιτέλους σε διεθνή ενεργειακό κόμβο. Με αυτή την κυβέρνηση θα ξαναγίνουν μετά από 40 και χρόνια γεωτρήσεις. Τις πρώτες τις έκανε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, θα έχω την τιμή να είμαι ο πρωθυπουργός που θα ξαναβάλει ερευνητικό γεωτρύπανο», σημείωσε.

Ο πρωθυπουργός είπε ότι διανύουμε τετραετία μεγάλων θεσμικών τομών και μίλησε για την επιστολική ψήφο των αποδήμων, για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, για την αξιολόγηση των υπηρεσιών του δημοσίου από τους πολίτες τονίζοντας πως είναι πραγματικότητα.

«Φτάνουμε στο σημείο που γεφυρώνει τους δύο πρώτους κύκλους με αυτόν που οδηγείς στην Ελλάδα του 2030», συνέχισε ο κ. Μητσοτάκης.

«Το σύνθημα ‘το είπαμε , το κάναμε’ είναι κάτι παραπάνω από 4 λέξεις. Είναι διαβατήριο αξιοπιστίας για όσα σχεδιάζουμε να κάνουμε αύριο. Χρήσιμο να κρατάμε στο μυαλό μας όλα τα γενναία μέτρα που αυτή η παράταξη προώθησε. Έχω στα χέρια μου αυτό το πρόγραμμα του 2023. Αξίζει να το ξαναδιαβάσετε και θα φροντίσουμε να σας δώσουμε όλο το σχετικό υλικό. Θα διαπιστώσετε ότι μείναμε πιστοί στις δεσμεύσεις μας και με το παραπάνω. Υπογράψαμε το 2023 ένα συμβόλαιο αποτελεσματικότητας με τους Έλληνες», ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης.

Στη συνέχεια υπενθύμισε την αύξηση του κατώτατου μισθού, τη μείωση της ανεργίας, τη μεταρρύθμιση της ψηφιακής κάρτας, την επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων, τις αυξήσεις στο δημόσιο – μεγαλύτερες στα σώματα ασφαλείας, στους υγειονομικούς, στους συνταξιούχους – το ρόλο της παιδείας με την Ελλάδα να αναγνωρίζεται χώρα πρωτοπόρος στην ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης, τους μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών, την ανακαίνιση 430 σχολείων με το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», το διεθνές απολυτήριο, την αναβάθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης, την κατάργηση του ασύλου της ανομίας στα πανεπιστήμια.

Η ΝΔ είναι ένα βαθιά κοινωνικό και λαϊκό κόμμα – Απέναντι μας έχουμε ένα πολύχρωμο μέτωπο που λέει όχι σε όλα , ναι στο τίποτα

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο συνέδριο της ΝΔ αναφέρθηκε στη λειτουργία των πρώτων παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα και στις αναφορές που υπήρχαν στο πρόγραμμα του 2023 για την υγεία. Είπε ότι στην υγεία συντελείται μεγάλη αλλαγή και πως όλη η ευγνωμοσύνη κατευθύνεται στους εργαζόμενους στον χώρο της υγείας.

Ο κ. Μητσοτάκης μίλησε επίσης για την αναβάθμιση των κέντρων υγείας και των τμημάτων επειγόντων περιστατικών, για τις μικρότερες αναμονές στα επείγοντα και στα χειρουργεία με το βραχιολάκι, για τον ψηφιακό φάκελο, την άυλη συνταγογράφηση και τα ραντεβού μέσω του myhealth, για τον προσωπικό βοηθό για τα ΑμεΑ, για τους δωρεάν προσυμπτωματικούς ελέγχους.

«Όλα αυτά συνθέτουν το κοινωνικό πρόσωπο της πολιτικής της ΝΔ. Είμαστε βαθιά κοινωνικό και λαϊκό κόμμα. Είμαι υπερήφανος που αυτή η παράταξη υλοποιεί κοινωνική πολιτική που κοιτάει τους γονείς και κάνουμε κάτι για την επιρροή των κοινωνικών δικτύων στις νέες ηλικίες. Στο πρόγραμμα μας ήταν δέσμευση ότι θα μειώσουμε τους θανάτους από τα τροχαία. Μιλήσαμε σε αυτό το πρόγραμμα για τη διαρκή στήριξη της πολιτικής προστασίας και πόσο χρήσιμο είναι το 112. Μιλήσαμε για τη συνεχή αναβάθμιση του gov.gr, τη διασύνδεση της Κρήτης με την ηπειρωτική Ελλάδα, την επέκταση των ΑΠΕ, για τα νέα «πράσινα» αστικά λεωφορεία, για τις κάμερες στους δρόμους και τα γήπεδα», τόνισε ο πρωθυπουργός.

«Θέλω να σας ζητήσω αυτόν τον δημιουργικό απολογισμό να μην τον ξεχνάμε στην επαφή μας με τους πολίτες. Τιμήσαμε το συμβόλαιο που υπογράψαμε με τις Ελληνίδες και τους Έλληνες. Αυτά που θα σας πούμε για το 2030, θα τα κάνουμε και αυτά. Αυτό αντιπαρατίθεται στην αφωνία ή στην απαράδεκτη στάση της αντιπολίτευσης. Και το 2019 και το 2023 επιλέξαμε αντίπαλο τα προβλήματα της κοινωνίας. Έχουμε απέναντι μας ένα πολύχρωμο μέτωπο που λέει όχι σε όλα , ναι στο τίποτα. Θυμάμαι που κάποιοι μας έλεγαν ότι η θάλασσα δεν έχει σύνορα και να κοπεί η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για το φράχτη στον Έβρο. Κοντά τους συνασπίζονται και άλλοι. Ακουσα έναν αρχηγό να μας κατηγορεί για τα πλεονάσματα, συγκρίνοντάς τα με εκείνα του ΣΥΡΙΖΑ. Τα σημερινά τα έφερε η ανάπτυξη ενώ άλλης εποχής ήταν πράγματι ματωμένα», τόνισε ο πρωθυπουργός.

«Είναι αυτοί που το μόνο που κατάλαβαν από το παρελθόν τους είναι ότι έπρεπε να κλείσουν νωρίτερα οι τράπεζες», συνέχισε ενώ σε άλλο σημείο τόνισε πως η Ελλάδα δεν θα γυρίσει ξανά ποτέ σε επιτήρηση.

«Είναι δικαίωμα οποιουδήποτε πολιτικού να είναι εμπαθής ή μονίμως θυμωμένος. Όχι όμως αδιάβαστος», πρόσθεσε και υπογράμμισε πως «εμείς το χρέος το εξαφανίζουμε , το μειώνουμε καθημερινά».

«Η απέναντι όχθη αδυνατεί να αντιπαρατεθεί στις δικές μας πολιτικές προτείνοντας έστω κάποια εναλλακτική λύση. Γι’ αυτό οι δυνάμεις τους συσπειρώνονται με βάση το ψέμα και με βάση την τοξικότητα», υπογράμμισε. «Από τώρα μέχρι τις εκλογές αυτές οι επιθέσεις θα ενταθούν. Δεν απορώ γιατί ξέρω ότι σε όποιον λείπουν τα επιχειρήματα περισσεύει το θράσος, η εμπάθεια, το μίσος», πρόσθεσε.

Μόνο η ΝΔ ξέρει και μπορεί να κρατήσει με σιγουριά το τιμόνι του εθνικού κράτους, να συγκρουστεί με αδυναμίες, να χαράξει ασφαλή πορεία σε αχαρτογράφητα νερά

«Η μάχη θα είναι σκληρή με όλους που με αναίδεια μιλάνε για “θεριστές” όταν οι ίδιοι δεν προσέφεραν ποτέ έναν καρπό. Τους αφήνουμε στη δύση τους και ξεκινάμε για την καινούργια ελπιδοφόρα ανατολή της πατρίδας. Χωρίς να λέμε ότι όλα έγιναν σωστά. Υπάρχουν ακόμη αστοχίες και λάθη που πρέπει να διορθωθούν», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν έχουμε προβλήματα, αλλά ποιος μπορεί να τα αντιμετωπίσει. Μόνο η ΝΔ ξέρει και μπορεί να κρατήσει με σιγουριά το τιμόνι του εθνικού κράτους, να συγκρουστεί με αδυναμίες, να χαράξει ασφαλή πορεία σε αχαρτογράφητα νερά», υπογράμμισε.

Ο πρωθυπουργός είπε ότι «είμαστε η ιστορική παράταξη του Κωνσταντίνου Καραμανλή που μας δίδαξε να ενσωματώνουμε κάθε νέα ιδέα».

«Η ΝΔ είναι το κόμμα που καλείται και πάλι να γίνει ο φορέας που το 2019 ένωσε τους Έλληνες και το 2023 τους συσπείρωσε ξανά για μια δημιουργική συνέχεια», ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης.

Ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι η επόμενη πενταετία δεν προβλέπεται εύκολη. «Τώρα κρίνεται αν η Ελλάδα θα έχει τη δική της θέση στις εξελίξεις ή θα ξαναγίνει ουραγός. Κανείς σήμερα δεν έχει αύριο αν δεν αυξήσει την παραγωγικότητά του. Η επόμενη τετραετία της ΝΔ πρέπει να είναι η τετραετία της πραγματικής ανάτασης του πρωτογενούς τομέα», υπογράμμισε.

«Πάνω από όλα η μεγαλύτερη πρόκληση, αν δεν προετοιμαστούμε για την πρωτοφανή επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης», συμπλήρωσε.

«Για τίποτα από όλα αυτά δεν μπορούμε να έχουμε ουσιαστική αντιπαράθεση με την αντιπολίτευση. Σε όποιον ρωτά γιατί να μας ξαναψηφίσει του απαντώ: Γιατί κρατήσαμε την Ελλάδα στα δύσκολα κα αποδείξαμε ότι μπορούμε να παίρνουμε δύσκολες αποφάσεις. Γιατί μείναμε συνεπείς σε όσα είπαμε ότι θα κάνουμε. Μια τρίτη τετραετία σημαίνει ότι δεν θα ρισκάρουμε να γυρίσουμε τρεις τετραετίες πίσω. Η ΝΔ προηγείται του δεύτερου κόμματος με διπλάσιο ποσοστό», επισήμανε ο πρωθυπουργός.

«Πρέπει η ΝΔ να έχει τρίτη τετραετία γιατί τον Ιούλιο του 2027 η Ελλάδα αναλαμβάνει την προεδρία της ΕΕ σε μια κρίσιμη συγκυρία που θα πρέπει να κατανείμει τα νέα κονδύλια της Αγροτικής Πολιτικής και να υψώσει ενιαία αναχώματα στις συνέπειες της κρίσης. Ποια είναι η πολιτική δύναμη που πέτυχε να φέρει τα 36 δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης, ποια πολιτική δύναμη καθιέρωσε τα εθνικά μας σύνορα ως ευρωπαϊκά;», πρόσθεσε, μεταξύ άλλων.

«Αν το τριψήφιο τηλέφωνο χτυπήσει στις 3 το πρωί ποιος θα το σηκώσει και τι θα πει σε έναν κόσμο αστάθειας και αβεβαιότητας. Το δίλημμα δεν είναι Μητσοτάκης ή χάος. Είναι Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης ή Τσίπρας ή οποιοσδήποτε άλλος. Δεν αναμετρόμαστε με το κενό», ανέφερε.

Προχωράμε όλοι μαζί στην ισχυρή Ελλάδα του 2030 – Αλλαγή δεν είναι να γυρίσουμε πίσω αλλά να απαλλαγούμε από όσα κρατούν τον τόπο πίσω

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο συνέδριο της ΝΔ είπε πως το πρόγραμμα της επόμενης κυβερνητικής θητείας συνοψίζεται σε ένα τρίγωνο:

Η βάση του τριγώνου η οικονομία και συνέχιση των μεγάλων μεταρρυθμίσεων. Στην άλλη πλευρά, ανέφερε, είναι η συνέχιση της υπεύθυνης εξωτερικής πολιτικής και άμυνας που κρατούν ελεύθερα, ειρηνικά και γαλάζια τα νερά του Αιγαίου, προωθώντας τα εθνικά δίκαια.

Στην τρίτη πλευρά, είπε, είναι η θεσμική αναγέννηση της δημόσιας ζωής με αιχμή τη Συνταγματική Αναθεώρηση.

«Έχουμε προτείνει αλλαγές σε τουλάχιστον 30 άρθρα. Χρειαζόμαστε κόφτη δαπανών ώστε η χώρα να μη κινδυνεύσει ποτέ ξανά από χρεοκοπία. Επιστολική ψήφο και εντός Ελλάδος. Καθιέρωση μοναδικής 6ετούς θητείας Προέδρου της Δημοκρατίας, επιλογή ηγεσίας της δικαιοσύνης όχι από την κυβέρνηση, αλλαγή του άρθρου 86, περιορισμό του ρόλου της βουλής στη διερεύνηση τυχόν ευθυνών υπουργών, να μπορούν να ιδρύονται μη κρατικά πανεπιστήμια. Το ΠΑΣΟΚ λέει θα καταθέσει τις δικές του προτάσεις. Κάποιες τέμνονται με τις δικές μας. Όταν ερωτήθηκαν αν θα ψηφίσουν τα άρθρα που συμφωνούν, η απάντηση είναι όχι. Αυτή δυστυχώς είναι η βουλή με την οποία πρέπει να δουλέψουμε σήμερα», πρόσθεσε.

«Αλλαγή δεν είναι να γυρίσουμε πίσω αλλά να απαλλαγούμε από όσα κρατούν τον τόπο πίσω. Είμαστε εγγυητές της σταθερότητας, της σιγουριάς. Είμαστε και κίνημα ανατροπής κάθε εμποδίου. Σε αυτό το σημείο θέλω να απευθυνθώ σε κάθε νεοδημοκράτισσα και νεοδημοκράτη. Εσείς ξέρετε καλύτερα τι σημαίνει αγάπη για την παράταξη και ευθύνη για τη χώρα. Ιδιαίτερα σε όσους έχουν απομακρυνθεί , τώρα είναι η ώρα της συστράτευσης, τώρα να βαδίσουμε μαζί στην κοινή μας πορεία. Στρέφομαι και στους πολίτες που συναντήσαμε από το 2015 , στον αγώνα να μείνει η Ελλάδα στην Ευρώπη. Δεν έχω την απαίτηση να μη θυμώνουν. Ούτε να μας δώσουν λευκή επιταγή. Τους καλώ να σταθούν πάνω από πρόσωπα και επιμέρους συμπεριφορές», ανέφερε.

«Ισχυρή κυβέρνηση δεν θα πει ανεξέλεγκτη εξουσία. Η εντολή που θα ζητήσει η ΝΔ αύριο από τις Ελληνίδες και τους Έλληνες δεν θα είναι μία εντολή επανάπαυσης ή επανάληψης λαθών αλλά εντολή αλλαγών και σκληρής δουλειάς», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.

Ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι ποτέ άλλοτε η χώρα δεν είχε τόσο ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, τόσο στρατηγικές συμμαχίες, 12 μίλια στο Ιόνιο. «Αυτός είναι και ο λόγος που επιλέγουμε το 2030 ως σημαντικό ορόσημο. Είναι η χρονιά που θα μας οδηγήσει στην 4η δεκαετία του 21ου αιώνα. Σηματοδοτεί το έτος που θα γιορτάσουμε τα 200 χρόνια από την επίσημη ίδρυση του νεοελληνικού κράτους. Μια νέα Ελλάδα σε έναν νέο κόσμο. Θα ήταν κρίσιμο να αντλήσουμε δύναμη από την ιστορία μας», πρόσθεσε και υπενθύμισε όσα είχε πει ο Ελευθέριος Βενιζέλος το 1930 στα 100 χρόνια από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους.

«Τώρα η πατρίδα μας καλεί και πάλι σε μια νέα εθνική αποστολή με πρώτο σταθμό τις εκλογές του 2027 και το κόμμα σε κεντρικό ρόλο να βρεθεί παντού. Σε αυτή τη μάχη δεν περισσεύει κανείς και κανείς δεν δικαιούται να απέχει. Μην περιμένετε την προεκλογική περίοδο. Ξεκινάμε από σήμερα και συναντάμε ξανά το πρώτο ρεύμα ανάτασης του 2019 και το δεύτερο κύμα δημιουργίας του 2023», τόνισε ο πρωθυπουργός.

«Προχωράμε όλοι μαζί στην ισχυρή Ελλάδα του 2030», υπογράμμισε κλείνοντας την ομιλία του.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι καλές πράξεις επιστρέφουν πρώτα σε εμάς – Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Συνήθως πιστεύουμε ότι όταν προσφέρουμε κάτι, ο αποδέκτης είναι αυτός που κερδίζει περισσότερο. Το παιδί που βοηθήσαμε, ο φίλος που στηρίξαμε, ο άνθρωπος που ένιωσε ότι κάποιος τον σκέφτηκε. Και ναι, φυσικά υπάρχει χαρά σε αυτό. Αλλά αν το παρατηρήσεις πιο προσεκτικά, κάτι συμβαίνει και σε εσένα την ίδια στιγμή. Κάτι μικρό ίσως, αλλά βαθιά ανθρώπινο. Σαν να ανοίγει για λίγο μέσα σου ένας χώρος που είχε στενέψει από τη βιασύνη, την πίεση, την καθημερινότητα.

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Οι περισσότερες πράξεις προσφοράς δεν είναι μεγάλες. Δεν χρειάζονται ηρωισμούς. Είναι μικρές στιγμές που περνούν σχεδόν απαρατήρητες. Να βοηθήσεις ένα παιδί που δυσκολεύεται. Να καθίσεις λίγο παραπάνω με έναν άνθρωπο που έχει ανάγκη να μιλήσει. Να πάρεις ένα τηλέφωνο χωρίς ιδιαίτερο λόγο, απλώς για να δείξεις ότι θυμήθηκες κάποιον. Και όμως, αυτές οι μικρές κινήσεις έχουν μια ιδιαίτερη δύναμη.

Γιατί την ώρα που προσφέρεις, συμβαίνει κάτι παράξενο. Βγαίνεις για λίγο από τον στενό κύκλο του εαυτού σου. Από τις σκέψεις, τα άγχη, τις δυσκολίες που σε βαραίνουν καθημερινά. Και εκεί, μέσα σε μια απλή ανθρώπινη επαφή, αισθάνεσαι ξανά συνδεδεμένος. Με τον άλλον. Αλλά και με ένα πιο ζωντανό κομμάτι του εαυτού σου.

Υπάρχει μια μορφή πληρότητας που δεν έρχεται από το να παίρνεις, αλλά από το να συμμετέχεις στη χαρά ή στην ανακούφιση κάποιου άλλου. Ένα χαμόγελο, ένα βλέμμα ευγνωμοσύνης, μια αίσθηση ότι «ήμουν εκεί» για κάποιον. Αυτά δεν αλλάζουν τον κόσμο θεαματικά… αλλά αλλάζουν κάτι μέσα σου. Σε κάνουν να νιώθεις ότι η παρουσία σου έχει νόημα.

Και ίσως αυτό να το έχουμε περισσότερο ανάγκη απ’ όσο νομίζουμε. Σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι συχνά απομονώνονται, κουράζονται, απορροφώνται από τις υποχρεώσεις τους, η προσφορά λειτουργεί σαν μια μικρή υπενθύμιση ότι δεν είμαστε μόνοι. Ότι υπάρχουμε και μέσα από τη σχέση με τους άλλους.

Το ενδιαφέρον είναι ότι οι καλές πράξεις δεν χρειάζεται να είναι τέλειες για να έχουν αξία. Δεν χρειάζεται να λύσεις τη ζωή κάποιου. Αρκεί καμιά φορά να σταθείς λίγο δίπλα του. Να τον δεις, να του δώσεις λίγο χρόνο, λίγη προσοχή, λίγη φροντίδα. Αυτά τα «λίγα» είναι που συχνά λείπουν περισσότερο.

Και μέσα σε αυτή τη διαδικασία, συμβαίνει κάτι ακόμα: Ο άνθρωπος μαλακώνει. Γίνεται πιο ανοιχτός, πιο ανθρώπινος, λιγότερο κλεισμένος στον εαυτό του. Η προσφορά δεν συνδέει μόνο αυτόν που δίνει με αυτόν που λαμβάνει. Δημιουργεί ένα αίσθημα κοινότητας, μια αίσθηση ότι οι άνθρωποι μπορούν ακόμα να αγγίξουν ο ένας τη ζωή του άλλου με έναν ουσιαστικό τρόπο.

Βέβαια, υπάρχει και μια λεπτή διαφορά εδώ. Η αληθινή προσφορά δεν γίνεται για επιβεβαίωση. Δεν είναι ένας τρόπος να νιώσεις «καλύτερος». Γίνεται επειδή κάτι μέσα σου ανταποκρίνεται στον άλλον ανθρώπινα, αυθόρμητα. Και ίσως ακριβώς γι’ αυτό η χαρά που επιστρέφει είναι τόσο αληθινή. Καμιά φορά αρκεί κάτι πολύ απλό.

Μια παρουσία.
Μια βοήθεια.
Ένα ενδιαφέρον που δεν είναι τυπικό.

Και ξαφνικά, μέσα σε μια δύσκολη μέρα, κάτι φωτίζεται. Όχι μόνο για τον άλλον, αλλά και για εσένα… Ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο όμορφο κομμάτι της προσφοράς. Ότι τη στιγμή που βοηθάς κάποιον να νιώσει λίγο καλύτερα,
κάτι θεραπεύεται και μέσα σου. Σαν να θυμάσαι ξανά ότι η ζωή δεν γίνεται πιο υποφερτή μόνο όταν παίρνουμε, αλλά και όταν μοιραζόμαστε.

Γράφει ο Ψυχολόγος-Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας

Υγεία: Καμία σαφής σύνδεση μεταξύ της χρήσης αντικαταθλιπτικών κατά την εγκυμοσύνη και του αυτισμού στα παιδιά

Δεν υπάρχει αιτιώδης σχέση μεταξύ της χρήσης αντικαταθλιπτικών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του αυξημένου κινδύνου νευροαναπτυξιακών διαταραχών στα παιδιά, όπως ο αυτισμός και η διαταραχή ελλειματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), όπως προκύπτει από μια μετα-ανάλυση προηγούμενων μελετών, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet Psychiatry».

Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 37 μελέτες, στις οποίες διερευνήθηκαν περισσότερες από 600.000 έγκυες που λάμβαναν αντικαταθλιπτικά και σχεδόν 25 εκατομμύρια εγκυμοσύνες, χωρίς χρήση αντικαταθλιπτικών.

Πριν από τη συνεκτίμηση και άλλων επιβαρυντικών παραγόντων, η ανάλυση εντόπισε συσχέτιση ανάμεσα στη χρήση αντικαταθλιπτικών κατά την εγκυμοσύνη και στον αυτισμό ή τη ΔΕΠΥ στα παιδιά. Ωστόσο, το ποσοστό μειώθηκε σημαντικά σε αναλύσεις που συμπεριλάμβαναν και άλλους παράγοντες. Επιπλέον, η ίδια συσχέτιση παρατηρήθηκε και σε περιπτώσεις όπου οι μητέρες λάμβαναν αντικαταθλιπτικά πριν από τη σύλληψη, καθώς και σε πατέρες που λάμβαναν αντικαταθλιπτικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της συντρόφου τους. Συνολικά, τα παραπάνω υποδηλώνουν ότι δεν είναι τα ίδια τα αντικαταθλιπτικά που προκαλούν αυξημένο κίνδυνο για αυτισμό και ΔΕΠΥ, αλλά είναι πιο πιθανό να οφείλεται σε άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της γενετικής προδιάθεσης για παθήσεις, όπως ο αυτισμός, η ΔΕΠΥ και οι ψυχικές παθήσεις.

Στις μελέτες που περιορίζονταν σε μητέρες με ψυχικές διαταραχές, διαπιστώθηκε ότι όλα τα αντικαταθλιπτικά της κατηγορίας SSRIs (εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης) δεν συσχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο. Μόνο τα φάρμακα αμιτριπτυλίνη και νορτριπτυλίνη παρέμειναν συνδεδεμένα με αυξημένο κίνδυνο ΔΕΠΥ και αυτισμού. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα συγκεκριμένα φάρμακα χρησιμοποιούνται συνήθως ως δεύτερη ή τρίτη επιλογή θεραπείας για την κατάθλιψη και συχνά χορηγούνται σε περιπτώσεις ανθεκτικής κατάθλιψης. Αυτό σημαίνει ότι οι γυναίκες που τα λαμβάνουν μπορεί να αντιμετωπίζουν πιο σοβαρές, χρόνιες ή σύνθετες ψυχικές διαταραχές από εκείνες που λαμβάνουν περισσότερο κοινά αντικαταθλιπτικά, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάζει τη συσχέτιση μεταξύ φαρμάκων και αυξημένου κινδύνου νευροαναπτυξιακών διαταραχών. Διευκρινίζεται, επιπλέον, ότι η μελέτη δεν βρήκε διαφορά στον κίνδυνο από υψηλές και χαμηλές δόσεις αντικαταθλιπτικών.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι για τις εγκύους με μέτρια έως σοβαρή κατάθλιψη, οι γιατροί και οι ασθενείς πρέπει να σταθμίζουν προσεκτικά τα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους της συνέχισης της αντικαταθλιπτικής αγωγής, σε σύγκριση με τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει μια υποτροπή της κατάθλιψης. Τονίζουν επίσης ότι η υποστήριξη της καλής ψυχικής υγείας και των δύο γονέων είναι σημαντική για τη νευροανάπτυξη του παιδιού.

Στους περιορισμούς της μελέτης, οι ερευνητές αναφέρουν την έλλειψη δεδομένων στις έρευνες για σημαντικούς παράγοντες, όπως η κοινωνικοοικονομική κατάσταση, οι παράγοντες κινδύνου σχετικά με τον τρόπο ζωής και το χαμηλό βάρος γέννησης. Επιπλέον, υπήρχε μόνο ένας μικρός αριθμός μελετών που εξέταζαν τη χρήση αντικαταθλιπτικών σε συγκεκριμένα τρίμηνα της εγκυμοσύνης ή τις ακριβείς δόσεις και τις μεταβολές τους, γεγονός που δυσκολεύει την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

https://www.thelancet.com/journals/lanpsy/article/PIIS2215-0366(26)00089-1/fulltext

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Επιστήμη- Παλαιοανθρωπολογία: Δόντι Νεάντερταλ τεκμηριώνει την παλαιότερη οδοντιατρική θεραπεία στον κόσμο

Οι Νεάντερταλ είχαν την τεχνογνωσία να εντοπίζουν μια βλάβη στα δόντια και τις δεξιότητες για να αφαιρούν τη ζημιά, σύμφωνα με μελέτη του Μουσείου Ανθρωπολογίας και Εθνογραφίας του Μεγάλου Πέτρου (Kunstkamera) στην Αγία Πετρούπολη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ανοιχτής πρόσβασης «PLOS One».

Αρχαιολογικά ευρήματα έχουν δείξει ότι οι Νεάντερταλ χρησιμοποιούσαν οδοντογλυφίδες για να απομακρύνουν τροφή από τα δόντια τους και πιθανόν αξιοποιούσαν και φαρμακευτικά φυτά, ωστόσο η έκταση των ιατρικών τους δυνατοτήτων είναι άγνωστη.

Στη νέα μελέτη, οι ερευνητές περιγράφουν ένα δόντι Νεάντερταλ που φαίνεται να υπέστη  επεμβάσεις για τη θεραπεία μόλυνσης. Το δόντι είναι ένας γομφίος που βρέθηκε στο σπήλαιο Chagyrskaya στη Ρωσία και χρονολογείται περίπου 59.000 χρόνια πριν. Στο κέντρο του δοντιού εντοπίστηκε μια βαθιά οπή που φτάνει μέχρι την πολφική κοιλότητα.

Όπως σημειώνει η επικεφαλής της μελέτης, Αλίσα Ζούμποβα, «μας κέντρισε το ενδιαφέρον το ασυνήθιστο σχήμα της κοιλότητας στη μασητική επιφάνεια του δοντιού. Ήταν διαφορετικό από τη συνήθη μορφολογία του πολφικού θαλάμου και δεν ταίριαζε με το τυπικό πρότυπο των τερηδονικών αλλοιώσεων που παρατηρούνται στον Homo sapiens. Επιπλέον, οι σαφώς ορατές γρατσουνιές υποδείκνυαν ότι η κοιλότητα δεν ήταν αποτέλεσμα φυσικής φθοράς, αλλά σκόπιμων ενεργειών».

journal.pone .0347662.g002

Οι ερευνητές πραγματοποίησαν πειράματα σε τρία ανθρώπινα δόντια, ένα σύγχρονο και δύο από Homo sapiens, και έδειξαν ότι μια οπή ίδιου σχήματος και με παρόμοιες μικροσκοπικές αυλακώσεις μπορεί να δημιουργηθεί τρυπώντας το δόντι με μια λίθινη αιχμή παρόμοια με εργαλεία που έχουν βρεθεί στο ίδιο σπήλαιο. Η τρύπα σε αυτόν τον κατεστραμμένο γομφίο, καθώς και οι αυλακώσεις κατά μήκος της πλευράς του δοντιού αποτελούν παράδειγμα τερηδόνας, κάτι που είναι σπάνιο στους Νεάντερταλ.

Υπολογιστική μικροτομογραφία αποκάλυψε αλλοιώσεις στην οδοντίνη του δοντιού που συνάδουν με σοβαρή τερηδόνα. Η διαδικασία της επέμβασης πιθανότατα ήταν επώδυνη, ωστόσο φαίνεται ότι η αφαίρεση του κατεστραμμένου τμήματος του δοντιού τελικά ανακούφιζε τον πόνο μιας οδοντικής λοίμωξης. Τα παραπάνω αποτελούν ένδειξη ότι οι Νεάντερταλ είχαν την ικανότητα να εντοπίζουν την πηγή του πόνου, να αποφασίζουν πώς να την αντιμετωπίσουν, να εφαρμόζουν τις απαιτούμενες λεπτές κινήσεις για μια αποτελεσματική επέμβαση και να υπομένουν μια επώδυνη θεραπεία για να ανακουφίσουν μελλοντική δυσφορία.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που τέτοια συμπεριφορά εντοπίζεται, εκτός του Homo sapiens, ενώ αποτελεί και το αρχαιότερο γνωστό παράδειγμα τέτοιας πρακτικής.  Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι «το εύρημα αυτό αποτελεί σήμερα την παλαιότερη απόδειξη επιτυχημένης οδοντιατρικής θεραπείας στον κόσμο».

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0347662&utm_source=pr&utm_medium=email&utm_campaign=plos006

Σ.Σ. Στη φωτογραφία απεικονίζονται αποψη του δοντιού Νεάντερταλ σε πέντε προβολές, δύο μακροφωτογραφίες χαρακτηριστικών του και διατομή της αυλάκωσης στο τοίχωμα της κοιλότητας. Copyright: PLOS ONE/Zubova et al.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Μ.Κουζινοπούλου

Υγεία: Εικόνες από το κοντινό μέλλον – Τεχνητή νοημοσύνη και εξατομικευμένες θεραπείες αλλάζουν την καρδιολογία

Η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινή κλινική πράξη, η μετάβαση προς την ιατρική ακριβείας και ο επανακαθορισμός του ρόλου του γιατρού στην ψηφιακή εποχή βρίσκονται στο επίκεντρο των εργασιών του συνεδρίου Ιπποκράτειες Ημέρες Καρδιολογίας 2026, που διοργανώνει στις 15-16 Μαΐου, η Β’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική ΑΠΘ σε συνεργασία με την Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης Βορείου Ελλάδος.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ομιλητές επιχειρούν να χαρτογραφήσουν όχι μόνο τις τρέχουσες εξελίξεις, αλλά και το πώς θα διαμορφωθεί η κλινική πράξη τα επόμενα χρόνια μέσα από την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, όπως η ανάλυση ιατρικών δεδομένων με αλγορίθμους AI.

Τεχνητή νοημοσύνη στην καρδιολογία: από το ΗΚΓ στην πρόγνωση

«Η τεχνητή νοημοσύνη έρχεται να ενισχύσει τα διαγνωστικά εργαλεία που ήδη διαθέτουμε. Από ένα απλό ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) μπορούμε να αντλήσουμε πολύ περισσότερες πληροφορίες για τη διάγνωση και την πρόγνωση του ασθενούς», επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου, καθηγητής Καρδιολογίας και διευθυντής της Β’ Καρδιολογικής Κλινικής του Ιπποκρατείου, Νίκος Φραγκάκης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η βασική αλλαγή που φέρνει η νέα τεχνολογία είναι ότι επιτρέπει στον γιατρό να «δει» ευρήματα που δεν είναι ορατά με το ανθρώπινο μάτι, ενισχύοντας την ακρίβεια της διάγνωσης και την ικανότητα επιλογής ασθενών που χρειάζονται άμεση παρέμβαση ή νοσηλεία. Η τεχνολογία, αναφέρει, βασίζεται στην εκπαίδευση συστημάτων με μεγάλο όγκο ιατρικών δεδομένων, κυρίως ηλεκτροκαρδιογραφημάτων, τα οποία έχουν συσχετιστεί με συγκεκριμένες παθήσεις, ώστε να αναγνωρίζονται πρότυπα και προγνωστικοί δείκτες.

«Ουσιαστικά εκπαιδεύονται μηχανήματα μέσω της εισαγωγής πολλών ηλεκτροκαρδιογραφημάτων, τα οποία χαρακτηρίζουν συγκεκριμένες παθήσεις και, με μια ανάλυση που γίνεται, αναδεικνύονται τα σημεία εκείνα τα οποία ενδεχομένως μπορεί να έχουν προγνωστικό χαρακτήρα. Ουσιαστικά “ταΐζουμε” το μηχάνημα με πληροφορίες, τις οποίες αξιοποιεί με τον δικό του τρόπο και στη συνέχεια μας βοηθά στο διαγνωστικό κομμάτι που θέλουμε», εξηγεί ο κ. Φραγκάκης.

Ωστόσο, όπως διευκρινίζει, η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο. «Υπάρχει σημαντική επιστημονική παραγωγή και πολλές μελέτες, αλλά ακόμη βρισκόμαστε στη φάση της έρευνας και της συλλογής δεδομένων. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει ενσωματωθεί ακόμη στην καθημερινή λειτουργία των νοσοκομείων. Πιστεύω, όμως, ότι στο κοντινό μέλλον θα δούμε την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητα των γιατρών και στα καθημερινά διαγνωστικά εργαλεία και, με αυτόν τον τρόπο, θα έχουν πολύ πιο γρήγορη πρόσβαση στην πληροφορία», σημειώνει.

Παράλληλα, εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αντικαταστήσει τον γιατρό, αλλά θα επαναπροσδιορίσει τον ρόλο του, μεταφέροντάς τον από τη συλλογή δεδομένων στην κλινική κρίση και τη σύνθεση της πληροφορίας. Όπως προσθέτει, η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να επιτρέψει στους γιατρούς να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στον ίδιο τον ασθενή, ενισχύοντας τη σχέση εμπιστοσύνης και τη συνολική φροντίδα, κάτι που –όπως τονίζει– «δεν μπορεί να υποκατασταθεί από κανένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης».

Ιατρική ακριβείας και «ψηφιακά δίδυμα» ασθενών

Όσον αφορά την ιατρική ακριβείας, ο κ. Φραγκάκης σημειώνει ότι πρόκειται για μια εξελισσόμενη κατάσταση. «Ο γιατρός του κοντινού μέλλοντος, με την εξέλιξη της κυτταρικής και της γονιδιακής θεραπείας, σε συνδυασμό με την τεχνητή νοημοσύνη, αναμένεται πλέον να μπορεί όχι απλώς να διαχειρίζεται τα συμπτώματα των παθήσεων, όπως πολλές φορές κάνουμε αυτή τη στιγμή, αλλά να αντιμετωπίζει τις διάφορες παθήσεις ριζικά, ακόμη και να αναστέλλει οποιαδήποτε πάθηση, γιατί πλέον μπορεί να επεμβαίνει σε επίπεδο κυτταρικό και γονιδιακό. Αυτό θα είναι σίγουρα μια επανάσταση την οποία αναμένουμε», επισημαίνει και προσθέτει:

«Προς το παρόν δεν μπορώ να πω ότι οι θεραπείες είναι προσωποποιημένες, όμως προς αυτήν την κατεύθυνση κινείται πλέον η ιατρική και νομίζω έτσι θα εξελιχθούν τα πράγματα. Υπάρχουν τομείς στους οποίους εφαρμόζεται η προσωποποιημένη ιατρική σε μικρή έκταση αυτή τη στιγμή, π.χ. στην υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια, πάνω στη χρήση στατινών, υπάρχουν κάποια βήματα, αλλά δεν έχει περάσει ακόμη στην καθημερινή πράξη».

Παράλληλα, αναφέρει ότι στην επικαιρότητα βρίσκονται τα ψηφιακά δίδυμα, τα οποία ουσιαστικά αποτελούν ένα ψηφιακό ανάτυπο του ασθενούς, μέσα στο οποίο υπάρχουν ανατομικά και λειτουργικά στοιχεία, και με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί να γίνεται μία καλύτερη προσέγγιση στο ποια είναι η πιο σωστή θεραπεία ανάλογα με τα χαρακτηριστικά που έχει ο συγκεκριμένος ασθενής. Δηλαδή, οι θεραπείες θα δοκιμάζονται στο ψηφιακό δίδυμο και, ανάλογα με τα αποτελέσματα, θα χορηγούνται στον ασθενή.

«Στο μέλλον πιστεύω ότι θα έχουμε θεραπείες προσαρμοσμένες στον κάθε ασθενή. Δεν θα αντιμετωπίζονται πλέον οι ασθενείς κάτω από την ομπρέλα κάποιων γενικότερων οδηγιών, όπως γίνεται αυτή τη στιγμή, αλλά κάθε ασθενής θα αντιμετωπίζεται με βάση τα δικά του χαρακτηριστικά, τόσο σε φαρμακευτικό όσο και σε επεμβατικό επίπεδο».

Σαράντα χρόνια λειτουργίας της Β’ Καρδιολογικής Κλινικής

Η φετινή διοργάνωση των «Ιπποκράτειων Ημερών Καρδιολογίας» αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς συμπίπτει με τέσσερις δεκαετίες επιστημονικής παρουσίας και εκπαίδευσης της Β’ Καρδιολογικής Κλινικής, η οποία έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της σύγχρονης καρδιολογίας στην Ελλάδα.

Στο πρόγραμμα του συνεδρίου περιλαμβάνονται -μεταξύ άλλων- διαδραστικές συνεδρίες, εργαστήρια προσομοίωσης και συζητήσεις με ενεργή συμμετοχή των συνέδρων. Επίσης, για πρώτη φορά, οι ίδιοι οι ασθενείς αναδεικνύουν τις δικές τους αξίες και προτεραιότητες στη θεραπευτική διαδικασία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αγγέλα Φωτοπούλου