Αρχική Blog Σελίδα 274

Φρουσιούνα Αργολίδος – Γιώργος Ηλιόπουλος: Ακούει κανείς εκεί έξω … η κτηνοτροφία αφανίζεται – Βίντεο – Φώτο

Στη Φρουσιούνα, στη σκιά του Μεγαλόβραχου, στην ορεινή Αργολίδα συναντήσαμε τον κτηνοτρόφο Γιώργο Ηλιόπουλο, που μας σύστησε τα κατσίκια του, που μόλις γύρισαν από τη βοσκή και αναπαύονται κάτω από την τέντα τα περισσότερα.

Δείτε το βίντεο:

Μιλήσαμε μαζί του και μας εξομολογήθηκε τα προβλήματα της κτηνοτροφίας που χάνεται. Μάλιστα συγκινήθηκε που κάποιοι άνθρωποι του τύπου, για πρώτη φορά τον επισκέφθηκαν και άκουσαν τα προβλήματά του.

Με πρωτοβουλία του δραστήριου Πολιτιστικού Συλλόγου Αλέας γνωρίσαμε τα εντελώς ορεινά ξεχασμένα χωριά της Αργολίδας που ερημώνουν και τον πρωτογενή τομέα που χάνεται…

Ειδικά η μετακινούμενη κτηνοτροφία από χρόνια έχει χτυπήσει τον κώδωνα του κινδύνου και σήμερα βρίσκεται λίγο πριν τον αφανισμό.

Κατσίκια 1

Διατηρείται μόνον χάρη στις θυσίες ανθρώπων που αγαπούν τον τόπο τους, δεν θέλουν να αποδεχθούν αυτή την ερήμωση, αλλά απαιτούν πλέον από την Πολιτεία να τους συνδράμει.

Ο Γιώργος Ηλιόπουλος ή Σαράντος, όπως είναι περισσότερο γνωστός στην περιοχή είναι κτηνοτρόφος τρίτης γενιάς. Ξενιτεύτηκε στην Αυστραλία, όπως οι περισσότεροι συγχωριανοί του, αλλά η νοσταλγία τον έκανε να ξαναγυρίσει στον τόπο των προγόνων του. Ένα χωριό που, όπως μας είπε, ζωντανεύει μόνον το καλοκαίρι που οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ξενιτεμένοι αναζητούν τις ρίζες τους.

Ο Γιώργος έχει ένα μικρό κοπάδι 150 κατσικιών, της φυλής Δαμασκού και Αλπίνο. Το γάλα τους είναι πολύ ποιοτικό και νόστιμο, αφού τρέφονται από βοτάνια από το βουνό Τραχύ.

Αρμέγει τις κατσίκες του με τον παραδοσιακό τρόπο και είναι υποχρεωμένος να μεταφέρει ο ίδιος το γάλα τους στο τυροκομείο του Άργους.

Κατσίκια 2

Στην περιοχή δεν έχουν κρατήσει την περίφημη αυτόχθονη φυλή του Άργους, η οποία εξαφανίστηκε, γιατί το γάλα που έδιναν οι συγκεκριμένες κατσίκες ήταν πολύ ποιοτικό αλλά ελάχιστο. Οπότε οι κτηνοτρόφοι στράφηκαν σε άλλες φυλές, ξενικές όπως τις λένε.

Διάδοχη κατάσταση του κτηνοτρόφου Γιώργου Ηλιόπουλο δεν υπάρχει λόγω της ερημοποίησης του χωριού του, οπότε θεωρεί ότι σε ολόκληρη την περιοχή της ορεινής Αργολίδας σε 10-15 χρόνια, δεν θα υπάρχει ζώο και το γάλα θα εισάγεται…

Η κτηνοτροφία νιώθει ότι χάνεται και κάθε βράδυ ο Γιώργος προσεύχεται να είναι καλά το κοπάδι του, γιατί ο φόβος τον έχει κυριεύσει όπως άλλωστε όλους τους κτηνοτρόφους μας λόγω της ευλογίας. Βέβαια τα κατσίκια δεν διατρέχουν τόσο κίνδυνο όσο τα πρόβατα, αλλά η ανησυχία πάντα υπάρχει.

Γιώργος Ηλιόπουλος 3

Ευτυχώς στην περιοχή δεν υπάρχει κρούσμα, αλλά πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όσοι πλησιάζουν τις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, γιατί ακόμα και με τα δοχεία για τη συλλογή γάλακτος που αφήνονται από εγκατάσταση σε εγκατάσταση μπορεί να μεταφέρουν το κακό.

Τέλος, εξέφρασε την απογοήτευσή του για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που τελικά οι επιδοτήσεις δεν πάνε σε αυτούς που πραγματικά έχουν ανάγκη και είναι οι κτηνοτρόφοι, που ταλαιπωρούνται στα βουνά, χωρίς καμία βοήθεια.

Με δύο λόγια νιώθει ένας μαχητής εντελώς ξεχασμένος από την Πολιτεία, αφού παλεύει μόνος και αβοήθητος, με ελάχιστο εισόδημα να ζήσει αυτός και το κοπάδι του, σε μια περιοχή που ερημώνει στο όρος Τραχύ, της Αργολίδας.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:

Κατσίκια 3 Κατσίκια 4 Κατσίκια 5 Γιώργος Ηλιόπουλος 2 Γιώργος Ηλιόπουλος και Σισσυ Νίκα

Η νεανική παραβατικότητα και ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Στο ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΕ, που έγινε πριν απόλίγες ημέρες στην Αλεξανδρούπολη, το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΙΤΑ) παρουσίασε μια ενδιαφέρουσα και αποκαλυπτική μελέτη που εκπόνησε, σχετικά με ένα σοβαρό κοινωνικό ζήτημα της εποχής, αυτό της νεανικής και εφηβικής παραβατικότητας. Και ανάμεσα στα όσα ανέδειξε η μελέτη γύρω από την πρόληψη και τη διαχείρισή της, ήταν και η σαφέστατη επιθυμία των πολιτών για πιο ενεργό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πάνω στο θέμα αυτό.

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΤΑ, η σύγχρονη παραβατικότητα των νέων χαρακτηρίζεται από μείωση των ορίων ηλικίας, από αυξανόμενη συμμετοχή των κοριτσιών και από επαναλαμβανόμενες προβληματικές συμπεριφορές με συχνότερες μορφές την επιθετικότητα και τη βία, τις κλοπές, καθώς και τη χρήση ναρκωτικών και αλκοόλ.

Ωστόσο, ξεκαθαρίζεται ότι οι αιτίες δεν είναι μονοδιάστατες, αλλά πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο.

Στη μελέτη εμφανίζονται αναφορές εκπαιδευτικών, ειδικών ψυχικής υγείας και κοινωνικών λειτουργών, που προσδιορίζουν ως καθοριστικό το «τρίγωνο» οικογένεια, σχολείο, κοινωνικά δίκτυα, τα δύο πρώτα ως προς τις δυσλειτουργίες τους και το τρίτο ως παράγοντας που επιδεινώνει το πρόβλημα.

Κι εδώ ακριβώς έρχεται η μελέτη να διαπιστώσει πως η Τοπική Αυτοδιοίκηση εκλαμβάνεται ως παράγοντας που μπορεί να διαδραματίσει έναν κρίσιμο ρόλο. Σύμφωνα με τους ερωτηθέντες, υπάρχει μια γενικότερη άγνοια για το αν υπάρχουν υπηρεσίες στους δήμους που να ασχολούνται με αυτό το ζήτημα, μιλάνε για έλλειψη δομών, πρόληψης και υποστήριξης, αλλά και για μια τυπική και όχι ουσιαστική συνεργασία με τα σχολεία, δηλαδή σαν να απουσιάζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση από την ουσία του συγκεκριμένου κοινωνικού προβλήματος.

Με αριθμούς, η σχετική έρευνα έδειξε πως το 78,4% του γενικού πληθυσμού πιστεύει ότι οι δήμοι μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στον περιορισμό ή έστω στη διαχείριση της νεανικής παραβατικότητας και το 77,2% των νέων από 16 έως 24 ετών, πιστεύει ότι οι δήμοι μπορούν να έχουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση του φαινομένου.

Ανάμεσα στις προτάσεις που έθεσαν οι ερωτηθέντες ήταν η ίδρυση σχολών γονέων, η συστηματική παρουσία ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών σε σχολεία και δήμους, η ύπαρξη κοινοτικών χώρων δημιουργικής απασχόλησης και η στενότερη συνεργασία των δήμων με τα σχολεία, ενώ από τη μεριά τους οι άνθρωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έθεσαν το ζήτημα της ανεπάρκειας πόρων, δομών και θεσμικών αρμοδιοτήτων.

Πιο στενή και ουσιαστική σχέση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με τα σχολεία

«Πρέπει η Τοπική Αυτοδιοίκηση να αναλάβει κεντρικό ρόλο σε αυτό το ζήτημα, μέσα από ολοκληρωμένες πολιτικές πρόληψης», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του ΙΤΑ και δήμαρχος Παπάγου-Χολαργού Ηλίας Αποστολόπουλος και συνεχίζει:

«Το πρώτο που μας έρχεται στο μυαλό όταν αναφερόμαστε στην παραβατικότητα αυτών των ηλικιών, είναι φυσικά το σχολείο, εκεί ξεκινά η μικροπαραβατικότητα. Επομένως πρέπει όντως να υπάρξει στενότερη και ουσιαστικότερη συνεργασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με τα Λύκεια, αλλά και με τα Γυμνάσια, αφού έχει μικρύνει η ηλικία της εφηβικής περιόδου. Να μπει ο δήμος στα σχολεία και στις μικρότερες τάξεις και να μιλήσει με τα παιδιά, να κάνει δράσεις ενημέρωσης,  να επιδιώξει την πρόληψη.

Από εκεί και πέρα, χρειάζεται ενίσχυση των κοινωνικών δομών, επάνδρωση με το κατάλληλο επιστημονικό προσωπικό, το οποίο πάντως οι περισσότεροι δήμοι το έχουν, όλοι οι δήμοι έχουμε ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς. Και να υπάρξουν δράσεις ευαισθητοποίησης, τόσο της τοπικής κοινωνίας, όσο και των ίδιων των παιδιών, εκστρατείες ενημέρωσης για τη νεανική παραβατικότητα και τις συνέπειές της, για το μπούλινγκ κ.α.».

Ως προς τις υπηρεσίες, ο κ. Αποστολόπουλος λέει: «Οι δήμοι κι εμείς ως δήμος, έχουμε το Κέντρο Κοινότητας, όπου υποδεχόμαστε κοινωνικά ζητήματα. Υπάρχει το Τοπικό Συμβούλιο Παραβατικότητας, που επικεντρώνεται στην πρόληψη, προσπαθεί να την προλάβει. Όμως, η συνεισφορά του δήμου μπορεί να είναι και σε άλλους τομείς. Για παράδειγμα στον φωτισμό, να φροντίζει ο δήμος να είναι καλά φωτισμένοι οι δρόμοι και οι γωνίες της πόλης, να φροντίζει να μην υπάρχουν εγκαταλελειμμένοι χώροι, όπου μπορεί να μαζέψουν παραβατικότητα».

Στην ερώτηση αν υπάρχουν παραδείγματα δήμων, που να έχουν προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες, ο κ. Αποστολόπουλος απαντά: «Ναι, μου έρχεται για παράδειγμα τώρα στο μυαλό ο δήμος Πειραιά, που έχει αναπτύξει κάποιες ιδιαίτερες δράσεις, όπως το ότι μέσα από μια εκτεταμένη μελέτη δημιούργησε έναν χάρτη, με τα σημεία της πόλης όπου εμφανίζονται περισσότερες παραβατικές συμπεριφορές.

Αλλά και εμείς, ως δήμος Παπάγου-Χολαργού, το δικό μας Τοπικό Συμβούλιο έχει συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο κι έτσι έχουμε αναπτύξει και ένα πεδίο έρευνας. Έχουμε φτιάξει ερωτηματολόγιο, που στέλνουμε στα σχολεία και μας απαντούν οι μαθητές για τα προβλήματά τους, για κάτι που τους απασχολεί, τι ακριβώς ζητάνε και τόσα άλλα».

Τα τελευταία χρόνια οι δήμοι έχουν να αντιμετωπίσουν ένα ακόμη φαινόμενο που παρουσιάζει έξαρση, αυτό των βανδαλισμών σε σχολεία ή σε παιδικές χαρές. «Ναι, όντως ισχύει αυτό», λέει ο δήμαρχος Παπάγου-Χολαργού και συνεχίζει: «Εμείς είχαμε βανδαλισμούς σε δύο παιδικές χαρές κι έτσι αναγκαστήκαμε να τοποθετήσουμε κάμερες για την προφύλαξη των χώρων, με την άδεια φυσικά του Νόμου και σύμφωνα με όλα όσα προβλέπονται από τη σχετική νομοθεσία. Και είναι γεγονός πως όπου έχουν τοποθετηθεί κάμερες, έχουν περιοριστεί αρκετά οι φθορές και τα φαινόμενα βανδαλισμών».

Εν τέλει, πού οφείλεται όλη αυτή η έκρηξη της νεανικής παραβατικότητας; Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης απαντά: «Τα παλιά τα χρόνια λέγαμε το τσιτάτο, πως φταίνε οι κακές παρέες. Αυτό έχει ξεπεραστεί πια. Οι σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι η παραβατικότητα και οι κακές συμπεριφορές εφήβων και προεφήβων οφείλονται, πρώτον στη γονεϊκή απουσία, δεύτερον στη συναισθηματική αδιαφορία και τρίτον στην έλλειψη καθοδήγησης. Και τα τρία έχουν ως αρχικό σημείο την οικογένεια, το σπίτι. Από εκεί ξεκινά και μετά έρχεται το σχολικό περιβάλλον.

Και μην παραβλέπουμε κάτι ακόμη. Η χώρα μας προέρχεται από μια πολύ δύσκολη περίοδο, που δεν είχε μόνο οικονομικό αντίκτυπο, αλλά και κοινωνικό. Έχει παίξει σημαντικό ρόλο και έχει διαμορφώσει αυτά τα παιδιά, το ότι μπορεί τα προηγούμενα χρόνια να είδαν τον πατέρα τους να μένει άνεργος, τη μητέρα τους να κλαίει γιατί δεν τα έβγαζε πέρα, την οικογένειά τους να υποφέρει. Αυτά τα παιδιά, που τότε ήταν 5, 6 και 8 ετών, σήμερα είναι 15, 16 και 18 ετών».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Νέος κύκλος εξαγορών και συγχωνεύσεων στα σούπερ μάρκετ – Στα 2,2 δισ. ευρώ οι επενδύσεις το 2020-2025

Ώθηση στην αγορά από τουρισμό και Έλληνες καταναλωτές

Δεδομένη θεωρείται η περαιτέρω συγκέντρωση στον κλάδο των σούπερ μάρκετ, την οποία επιταχύνουν η πίεση στα περιθώρια, το αυξημένο λειτουργικό κόστος και οι νέες ρυθμιστικές απαιτήσεις, όπως ανέφεραν πρόσφατα μέλη της Ένωσης Σούπερ-Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ).

Η καθαρή κερδοφορία των αλυσίδων παραμένει σε χαμηλά επίπεδα και καταγράφει περαιτέρω υποχώρηση, τη στιγμή που το λειτουργικό κόστος αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από τις πωλήσεις επιβαρύνοντας σημαντικά τα συνολικά αποτελέσματα του κλάδου. Παράλληλα, οι επενδύσεις συνεχίζουν να βασίζονται κυρίως σε τραπεζικό δανεισμό και ίδια κεφάλαια, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένες θεσμικές παρεμβάσεις με στόχο την ενίσχυση της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη Παντελιάδη, πρόεδρο της ΕΣΕ «ένα βιώσιμο και οικονομικά αποτελεσματικό μοντέλο για την ελληνική αγορά σούπερ μάρκετ θα μπορούσε να διαμορφωθεί με 4 έως 6 αλυσίδες». Σημειώνεται ότι σήμερα στη χώρα δραστηριοποιούνται περίπου 43 αλυσίδες, από 67 το 2010. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Γιάννης Μασούτης αντιπρόεδρος ΕΣΕ τόνισε ότι θα υπάρξει περαιτέρω συγκέντρωση του κλάδου. «Ήδη γίνονται εξαγορές. Θα συνεχιστούν και το 2026» ανέφερε ο κ. Μασούτης και προσέθεσε ότι αυτό συμβαίνει λόγω της μεγάλης πίεσης που δέχεται ο κλάδος σούπερ μάρκετ, μεταξύ άλλων, από τα μέτρα της κυβέρνησης, τα υψηλά μισθώματα, τα αυξημένα κόστη λειτουργίας κ.ά.

Αναφορικά με τα οικονομικά μεγέθη του κλάδου τη χρονιά που πέρασε ο Απόστολος Πεταλάς, γενικός διευθυντής ΕΣΕ σημείωσε ότι με τη βοήθεια του ΙΕΛΚΑ αναλύθηκαν οι ισολογισμοί 43 αλυσίδων. Όπως προέκυψε από τα στοιχεία, το 2024 οι πωλήσεις (χωρίς ΦΠΑ) ανήλθαν σε 13,061 δισ. ευρώ από 12,512 δισ. ευρώ το 2023 (αύξηση 4,4%), τα κέρδη προ φόρων σε 215 εκατ. ευρώ (μειωμένα κατά 6,5%). Το καθαρό περιθώριο κέρδους από 1,84% το 2023 μειώθηκε στο 1,65% το 2024 ενώ τα EBITDA από 6,54% υποχώρησαν στο 5,97%. Σύμφωνα με τον κ. Πεταλά, «η καθαρή κερδοφορία των αλυσίδων σούπερ μάρκετ είναι εξαιρετικά χαμηλή και φθίνουσα». Παράλληλα, οι επενδύσεις ανήλθαν σε 400 εκατ. ευρώ από 592 εκατ. ευρώ το 2023. Την περίοδο 2020-2025 οι επενδύσεις άγγιξαν τα 2,2 δισ. ευρώ. Συνολικά την τελευταία δεκαετία ο κλάδος έχει επενδύσει περίπου 3,5 δισ. ευρώ.

Στο εννεάμηνο του 2025 (Ιανουάριος -Σεπτέμβριος) ο συνολικός τζίρος της αγοράς ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων έφτασε τα 10,51 δισ. ευρώ με βάση τα στοιχεία της εταιρείας ερευνών Circana, δηλαδή 632 εκατ. ευρώ περισσότερα σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο. Στην άνοδο συνέβαλλαν τόσο τα προϊόντα με σταθερό barcode που συγκέντρωσαν 8,16 δισ. ευρώ, όσο και τα επί ζυγίω προϊόντα τα οποία έφτασαν τα 2,35 δισ. ευρώ με ανάπτυξη στο +9%. Στην αγορά των ταχυκίνητων προϊόντων κυριαρχούν τα τρόφιμα που αντιπροσωπεύουν το 82,5% του συνολικού τζίρου με 8,67 δισ. ευρώ και αύξηση 7,3%. Παρά την επιβράδυνση του πληθωρισμού, οι τιμές συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά. Στα τυποποιημένα προϊόντα η μέση τιμή ανά μονάδα αυξήθηκε κατά 1,5% το εννεάμηνο ενώ ο όγκος πωλήσεων σημείωσε άνοδο 4,2%. Παράλληλα, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας έφτασαν το 27,1% της συνολικής αγοράς με αύξηση 7,3% ενώ τα επώνυμα κινήθηκαν με ρυθμό 5,1%. Το 24,4% των πωλήσεων του εννεαμήνου προήλθε από προϊόντα σε καθεστώς έκπτωσης έναντι 25,4% το αντίστοιχο περυσινό διάστημα.

Ώθηση από τον τουρισμό

Η αγορά των ταχυκίνητων προϊόντων δεν ενισχύεται μόνο από τους Έλληνες καταναλωτές. Σημαντική είναι η ώθηση από τους τουρίστες που επισκέπτονται τη χώρα μας για διακοπές. ‘Αλλωστε, η τουριστική ανάπτυξη καθώς και το Airbnb ως τάση ενισχύουν την προετοιμασία γευμάτων εντός των καταλυμάτων, εντείνοντας περαιτέρω τη ζήτηση για τρόφιμα αλλά και προϊόντα καθημερινής χρήσης.

Η NielsenIQ δημοσιοποίησε πρόσφατα μελέτη που διεξήχθη το καλοκαίρι του 2025 σε 14 τουριστικές περιοχές της χώρας, με δείγμα 2.010 τουρίστες από 11 εθνικότητες. Σύμφωνα με την μελέτη, οι τουρίστες πραγματοποιούν ουσιαστικές αγορές προϊόντων FMCG κατά τη διάρκεια της παραμονής τους. Συγκεκριμένα, το 94% των επισκεπτών αγόρασε είδη Grocery, με το εμφιαλωμένο νερό να καταγράφει εντυπωσιακή διείσδυση 82%, ενώ η μπύρα ακολουθεί με 41%. Οι αγορές αυτές δεν είναι τυχαίες: οι τουρίστες επιλέγουν προϊόντα με βάση την ελληνική προέλευση, την τιμή και τη διαθεσιμότητα, ενώ η αυθόρμητη αγορά κυριαρχεί, ιδιαίτερα σε κατηγορίες όπως τα αναψυκτικά και τα σνακ. Οι τύποι καταστημάτων που επιλέγονται για τις αγορές διαφοροποιούνται ανάλογα με την ανάγκη και το προφίλ του ταξιδιώτη. Οι υπεραγορές και τα σούπερ μάρκετ αποτελούν τον βασικό προορισμό για προγραμματισμένες αγορές και εφοδιασμό, συγκεντρώνοντας το μεγαλύτερο μερίδιο δαπάνης (40%). Τα mini markets και τα περίπτερα εξυπηρετούν κυρίως αυθόρμητες αγορές, προσφέροντας ευκολία και ταχύτητα, ενώ τα φαρμακεία και τα καταστήματα καλλυντικών προσελκύουν τουρίστες που αναζητούν premium προϊόντα και είδη προσωπικής φροντίδας. Οι φούρνοι και οι λαϊκές αγορές, από την άλλη, αποτελούν επιλογές για φρέσκα και τοπικά προϊόντα, ενισχύοντας την εμπειρία του επισκέπτη με αυθεντικά ελληνικά στοιχεία.

Η μελέτη καταγράφει επίσης τις συνήθειες κατανάλωσης: οι τουρίστες καταναλώνουν κυρίως στα καταλύματα ή “on-the-go”, με το snacking να είναι η πιο συχνά αυτοπαρασκευασμένη κατηγορία. Παράλληλα, η εμπειρία στο κατάστημα αξιολογείται θετικά, με πάνω από 90% των ερωτηθέντων να δηλώνουν ικανοποιημένοι από την ποικιλία και την ευκολία εντοπισμού των προϊόντων. Αξιοσημείωτο είναι ότι σχεδόν οι μισοί τουρίστες (48%) επισκέπτονται την Ελλάδα για πρώτη φορά, ενώ το 18% είναι επαναλαμβανόμενοι επισκέπτες. Οι αγοραστικές τους συνήθειες διαμορφώνονται από το είδος του ταξιδιού, τη διάρκεια παραμονής και τη σύνθεση της παρέας, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά εθνικότητα και περιοχή.

Αποκλιμάκωση πληθωριστικών τάσεων

Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ τον Οκτώβριο 2025 διαμορφώθηκε στο +1,08% σε σχέση με τον Οκτώβριο 2024, σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με την περίοδο Μαΐου-Αυγούστου 2025. Συνολικά το κυλιόμενο 12μηνο (Νοέμβριος 2024-Οκτώβριος 2025) καταγράφει αύξηση +0,85%. Από έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) προκύπτει ότι μεγαλύτερες μειώσεις τιμών τον Οκτώβριο 2025 σε σχέση με τον Οκτώβριο 2024 καταγράφονται στις κατηγορίες: φρέσκα φρούτα και λαχανικά (-8,06%), απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού (-5,10%), τρόφιμα παντοπωλείου (-4,77%), χαρτικά, καλλυντικά & είδη προσωπικής υγιεινής (-2,51%), είδη μιας χρήσης, οικιακά είδη (-1,24%). Οι μειώσεις που καταγράφονται είναι αποτέλεσμα τόσο της ομαλοποίησης της αγοράς και της μείωσης στις τιμές παραγωγού σε ορισμένα προϊόντα. Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφονται στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά (η μείωση προέρχεται από την κατηγορία των λαχανικών η οποία ευνοείται το τελευταίο διάστημα από τις καιρικές συνθήκες), στα απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού και στα τρόφιμα παντοπωλείου (λόγω και της αποκλιμάκωσης της τιμής στο ελαιόλαδο). Μεγαλύτερες αυξήσεις τον Οκτώβριο 2025 σε σχέση με τον Οκτώβριο 2024 καταγράφονται στις κατηγορίες: μπισκότα, σοκολάτες, ζαχαρώδη (+12,23%), φρέσκα κρέατα (+10,54%), είδη πρωινού & ροφήματα (+5,53%), γαλακτοκομικά και χυμοί ψυγείου (+4,91%), φρέσκα ψάρια και θαλασσινά (+3,98%). Σε σχέση με τις αυξήσεις στα φρέσκα κρέατα πρόκειται για εξέλιξη η οποία οφείλεται πρώτον στις αυξήσεις των διεθνών τιμών στα εισαγόμενα είδη και ειδικά στο μοσχάρι λόγω της μείωσης του ζωικού κεφαλαίου (σημειώνεται ότι η πλειοψηφία του μοσχαριού και χοιρινού που καταναλώνεται στην Ελλάδα είναι εισαγωγής) και δεύτερον στις ασθένειες ζώων που έπληξαν πολλές περιοχές εκτροφής στην Ελλάδα και ειδικά τα αμνοερίφια. Οι ασθένειες και η μείωση στο ζωικό κεφάλαιο πλέον επηρεάζει και την κατηγορία των γαλακτοκομικών και ιδιαίτερα των τυροκομικών προϊόντων, καθώς αυξάνεται το κόστος παραγωγής τους. Οι διεθνείς τιμές του κακάο και του καφέ, επηρεάζουν τις κατηγορίες των γλυκών, και του πρωινού και των ροφημάτων, αλλά και των κατεψυγμένων (π.χ. παγωτά, γλυκά). Σε σχέση με την τιμή του κακάο, οι αυξήσεις στις τιμές πρώτων υλών διεθνώς τις τελευταίας 2ετίας λόγω των κλιματικών συνθηκών ήταν πολύ υψηλές. Σημειώνεται ότι λόγω της φύσης των προϊόντων που χρησιμοποιούν κακάο, τα υποπροϊόντα (σοκολάτα) αλλά και τα τελικά προϊόντα (γλυκά) παράγονται σε επόμενους χρόνους με διαφορετικές τιμές.

Η καταναλωτική εμπιστοσύνη

Την ίδια στιγμή έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ καταδεικνύει εξασθένιση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης τον Οκτώβριο. Συγκεκριμένα, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης διαμορφώθηκε στις -47,6 μονάδες, έναντι -45,6 μονάδες τον Σεπτέμβριο με τους Έλληνες καταναλωτές να εμφανίζονται ως οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ. Οι επιμέρους δείκτες για την γενικότερη οικονομική κατάσταση στην χώρα, αλλά και τα οικονομικά των νοικοκυριών επιδεινώνονται. Αντίθετα, η πρόθεση για μείζονες αγορές ενισχύεται με την αποταμίευση ωστόσο να εξασθενεί ελαφρά.

Αναλυτικότερα, οι αρνητικές προβλέψεις των καταναλωτών για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους κατά τους προσεχείς 12 μήνες εντάθηκαν τον Οκτώβριο στις -44,2 (από -39,8). Το 58% (από 54%) των νοικοκυριών αναμένει ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης, ενώ το 6% προβλέπει μικρή βελτίωση. Η πρόθεση των καταναλωτών για σημαντικές αγορές τους προσεχείς 12 μήνες (επίπλων, ηλεκτρικών συσκευών κ.λπ.) ενισχύθηκε ήπια με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις -41,6 (από -46,3) μονάδες. Το 51% (από 53%) των καταναλωτών προέβλεψε ότι θα προβεί σε λιγότερες ή πολύ λιγότερες δαπάνες, ενώ το 6% (από 4%) αναμένει το αντίθετο.

Ο δείκτης της πρόθεσης για αποταμίευση τους προσεχείς 12 μήνες υποχώρησε ελαφρά στις -67,5 μονάδες από -65,9 μονάδες τον Σεπτέμβριο. Το 84% των νοικοκυριών δεν θεωρεί πιθανή την αποταμίευση στο επόμενο 12μηνο, ενώ το 15% τη θεωρεί πιθανή ή πολύ πιθανή. Σχετικά με τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού, το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα» διαμορφώθηκε στο 60% (από 65%), ενώ στο 9% διατηρήθηκε το ποσοστό όσων αναφέρουν ότι αντλούν από τις αποταμιεύσεις τους. Οι καταναλωτές που δήλωσαν ότι αποταμιεύουν λίγο ή πολύ αποτελούν 24% του συνόλου, ενώ το ποσοστό όσων δήλωσαν ότι «έχουν χρεωθεί» διαμορφώθηκε στο 7% από 6% τον προηγούμενο μήνα. Στο ερώτημα το οποίο αξιολογεί το βαθμό αβεβαιότητας των νοικοκυριών ως προς τις μελλοντικές οικονομικές εξελίξεις, το 59,4% έκρινε τον Οκτώβριο ότι η οικονομική κατάστασή του μπορεί να προβλεφθεί δύσκολα ή σχετικά δύσκολα, από 58,1% τον προηγούμενο μήνα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ειρήνη Αγαπηδάκη: Οι ΚΟΜΥ ενισχύονται- 5.000 πολίτες εξυπηρετήθηκαν σε 15 ημέρες, εκ των οποίων οι 1.300 δέχθηκαν ιατρική φροντίδα στο σπίτι

Οι Κινητές Ομάδες Υγείας (ΚΟΜΥ) έχουν πλέον εδραιωθεί ως ένας από τους πιο ουσιαστικούς και ανθρώπινους πυλώνες του συστήματος υγείας. Με τη σταθερή τους παρουσία μέσα στην κοινότητα προσφέρουν φροντίδα σε όσους την χρειάζονται, εξασφαλίζοντας ότι κανείς δεν μένει χωρίς υποστήριξη, ιδιαίτερα όσοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες μετακίνησης ή έχουν ανάγκη από κατ’ οίκον υπηρεσίες.

Κατακτώντας τον ρόλο μιας «γέφυρας» ανάμεσα στον ασθενή, το περιβάλλον του και το Εθνικό Σύστημα Υγείας, οι ΚΟΜΥ αποτελούν κρίσιμο στήριγμα αξιοπρέπειας και ποιότητας ζωής. Η συνεχής ενίσχυσή τους δεν αποτελεί απλώς μια θεσμική επιλογή, αλλά ένα σημαντικό βήμα προς τη μείωση των ανισοτήτων, την πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση, ιδιαίτερα για τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη.

Επισκέψεις σε 900 περιοχές μόνο τον Νοέμβριο

Οι Κινητές Ομάδες Υγείας, μόνο τον μήνα Νοέμβριο, πραγματοποιούν επισκέψεις σε 900 περιοχές ανά την επικράτεια. Από τη Θράκη μέχρι και την Κρήτη. Ο ρόλος που επιτελούν είναι πολυεπίπεδος. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι πλέον οι ΚΟΜΥ φθάνουν σε πληθυσμούς και τοπικές κοινωνίες όπου υπάρχουν άνθρωποι με κινητικά προβλήματα, ηλικιωμένοι, κατακεκλιμένοι ασθενείς, που αρκετοί εξ’ αυτών μάλιστα βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές.

Τι δείχνουν τα στοιχεία από τη δράση των ΚΟΜΥ

Τα πρώτα στοιχεία από τις επισκέψεις που έχουν πραγματοποιήσει οι ΚΟΜΥ, μέσω των δράσεων σε μόλις δύο εβδομάδες (Νοέμβριος 2025), είναι άκρως ενθαρρυντικά και εντυπωσιακά, ιδιαιτέρως σε ό,τι αφορά στις κατ’ οίκον επισκέψεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέγραψε ο ΕΟΔΥ, περισσότεροι από 5.000 ωφελούμενοι πολίτες έχουν λάβει ιατρικές υπηρεσίες μέσω των Κινητών Ομάδων Υγείας, εκ των οποίων οι 1.300 δέχθηκαν επίσκεψη και ιατρική φροντίδα κατ’ οίκον, σε διάστημα μόλις 15 ημερών. Όπως τονίζουν οι αρμόδιοι του ΕΟΔΥ, ημέρα με την ημέρα η τάση που καταγράφεται είναι αυξητική, δεδομένου πως οι πολίτες μαθαίνουν και ενημερώνονται όλο και περισσότερο για το ρόλο που επιτελούν οι ΚΟΜΥ.

Εξίσου ενδιαφέροντα είναι και τα πρώτα στοιχεία, με βάση τις παρεμβάσεις που καταγράφηκαν από το ιατρικό προσωπικό που απαρτίζει τις Κινητές Ομάδες Υγείας. Αντιγριπικοί εμβολιασμοί, αλλαγή φαρμακευτικής αγωγής για αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των παθήσεων των πολιτών, παραπομπή για προληπτικές εξετάσεις (μαστογραφία και τεστ ΠΑΠ), καθώς και παραπομπές σε νοσοκομεία, είναι  έως τώρα οι κυριότερες κατηγορίες που έχουν παρέμβει οι επιστήμονες υγείας, μέσω της νέας αυτής μόνιμης υπηρεσίας του ΕΟΔΥ.

Επίσης, μετά τα αποτελέσματα των εξετάσεων και την κλινική εξέταση από τους ιατρούς, κατά τη διάρκεια των δράσεων των ΚΟΜΥ, αρκετοί ωφελούμενοι βρέθηκαν απορρυθμισμένοι αναφορικά με την αρτηριακή τους πίεση και τις τιμές σακχάρου, παρόλο που ακολουθούσαν φαρμακευτική αγωγή. Ακόμα, αρκετοί ωφελούμενοι βρέθηκαν με ανεπαρκή εμβολιαστική κάλυψη και δεν διέθεταν άυλη συνταγογράφηση.

Τηλεφωνική γραμμή 1135

Σημαντικό ρόλο στη διαδικασία αυτή διαδραματίζει και η δωρεάν τηλεφωνική γραμμή 1135, η οποία λειτουργεί ήδη σε καθημερινή βάση (08:00-16:00), προκειμένου οι πολίτες να ενημερώνονται για τις δράσεις των ΚΟΜΥ, υποβάλλοντας τα αιτήματά τους για κατ’ οίκον επισκέψεις και να ενημερώνονται για την εξυπηρέτησή τους από σταθερά ιατρεία των ΚΟΜΥ στην κοινότητά τους. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο κατά την πρώτη εβδομάδα λειτουργίας της γραμμής, οι κλήσεις πολιτών αλλά και φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για να λάβουν σχετική ενημέρωση για την παρουσία των ΚΟΜΥ, έφθασαν τριψήφιο αριθμό.

Ενίσχυση των Κινητών Ομάδων Υγείας

«Οι Κινητές Ομάδες Υγείας αποτελούν πλέον έναν από τους πιο ουσιαστικούς, ανθρώπινους και αναπόσπαστους μηχανισμούς του συστήματος υγείας μας. Με τη συνεχή τους παρουσία στην κοινότητα, διασφαλίζουν ότι κανένας πολίτης δεν μένει χωρίς φροντίδα- ιδίως όσοι αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς στη μετακίνησή τους», αναφέρει η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, μιλώντας στη δημοσιογράφο του  ΑΠΕ-ΜΠΕ, Έφη Φουσέκη και προσθέτει: «Για τους συμπολίτες μας με κινητικά προβλήματα και γενικότερα για όσους ανθρώπους έχουν ανάγκη για κατ’ οίκον υπηρεσίες υγείας, οι επισκέψεις των ΚΟΜΥ δεν αποτελούν απλώς μια δράση. Είναι ένα κρίσιμο στήριγμα, που ενισχύει την ποιότητα ζωής, με αξιοπρέπεια και σεβασμό, εκεί ακριβώς όπου υπάρχει ανάγκη: στο σπίτι, στο περιβάλλον ασφάλειας του ασθενούς».

Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας επισημαίνει ακόμα ότι οι Κινητές Ομάδες Υγείας θα συνεχίσουν να ενισχύονται, με την επιστημονική κοινότητα και τον κόσμο να αναγνωρίζει τον πολύτιμο ρόλο τους στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και στην προστασία των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας. «Μέσω των ΚΟΜΥ, μεταξύ άλλων σημαντικών, θέλουμε να μειώσουμε τις ανισότητες στην υγεία και να ενισχύσουμε την πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση, ιδιαίτερα προς τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Σήμερα, οι ΚΟΜΥ λειτουργούν ως «γέφυρα» ανάμεσα στον ασθενή, τους οικείους του και το Εθνικό Σύστημα Υγείας και αυτή την κατάκτηση οφείλουμε να την αξιοποιήσουμε περαιτέρω», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά η κ. Αγαπηδάκη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ουκρανία: Το σχέδιο για την επίλυση της σύγκρουσης συντάχθηκε από τις ΗΠΑ, επιμένει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο επέμεινε χθες βράδυ στο ότι το σχέδιο για την επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία που ανακοινώθηκε αυτή την εβδομάδα έχει συνταχτεί όντως από τις ΗΠΑ και δεν αντανακλά απλά και μόνο αξιώσεις της Ρωσίας, όπως κατήγγειλαν αμερικανοί γερουσιαστές.

Ο υπουργός Εξωτερικών, που αναμένεται σήμερα στη Γενεύη για συνομιλίες με ευρωπαίους και ουκρανούς αξιωματούχους, αντέκρουσε έτσι όσα ανέφεραν τρεις αμερικανοί γερουσιαστές, σύμφωνα με τους οποίους το κείμενο ενστερνίζεται απόλυτα αξιώσεις της Ρωσίας.

«Η ειρηνευτική πρόταση συντάχθηκε από τις ΗΠΑ», αντέτεινε ο ΥΠΕΞ Ρούμπιο μέσω X. Το κείμενο «προσφέρεται ως ισχυρό πλαίσιο για τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις. Βασίζεται σε στοιχεία που συνεισέφερε η ρωσική πλευρά, αλλά και σε προηγούμενες και συνεχιζόμενες συνεισφορές της Ουκρανίας», πρόσθεσε.

Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τόμι Πίγκοτ ανέφερε μέσω X, αντιδρώντας στις δηλώσεις τριών μελών της Γερουσίας, πως αυτό που υποστήριξαν είναι «κατάφωρα ψευδές».

Τα τρία μέλη της αμερικανικής άνω Βουλής —ο ρεπουμπλικάνος Μάικ Ράουντς, ο ανεξάρτητος Άνγκους Κινγκ και η δημοκρατική Τζιν Σαχίν— υποστήριξαν ότι ο Μάρκο Ρούμπιο τους είπε ότι το έγγραφο δεν εκφράζει επίσημες θέσεις των ΗΠΑ, είναι απλώς αφετηρία για συνομιλίες, που περιέχει «κατάλογο ρωσικών επιθυμιών».

«Ο υπουργός Ρούμπιο μας τηλεφώνησε το απόγευμα. Νομίζω πως μας εξήγησε πολύ καθαρά ότι γίναμε αποδέκτες πρότασης που διαβιβάστηκε από έναν από τους αντιπροσώπους μας. Δεν πρόκειται για δική μας σύσταση. Δεν πρόκειται για δικό μας σχέδιο ειρήνης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο γερουσιαστής Ράουντς.

Ο κ. Ρούμπιο αναμένεται σήμερα στη Γενεύη, μαζί με τον διπλωματικό απεσταλμένο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, τον Στιβ Γουίτκοφ, για συνομιλίες με τους Ουκρανούς και τους Ευρωπαίους, που δεν έκρυψαν την ανησυχία τους για το σχέδιο των 28 σημείων.

Το έγγραφο, που δημοσιοποιήθηκε από διάφορα ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένου του AFP, επαναλαμβάνει αξιώσεις-κλειδιά της Μόσχας, ιδίως την εκχώρηση εδαφών της Ουκρανίας στη Ρωσία, τη μείωση του μεγέθους του στρατού της, την οριστική εγκατάλειψη της προσπάθειας να ενταχθεί στο NATO. Προσφέρει επίσης δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας στο Κίεβο για να προληφθεί οποιαδήποτε νέα ρωσική επίθεση.

Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ έδωσε προθεσμία ως την 27η Νοεμβρίου, την ημέρα της γιορτής των Ευχαριστιών, στον ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι για να απαντήσει στην πρόταση.

Ωστόσο χθες ο ρεπουμπλικάνος απάντησε μονολεκτικά «όχι» όταν του τέθηκε η ερώτηση αν το σχέδιο για την επίλυση της σύγκρουσης είναι η «τελευταία προσφορά» της Ουάσιγκτον.

«Προσπαθούμε να τερματίσουμε» τον πόλεμο, «με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, πρέπει να τελειώσει» η σύρραξη, που γενικεύτηκε με την εισβολή των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων στην ουκρανική επικράτεια την 24η Φεβρουαρίου 2022, επέμεινε ο αμερικανός πρόεδρος, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Π. Μπαουρέλ: Οι ωκεανοί βρίσκονται υπό άνευ προηγουμένου πίεση – Η Μεσόγειος ένα από τα πιο ανησυχητικά σημεία

«Κανένα τμήμα των ωκεανών δεν έχει πλέον γλιτώσει από την τριπλή πλανητική κρίση: κλιματική αλλαγή, απώλεια βιοποικιλότητας και ρύπανση». Αυτό τονίζει μεταξύ άλλων, σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Πιερ Μπαουρέλ (Pierre Bahurel), γενικός διευθυντής του Mercator Ocean International (Διεθνής Οργανισμός Αναλύσεων και ωκεανογραφικών προβλέψεων).

Ο κ. Μπαουρέλ ηγείται της παγκόσμιας προσπάθειας για την ψηφιακή παρακολούθηση και πρόγνωση των ωκεανών μέσω του Ευρωπαϊκού Ψηφιακού Διδύμου του Ωκεανού (European Digital Twin of the Ocean), μιας πλατφόρμας, η οποία έχει αναπτυχθεί για την Ευρωπαϊκή Ένωση και αναπαριστά ψηφιακά κάθε λεπτομέρεια των ωκεανών. Όπως επισημαίνει ο κ. Μπαουρέλ αυτό που παρατηρούν είναι «ιδιαίτερα επείγουσες προκλήσεις στα ύδατα της ΕΕ». Παράλληλα, αναλύει τις περιοχές που ανησυχούν περισσότερο την επιστημονική κοινότητα με τη Μεσόγειο να αναδεικνύεται σε ένα από τα hotspot του πλανήτη. «Τον Ιούνιο του 2025, η λεκάνη της Μεσογείου κατέγραψε τον θερμότερο Ιούνιο που έχει σημειωθεί ποτέ, με θερμοκρασίες επιφάνειας που έφτασαν τους 30 °C, σχεδόν 5 °C πάνω από το κανονικό, και το 62% της επιφάνειάς της να επηρεάζεται από ισχυρούς ή ακραίους θαλάσσιους καύσωνες — το υψηλότερο ποσοστό που έχει παρατηρηθεί ποτέ», υπογραμμίζει.

Αναφερόμενος στη συμβολή της επιστήμης στη μελέτη των ωκεανών ο κ. Μπαουρέλ τονίζει ότι η «επιστήμη αφήνει τον ωκεανό να μιλήσει για τον εαυτό του μέσω διάφανων και αξιόπιστων στοιχείων». Επιπλέον, αναφέρεται στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για την παρακολούθηση των ωκεανών ενώ μιλά για τη συνεργασία με την Ελλάδα και την ελληνική επιστημονική κοινότητα. «Η Ελλάδα είναι από πολλές απόψεις πρωτοπόρα στην Ευρώπη όσον αφορά την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης καθιστώντας την έναν από τους βασικούς συντελεστές στη σύγχρονη ωκεανογραφία», σημειώνει.

Τέλος μιλά για την μετατροπή του Mercator Ocean International σε διακυβερνητικό οργανισμό που θα ηγηθεί της παγκόσμιας ανάπτυξης προηγμένων ψηφιακών υπηρεσιών για τους ωκεανούς.

Σημειώνεται ότι ο κ. Μπαουρέλ, στο πλαίσιο της Γιορτής της  Επιστήμης 2025 που διοργανώνει το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος σε συνεργασία με τη γαλλική πρεσβεία, θα συμμετέχει σε συζήτηση αύριο Δευτέρα στις 19.00, με θέμα «Η τεχνητή νοημοσύνη στην Υπηρεσία των Ωκεανών».

Ακολουθεί η συνέντευξη που παραχώρησε ο κ. Μπαουρέλ στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και στη δημοσιογράφο Ιωάννα Καρδάρα:

ΕΡ. Ποιες είναι οι πιο ανησυχητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στους ωκεανούς που παρατηρείτε και πώς αυτές επηρεάζουν τη θαλάσσια βιοποικιλότητα αλλά και την καθημερινή ζωή των πολιτών;

Το Mercator Ocean συντονίζει την έκθεση για την Κατάσταση των Ωκεανών του Copernicus για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μέσα από την 9η έκδοση που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο, και με τη συμμετοχή περισσότερων από 100 ειδικών από την Ευρώπη και όλο τον κόσμο, παρατηρούμε σαφή και ανησυχητικά σημάδια. Οι ωκεανοί βρίσκονται υπό άνευ προηγουμένου πίεση από αυτό που ο ΟΗΕ αποκαλεί «τριπλή πλανητική κρίση»: κλιματική αλλαγή, απώλεια βιοποικιλότητας και ρύπανση. Ο ωκεανός απορροφά περίπου το 90 % της υπερβολικής θερμότητας που παράγεται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες και, το 2024, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας έφτασε το ρεκόρ των 21 °C, ενώ ορισμένοι θαλάσσιοι καύσωνες διήρκησαν για πάνω από 300 ημέρες.

Η θέρμανση των ωκεανών έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 2005 και το 2023, το 22% της επιφάνειας των ωκεανών παγκοσμίως βίωσε τουλάχιστον ένα σοβαρό ή ακραίο θαλάσσιο κύμα καύσωνα. Αυτά τα κύματα καύσωνα προκαλούν ήδη μαζική θνησιμότητα μεταξύ των κοραλλιών, των δασών φυκιών και των θαλάσσιων λιβαδιών, μεταβάλλοντας την κατανομή των ψαριών και επιταχύνοντας την εξάπλωση των εισβάλλοντων ειδών.

Κοντά μας, παρατηρούμε ιδιαίτερα επείγουσες προκλήσεις στα ύδατα της ΕΕ: συχνούς και έντονους θαλάσσιους καύσωνες στη Μεσόγειο, ταχεία εξάπλωση εισβάλλοντων ειδών όπως το γαλάζιο καβούρι του Ατλαντικού ή «το γενειοφόρο σκουλήκι φωτιάς», καθώς και οξίνιση των ωκεανών που προχωρά ταχύτερα στις ευρωπαϊκές θάλασσες από τον παγκόσμιο μέσο όρο, επηρεάζοντας άμεσα την υδατοκαλλιέργεια και τη βιοποικιλότητα. Η έκθεση για την κατάσταση των ωκεανών υπογραμμίζει, για παράδειγμα, πώς ο καύσωνας του 2023 στη Μεσόγειο συνέβαλε στην κατάρρευση της αλιείας αχιβάδων στο Δέλτα του Πάδου στην Ιταλία.

Η στάθμη της θάλασσας έχει ήδη αυξηθεί κατά περίπου 228 mm από το 1901, με αποτέλεσμα την αύξηση των πλημμυρών, της διάβρωσης και της εισροής αλμυρού νερού, ιδίως στα Δέλτα και στις παράκτιες πόλεις που βρίσκονται σε χαμηλό υψόμετρο.

Αυτές οι αλλαγές επηρεάζουν άμεσα τους πολίτες: από την επισιτιστική ασφάλεια, καθώς τα αποθέματα ψαριών μετακινούνται ή μειώνονται, έως την ασφάλεια των παράκτιων οικισμών, τους κινδύνους για τα λιμάνια, τις υποδομές, τον τουρισμό και την πολιτιστική ταυτότητα των παράκτιων κοινοτήτων. Οι εκθέσεις για την κατάσταση των ωκεανών στοχεύουν ακριβώς στο να μετατρέψουν τους επιστημονικούς δείκτες σε χρήσιμες γνώσεις για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τις επιχειρήσεις και την κοινωνία.

ΕΡ. Ποιες περιοχές στον πλανήτη πρέπει να μας ανησυχούν περισσότερο;

Κανένα τμήμα των ωκεανών δεν έχει πλέον γλιτώσει από αυτή την τριπλή πλανητική κρίση. Σε όλο τον κόσμο, η θέρμανση των ωκεανών, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η οξίνιση και η ρύπανση μάς επηρεάζουν όλους.

Η Μεσόγειος ξεχωρίζει ως ένα από τα πιο ανησυχητικά σημεία (hotspots). Θερμαίνεται ταχύτερα από τους παγκόσμιους ωκεανούς και βιώνει άνευ προηγουμένου θαλάσσιους καύσωνες. Τον Ιούνιο του 2025, η λεκάνη της Μεσογείου κατέγραψε τον θερμότερο Ιούνιο που έχει σημειωθεί ποτέ, με θερμοκρασίες επιφάνειας που έφτασαν τους 30 °C, σχεδόν 5 °C πάνω από το κανονικό, και το 62% της επιφάνειάς της να επηρεάζεται από ισχυρούς ή ακραίους θαλάσσιους καύσωνες — το υψηλότερο ποσοστό που έχει παρατηρηθεί ποτέ. Οι καύσωνες στις αρχές της σεζόν προσθέτουν επιπλέον πίεση στα οικοσυστήματα και τις κοινωνίες.

Οι πολικές περιοχές παραμένουν ένα άλλο θέμα προτεραιότητας. Ο πάγος της Αρκτικής έχει μειωθεί κατά 4% ανά δεκαετία από το 1979, ενώ ο πάγος της Ανταρκτικής έφτασε στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ το 2023 — 1,9 εκατομμύρια km² κάτω από τον μέσο όρο της περιόδου 1993-2010. Αυτές οι αλλαγές διαταράσσουν ολόκληρα οικοσυστήματα, μεταβάλλουν τα καιρικά μοτίβα και επιταχύνουν την άνοδο της στάθμης της θάλασσας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Οι ημι-κλειστές θάλασσες, όπως η Βαλτική, είναι εξαιρετικά ευαίσθητες. Το 2022, σχεδόν τα 2/3 της Βαλτικής Θάλασσας βίωσαν θαλάσσιους καύσωνες με ανωμαλίες έως +9,6 °C, σε συνδυασμό με φαινόμενα ευτροφισμού και έλλειψης οξυγόνου, προκαλώντας σοβαρό οικολογικό στρες.

Τέλος, οι «χαμηλές παράκτιες περιοχές » και τα μικρά νησιωτικά κράτη αντιμετωπίζουν ήδη εντονότερες πλημμύρες, διάβρωση και επιπτώσεις καταιγίδων λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και των πιο έντονων κυμάτων.

ΕΡ. Ποια τα δεδομένα για την εξέλιξη των ακραίων καιρικών φαινομένων; Μπορούν να προβλεφθούν πλέον με μεγαλύτερη ακρίβεια;

Οι ωκεανοί και η ατμόσφαιρα είναι αδιαχώριστα συστήματα, επομένως οι διαταραχές στον ωκεανό επηρεάζουν έντονα τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Τα βελτιωμένα δίκτυα παρατήρησης και τα πιο ισχυρά μοντέλα σηματοδοτούν την δυνατότητα πρόβλεψης αυτών των φαινομένων

με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια — αλλά οι βασικές τάσεις είναι ανησυχητικές.

Οι εκθέσεις για την κατάσταση των ωκεανών δείχνουν ότι τα ακραία φαινόμενα στον ωκεανό γίνονται όλο και πιο συχνά, πιο έντονα και μεγαλύτερης διάρκειας. Το 1/5 των παγκόσμιων ωκεανών υπέστη σοβαρούς ή ακραίούς θαλάσσιους καύσωνες. Παρατηρούμε επίσης αύξηση των ακραίων κυμάτων, συμπεριλαμβανομένων κυμάτων άνω των 7 μέτρων που καταγράφηκαν στο λιμάνι της Μελίγια κατά τη διάρκεια μιας έντονης καταιγίδας το 2022.

Αυτά τα ακραία φαινόμενα των ωκεανών ενισχύουν τα ακραία φαινόμενα της ξηράς.

Στον τομέα των προβλέψεων, η πρόοδος είναι σημαντική. Μέσω της υπηρεσίας Copernicus Marine Service, το Mercator Ocean λειτουργεί παγκόσμια και περιφερειακά μοντέλα που αφομοιώνουν δορυφορικά και επιτόπια δεδομένα σε σχεδόν πραγματικό χρόνο. Αυτό μας επιτρέπει να βοηθήσουμε στην πρόβλεψη καταιγίδων, θαλασσίων καυσώνων, υψηλών κυμάτων ή πλημμυρών στις ακτές μερικές ημέρες έως εβδομάδες νωρίτερα, παρέχοντας κρίσιμες πληροφορίες έγκαιρης προειδοποίησης.

Ωστόσο, ορισμένα σύνθετα γεγονότα — για παράδειγμα, ένα θαλάσσιο κύμα καύσωνα σε συνδυασμό με χαμηλά επίπεδα οξυγόνου και ρύπους — παραμένουν δύσκολο να προβλεφθούν με ακρίβεια.

Εδώ είναι που η επόμενη γενιά εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου του European Digital Twin of the Ocean (Ψηφιακό Δίδυμο Ωκεανού) που υποστηρίζεται από υπολογιστές υψηλής απόδοσης και τεχνητή νοημοσύνη, αναμένεται να επιφέρει σημαντική πρόοδο.

ΕΡ. Πώς μπορεί η επιστήμη να δώσει πραγματικά «φωνή στον ωκεανό» ;

Για μένα, το να δώσω «φωνή» στον ωκεανό σημαίνει να κάνω την μεταβαλλόμενη πραγματικότητά του ορατή και κατανοητή στην κοινωνία και στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.

Η επιστήμη δίνει φωνή στον ωκεανό με τρεις τρόπους:

  1. Με μετρήσεις και παρακολούθηση του ωκεανού

  1. Μεταφράζοντας τα δεδομένα σε σαφή και αξιοποιήσιμα μηνύματα

  1. Καθιστώντας την τεχνογνωσία και τις πληροφορίες για τους ωκεανούς προσβάσιμες και διαδραστικές

Η επιστήμη δεν μιλά για τον ωκεανό με συμβολικό τρόπο — αφήνει τον ωκεανό να μιλήσει για τον εαυτό του μέσω διάφανων και αξιόπιστων στοιχείων.

ΕΡ. Η πλατφόρμα «Ψηφιακό Δίδυμο Ωκεανού» ( Digital Twin Ocean) τι παρατηρεί μέχρι στιγμής ειδικά για την περιοχή της Μεσογείου;

Η Μεσόγειος είναι μια περιοχή προτεραιότητας για το Digital Twin Ocean, καθώς συγκεντρώνει πολλές παγκόσμιες προκλήσεις σε μια μικρή αλλά πυκνοκατοικημένη λεκάνη.

Επιστημονικές αναλύσεις δείχνουν:

Μια ισχυρή τάση θέρμανσης και επαναλαμβανόμενα θαλάσσια κύματα καύσωνα, συμπεριλαμβανομένων φαινομένων που εκτείνονται σε βάθη 1.500 μέτρων.

Αυξανόμενους παράκτιους κινδύνους, που οφείλονται στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, την αλλαγή της ενέργειας των κυμάτων και τη μεταβολή των ανεμολογικών μοτίβων.

Ιδιαίτερα δυναμική βιογεωχημεία, όπως αποδεικνύεται από το φαινόμενο του 2022 νοτιοανατολικά της Κρήτης, όπου μια ασυνήθιστη περίοδος ψύχους προκάλεσε άνθιση φυτοπλαγκτόν 50% πιο έντονη από το μέσο όρο.

Το Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Δίδυμο του Ωκεανού, που αναπτύχθηκε μέσω του προγράμματος EDITO, ενσωματώνει πλέον αυτές τις παρατηρήσεις και τα μοντέλα σε ένα διαδραστικό περιβάλλον. Τα πρώτα παραδείγματα για τη Μεσόγειο επιτρέπουν ήδη στους χρήστες να:

Οπτικοποιήσουν πώς θα εξελιχθούν οι μελλοντικοί θαλάσσιοι καύσωνες και ποιες παράκτιες ή προστατευόμενες περιοχές θα επηρεαστούν περισσότερο.

Εξερευνήσουν σενάρια παράκτιων πλημμυρών υπό διαφορετικές συνθήκες καταιγίδας και στάθμης της θάλασσας.

Αξιολογήσουν πώς οι μεταβολές στην κυκλοφορία, τη θερμοκρασία και τα επίπεδα θρεπτικών ουσιών θα μπορούσαν να επηρεάσουν την κατανομή των ειδών, την εξάπλωση των εισβάλλοντων ειδών ή την αλιεία.

Αυτές οι πρώτες εφαρμογές, που παρουσιάστηκαν στην 3η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς τον Ιούνιο του 2025, δείχνουν πώς το Digital Twin θα υποστηρίξει στρατηγικές προσαρμογής σε τομείς όπως η αλιεία, η προστασία των ακτών, ο τουρισμός και ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός.

ΕΡ. Πώς εξελίσσεται η μετατροπή του Mercator Ocean σε διακυβερνητικό οργανισμό και ποια η συνεργασία με την Ελλάδα;

Στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς στη Νίκαια, η Ελλάδα και 11 άλλες ευρωπαϊκές χώρες εξέφρασαν την υποστήριξή τους στην μετατροπή του Mercator Ocean International σε διακυβερνητικό οργανισμό (Intergovernmental Organization – IGO). Κατά τη διάρκεια αυτής της ειδικής εκδήλωσης, η σύμβαση για τον Διακυβερνητικό Οργανισμό (Convention of the future IGO) υιοθετήθηκε και άνοιξε για υπογραφές σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη, με τις πρώτες υπογραφές να έρχονται από τη Νορβηγία και τη Γαλλία.

Αυτό σηματοδότησε ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της μετατροπής του σε κοινό ευρωπαϊκό και διεθνές απόκτημα αφιερωμένο στα «ψηφιακά συστήματα, πληροφορίες και υπηρεσίες για τους ωκεανούς». Η Ελλάδα υπήρξε βασικός εταίρος σε όλη αυτή τη διαδικασία. Τον Μάρτιο του 2025, το ελληνικό κοινοβούλιο φιλοξένησε μια ειδική συνεδρίαση για το Mercator Ocean IGO, που οργανώθηκε από την ειδική απεσταλμένη του Έλληνα πρωθυπουργού για τους ωκεανούς, Δρ. Αυγερινοπούλου. Η συνεδρίαση αυτή υπογράμμισε το ενδιαφέρον της Ελλάδας να γίνει ιδρυτικό μέλος και τόνισε τη στρατηγική σημασία για τομείς όπως η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η διαχείριση των υδάτων, οι θαλάσσιες μεταφορές και η ψηφιακή πολιτική. Η συμμετοχή της Ελλάδας ήταν ιδιαίτερα σημαντική. Οι Έλληνες επιστήμονες είναι διεθνώς αναγνωρισμένοι για την εξειδίκευσή τους στη δημιουργία μοντέλων για τους  ωκεανούς και την ψηφιακή καινοτομία κάτι που επισημαίνεται και από τη μακροχρόνια συνεργασία μας. Ιδρύματα όπως το ΕΛΚΕΘΕ και το Πανεπιστήμιο Αθηνών, συμβάλλουν σε αυτό. Επιπλέον, η Ελλάδα είναι από πολλές απόψεις πρωτοπόρα στην Ευρώπη όσον αφορά την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης καθιστώντας την έναν από τους βασικούς συντελεστές στη σύγχρονη ωκεανογραφία.

Το Mercator Ocean είναι ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διαχείριση σημαντικών προγραμμάτων που σχετίζονται με τον θαλάσσιο τομέα, συμπεριλαμβανομένης της ευρωπαϊκής υπηρεσίας πρόγνωσης Copernicus και της ανάπτυξης του μελλοντικού European Digital Twin Ocean. ενώ αποτελεί επίσης ευρωπαϊκό κέντρο, στο οποίο βασίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε μια εποχή που οι ωκεανοί βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο της ατζέντας και η Ευρώπη τοποθετείται ως παγκόσμιος ηγέτης στην επιστημονική περιβαλλοντική διακυβέρνηση, είναι απαραίτητο μια σημαντική χώρα στη ναυτιλία όπως η Ελλάδα να συμμετέχει άμεσα στη διακυβέρνηση του Mercator – με την ένταξή της σε αυτόν. Η Ελλάδα θα συμβάλλει στο να διασφαλιστεί ότι οι βασικές «ναυτικές χώρες » της Ευρώπης θα συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων, ενισχύοντας τη συλλογική ικανότητα της Ευρώπης να παρέχει αξιόπιστες ψηφιακές πληροφορίες για τους ωκεανούς και να υποστηρίζει βιώσιμες πολιτικές για την μπλε οικονομία και το κλίμα.

Ερ. Ποια εργαλεία αναπτύσσει το Mercator Ocean International και πώς αξιοποιείτε τα νέα δεδομένα για να βελτιώσετε τη διαχείριση των ωκεανών;

Οι προτεραιότητές μας σήμερα επικεντρώνονται στην ενίσχυση των ικανοτήτων της Ευρώπης στον τομέα της παρακολούθησης και της διαχείρισης των ωκεανών με δύο βασικούς τρόπους.

Πρώτον, επεκτείνουμε την υπηρεσία Copernicus Marine Service ώστε να περιλαμβάνει τη συστηματική παρακολούθηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων — και όχι μόνο των φυσικών και βιογεωχημικών παραμέτρων. Η επέκταση αυτή θα παρέχει μια πληρέστερη και πιο επίκαιρη εικόνα της κατάστασης των ωκεανών, η οποία είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την αειφόρο αλιεία.

Δεύτερον, ενσωματώνουμε τις τεχνολογίες Digital Twin Ocean στην υπηρεσία Copernicus Marine Service. Αυτή η διαδραστική πλατφόρμα επιτρέπει προηγμένες προσομοιώσεις και δοκιμές σεναρίων «τι θα συμβεί αν», βοηθώντας τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τους επιστήμονες να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, τη διατήρηση, την ασφάλεια στη θάλασσα και την μπλε οικονομία.

Η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται βασικός παράγοντας σε όλες αυτές τις δραστηριότητες.

Ο στόχος δεν είναι η τεχνολογία για την τεχνολογία αλλά να διασφαλιστεί ότι οι καλύτερες διαθέσιμες επιστημονικές γνώσεις για τους ωκεανούς θα μετατραπούν σε αξιόπιστες, αξιοποιήσιμες πληροφορίες που θα υποστηρίζουν τις πολιτικές για τη βιώσιμη γαλάζια οικονομία, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την αποτελεσματική διαχείριση των ωκεανών.

Ωστόσο, η πιο ελπιδοφόρα πτυχή της τεχνητής νοημοσύνης έγκειται πιθανώς στην ικανότητά της να υποστηρίζει την ανάπτυξη πιο ισχυρών, πιο προσιτών και πιο σχετικών εργαλείων εφαρμογής. Στόχος μας είναι να διευκολύνουμε αυτές τις εξελίξεις παρέχοντας βασικά δεδομένα, γενικά εργαλεία και συνδέσεις σε μια κοινή ευρωπαϊκή πλατφόρμα όπου μπορεί να υποστηρίξει αυτές τις πρωτοβουλίες που είναι προσανατολισμένες στις εφαρμογές. Πρόκειται για έναν τομέα που καθοδηγείται από την καλύτερη δημόσια και ιδιωτική επιχειρηματικότητα, και στον οποίο η Ελλάδα υπερέχει.

Επισυνάπτεται φωτογραφία που παραχώρησε ο κ. Μπαουρέλ
credits :  Xavier Boymond (photographer)
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κυρ. Μητσοτάκης στην εβδομαδιαία ανασκόπηση: Από αύριο Δευτέρα η ενίσχυση των 250 ευρώ στους χαμηλοσυνταξιούχους

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην ανάρτησή του για τον εβδομαδιαίο απολογισμό του κυβερνητικού έργου, τονίζει ότι η μόνιμη ενίσχυση των 250 ευρώ στους χαμηλοσυνταξιούχους θα καταβληθεί από αύριο Δευτέρα, νωρίτερα του προγραμματισμένου.

«Η νέα, μόνιμη πλέον, πρόσθετη ενίσχυση των 250 ευρώ θα καταβληθεί στους λογαριασμούς τους νωρίτερα του προγραμματισμένου, από αύριο, Δευτέρα. Και θα είναι η πρώτη μιας σειράς αυξήσεων που θα δουν στα εισοδήματά τους, καθώς από τον Ιανουάριο θα δουν αύξηση στις αποδοχές τους τόσο λόγω της μείωσης των φορολογικών συντελεστών όσο και λόγω της ετήσιας αύξησης στις συντάξεις. Ενώ ξεκινά από τον Δεκέμβριο (συντάξεις Ιανουαρίου) και η κατάργηση κατά 50% της προσωπικής διαφοράς για όσες συντάξεις επιβαρύνονται ακόμη από αυτήν» σημειώνει στην ανάρτησή του.

Επίσης ο πρωθυπουργός αναφέρεται στις αγροτικές αποζημιώσεις, υπογραμμίζοντας ότι: «με την έγκριση της Κομισιόν στο νέο σχέδιο δράσης, οι επιδοτήσεις ξεκινούν να καταβάλλονται μέσα στις επόμενες δέκα ημέρες, αρχίζοντας από το 70% της βασικής ενίσχυσης. Το υπόλοιπο 30% και το Μέτρο 23 θα ακολουθήσουν μετά τους απαραίτητους ελέγχους, ενώ έως το τέλος της χρονιάς θα πληρωθούν και τα μικρότερα προγράμματα».

«Η τεχνική λύση δεν θα ισχύει πλέον και θα υπάρχει το κριτήριο ομορότητας, δηλαδή θα επιτρέπεται να δηλώνονται βοσκοτόπια μόνο στον νομό κατοικίας και στους όμορους νομούς. Τα χρήματα που θα περισσέψουν με την εφαρμογή του νέου συστήματος, δεν θα γυρίσουν στις Βρυξέλλες, αλλά θα ανακατανεμηθούν εσωτερικά με δεύτερη κατανομή στους έντιμους παραγωγούς» προσθέτει.

Ενώ για τους κτηνοτρόφους που έχασαν τα ζώα τους από την ευλογιά, αναφέρει ότι τις επόμενες ημέρες θα ανακοινώσει η κυβέρνηση πρόσθετη στήριξη για τις απώλειες εισοδήματος, πέρα από τις ήδη προβλεπόμενες αποζημιώσεις. «Το μόνο που τους καλούμε να κάνουν είναι να τηρούν αυστηρά τα μέτρα βιοασφάλειας και να συνεργαστούν με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και την Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Αντιμετώπισης της Ευλογιάς» σημειώνει.

Επιπλέον ο πρωθυπουργός αναφέρεται στα αποτελέσματα που έχει φέρει ο πρώτος χρόνος εφαρμογής του νέου δικαστικού χάρτη. «Τα στοιχεία του Just Stat, του παρατηρητηρίου δικαιοσύνης, δείχνουν ότι ο χρόνος έκδοσης απόφασης από τα πρωτοδικεία μειώθηκε στο μισό, από τις 705 ημέρες στις 364 ημέρες. Η βελτίωση αφορά στο 92% της δικαστικής ύλης πανελλαδικά. Η πιο θεαματική αλλαγή αφορά το πρωτοδικεία Αθηνών, το μεγαλύτερο της χώρας, όπου ο εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης απόφασης μειώθηκε από τα 4 χρόνια στον 1,5 χρόνο! Σημαντική βελτίωση και στη Θεσσαλονίκη, όπου ο χρόνος έπεσε από 12 σε 7,5 μήνες, και στον Πειραιά, από 12 σε 9 μήνες» αναφέρει.

Ακολουθεί ολόκληρη η ανάρτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη:

«Καλή σας ημέρα. Αυτήν την εβδομάδα κλείσαμε τρία χρόνια από τότε που ξεκίνησα από εδώ να μοιράζομαι μαζί σας εβδομαδιαία το κυβερνητικό έργο. Πρωτοβουλίες, δράσεις και παρεμβάσεις για να βελτιώσουμε τη ζωή των πολιτών, χωρίς να αφήνουμε κανέναν πίσω. Ένα πείραμα που τελικά έγινε μια αγαπημένη συνήθεια κάθε Κυριακή, αλλά και μια άσκηση πειθαρχίας και ταυτόχρονα λογοδοσίας προς όλες και όλους σας ανεξαιρέτως. Η πολιτική έχει αξία μόνο όταν υπηρετεί το συγκεκριμένο και το χειροπιαστό, τις μεγάλες και μικρές αλλαγές που μπορεί να φέρει καθημερινά στις ζωές όλων μας. Όχι στα λόγια αλλά με πράξεις. Ευχαριστώ όλες και όλους που μπαίνουν στον κόπο κάθε εβδομάδα να διαβάζουν αυτούς τους μίνι απολογισμούς (εντάξει, όχι και τόσο μίνι), ελπίζοντας κάθε φορά να βρίσκετε έστω και κάτι που κάνει λίγο καλύτερη την καθημερινότητά σας.

Συνεχίζοντας, λοιπόν, αυτήν την από τριετίας κυριακάτικη συνήθεια, ξεκινώ σήμερα με μια είδηση που αφορά τους χαμηλοσυνταξιούχους και τη διαρκή προσπάθεια που κάνουμε για τη στήριξη των εισοδημάτων τους. Η νέα, μόνιμη πλέον, πρόσθετη ενίσχυση των 250 ευρώ θα καταβληθεί στους λογαριασμούς τους νωρίτερα του προγραμματισμένου, από αύριο, Δευτέρα. Και θα είναι η πρώτη μιας σειράς αυξήσεων που θα δουν στα εισοδήματά τους, καθώς από τον Ιανουάριο θα δουν αύξηση στις αποδοχές τους τόσο λόγω της μείωσης των φορολογικών συντελεστών όσο και λόγω της ετήσιας αύξησης στις συντάξεις. Ενώ ξεκινά από τον Δεκέμβριο (συντάξεις Ιανουαρίου) και η κατάργηση κατά 50% της προσωπικής διαφοράς για όσες συντάξεις επιβαρύνονται ακόμη από αυτήν.

Αυτό, όπως και πολλά άλλα, είναι μέτρα που περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό για το 2026, το οριστικό σχέδιο του οποίου κατατέθηκε στη Βουλή. Θα έχουμε περισσότερα να πούμε γι’ αυτόν κατά τη συζήτησή του στη Βουλή. Κρατήστε μόνο ότι πρόκειται για έναν προϋπολογισμό με εθνικό και αναπτυξιακό πρόσημο, που ενισχύει το εισόδημα εκατομμυρίων πολιτών. Η πρόβλεψή μας είναι ότι και το 2026 θα έχουμε ισχυρή ανάπτυξη 2,4% -σχεδόν διπλάσια από την εκτιμώμενη για την Ευρωζώνη, περαιτέρω μείωση του πληθωρισμού και της ανεργίας, καθώς και νέα αποκλιμάκωση του χρέους. Περισσότερα, σε λίγες μέρες!

Ο πρώτος χρόνος εφαρμογής του νέου Δικαστικού χάρτη έχει ήδη φέρει αποτελέσματα: τα στοιχεία του Just Stat, του παρατηρητηρίου Δικαιοσύνης, δείχνουν ότι ο χρόνος έκδοσης απόφασης από τα Πρωτοδικεία μειώθηκε στο μισό, από τις 705 ημέρες στις 364 ημέρες. Η βελτίωση αφορά στο 92% της δικαστικής ύλης πανελλαδικά. Η πιο θεαματική αλλαγή αφορά το Πρωτοδικεία Αθηνών, το μεγαλύτερο της χώρας, όπου ο εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης απόφασης μειώθηκε από τα 4 χρόνια στον 1,5 χρόνο! Σημαντική βελτίωση και στη Θεσσαλονίκη, όπου ο χρόνος έπεσε από 12 σε 7,5 μήνες, και στον Πειραιά, από 12 σε 9 μήνες. Οι χρόνοι αυτοί είναι πλέον καλύτεροι από τον μέσο όρο των χωρών του Συμβουλίου της Ευρώπης και θα βελτιωθούν ακόμη περισσότερο από την 1η Ιανουαρίου 2026 με τη νέα Πολιτική Δικονομία. Βασικοί λόγοι επιτυχίας είναι ο διπλασιασμός του δικαστικού δυναμικού με συνενώσεις στα δικαστήρια που έχουν μεγάλο φόρτο υποθέσεων, η επέκταση της δικαιοδοσίας του και η σωστά προετοιμασμένη χωροταξική κατανομή των δικαστηρίων μέσω εξαντλητικής διαβούλευσης με τους ενδιαφερόμενους φορείς.

Στον ίδιο άξονα μεταρρυθμίσεων και αποκατάστασης της ομαλότητας, έρχονται και οι εξελίξεις στον αγροτικό κόσμο. Με την έγκριση της Κομισιόν στο νέο σχέδιο δράσης, οι επιδοτήσεις ξεκινούν να καταβάλλονται μέσα στις επόμενες δέκα ημέρες, αρχίζοντας από το 70% της βασικής ενίσχυσης. Το υπόλοιπο 30% και το Μέτρο 23 θα ακολουθήσουν μετά τους απαραίτητους ελέγχους, ενώ έως το τέλος της χρονιάς θα πληρωθούν και τα μικρότερα προγράμματα. Η τεχνική λύση δεν θα ισχύει πλέον και θα υπάρχει το κριτήριο ομορότητας, δηλαδή θα επιτρέπεται να δηλώνονται βοσκοτόπια μόνο στον νομό κατοικίας και στους όμορους νομούς. Τα χρήματα που θα περισσέψουν με την εφαρμογή του νέου συστήματος, δεν θα γυρίσουν στις Βρυξέλλες, αλλά θα ανακατανεμηθούν εσωτερικά με δεύτερη κατανομή στους έντιμους παραγωγούς. Για τους κτηνοτρόφους που έχασαν τα ζώα τους από την ευλογιά, τις επόμενες ημέρες θα ανακοινώσουμε πρόσθετη στήριξη για τις απώλειες εισοδήματος, πέρα από τις ήδη προβλεπόμενες αποζημιώσεις. Το μόνο που τους καλούμε να κάνουν είναι να τηρούν αυστηρά τα μέτρα βιοασφάλειας και να συνεργαστούν με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και την Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Αντιμετώπισης της Ευλογιάς.

Επόμενο θέμα, το στεγαστικό. Δίνουμε παράταση μέχρι τις 31 Μαΐου 2026 στην προθεσμία υπαγωγής στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» (αντί για 31 Δεκεμβρίου που ήταν αρχικά) και αντίστοιχα η προθεσμία εκταμίευσης επεκτείνεται ως τις 31 Αυγούστου 2026. Ταυτόχρονα, διευρύνονται σημαντικά τα εισοδηματικά κριτήρια (πλέον στις 25.000 ευρώ για άγαμους, 35.000 ευρώ για ζευγάρια και 5.000 ευρώ επιπλέον για κάθε παιδί), ώστε να καλυφθούν ακόμη περισσότεροι δικαιούχοι όλων των κατηγοριών, αλλαγή που ευνοεί άγαμους, ζευγάρια και μονογονεϊκές οικογένειες. Το πρόγραμμα έχει ήδη φτάσει στο 65% της απορρόφησης, με 1,3 δισ. ευρώ να έχουν δεσμευτεί και συνολικά, μαζί με το «Σπίτι μου 1», περίπου 18.000 νοικοκυριά να έχουν αποκτήσει κατοικία. Για να αυξηθεί και η διαθεσιμότητα κατάλληλων κατοικιών στην αγορά, έρχεται και το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω», που θα ενεργοποιηθεί από το νέο έτος και θα αφορά παλιά ακίνητα που είτε είναι κλειστά είτε ιδιοκατοικούνται, με στόχο την αύξηση της προσφοράς πρώτης κατοικίας. Για πρώτη φορά οι ανακαινίσεις κατοικιών θα χρηματοδοτούνται με κοινοτικούς πόρους, κάτι που μέχρι τώρα δεν επιτρεπόταν. Αλλά περισσότερα γι’ αυτό, από το νέο έτος!

Τον Ιούλιο η κυβέρνησή μας ψήφισε έναν πολύ σημαντικό νόμο με τον οποίον θωρακίζεται με πιο αποτελεσματικό τρόπο η απαγόρευση διάθεσης καπνικών προϊόντων και αλκοόλ στους ανήλικους. Προχωρήσαμε τώρα στο πιο δύσκολο, αλλά και πιο σημαντικό κομμάτι: την ενεργοποίηση των ψηφιακών εργαλείων που θα επιτρέπουν στους ελεγκτικούς μηχανισμούς και την Ελληνική Αστυνομία να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την εφαρμογή του νόμου. Θυμίζω, τρία είναι αυτά τα εργαλεία: η ψηφιακή επιβεβαίωση της πραγματικής ηλικίας του υποψήφιου αγοραστή τέτοιων προϊόντων -και είμαστε πρωτοπόροι ως προς αυτό στην ΕΕ, το ηλεκτρονικό μητρώο των επιχειρήσεων που φιλοξενούν ιδιωτικές εκδηλώσεις με συμμετοχή ανηλίκων, με υποχρεωτική την προαναγγελία τους, και το ηλεκτρονικό μητρώο ελέγχου προϊόντων καπνού και αλκοόλ, με επίσης υποχρεωτική τη δήλωση της πώλησής τους. Με αυτά, οι έλεγχοι της ΕΛΑΣ -που έχει πλέον την κύρια αρμοδιότητα- γίνονται πιο στοχευμένοι και αποτελεσματικοί. Ήδη, μέσα σε 3,5 μήνες, οι παραβάσεις για παραμέληση ανηλίκων έχουν αυξηθεί κατά 50%. Τονίζω ξανά ότι χρειάζεται όλοι μας, Πολιτεία και κοινωνία, οι γονείς να αναλάβουμε το μερίδιο της ευθύνης που μας αναλογεί για να προστατέψουμε τα παιδιά μας από τους κινδύνους του εθισμού στο κάπνισμα και στην κατανάλωση αλκοόλ.

Προχωρώ σε δύο ακόμη σημαντικά βήματα κοινωνικής πολιτικής για τα άτομα με αναπηρία. Το πρώτο είναι το νέο σύγχρονο ΚΕΠΑ που παραδώσαμε πλέον σε λειτουργία στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, ώστε να προσφέρουμε αξιοπρεπείς συνθήκες σε όσους πολίτες με αναπηρία επισκέπτονται τα ιατρεία για εξετάσεις και τις πιστοποιήσεις τους. Σύγχρονες υποδομές, περισσότεροι γιατροί και ψηφιοποίηση διαδικασιών έχουν συμβάλει σε σημαντική μείωση των εκκρεμών ραντεβού, που θα γίνουν ακόμη λιγότερα με την απλοποίηση που κάνουμε στη λίστα των μακροχρόνιων και αμετάκλητων αναπηριών ώστε να μην απαιτούνται πολλαπλές πιστοποιήσεις για χιλιάδες άτομα με αναπηρία. Το δεύτερο βήμα είναι η υποβολή αιτήσεων για την νέα Κάρτα Αναπηρίας. Θα αποστέλλεται εντός δύο εβδομάδων με συστημένη επιστολή στη διεύθυνση που δηλώνει ο δικαιούχος, ο οποίος στη συνέχεια θα την ενεργοποιεί με τον κωδικό που θα λάβει στο κινητό του τηλέφωνο. Με την επίδειξη της Κάρτας Αναπηρίας, οι κάτοχοί της μπορούν να εξυπηρετούνται κατά προτεραιότητα σε διάφορες υπηρεσίες, να τη χρησιμοποιούν ως ισοδύναμο δικαιολογητικό αντί της πιστοποίησης αναπηρίας, να μετακινούνται δωρεάν σε όλα τα ΜΜΜ της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Η κάρτα δίνει επίσης και δωρεάν είσοδο σε δημόσιους χώρους πολιτισμού. Με λίγα λόγια, είναι ένα εργαλείο ελευθερίας για κάθε πολίτη με αναπηρία.

Αυτήν την εβδομάδα βρέθηκα στη μακρινή Σιγκαπούρη, όπου συναντήθηκα με τον Πρόεδρο και τον Πρωθυπουργό της χώρας, αλλά και με μεγάλους επενδυτές που θέλουν να επενδύσουν στην Ελλάδα. Η Σιγκαπούρη είναι μια παγκόσμια οικονομική δύναμη και λειτουργεί ως «πύλη» για ολόκληρη τη νοτιοανατολική Ασία. Κάτι αντίστοιχο είμαστε και εμείς για τη νοτιοανατολική Ευρώπη. Γι’ αυτό και οι συνέργειες που μπορούμε να αναπτύξουμε είναι πολλές και ουσιαστικές: στη ναυτιλία, το διαμετακομιστικό εμπόριο, τον τουρισμό αλλά και την ψηφιακή τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη. Χάρηκα πολύ, επίσης, για τις επαφές που είχα και με εκπροσώπους της δυναμικής ελληνικής κοινότητας. Ακόμη περισσότερο χάρηκα διότι τους άκουσα να λένε ότι σκέφτονται σοβαρά πλέον την επιστροφή τους στην Ελλάδα, λόγω των ευκαιριών που βλέπουν να δημιουργούνται στην πατρίδα μας.

Τους Έλληνες της διασποράς και ειδικά της γενιάς του brain drain αφορά, μεταξύ άλλων, και το επόμενο μεταρρυθμιστικό μας βήμα στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, με την ενοποίησή του και με την τριτοβάθμια εκπαίδευση, προκειμένου να «αλλάξουμε πίστα». Γι’ αυτόν τον σκοπό συγκροτήσαμε ομάδα εργασίας με κορυφαίους επιστήμονες και κυβερνητικά στελέχη, η οποία θα παρουσιάσει την πρότασή της για τη διακυβέρνηση του ερευνητικού χώρου υπό ένα νέο Υπουργείο μέχρι τον Μάρτιο. Θα ακολουθήσει διάλογος με τα πανεπιστήμια και Έλληνες ερευνητές του εξωτερικού, όπως και με την επιχειρηματική κοινότητα, ώστε η παραγόμενη έρευνα να απαντά ακόμη περισσότερο στις ανάγκες της οικονομίες και να διαμορφώσουμε ένα σύγχρονο, ανταγωνιστικό σύστημα έρευνας και καινοτομίας. Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: να γίνει η Ελλάδα μια χώρα που προσελκύει ταλέντο, δημιουργεί καινοτόμες επιχειρήσεις, κρατά τους νέους επιστήμονες εδώ και φέρνει πίσω όσους έφυγαν. Είναι στρατηγική μας επιλογή.

Θέλω, πριν ολοκληρώσω, να αναφερθώ σε ένα θέμα που απαιτεί σταθερή και σοβαρή αντιμετώπιση: την εγκληματικότητα και τη χρήση όπλων στην Κρήτη. Όπως είχα σημειώσει πριν δύο εβδομάδες, προχωρούμε σε ένα συνολικό σχέδιο. Από το Ρέθυμνο, ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη παρουσίασε λεπτομερώς τις αλλαγές και τις νέες πρωτοβουλίες, καθώς και τις οργανωτικές και νομοθετικές αλλαγές που επεξεργάστηκαν από κοινού με το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Πέρα από την ενδυνάμωση της παρουσίας της Διεύθυνσης Οργανωμένου Εγκλήματος στην Κρήτη και την ανασυγκρότηση των Τμημάτων Αστυνομικών Επιχειρήσεων Κρήτης, προχωρά η ίδρυση της Υποδιεύθυνσης Αστυνομίας Μεσσαράς Κρήτης με έδρα τις Μοίρες και δύναμη 165 αστυνομικών. Στο νομοθετικό σκέλος, αυστηροποιείται ουσιαστικά το πλαίσιο για την παράνομη οπλοκατοχή και οπλοχρησία: δυνατότητα επιβολής περιοριστικών όρων όταν υπάρχει κίνδυνος για τη ζωή ή τη σωματική ακεραιότητα, αυστηρότερες ποινές για άσκοπους πυροβολισμούς (τουλάχιστον 2 έτη φυλάκισης και έως 30.000 ευρώ πρόστιμο) και ευθύνη για καταστηματάρχες που τους επιτρέπουν. Αντίστοιχες ποινές προβλέπονται και για όσους παρακινούν, διαφημίζουν ή διευκολύνουν την παράνομη χρήση όπλων. Διευρύνονται επίσης οι χώροι όπου η οπλοφορία αποτελεί κακούργημα, όπως κοινωνικές εκδηλώσεις και εμποροπανηγύρεις, ενώ η οπλοκατοχή και οπλοφορία πυροβόλου όπλου καθίστανται γενικά κακουργηματικές πράξεις. Σε περιπτώσεις υποτροπής η ποινή δεν μετατρέπεται, δεν αναστέλλεται και η έφεση δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, προβλέπεται περίοδος τεσσάρων μηνών για οικειοθελή παράδοση παράνομων όπλων, χωρίς ποινικές κυρώσεις. Η βούλησή μας να τελειώνουμε επιτέλους με τους θανάτους που προκαλεί ένα «έθιμο» που κυριολεκτικά σκοτώνει είναι ξεκάθαρη και αδιαπραγμάτευτη.

Με όλα αυτά κλείνω τη σημερινή ανασκόπηση. Εύχομαι να έχετε μια όμορφη, ήρεμη Κυριακή και να γεμίσετε δυνάμεις για την εβδομάδα που έρχεται».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ομαλά και με μεγάλη συμμετοχή διεξάγονται οι εσωκομματικές εκλογές της Νέας Δημοκρατίας

Σύμφωνα με πληροφορίες από το κόμμα της ΝΔ, ομαλά και με μεγάλη συμμετοχή διεξάγονται οι εσωκομματικές εκλογές της Νέας Δημοκρατίας, που θα αναδείξουν τους νέους τοπικούς εκπροσώπους του κόμματος σε όλη την επικράτεια.

Σύμφωνα με το κόμμα, 122.546 ενεργά μέλη της παράταξης εκλέγουν σήμερα τους 2.500 εκπροσώπους τους που διεκδικούν τις θέσεις των προέδρων και των Συμβουλίων των 59 Διοικουσών Επιτροπών Εκλογικών Περιφερειών (ΔΕΕΠ) και των 330 Δημοτικών Τοπικών Οργανώσεων (ΔΗΜΤΟ).

Στη σημερινή διαδικασία εκλέγονται επίσης 1.000 σύνεδροι, οι οποίοι θα μετέχουν στην κορυφαία θεσμική διαδικασία της Νέας Δημοκρατίας, στο επόμενο τακτικό συνέδριό της.

Περισσότερες από 1.200 κάλπες έχουν στηθεί σε 233 σημεία της χώρας, σε μια διαδικασία που διοργανώθηκε στο σύνολό της από την κεντρική εφορευτική επιτροπή (ΚΕΦΕ) και την γραμματεία οργανωτικού του κόμματος.

Οι κάλπες άνοιξαν στις 8 το πρωί και θα κλείσουν στις 7 το απόγευμα, ενώ τις ίδιες ώρες διεξάγεται και η ηλεκτρονική ψηφοφορία.

Υπενθυμίζεται πως η Νέα Δημοκρατία είναι το πρώτο κόμμα στην Ελλάδα που έδωσε από το 2021 το δικαίωμα στα μέλη του να συμμετάσχουν και ηλεκτρονικά στην ψηφοφορία για την ανάδειξη των κομματικών του οργάνων και συνεχίζει να πρωτοπορεί στις σύγχρονες ανοιχτές δημοκρατικές διαδικασίες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Προϋπολογισμός: ενίσχυση 3,2 δισ. ευρώ για μισθωτούς επαγγελματίες αγρότες και ένστολους το 2026

Οι αλλαγές στη φορολογία και οι αυξήσεις μισθών

Στήριξη του εισοδήματος για πάνω από 5 εκατομμύρια ελληνικά νοικοκυριά, με μόνιμα μέτρα τα οποία στην πλήρη ανάπτυξή τους θα αγγίζουν τα 3,2 δισ. ευρώ κάθε χρόνο, ενσωματώνει από το 2026 ο νέος Κρατικός Προϋπολογισμός, τον οποίο κατέθεσε στη Βουλή ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

Το «πακέτο» των παρεμβάσεων που για πρώτη φορά εντάσσονται στον Προϋπολογισμό του Κράτους, εστιάζει εκεί όπου υπάρχει κυρίως μεγαλύτερη ανάγκη: στη στέγη, στη νέα γενιά και στη στήριξη της ελληνικής οικογένειας. Σύμφωνα με την Εισηγητική Έκθεση η οποία τον συνοδεύει, ο Κρατικός Προϋπολογισμός του 2026 περιλαμβάνει:

–   τα  νέα μέτρα ύψους 1,76 δισ. ευρώ τα οποία εξαγγέλθηκαν στην ΔΕΘ και κάνουν «πρεμιέρα» από την 1η Ιανουαρίου 2026. Αφορούν κυρίως μόνιμες φοροελαφρύνσεις (1,2 δισ. ευρώ), αλλά και αυξήσεις μισθών ή επιδομάτων κλπ

–    άλλα μόνιμα μέτρα ή παροχές ύψους 1,508 δισ. ευρώ, που θεσμοθετήθηκαν μετά την 1.1.2025, δεν είχαν όμως προβλεφθεί εξ αρχής -και άρα δεν είχαν εγγραφεί ποτέ- στον Προϋπολογισμό του Κράτους. Αυτά εγγράφονται για πρώτη φορά στον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2026 αν και ξεκινούν να εφαρμόζονται από φέτος, όπως η επιστροφή ενοικίου ή τα 250 ευρώ στους συνταξιούχους τα οποία θα καταβάλλονται σε εκατομμύρια δικαιούχους από το τέλος Νοεμβρίου εφέτος και κάθε χρόνο.

Πίσω από τους αριθμούς πάντως,  το «πακέτο» των παρεμβάσεων προβλέπει σημαντικές αλλαγές για εργαζομένους, επαγγελματίες, συνταξιούχους, αγρότες  και ιδιοκτήτες ακινήτων, οι οποίες «απλώνονται» ως εξής:

  1. Μεσαία τάξη και οικογένειες: τέλος η φορολογική «ομηρία»

Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων του 2026 βρίσκεται στη φορολογία εισοδήματος. «Η μείωση των φορολογικών συντελεστών συνεπάγεται μεγαλύτερη ωφέλεια για τους εργαζόμενους, τους συνταξιούχους, τους αγρότες και τους ελεύθερους επαγγελματίες με κάθε μελλοντική αύξηση των αποδοχών τους» όπως αναφέρει η Εισηγητική Έκθεση του νέου προϋπολογισμού,.

Μετά από μια δεκαπενταετία υπερφορολόγησης της μεσαίας τάξης και των οικογενειών με δύο ή περισσότερα παιδιά (σύμφωνα με τις ετήσιες έρευνες “Taxing Wages” του ΟΟΣΑ που δείχνουν ότι δέχονταν το μεγαλύτερο φορολογικό βάρος) το κράτος αναγνωρίζει ότι η φορολογική επιβάρυνση στις ομάδες αυτές ήταν δυσανάλογα μεγάλη και πρέπει να μειωθεί, για αυτό προχωρά πλέον σε σημαντική διόρθωση.

Από το 2026, οι φορολογικοί συντελεστές «κουρεύονται» οριζόντια κατά δύο μονάδες για μεσαία εισοδήματα πάνω από τα 10.000 ευρώ το χρόνο. Για παράδειγμα, μισθωτός, αγρότης ή ελεύθερος επαγγελματίας με εισόδημα 20.000 ευρώ που φορολογείται με 22%, θα πληρώνει πλέον φόρο 20%. Αυτομάτως κερδίζει 200 ευρώ το χρόνο, για όσα βγάζει από 1.1.2026 και μετά.

Η διαφορά γίνεται περισσότερο αισθητή στις οικογένειες:

 –   γονείς με ένα παιδί, θα πληρώνουν φόρο 18% αντί 22% και κερδίζουν 400 ευρώ

–   γονείς με δύο παιδιά, θα πληρώνουν φόρο 16% αντί 22% και κερδίζουν 600 ευρώ

–  γονείς με τρία παιδιά, θα πληρώνουν φόρο 9% αντί 22% και κερδίζουν 1.300 ευρώ

–  πολύτεκνοι (4 παιδιά και άνω) ουσιαστικά απαλλάσσονται πλήρως από τον φόρο για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, κερδίζοντας 3.100 ευρώ το χρόνο (ή 4.000 αν οι γονείς είναι επαγγελματίες και όχι μισθωτοί)

– εφόσον και οι δύο γονείς εργάζονται, και οι δύο δικαιούνται το αντίστοιχο όφελος -δηλαδή 800 ευρώ ή έως και 8.000 ευρώ στο ίδιο παράδειγμα για ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ.

Ταυτόχρονα, δίνεται ισχυρό κίνητρο στους νέους έως 25 ετών να μπουν στην αγορά εργασίας, καθώς το κράτος δεν θα τους ζητήσει ούτε ένα ευρώ φόρο για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ. Κερδίζουν έτσι και αυτοί έως 3.100 ευρώ το χρόνο, ή έως 4.000 αν είναι επαγγελματίες και όχι μισθωτοί. Ενώ φορολογούμενοι ηλικίας 26-30 κερδίζουν αυτομάτως 1.300 ευρώ. Τα οφέλη είναι ακόμα μεγαλύτερα αν δηλώνουν υψηλότερα εισοδήματα, της τάξεως των 30.000 έως 60.000 ευρώ.

Το όφελος σε μισθωτούς – συνταξιούχους θα φανεί άμεσα, ως αύξηση στον μισθό που εισπράττουν κάθε μήνα, ενώ για τους επαγγελματίες θα προκύψει μείωση στον φόρο τον οποίο θα προκαταβάλουν με τα εκκαθαριστικά φόρου το καλοκαίρι του 2026 και στην τελική εκκαθάριση φόρου το 2027.

Επιπλέον οφέλη θα έχουν οι επαγγελματίες, από την τριετή εξαίρεση από το ελάχιστο εισόδημα για τις νέες μητέρες που ασκούν ελεύθερο επάγγελμα, καθώς και ελαφρύνσεις για κλάδους όπως εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων και όλους όσους ασκούν δραστηριότητα σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους.

Επιπρόσθετα, από το 2026 θα πάρουν «ανάσα» σχεδόν μισό εκατομμύριο πολίτες που φορολογούνται για εισοδήματα που δεν είχαν, λόγω των τεκμηρίων διαβίωσης. Στα εκκαθαριστικά που θα λάβουν από τον Απρίλιο θα διαπιστώσουν ότι τα τεκμήρια για κατοικίες, αμάξια κλπ μειώνονται μεσοσταθμικά κατά 30%, ενώ εξαιρούνται από την ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη τα εξαρτώμενα τέκνων που έχουν δικό τους εισόδημα, διορθώνοντας στρεβλώσεις δεκαετιών.

  1. Συνταξιούχοι και εργαζόμενοι Δημοσίου

Για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους, το 2026 φέρνει το τέλος της «προσωπικής διαφοράς» στις συντάξεις τους. Μέχρι τώρα, 650.000 συνταξιούχοι έβλεπαν τις αυξήσεις -τις οποίες άλλοι έπαιρναν κάθε χρόνο- μόνο …στα «χαρτιά» των ενημερωτικών σημειωμάτων των συντάξεών τους.

Από τον Απρίλιο του 2026 όμως, το 50% της αύξησης της σύνταξης θα καταλήγει απευθείας στην τσέπη, ανεξαρτήτως προσωπικής διαφοράς, ενώ από το 2027 ο «κόφτης» αυτός καταργείται οριστικά. Μαζί με τις τακτικές αυξήσεις βάσει ΑΕΠ και πληθωρισμού, το εισόδημα των απομάχων της εργασίας θωρακίζεται ουσιαστικά. Μόνο για πληρωμή κύριων συντάξεων, το 2026 η δαπάνη του Προϋπολογισμού προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,153 δισεκατομμύρια ευρώ σε σχέση με εφέτος, ως αποτέλεσμα της ετήσιας αναπροσαρμογής, της σταδιακής κατάργησης της προσωπικής διαφοράς και της προβλεπόμενης αύξησης του ρυθμού απονομής συντάξεων στους νέους συνταξιούχους.

Επιπλέον για συνταξιούχους που εργάζονται, δεν θα γίνεται συνυπολογισμός της προσαύξησης της σύνταξης και δεν θα επιβαρύνονται με Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) λόγω της εργασίας τους.

Στον Δημόσιο Τομέα επίσης, όπου για περισσότερο από μια δεκαετία δεν είχε δοθεί ούτε ευρώ αύξησης, η στασιμότητα δίνει τη θέση της στη μισθολογική εξέλιξη. Από τον Απρίλιο οι μισθοί όλων των δημοσίων υπαλλήλων θα αυξηθούν με βάση τον κατώτατο μισθό του ιδιωτικού τομέα και έτσι, κάθε αύξηση στον ιδιωτικό τομέα συμπαρασύρει προς επάνω τους μισθούς σε όλο το Δημόσιο.

Για τον ίδιο λόγο, σημαντικές αυξήσεις θα λάβουν επίσης οι δικαιούχοι προνοιακών επιδομάτων που συνδέονται με τον κατώτατο μισθό.

Επιπλέον όφελος όμως θα έχουν από 1ης Ιανουαρίου, κυρίως υπάλληλοι υπουργείων, επιστημονικό προσωπικό και οι ένστολοι, με ειδικές ρυθμίσεις που θα εφαρμοστούν στο μισθολόγιό τους. Ακόμα και οι απλοί οπλίτες θα δουν αύξηση της μηνιαίας αποζημίωσης, από τα μόλις 8,80 ευρώ που ισχύει εδώ και πολλές δεκαετίες, σε 50 ή και έως 100 ευρώ το μήνα.

  1. Στέγη: κίνητρα για να ανοίξουν «κλειστά» σπίτια

Το στεγαστικό πρόβλημα αντιμετωπίζεται με τη κίνητρα στους ιδιοκτήτες, ώστε να αυξηθεί η προσφορά σπιτιών και να συγκρατηθούν τα ενοίκια.

 Μεταξύ άλλων, διευρύνονται και επεκτείνονται και μετά την 1.1.2026 τα κίνητρα για όσους ιδιοκτήτες «ανοίξουν» ένα κενό σπίτι και το νοικιάσουν μακροχρόνια. Θα απαλλάσσονται πλήρως από τον φόρο εισοδήματος για τρία χρόνια, με ειδική μέριμνα για όσους ενοικιάζουν μεγαλύτερα σπίτια σε πολύτεκνες οικογένειες που αναζητούν στέγη.

Επιπλέον παρατείνεται και για το έτος 2026 η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτηρίων, ενώ χαμηλώνει κατά 10 μονάδες ο φόρος στο εισόδημα από ενοίκια μεταξύ 12.000 και 24.000 ευρώ, ώστε περισσότεροι να διαθέτουν κατοικίες τις οποίες ως τώρα προτιμούν να κρατούν ή δηλώνουν σαν «κενές», προκειμένου να αποφύγουν να πληρώσουν φόρο 35%. Στο εξής θα γνωρίζουν ότι θα πληρώνουν 25% και όχι 35%, κερδίζοντας έως 1.200 ευρώ το χρόνο που, αλλιώς, θα κατέληγαν στα κρατικά ταμεία.

Το μέτρο συνδυάζεται και με το μέτρο της επιστροφή ενός ενοικίου, το οποίο αναμένεται να ωθήσει περισσότερους ενοικιαστές και ιδιοκτήτες να μη δηλώνουν πλέον ενοίκιο μόλις 250 ευρώ το μήνα κατά μέσο όρο, προκειμένου να αποφύγουν φόρους έως 35% ή 45%.

  1. Τέλος ο ΕΝΦΙΑ στα χωριά

Σε μια κίνηση τόνωσης της Περιφέρειας, το 2026 μειώνεται κατά 50% -ενώ το 2027 εξαλείφεται πλήρως- ο ΕΝΦΙΑ για κατοικίες σε οικισμούς της χώρας με πληθυσμό κάτω των 1.500 κατοίκων (ή και 1.700 για τις παραμεθόριες περιοχές). Το μέτρο αφορά σχεδόν 2 εκατομμύρια ιδιοκτήτες σε πάνω από 12.000 οικισμούς της χώρας

  1. Μέτρα για την καθημερινότητα

Ο προϋπολογισμός δεν ξεχνά τις μικρές αλλά σημαντικές πτυχές της καθημερινότητας κατοίκων της Περιφέρειας οι οποίες, αθροιστικά, βαραίνουν ιδιαίτερα τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

 Ο ΦΠΑ μειώνεται κατά 30% το 2026 σε 19 νησιά του Αιγαίου για όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες. Έτσι οι κάτοικοι και οι επισκέπτες σε νησιά του Βορείου Αιγαίου, στη Σαμοθράκη και στα Δωδεκάνησα, με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους,  αναμένεται δουν τις τιμές να υποχωρούν, από 1.1.2026.

 Αλλά και σε όλη τη χώρα, για ανάγκες ψυχαγωγίας, η συνδρομητική τηλεόραση γίνεται φθηνότερη, καθώς καταργείται το ειδικό τέλος 10% που επιβαρύνει τους λογαριασμούς.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δείτε τη ζωή σας με αισιοδοξία. – Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Υπάρχουν περίοδοι στη ζωή όπου όλα μοιάζουν βαριά. Οι υποχρεώσεις, οι ρυθμοί, οι έγνοιες, οι αβεβαιότητες για το αύριο. Κι όμως, πίσω από όλα αυτά υπάρχει μια απλή, σχεδόν αθόρυβη αλήθεια: ο τρόπος που βλέπουμε τη ζωή, τελικά, καθορίζει το πώς τη βιώνουμε. Η αισιοδοξία δεν είναι αφέλεια ούτε προσποίηση· είναι στάση. Είναι η συνειδητή επιλογή να στραφείς προς το φως, ακόμη κι όταν οι σκιές διαρκούν περισσότερο απ’ όσο θα ήθελες.

Γιάννης Ξηντάρας
Γράφει ο ψυχολόγος Γιάννης Ξηντάρας

Αν κοιτάξουμε με προσοχή τον εσωτερικό μας διάλογο, θα διαπιστώσουμε πως οι περισσότερες πηγές άγχους προέρχονται από σκέψεις που μας τραβούν προς τα κάτω: το «δεν θα τα καταφέρω», «δεν αλλάζει τίποτα», «είναι όλα μάταια». Αυτές οι φράσεις, όταν επαναλαμβάνονται, γίνονται σαν μικροσκοπικά βάρη που τελικά γέρνουν την ψυχή. Αντίθετα, η αισιοδοξία είναι μια μικρή εσωτερική πράξη αντίστασης. Δεν ακυρώνει τη δυσκολία· απλώς μας επιτρέπει να τη δούμε καθαρά, χωρίς να χαθούμε μέσα της.

Υπάρχουν στιγμές που η ζωή δεν μας ρωτά. Έρχονται απώλειες, ανατροπές, στρεβλώσεις που δεν περιμέναμε. Εκεί είναι που φαίνεται η βαθύτερη αξία της αισιοδοξίας: όχι ως «όλα καλά θα πάνε», αλλά ως ένας εσωτερικός τρόπος να στεκόμαστε όρθιοι. Ένας τρόπος που μας λέει: «Ακόμη κι αν δεν έρθει αυτό που θέλω, θα βρω τρόπο να συνεχίσω». Αυτή η φράση, από μόνη της, είναι θεραπευτική. Γιατί μας επιστρέφει στον μόνο χώρο όπου έχουμε πραγματική δύναμη: στον εαυτό μας.

Η αισιοδοξία, τέλος, καλλιεργείται. Με μικρές δόσεις. Με την αναγνώριση των στιγμών που μας ζεσταίνουν. Με το να σταθούμε για λίγο στη μέση μιας δύσκολης μέρας και να πούμε μέσα μας: «Είμαι εδώ. Αναπνέω. Προχωράω». Με την επιλογή να στρέφουμε το βλέμμα μας προς ό,τι μάς δίνει νόημα, όσο μικρό κι αν είναι. Μια φιλία, ένα χάδι, ένα πρωινό φως, μια συνήθεια που μας επαναφέρει στο κέντρο μας.

Όταν η ζωή ιδωθεί μέσα από αυτό το φίλτρο, όχι μόνο δεν μικραίνει ο πόνος· μεγαλώνει η αντοχή μας. Και μαζί της μεγαλώνει και η ικανότητα να βλέπουμε τις ευκαιρίες που πριν μάς ξέφευγαν. Ο κόσμος δεν γίνεται μαγικά καλύτερος… αλλά εμείς γινόμαστε πιο διαθέσιμοι να τον συναντήσουμε.

Ίσως τελικά αυτό να σημαίνει αισιοδοξία: να θυμάσαι, ξανά και ξανά, πως υπάρχουν στιγμές χαράς ακόμη κι όταν αλλάζει ο ουρανός· και ότι η ζωή, όσο κι αν μοιάζει σκληρή, γίνεται πιο μαλακή όταν την κοιτάξεις με την πρόθεση να την καταλάβεις και όχι να τη φοβάσαι. Αν της δώσετε αυτή τη ματιά, θα δείτε πως πράγματι… μπορεί να κυλήσει πολύ πιο όμορφα.

Γράφει ο Ψυχολόγος-Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας