Νέο τοπίο για τους μισθούς στην Ελλάδα με αυξήσεις που κατά μέσο όρο φτάνουν το 30% και σε ορισμένους κλάδους υπερβαίνουν ακόμη και το 40% από το 2019. Την εικόνα αυτή καταγράφουν τα στοιχεία της αγοράς εργασίας όπως αυτά συνοψίζονται στο προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού και παρουσιάζονται αναλυτικά στις έρευνες της ΕΛΣΤΑΤ και της ΕΡΓΑΝΗ.

Πίσω από την άνοδο των μισθών βρίσκεται μια σημαντική αλλαγή που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στην αγορά εργασίας. Η ανεργία έχει υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα της τελευταίας 15ετίας, η απασχόληση αυξάνεται και σε αρκετούς κλάδους οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται πλέον να βρουν εργαζόμενους. Πρόκειται για έναν συνδυασμό που δημιουργεί συνθήκες για ανοδική πορεία στις αμοιβές.

Το 2025 ο μέσος μηνιαίος μισθός των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα ανήλθε στα 1.336 ευρώ σημειώνοντας αύξηση 30,3% συγκριτικά με το 2019, ενώ ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης ανέβηκε στα 1.516 ευρώ. Η ανοδική πορεία συνεχίστηκε και το 2026 αφού οι αμοιβές εξαρτημένης εργασίας ανά εργαζόμενο εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 3,7%. Περαιτέρω αύξηση κατά 3,9% το 2027 προβλέπεται για τις αμοιβές εξαρτημένης εργασίας ανά εργαζόμενο. Πρόκειται για θετικές εξελίξεις στο επίπεδο των μισθών που ενσωματώνουν τις διαδοχικές αυξήσεις στον  κατώτατο μισθό τα τελευταία χρόνια, την αύξηση των αποδοχών σε βασικούς κλάδους της οικονομίας, όπως  την αύξηση των μισθών στο δημόσιο. Για το 2027 στους υπολογισμούς αυτούς περιλαμβάνεται και η αύξηση που θα προέλθει από το νέο επίδομα των 500 ευρώ για τους δημοσίους υπαλλήλους. Για τους λόγους αυτούς, το 2027 οι κατά κεφαλήν αμοιβές εξαρτημένης εργασίας προβλέπεται να είναι αυξημένες κατά 25,8% σε ονομαστικούς όρους σε σχέση με το 2019. Σε ότι αφορά την πραγματική αύξηση των αμοιβών ανά εργαζόμενο το 2027 εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 1,5% δεδομένου του πληθωρισμού.

Τροφοδότης των θετικών εξελίξεων στο μέτωπο των μισθών, είναι οι ισχυροί ρυθμοί ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας σε επίπεδα πάνω από 2% οι οποίοι αποτυπώνονται σε όλα τα κρίσιμα μεγέθη της αγοράς εργασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, το ισοζύγιο αναγγελιών προσλήψεων – αποχωρήσεων στο επτάμηνο Ιανουάριος – Ιούλιος φέτος ήταν θετικό κατά 323.136 θέσεις εργασίας έναντι 319.843 το αντίστοιχο επτάμηνο πέρυσι. Αναλυτικότερα οι προσλήψεις ανήλθαν σε 1.994.155 και οι αποχωρήσεις σε 1.671.019.

Είναι ενδεικτικό ότι το ποσοστό ανεργίας το 2ο τρίμηνο του 2026 περιορίστηκε περαιτέρω στο 7,9% από 8,6% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025, ενώ με βάση τις εποχικά διορθωμένες εκτιμήσεις τον περασμένο Αύγουστο διαμορφώθηκε σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα στο 7,4% συγκριτικά με τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι. Συνολικά η απασχόληση εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 0,4% το 2027 και ειδικότερα για τους μισθωτούς κατά 0,7%. Σύμφωνα με τα στοιχεία του προϋπολογισμού ο αριθμός των μισθωτών προσεγγίζει τα 4 εκατ. άτομα και του συνόλου των απασχολούμενων τα 5,3 εκατ.

Η αύξηση της απασχόλησης οδήγησε σε άνοδο των ονομαστικών μισθών. Ο κατώτατος μισθός από τον περασμένο Απρίλιο αυξήθηκε κατά 4,55% στα 920 ευρώ από 880 ευρώ ενώ το κατώτατο ημερομίσθιο των εργατοτεχνιτών αυξήθηκε από 39,30 ευρώ σε 41,09 ευρώ. Ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 41,5% από το 2019  με προοπτική να φτάσει τα 960 ευρώ τον Απρίλιο του 2027 και να διαμορφωθεί στα 1.000 ευρώ έως τον Ιανουάριο του 2028, όπως έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση.

Τα στοιχεία από τις έρευνες της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν πλήρως με μεγαλύτερη ανάλυση για επιμέρους κλάδους της οικονομίας το νέο τοπίο στους μισθούς στη χώρα μας. Έτσι, από το 2019 έως το 2026 ο δείκτης μισθών στις επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες παρουσίασε αύξηση κατά 45,4%. Πρόκειται για την μεγαλύτερη άνοδο στο επίπεδο των αμοιβών μεταξύ 12 κατηγοριών μισθωτής απασχόλησης. Στην ενημέρωση και επικοινωνία ( Μέσα Μαζικής Ενημέρωση) η αύξηση ανήλθε σε 43,8% ενώ στις διοικητικές δραστηριότητες ( γραμματειακή υποστήριξη κτλ.) σε 41%. Στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο ( εμπορικά καταστήματα, σούπερ μάρκετ κτλ.) οι μισθοί αυξήθηκαν κατά 37,6% και στις κατασκευές κατά 36,3%, με τα ορυχεία να ακολουθούν με αυξήσεις 33,6%.

Στη βιομηχανία και στις βιοτεχνίες οι μισθοί αυξήθηκαν κατά 33,3% ενώ στον κλάδο των μεταφορών και αποθήκευσης κατά 31,2%. Στον κλάδο διαχείρισης ακίνητης περιουσίας σημειώθηκε άνοδο 24,7% ενώ στα καφέ, εστιατόρια, ξενοδοχεία οι αυξήσεις ανήλθαν σε 19,6%. Επίσης, άνοδος μισθών 18,6% σημειώθηκε στον κλάδο παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου και 14,9% στον κλάδο παροχής νερού.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μια νέα ευκαιρία για την απόκτηση πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκου στεγαστικού πρόκειται να προσφέρει το πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», το οποίο εκτιμάται ότι θα τεθεί σε εφαρμογή περί τα τέλη Δεκεμβρίου με αρχές Ιανουαρίου του 2027.

Η νέα δράση φιλοδοξεί να διευκολύνει περισσότερους πολίτες στην αγορά κατοικίας, αυξάνοντας τα εισοδηματικά και ηλικιακά κριτήρια, καθώς και τα όρια χρηματοδότησης και αξίας ακινήτου.

Με βάση, δε, τις αλλαγές που επέρχονται στο «Σπίτι μου 3» διευρύνονται οι επιλογές για όσους επιθυμούν να αποκτήσουν δικό τους σπίτι, σε μια περίοδο κατά την οποία το αυξημένο κόστος κατοικίας εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για πολλά νοικοκυριά.

Ο προϋπολογισμός, ο στόχος και τα κριτήρια

Με τις λεπτομέρειες για τη διαδικασία συμμετοχής και τα δικαιολογητικά να οριστικοποιούνται πριν την έναρξη του προγράμματος, ο προϋπολογισμός του «Σπίτι μου 3» ανέρχεται σε 2 δισ. ευρώ και ο στόχος είναι να επωφεληθούν περίπου 20.000 νέοι, ζευγάρια και νοικοκυριά να αποκτήσουν την πρώτη – και – προσιτή κατοικία τους.

Μία από τις σημαντικές αλλαγές που φέρνει το νέο πρόγραμμα είναι η ηλικία των ενδιαφερομένων, με το ηλικιακό όριο των δικαιούχων να αυξάνεται στα 55 έτη από 50 που ίσχυε στο «Σπίτι μου 2».

Η αξία της κατοικίας μπορεί να είναι έως 300.000 ευρώ, έναντι 250.000 ευρώ που ίσχυε στο «Σπίτι μου 2» και η μέγιστη δανειοδότηση έως 230.000 ευρώ από 190.000 ευρώ που ήταν στο προηγούμενο πρόγραμμα.

Πάντα σε σύγκριση με το «Σπίτι μου 2», στο νέο πρόγραμμα η προσαύξηση του οικογενειακού εισοδήματος αυξάνεται σε 7.000 ευρώ ανά παιδί από 5.000 ευρώ.

Και ειδικότερα, για τους άγαμους, τα ανώτατα εισοδηματικά όρια ανέρχονται στις 25.000 ευρώ από 20.000 ευρώ.

Τα ανώτατα εισοδηματικά όρια για τους έγγαμους ανέρχονται στις 35.000 ευρώ με προσαύξηση 7.000 ευρώ για κάθε παιδί, έναντι 28.000 ευρώ και προσαύξηση 4.000 ευρώ για κάθε παιδί.

Για τις μονογονεϊκές οικογένειες, τα ανώτατα εισοδηματικά όρια ανέρχονται στις 39.000 ευρώ και 7.000 ευρώ για κάθε παιδί (από 31.000 ευρώ και προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί).

Κατά συνέπεια με αυτό τον τρόπο το «Σπίτι μου 3» αποκτά μεγαλύτερη εμβέλεια για οικογένειες με παιδιά που αντιμετωπίζουν όπως είναι φυσικό και τις μεγαλύτερες ανάγκες σε επίπεδο κατοικίας.

Μία επίσης σημαντική αλλαγή στο πρόγραμμα είναι και η αύξηση των επιτρεπόμενων τετραγωνικών για οικογένειες με περισσότερα από τέσσερα παιδιά, με επιπλέον 10 τ.μ. για κάθε τέκνο άνω των τεσσάρων.

Η χρηματοδότηση δύναται να καλύπτει έως το 90% της αξίας του ακινήτου (το υπόλοιπο 10% με ίδια κεφάλαια του ωφελούμενου), γεγονός που διατηρεί το βασικό πλεονέκτημα του προγράμματος, δηλαδή πρόσβαση σε στεγαστικό δάνειο με σημαντικά χαμηλότερο κόστος.

Υπενθυμίζεται πως από το «Σπίτι μου 1» και το «Σπίτι μου 2» ο αριθμός των ωφελούμενων ανήλθε σχεδόν 22.000, καθώς υπογράφηκαν 7.814 και 14.114 συμβάσεις αντίστοιχα.

«Ευκαιρία ζωής» – Τι λένε ωφελούμενοι του προγράμματος «Σπίτι μου 2»

Ο 28χρονος Δημήτρης Σταυριανάκης, ο οποίος ως φοιτητής εργαζόταν για να καλύπτει τα προσωπικά του έξοδα, εδώ και περίπου μία πενταετία είναι ενταγμένος στην αγορά εργασίας και στον τομέα που επιθυμούσε. Όπως είπε μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ούτε καν μπορούσε να σκεφτεί πως θα μπορούσε να αποκτήσει δικό του σπίτι.

Το μικρό κεφάλαιο που είχε στη διάθεσή του, το υψηλό κόστος του τραπεζικού δανεισμού σε συνδυασμό με τις τιμές όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί στα ακίνητα, καθιστούσαν απαγορευτική αυτήν την προοπτική.

Από γνωστό του έμαθε για το Σπίτι μου 2 και «κινητοποιήθηκα ώστε να διερευνήσω τι προσφέρει και τη δυνατότητα ίσως να αποκτήσω δικό μου σπίτι».

Για τον ίδιο αποδείχθηκε «ευκαιρία ζωής», όπως θα πει και εξηγεί: «Εξασφάλισα την πρώτη μου κατοικία μου. Μάλιστα θα έλεγα ότι υπήρξα και τυχερός γιατί κατάφερα να βρω σπίτι στην ευρύτερη περιοχή όπου επιθυμούσα-όχι μακριά από εκεί που μεγάλωσα-που πληρούσε τις προϋποθέσεις που είχα θέσει. Να έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης».

Η μηνιαία δόση για το σπίτι του αναφέρει πως είναι σε λογικά επίπεδα και πολύ χαμηλότερα από μία δόση ενός συνηθισμένου στεγαστικού δανείου και φυσικά απολύτως διαχειρίσιμη στο πλαίσιο του οικονομικού του προϋπολογισμού. Ερωτηθείς σχετικά και δίνοντας ένα μέτρο σύγκρισης, θα πει πως αυτό το σπίτι αν υποθέσουμε ότι ενοικιαζόταν, το ενοίκιο θα μπορούσε να ήταν τουλάχιστον έως και 200 ευρώ επιπλέον της δόσης που καταβάλλει.

«Πριν το πρόγραμμα ήξερα ότι δεν μπορούσα να αποκτήσω σπίτι», λέει και προσθέτει πως πλέον έχει και μία βάση που θα μπορεί να αξιοποιηθεί εάν μελλοντικά αλλάξουν οι συνθήκες ζωής και ανάγκες του.

Ο Χρήστος και Ελίνα είναι ένα νεαρό ζευγάρι που με την απόκτηση του δεύτερου παιδιού τους, η ανάγκη για ένα σπίτι που να εξυπηρετεί τις καθημερινές ανάγκες της οικογένειας έγινε επιτακτική.

Στην έκδοση «Ιστορίες που άλλαξαν ζωές – 26 προγράμματα – ένα υπουργείο – κάθε οικογένεια», του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας που παρουσιάστηκε στην 90η ΔΕΘ μοιράζονται την εμπειρία τους από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα.

Το ζευγάρι, αφού ενημερώθηκε για τη συγκεκριμένη δράση μέσω του διαδικτύου, κατάφερε να αποκτήσει τη δική του κατοικία. Όπως λένε η αγορά αυτή δεν θα ήταν εφικτή κατά την παρούσα χρονική περίοδο χωρίς τη διευκόλυνση και τη στήριξη που τους προσέφερε το πρόγραμμα.

Μιλούν για τα οφέλη που αποκόμισαν, συγκρίνοντας τη νέα τους ζωή με την προηγούμενη. Το νέο τους σπίτι είναι μεγαλύτερο, πιο άνετο και βρίσκεται σε καλύτερη περιοχή, καλύπτοντας πλήρως τις ανάγκες των ίδιων και των παιδιών τους. Παράλληλα, σημειώνουν ότι η μηνιαία δόση του δανείου τους είναι σημαντικά χαμηλότερη σε σχέση με ένα κοινό στεγαστικό δάνειο. «Αυτό μας βοήθησε πάρα πολύ, γιατί τα χρήματα που θα δίναμε θα τα δώσουμε κάπου αλλού, δηλαδή σε ανάγκες της οικογένειάς μας, των παιδιών», αναφέρουν.

ΑΠΕ-ΜΠΕ