Σημαντικές αλλαγές στο σύστημα εκλογής των δημοτικών και περιφερειακών αρχών, καθώς και σε ζητήματα διακυβέρνησης, εποπτείας, οικονομικής διαχείρισης, καταστατικής θέσης των αιρετών και αρμοδιοτήτων περιλαμβάνονται στην πρόταση του υπουργείου Εσωτερικών για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που παρουσίασε ο υπουργός Θοδωρής Λιβάνιος, μιλώντας στο ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που πραγματοποιείται από την Πέμπτη έως και το Σάββατο στη Ρόδο.

Οι 20 προτεινόμενες αλλαγές θα αποτελέσουν αντικείμενο διαβούλευσης για τον νέο ενιαίο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την κατάργηση του β’ γύρου των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών, την εισαγωγή της ηλεκτρονικής ψήφου, τη δυνατότητα κήρυξης πρόωρων εκλογών και τον ορισμό υποψήφιων συμβούλων χωρίς σταυρό προτίμησης, κατά τα πρότυπα των ψηφοδελτίων Επικρατείας.

Ο διάλογος για την επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου της αυτοδιοίκησης έχει ξεκινήσει, καθώς η αρμόδια Επιτροπή που θα επεξεργαστεί το σύνολο των προτάσεων όλων των φορέων, συνεδρίασε για πρώτη φορά τη Δευτέρα 4 Νοεμβρίου. Η Επιτροπή συστάθηκε από το υπουργείο Εσωτερικών με τη συμμετοχή εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης, των δικαστικών αρχών, πανεπιστημιακών και στελεχών τόσο των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης όσο και του αρμόδιου υπουργείου. Ο κ. Λιβάνιος ανέφερε ότι η Επιτροπή «θα έχει εντατικό έργο μπροστά της» και ότι θα ολοκληρώσει τις εργασίες της στις 31 Μαρτίου 2025.

«Παρουσιάσαμε σήμερα συγκεκριμένες προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που δίνουν το στίγμα της δυναμικής που η κυβέρνηση επιδιώκει για τους δήμους και τις περιφέρειες της χώρας. Το σίγουρο είναι ότι οι αλλαγές που είμαστε έτοιμοι να εισάγουμε δεν πρόκειται να είναι μια μεταρρύθμιση που θα μείνει στα χαρτιά, αλλά ένα πραγματικό εργαλείο για τις αυτοδιοικητικές αρχές, ώστε να σταθούν πιο στέρεα στα πόδια τους, να θεραπεύσουν δυσλειτουργίες και προβλήματα και να ωριμάσουν, προς όφελος όλων των πολιτών», δήλωσε ο υπουργός Εσωτερικών.

Οι σημαντικότερες αλλαγές, οι οποίες τίθενται ως βάση διαλόγου για τη σύνταξη του νέου Ενιαίου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι οι εξής:

Α. Αλλαγές στην εκλογική διαδικασία για τις αυτοδιοικητικές αρχές

Εκλογή δημοτικών και περιφερειακών αρχών σε έναν και μόνο γύρο

Οι δημοτικές και περιφερειακές αρχές της χώρας θα εκλέγονται σε έναν και μόνο γύρο. Ο εκλογέας θα έχει τη δυνατότητα επιλογής και δεύτερου συνδυασμού, στο ίδιο ψηφοδέλτιο. Σε περίπτωση που κανένας συνδυασμός δεν συγκεντρώσει το 50% + 1 ψήφο επί των έγκυρων ψήφων της πρώτης επιλογής, οι δύο πρώτοι σε ψήφους συνδυασμοί προκρίνονται στη δεύτερη φάση καταμέτρησης.  Οι δεύτερες ψήφοι (δεύτερη επιλογή) των ψηφοδελτίων των συνδυασμών που μένουν εκτός της δεύτερης φάσης προστίθενται στις ψήφους των δύο πρώτων συνδυασμών. Επιτυχών συνδυασμός θα ανακηρύσσεται όποιος έχει συγκεντρώσει α) κατά την πρώτη φάση, το 50% + 1 ψήφο επί των εγκύρων της πρώτης επιλογής ή β) κατά τη δεύτερη φάση, τις περισσότερες ψήφους μεταξύ των δύο πρώτων συνδυασμών, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι δεύτερες ψήφοι των ψηφοδελτίων των συνδυασμών που αποκλείστηκαν από τη δεύτερη φάση.

Η προτεινόμενη αλλαγή του εκλογικού συστήματος αφενός επιλύει το πρόβλημα της μειωμένης συμμετοχής των εκλογέων στον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών και, αφετέρου, εξαλείφει το σημαντικό κόστος διενέργειας του δεύτερου γύρου.

Προαιρετική ηλεκτρονική ψηφοφορία στις εκλογές Δήμων και Περιφερειών

Δίνοντας ένα ακόμη εργαλείο για τη διευκόλυνση των εκλογέων στην άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος, μετά την επιτυχημένη εισαγωγή της επιστολικής ψήφου στις ευρωεκλογές του 2024, το υπουργείο Εσωτερικών προανήγγειλε την εισαγωγή της δυνατότητας ηλεκτρονικής ψηφοφορίας για τις αυτοδιοικητικές εκλογές για όποιον εκλογέα το επιθυμεί, διατηρώντας παράλληλα την κλασική ψηφοφορία με φυσική παρουσία.

Κήρυξη πρόωρων εκλογών, εντός των 3 πρώτων ετών της πενταετούς θητείας, για το υπόλοιπο της θητείας

Η δυνατότητα αυτή θα μπορεί να αξιοποιηθεί εφόσον συμφωνούν τα 4/5 του συνολικού αριθμού των μελών του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου και ο δήμαρχος ή περιφερειάρχης αντίστοιχα. Με την αλλαγή αυτή μπαίνει τέλος σε φαινόμενα διοικητικής παράλυσης που δημιουργούνται σε περιπτώσεις ανεξαρτητοποίησης δημοτικών συμβούλων.

Ορισμός επιπλέον υποψηφίων συμβούλων χωρίς σταυρό προτίμησης

Κάθε συνδυασμός θα μπορεί να ορίσει επιπλέον υποψηφίους έως:

-1 υποψήφιο σε συμβούλια με έως 19 μέλη

-2 υποψηφίους σε συμβούλια με 25 έως 39 μέλη

-3 υποψηφίους σε συμβούλια με 43 μέλη.

Οι υποψήφιοι αυτοί εκλέγονται μόνο αν ο συνδυασμός τους ανακηρυχθεί νικητής των εκλογών. Στόχος της αλλαγής είναι η προσέλκυση ικανών επιστημόνων και υποψηφίων εγνωσμένου κύρους, οι οποίοι μπορούν να συνεισφέρουν στις τοπικές κοινωνίες.

Δημιουργία ποσόστωσης για τη συμμετοχή υποψηφίων ηλικίας έως 30 ετών στους αυτοδιοικητικούς συνδυασμούς

Στόχος η ενίσχυση της συμμετοχής των νέων στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων.

Κατάργηση της δυνατότητας απόσπασης αιρετών δημοσίων υπαλλήλων λόγω εκλογής

Η εκλογή αποτελεί στάση προσφοράς στα κοινά και δεν πρέπει να εργαλειοποιείται ως όχημα αποσπάσεων, αποδυναμώνοντας υπέρμετρα τη στελέχωση δημόσιων υπηρεσιών.

Μείωση του αριθμού των υποψηφίων συμβούλων σε έως 50% επιπλέον των θέσεων, αντί 150% που ισχύει σήμερα

Με τη μείωση του συγκεκριμένου ποσοστού, ένας συνδυασμός δημοτικών εκλογών σε ένα συμβούλιο 31 μελών, αντί για έως 78 υποψηφίους, που μπορούσε να είχε το 2023, θα έχει 47.

Εκλογή των δημοτικών συμβούλων ενιαία στο σύνολο του δήμου και όχι ανά δημοτική ενότητα

Δεκαπέντε χρόνια μετά την εφαρμογή του Καλλικράτη και τις συνενώσεις των καποδιστριακών δήμων, δεν υφίσταται πλέον λόγος να διατηρείται η διακριτή εκλογική περιφέρεια.

Ενιαίο παράβολο συνδυασμού

Το ύψος του παραβόλου θα είναι ανάλογο με τον πληθυσμό του δήμου ή της περιφέρειας.

Διεξαγωγή των εκλογών την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου

Η αλλαγή αυτή θα μειώσει το χρονικό διάστημα από τη διεξαγωγή των εκλογών μέχρι την ανάληψη καθηκόντων από τις νέες αρχές, μειώνοντας, αντίστοιχα, το ενδεχόμενο κενό εξουσίας.

Β. Αλλαγές στο σύστημα διακυβέρνησης, την καταστατική θέση αιρετών, την εποπτεία, τις αρμοδιότητες και την οικονομική διαχείριση των ΟΤΑ

Υποχρεωτική δημόσια διαβούλευση για όλες τις κανονιστικές πράξεις πριν εισαχθούν στο δημοτικό / περιφερειακό συμβούλιο.

Αποκλειστικά ηλεκτρονικά τοπικά δημοψηφίσματα για θέματα αρμοδιότητας των δήμων.

Σύσταση θέσης υπηρεσιακού γραμματέα σε δήμους άνω των 200.000 κατοίκων.

Αύξηση της αντιμισθίας δημάρχων και αντιδημάρχων, αναστολή επαγγελματικής δραστηριότητας δημάρχου σε δήμους άνω των 20.000 κατοίκων και υποχρεωτική άδεια για το σύνολο της θητείας.

Κατάργηση χωρικής αρμοδιότητας των Ελεγκτών Νομιμότητας. Κάθε πράξη που θα εισέρχεται για έλεγχο νομιμότητας θα κατανέμεται τυχαία σε Ελεγκτή Νομιμότητας άλλης χωρικής αρμοδιότητας. Συντονισμός των 7 Ελεγκτών Νομιμότητας από τον Γενικό Επόπτη Νομιμότητας ΟΤΑ.

Επιτάχυνση της έκδοσης αποφάσεων για έλεγχο νομιμότητας εντός 10 ημερών.

Διατήρηση του Δημοτικού Τέλους για την κάλυψη ανταποδοτικών υπηρεσιών και καθιέρωση Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης, με την ενσωμάτωση σε αυτό του Δημοτικού Φόρου και του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας. Το ΤΤΑ θα καθορίζεται ελεύθερα από τους δήμους και θα αξιοποιείται για την κάλυψη πάσης φύσης δαπανών και επενδυτικών δραστηριοτήτων.

Επαναφορά του προληπτικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου για εντάλματα άνω των 15.000 ευρώ.

Σύσταση Κέντρου Διαχείρισης Δημοτικών Εσόδων υπό την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, στο οποίο θα αναρτώνται κάθε είδους βεβαιωμένες οφειλές προς δήμους. Το Κέντρο αυτό θα είναι η διεπαφή της Αυτοδιοίκησης με ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ και όλα τα απαραίτητα Μητρώα του Ελληνικού Δημοσίου, ενώ θα παρέχει τη δυνατότητα ηλεκτρονικών πληρωμών των οφειλών, οι οποίες θα αποδίδονται άμεσα στους Δήμους, χωρίς να καταργηθεί η δυνατότητα πληρωμών απευθείας στους Δήμους.

Ανακατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Δήμων, Περιφερειών, Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και Κεντρικού Κράτους με 3 κριτήρια:

-Τοπικός, περιφερειακός ή εθνικός χαρακτήρας της αρμοδιότητας

-Ποιος μπορεί να την ασκήσει αποτελεσματικότερα προς όφελος των πολιτών

-Τεκμήριο αρμοδιότητας κατά δέσμη πολιτικής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Τη Δευτέρα είναι η επίσημη έναρξη λειτουργίας του “Safe Youth”, του panic button για τους νέους. Το “Safe Youth” είναι σύνθετο, περιέχει πάρα πολλές χρήσεις, ελπίζω πάρα πολύ χρήσιμο εργαλείο», ανακοίνωσε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό MEGA.

Συνέχισε, τονίζοντας πως «μαζί με το 10201 που λειτουργεί, είναι εργαλεία τα οποία δίνονται στα παιδιά και στους ενηλίκους προκειμένου, όταν υπάρχει ένα θερμό γεγονός, αμέσως να καταγγέλλεται και να σπεύδει η Αστυνομία, ώστε να το αντιμετωπίσουμε».
Επισήμανε ενδεικτικά, μάλιστα, πως «φέτος στο 10μηνο του 2024 έχουμε 12.000 συλλήψεις ανηλίκων. Πέρυσι είχαμε 8.600. Ηλικίες κυρίως από 13 μέχρι 17. Εδώ αφορά και τους γονείς. Είναι πολύ σημαντικές και πολύ μεγάλες οι ευθύνες των γονέων, η έλλειψη εποπτείας των παιδιών».
Σχετικά με τους ελέγχους σε μπαρ για κατανάλωση αλκοόλ από ανηλίκους, ξεκαθάρισε πως η Αστυνομία με την ισχύουσα νομοθεσία δεν έχει καμία δυνατότητα να κάνει ελέγχους για αλκοόλ, όμως τώρα ετοιμάζεται σχετική διάταξη, έτσι ώστε η Αστυνομία να μπορεί. «Από την άλλη πλευρά νομίζω ότι πρέπει να δούμε αυτό το θέμα κυρίως με τις ιδιωτικές εκδηλώσεις, πάρτι σε κλαμπ και μπαρ για να συλλέξουν κάποια χρήματα. Αυτό, στο τέλος οδηγεί σε ποτά. Αυτό πρέπει να είναι γνωστό στην αστυνομία και η κυβέρνηση προωθεί μια σειρά από ρυθμίσεις τώρα, προκειμένου να βελτιώσουμε σημαντικά το νομοθετικό πλαίσιο», κατέληξε.
Σε ό,τι αφορά στην έκρηξη στους Αμπελόκηπους, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός 36χρονου και τον βαρύ τραυματισμό μιας 33χρονης που νοσηλεύεται, ο κ. Χρυσοχοΐδης σημείωσε χαρακτηριστικά πως «είναι κρίμα, χάθηκε ένα παιδί και μια μητέρα σήμερα θρηνεί την απώλεια του γιου της».
«Όλα αυτά είναι συνέπειες μιας πράξης η οποία είναι τόσο απεχθής, τόσο αντιδημοκρατική. Είναι κάποιοι οι οποίοι επιχειρούν να μιμηθούν τους παλιότερους σε μια εποχή τόσο διαφορετική και αυτό είναι τραγικό. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν ζωντανά δείγματα των συνεπειών της τρομοκρατίας τις προηγούμενες δεκαετίες, κάποια νέα παιδιά, δυστυχώς, και μάλιστα καλά μορφωμένα, αντιλαμβάνονται τη Δημοκρατία, τα κινήματα, τη δράση με έναν τρόπο ο οποίος είναι καταστροφικός για τον εαυτό τους», υπογράμμισε και κατέληξε αναφέροντας σχετικά με τις έρευνες πως, «μπορεί να υπάρχει μια ομάδα κάπως ευρύτερη, αλλά γίνεται μια προσπάθεια και θα υπάρξει η έρευνα από την πλευρά των Αρχών».
Αναφερόμενος στο γεγονός ότι εξαιτίας της έκρηξης και των καταστροφών που προκλήθηκαν στην πολυκατοικία οι ένοικοι διαμένουν αυτές τις μέρες σε ξενοδοχεία, τόνισε χαρακτηριστικά πως «έχουμε 40 οικογένειες εκτός της στέγης τους. Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας νοικιάζει κάποια ξενοδοχεία, αλλά σήμερα ελπίζω ότι ο Δήμος θα δώσει το πιστοποιητικό περί ή όχι καταλληλόλητας της οικοδομής, έτσι ώστε αν είναι κατάλληλη η οικοδομή, να επισκευαστούν μόνο τα διαμερίσματα που ήταν πλησίον του συγκεκριμένου και αν δεν είναι, τότε η κυβέρνηση θα αναλάβει να χτίσει μια ολόκληρη οικοδομή».
Για το οπλοστάσιο που βρέθηκε στη Δυτική Αττική ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη τόνισε πως «Κυκλοφορούν πράγματι πάρα πολλά όπλα σε όλο τον κόσμο, διότι τα σύνορα ουσιαστικά πια δεν υπάρχουν με την έννοια των παλιών ελέγχων, όμως από την άλλη πλευρά έχουμε υποχρέωση να ασκούμε διαρκείς ελέγχους, προκειμένου να αποτρέπουμε τέτοιου είδους φαινόμενα. Θα έχουμε και άλλες επιτυχίες. Ήταν άτομα που ήταν ύποπτα στον χώρο του οργανωμένου εγκλήματος».
«Δυστυχώς, αυτό υπάρχει σήμερα και κάθε μέρα ενισχύεται και ο αγώνας μας, πρέπει να είναι πολύ δυνατός απέναντι σε αυτό που λέμε μαφίες, εκβιαστές, εμπόρους όπλων, ναρκωτικών, αυτοί που διακινούν γυναίκες και παιδιά, αυτοί που διακινούν μετανάστες, όλους αυτούς πρέπει να τους στοχοποιήσουμε. Αυτόν τον λόγο είχε και η ίδρυση αυτής της υπηρεσίας (σ.σ. της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος). Το επόμενο διάστημα θα υπάρξουν πολύ στοχευμένες ενέργειες έτσι ώστε να μειώσουμε όλα αυτά τα φαινόμενα, τα οποία είναι τόσος κίνδυνος, ούτως ώστε να μην κυκλοφορεί οποιοσδήποτε με πιστόλι», είπε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Χρυσοχοΐδης πρόσθεσε, επίσης, πως σε λίγες εβδομάδες «έρχεται νομοθεσία, αυξάνονται οι ποινές για την οπλοκατοχή και απαγορεύονται μια σειρά από όπλα όπως σουγιάδες, μαχαίρια, έτσι ώστε να περιορίσουμε αυτό το φαινόμενο, το οποίο τείνει να γίνει πολύ μαζικό και με το παραμικρό βγαίνει ένας σουγιάς».
Σχετικά με την εγκληματικότητα με δράστες Ρομά, ο κ. Χρυσοχοΐδης ανέφερε: «Εγώ έχω μια προσέγγιση η οποία επιχειρεί να βάλει τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση. Τι θα πει Ρομά; Είναι κάποιοι άνθρωποι που αυτοπροσδιορίζονται ως Ρομά και επίσης έχουν κάποια ήθη, έθιμα και έναν τρόπο ζωής. Τον σέβομαι απόλυτα, αλλά το θέμα της νομιμότητας δεν είναι διαπραγματεύσιμο. Δεν μπορεί κανείς να ζει σε βάρος των άλλων. Η Δημοκρατία είναι ένα κοινωνικό συμβόλαιο. Δεν μπορούμε να ζούμε από το έγκλημα, τελεία και παύλα. Σε αυτό το ζήτημα δεν θα κάνουμε πίσω, ούτε εγώ ως πολιτικός προϊστάμενος, ούτε η Αστυνομία. Αυτή την ώρα που μιλάμε γίνονται επιχειρήσεις σε πολλές περιοχές της χώρας. Θα καταπολεμήσουμε το έγκλημα και μάλιστα το βαρύ έγκλημα, τα ναρκωτικά, τις ρευματοκλοπές, τις κλοπές μετάλλων, τις απάτες, τις ληστείες, τις διαρρήξεις. Ό,τι αφορά στην προστασία της ζωής και της ιδιοκτησίας των πολιτών είμαστε εδώ για να την προστατεύσουμε», κατέληξε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ