Ουσιαστικούς και συνεχείς ελέγχους στις ιδιωτικές δομές υγείας, σαφή διαχωρισμό ελεγκτών και ελεγχόμενων και άμεση κινητοποίηση όταν καταγράφονται σοβαρά περιστατικά, προτείνει ο δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, καθηγητής Ιατρικού Δικαίου και νομικός σύμβουλος του Ιπποκρατείου, Πέτρος Τσαντίλας, επισημαίνοντας ότι οι αδυναμίες του συστήματος είναι δομικές και δεν περιορίζονται σε πρόσωπα.
Παράλληλα, το πρώην μέλος της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, αναδεικνύει τις γκρίζες ζώνες στην παροχή υπηρεσιών αισθητικής και ευεξίας, την ανάγκη ελέγχου της διαδικτυακής προβολής ιατρικών πράξεων και τα κενά που πρέπει να καλυφθούν στην ψηφιακή ιατρική. Μιλώντας στην Τάνια Μαντουβάλου, στην εκπομπή «104,9 Μυστικά Υγείας» του Πρακτορείου FM, με αφορμή τη συζήτηση «Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας: Ποιες αλλαγές χρειάζονται;» που έγινε στις 3 Νοεμβρίου στην Αθήνα, στο πλαίσιο του 17ου Pharma & Health Conference, αναλύει τις παρεμβάσεις που θεωρεί αναγκαίες. Όπως υπογραμμίζει ο κ. Τσαντίλας δεν απαιτείται συνολική κατάργηση του υφιστάμενου πλαισίου, αλλά άμεσες αλλαγές που θα ενισχύσουν την προστασία των ασθενών και την αποτελεσματικότητα της εποπτείας.
Ο έλεγχος δεν μπορεί να σταματά στον φάκελο της αδειοδότησης
Σύμφωνα με τον ίδιο, ένα από τα βασικά προβλήματα είναι η ανεπαρκής διάκριση μεταξύ ελεγκτή και ελεγχόμενου, σε συνδυασμό με την έλλειψη των αναγκαίων μέσων για ουσιαστική εποπτεία. Όπως αναφέρει, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες οι ρόλοι διασταυρώνονται, δημιουργώντας ζητήματα σύγκρουσης συμφερόντων. Οι ιατρικοί σύλλογοι, εξηγεί, χορηγούν βεβαιώσεις λειτουργίας και ελέγχουν ιδιωτικά ιατρεία και πολυϊατρεία, ωστόσο οι δυνατότητες των ελεγκτικών μηχανισμών δεν επαρκούν πάντοτε ούτε για την ανταπόκριση σε καταγγελίες. Αντίστοιχα, κατά την εκτίμησή του, η κρατική εποπτεία συχνά περιορίζεται σε τυπικούς, επιφανειακούς ελέγχους. «Το κρίσιμο κενό εντοπίζεται στη συνέχεια: ένας φάκελος μπορεί να κριθεί πλήρης και να δοθεί η άδεια, χωρίς να ακολουθεί συστηματικός έλεγχος της πραγματικής λειτουργίας της δομής. Η αδειοδότηση πρέπει να συνοδεύεται από διαρκή εποπτεία και όχι να αντιμετωπίζεται ως μια εφάπαξ διαδικασία».
Οι γκρίζες ζώνες στην αισθητική, την ευεξία και τη μακροβιότητα
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο καθηγητής Ιατρικού Δικαίου, σε κέντρα αισθητικής, μακροβιότητας και αναγεννητικής ιατρικής, όπου, όπως επισημαίνει, μπορεί να παρέχονται υπηρεσίες που βρίσκονται στο περιθώριο της οργανωμένης ιατρικής δραστηριότητας. Ως παράδειγμα αναφέρει τις ενδοφλέβιες θεραπείες ευεξίας. «Οι πράξεις με ιατρικό χαρακτήρα διαφημίζονται και πραγματοποιούνται σε χώρους όπου δεν είναι πάντοτε σαφές αν παρέχονται από γιατρούς με την κατάλληλη ειδικότητα, ή ακόμη και από πρόσωπα που δεν είναι γιατροί. Η αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης προϋποθέτει, σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων: ποιος ελέγχει τη δομή, ποιος τον εξοπλισμό και ποιος το αμιγώς ιατρικό σκέλος. Στο πλαίσιο αυτό, οι ιατρικοί σύλλογοι πρέπει να διατηρήσουν τον δεοντολογικό και πειθαρχικό έλεγχο των μελών τους, διαθέτοντας όμως τα κατάλληλα μέσα για να τον ασκούν αποτελεσματικά. Η ενίσχυση της εποπτείας πρέπει να συνδυάζεται με τη διατήρηση του αυτοδιοίκητου και της ανεξαρτησίας τους».
Έλεγχος μέσα σε 24 έως 48 ώρες
Μεταξύ των παρεμβάσεων που προτείνει ο γνωστός δικηγόρος, περιλαμβάνονται η διασφάλιση της αμεροληψίας των ελεγκτών, η επανάληψη των ελέγχων και η υποχρεωτική αναφορά σοβαρών συμβάντων. Ειδικότερα, εισηγείται την άμεση ενεργοποίηση των αρμόδιων μηχανισμών, όταν εντοπίζεται σοβαρό πρόβλημα ή καταγράφεται θάνατος ασθενούς σε ιατρείο. Στο πλαίσιο της πρότασής του, θέτει το ενδεχόμενο άμεσης αναστολής λειτουργίας και διενέργειας έκτακτου ελέγχου μέσα σε 24 έως 48 ώρες, ώστε το περιστατικό να διερευνάται χωρίς καθυστέρηση. Εκτιμά ότι ένας τέτοιος μηχανισμός θα μπορούσε να λειτουργήσει και αποτρεπτικά. Παράλληλα, επικρίνει την πρακτική να αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες μόνο μετά από ένα τραγικό συμβάν, επιμένοντας στην ανάγκη έγκαιρων παρεμβάσεων.
MedWatch: Θετική η ενεργοποίησή του, αναγκαία η θεσμική κατοχύρωση
Ως θετική και άμεση αντίδραση της Πολιτείας χαρακτηρίζει ο κ. Τσαντίλας την ενεργοποίηση του ψηφιακού εργαλείου MedWatch. Όπως περιγράφει, το εργαλείο σαρώνει ιστοσελίδες, αναρτήσεις και διαφημίσεις και αντιπαραβάλλει τις προβαλλόμενες ιατρικές υπηρεσίες με την άδεια και την ειδικότητα του γιατρού. Ο ίδιος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη νομοθετική κατοχύρωση του εργαλείου. «Χρειάζεται να ρυθμιστούν ζητήματα νομικής φύσεως, μεταξύ των οποίων και η προστασία των προσωπικών δεδομένων, ώστε η λειτουργία του να διαθέτει σαφές θεσμικό υπόβαθρο».
Η διαδικτυακή προβολή ιατρικών πράξεων στο επίκεντρο
Ο δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, εντάσσει τη διαφήμιση και την προβολή ιατρικών υπηρεσιών, ιδίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις βασικές προτεραιότητες παρεμβάσεων που πρέπει να γίνουν. «Το πρόβλημα, γίνεται ιδιαίτερα σοβαρό όταν ιατρικές πράξεις προβάλλονται από πρόσωπα που δεν διαθέτουν την κατάλληλη ειδικότητα, ή δεν είναι καν γιατροί. Η αντιστοίχιση όσων διαφημίζονται με τα πραγματικά επαγγελματικά προσόντα εκείνου που τα παρέχει αποτελεί κρίσιμο πεδίο ελέγχου».
Ψηφιακή ιατρική με ενημέρωση και συναίνεση του ασθενούς
Για την τηλεϊατρική, ο κ. Τσαντίλας θεωρεί αναγκαίες άμεσες συμπληρώσεις στον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, με ειδικό κεφάλαιο για την ψηφιακή ιατρική. «Κεντρική θέση σε αυτές τις ρυθμίσεις πρέπει, να έχουν η ενημέρωση και η συναίνεση του ασθενούς. Ακόμη και μια ιατρική πράξη που εκτελείται άρτια, σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης, μπορεί να παρουσιάζει νομικό πρόβλημα όταν δεν έχει προηγηθεί η απαιτούμενη ενημέρωση και δεν έχει εξασφαλιστεί η έγκυρη συναίνεση. Στην τηλεϊατρική, όπου απουσιάζει η άμεση διά ζώσης επαφή με τον γιατρό που παρέχει την υπηρεσία, είναι απαραίτητο να αποσαφηνιστούν οι σχετικές διαδικασίες και ευθύνες» Ο κ. Τσαντίλας θέτει ειδικότερα το ζήτημα της ενημέρωσης από γιατρό της ίδιας ειδικότητας, όταν στην παροχή της φροντίδας εμπλέκεται άλλος γιατρός εξ αποστάσεως, ώστε ο ασθενής να γνωρίζει και να αποδέχεται τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η ιατρική πράξη.
ΑΠΕ-ΜΠΕ












