Αρχική Blog Σελίδα 2476

Eurobank 06-02-2025: 7 Ημέρες Οικονομία

Ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών το 9μηνο Ιαν-Σεπ-24, παρά ταύτα ο ρυθμός αποταμίευσης παρέμεινε αρνητικός

Η ιδιωτική κατανάλωση στην Ελλάδα διατήρησε τη δυναμική της το 9μηνο Ιαν-Σεπ-24, καταγράφοντας ετήσια πραγματική αύξηση 2,0% ή 5,6% σε τρέχουσες τιμές.[1] Ένας από τους κύριους ερμηνευτικούς παράγοντες αυτού του αποτελέσματος ήταν η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών. Αποδεικνύεται ότι οι αμοιβές εξαρτημένης εργασίας ανά απασχολούμενο είχαν τη μεγαλύτερη συνεισφορά στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, αύξηση η οποία ωστόσο διοχετεύτηκε αποκλειστικά στην κατανάλωση με αποτέλεσμα ο ρυθμός αποταμίευσης των νοικοκυριών να παραμείνει σε αρνητικό έδαφος. Στο παρόν τεύχος του δελτίου 7 Ημέρες Οικονομία παρουσιάζουμε και αναλύουμε τα εν λόγω στοιχεία.

Σύμφωνα με τους μη χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς θεσμικών τομέων που δημοσιεύει η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών (gross disposable income of households), δηλαδή το εισόδημα που διατίθεται προς κατανάλωση και αποταμίευση, παρουσίασε ετήσια ονομαστική αύξηση 5,6% το 9μηνο Ιαν-Σεπ-24.[2] Σε πραγματικούς όρους, ήτοι σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, η αύξηση ήταν ηπιότερη στο 2,5%, καθότι την ίδια περίοδο το γενικό επίπεδο των τιμών κινήθηκε ανοδικά κατά 3,0% (βλ. Σχήμα 1.1).

Από ποιες συνιστώσες πόρων (resources) και χρήσεων (uses) που διαμορφώνουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών προήλθε η παραπάνω αύξηση; Από το εισόδημα εξαρτημένης εργασίας; Από το εισόδημα των αυτοαπασχολούμενων; Από το εισόδημα περιουσίας; Ή από τις μεταβιβαστικές πληρωμές του κράτους; Όπως παρουσιάζεται στο Σχήμα 1.2, την υψηλότερη συμβολή είχε το εισόδημα εξαρτημένης εργασίας, καταγράφοντας ισχυρή άνοδο 8,9% και προσθέτοντας 4,3 ποσοστιαίες μονάδες στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών. Ακολούθησαν το μικτό εισόδημα και το καθαρό εισόδημα περιουσίας με αρκετά μικρότερη συνεισφορά.[3] Η αύξηση του εισοδήματος εξαρτημένης εργασίας αντανακλά κυρίως την ενίσχυση των αμοιβών ανά απασχολούμενο κατά 7,7%, καθότι η απασχόληση, πλην αυτοαπασχολούμενων, κινήθηκε ανοδικά κατά 1,0%. Συνεπώς, βάσει των παραπάνω στοιχείων, η άνοδος των μισθών είχε τη μεγαλύτερη συμβολή στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών το 9μηνο Ιαν-Σεπ-24 (βλ. Πίνακα 1).

Διαβάστε ολόκληρη την αναφορά: Eurobank_527_7DE_6_2_25

Στους 7.700 ανέρχεται ο αριθμός των σεισμών που έχουν καταγραφεί στη ζώνη Σαντορίνης – Αμοργού από τις 26 Ιανουαρίου έως και τις 4 Φεβρουαρίου 2025

Περισσότεροι από 7.700 σεισμούς έχει ανιχνεύσει και εντοπίσει το Εργαστήριο Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ, από την έναρξη του σεισμικού σμήνους στη ζώνη Σαντορίνης – Αμοργού στις 26 Ιανουαρίου έως και τις 4 Φεβρουαρίου 2025, με περισσότερους από τους 6.100 να έχουν μέγεθος Μ≥1.0.  Παράλληλα, εκτός από τον σεισμικό κίνδυνο, η ευρύτερη περιοχή, και κυρίως η Σαντορίνη, καταγράφει πιθανότητα για εκδήλωση συνοδών των σεισμών γεωκινδύνων, όπως οι κατολισθήσεις.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την τελευταία, σημερινή, ανακοίνωση της Διεπιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων και Κρίσεων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στις 4 Φεβρουαρίου καταγράφηκαν περισσότεροι από 1.300 σεισμοί με Μ≥1.0 (συγκριτικά λιγότεροι απ’ ότι στις 3 Φεβρουαρίου που καταγράφηκαν περίπου 1.450 σεισμοί με Μ≥1.0). Το μέγιστο μέγεθος έφτασε το 4.9-5.0, ενώ εκδηλώθηκαν 21 σεισμοί με μεγέθη Μ≥4.0 και 9 σεισμοί με Μ≥4.5.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η κατανομή των σεισμικών επικέντρων στις 4 Φεβρουαρίου ήταν παρόμοια με εκείνη της 3ης Φεβρουαρίου, με τους περισσότερους σεισμούς να εντοπίζονται πλησίον της Ανύδρου.

Αναλυτικότερα, η ανακοίνωση αναφέρει:

«Η εικόνα γίνεται ευκρινέστερη προς το τέλος της ημέρας, κατά το οποίο τα επίκεντρα ευθυγραμμίζονται σε διεύθυνση ΝΔ-ΒΑ στα νοτιοδυτικά της Ανύδρου. Μέρος της δραστηριότητας διαχέεται βόρεια της Ανύδρου με περισσότερο διάσπαρτα επίκεντρα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία καθημερινής ανάλυσης σεισμικών δεδομένων του Εργαστηρίου Σεισμολογίας του ΕΚΠΑ, στις 5 Φεβρουαρίου η σεισμικότητα συνέχισε να μεταναστεύει προς τα βορειοανατολικά με περίπου τον ίδιο ρυθμό όπως και τις αμέσως προηγούμενες ημέρες. Οι μεγαλύτεροι σεισμοί (M≥4.0) εντοπίζονται βόρεια της Ανύδρου, σε επικεντρικές αποστάσεις έως ~6 km. Στις 5 Φεβρουαρίου καταγράφηκαν πάνω από 120 σεισμοί, εκ των οποίων 19 με M≥4.0, ενώ ο μεγαλύτερος σεισμός είχε μέγεθος Μ=5.1. Κατά τις πρώτες ώρες της 6ης Φεβρουαρίου έχουν καταγραφεί πάνω από 30 σεισμοί, εκ των οποίων 11 με μεγέθη M≥4.0 και 5 με Μ≥4.5, ενώ ο μεγαλύτερος σεισμός είχε μέγεθος 4.6, με τους περισσότερους σεισμούς να σημειώνονται νοτιοδυτικά της Ανύδρου».

Επιπλέον, στην ανακοίνωση γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στο ότι εκτός από τον σεισμικό κίνδυνο, «η ευρύτερη περιοχή αλλά κυρίως η Σαντορίνη καταγράφει πιθανότητα για εκδήλωση συνοδών των σεισμών γεωκινδύνων, όπως οι κατολισθήσεις». Μάλιστα, σημειώνεται ότι οι κατολισθήσεις «αποτελούν σοβαρή απειλή για τις υποδομές, τις κρίσιμες εγκαταστάσεις, τα δίκτυα, την ανθρώπινη ζωή και την τοπική οικονομία, ιδιαίτερα στις περιοχές υψηλής επισκεψιμότητας του νησιού αλλά και θέσεις κρίσιμων υποδομών».

Πιο αναλυτικά, η ανακοίνωση αναφέρει:

«Οι κατολισθήσεις που έχουν εκδηλωθεί κατά καιρούς στη Σαντορίνη, η οποία είναι ιδιαίτερα επιδεκτική στα φαινόμενα αυτά, ποικίλλουν στον τύπο και τον όγκο των ασταθών υλικών που κινητοποιούνται. Περιλαμβάνουν καταπτώσεις και ανατροπές βραχωδών τεμαχών, και ολισθήσεις εδαφών.

Από πρόσφατη έρευνα επί των κατολισθήσεων σε εθνικό επίπεδο από τον Τομέα Δυναμικής Τεκτονικής και Εφαρμοσμένης Γεωλογίας του ΕΚΠΑ διαπιστώνεται ότι το ιστορικό των κατολισθήσεων από σεισμούς στη Σαντορίνη είναι αξιόλογο. Κατολισθήσεις έχουν καταγραφεί στα πρανή της καλδέρας ήδη από τους ιστορικούς χρόνους, και ειδικότερα από το 1507 και μετά. Οι κατολισθήσεις αυτές προέρχονται τόσο από ιστορικούς σεισμούς όσο και από πρόσφατους, με τους σημαντικότερους κατά τα έτη 1507, 1508, 1870, 1926 και 1956.

Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι οι κατολισθήσεις αυτές δεν έχουν προέλθει από σεισμούς εντός της καλδέρας της Σαντορίνης, αλλά από σεισμικά γεγονότα των οποίων τα επίκεντρα έχουν προσδιοριστεί και έξω από το ηφαιστειακό σύμπλεγμα της Σαντορίνης, πχ από την Κρήτη και τη Ρόδο στα νότια και νοτιοανατολικά του νησιού αντίστοιχα.

Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στην περίπτωση της τρέχουσας σεισμικής ακολουθίας. Η καλδέρα της Σαντορίνης έχει υποστεί κατολισθητικά φαινόμενα που έχουν πυροδοτηθεί από τη σεισμική ακολουθία που λαμβάνει χώρα στον υποθαλάσσιο χώρο βορειοανατολικά του νησιού. Από τις 27 Ιανουαρίου 2025 μέχρι σήμερα έχουν ήδη καταγραφεί περιορισμένες κατολισθήσεις σε διάφορες τοποθεσίες, όπως η Κόκκινη Παραλία, η Παραλία Βλυχάδας, ο Όρμος Αθηνιού, περίπου 1,5 χιλιόμετρο βόρεια του λιμανιού στην περιοχή ‘Ακρα Αλωνάκι, ο Όρμος Αθηνιού στην περιοχή του λιμανιού, το Παλιό Λιμάνι Φηρών, η περιοχή του Ημεροβιγλίου (θέση Σκάρος) και άλλες θέσεις κατά μήκος των πρανών της καλδέρας.

Οι κατολισθήσεις, που προαναφέρθηκαν, αποδίδονται στο συνδυασμό και τη συνέργεια πολλών παραγόντων και διεργασιών που σχετίζονται με τη γεωμορφολογία, τη γεωλογία, την τεκτονική και την ηφαιστειότητα στο χώρο αυτό των Κυκλάδων. Ο πρώτος από αυτούς τους παράγοντες είναι η λιθολογία των γεωλογικών σχηματισμών, που περιλαμβάνει ηφαιστειακά πετρώματα ποικίλης σύστασης, κυμαινόμενης συνεκτικότητας, και διακυμάνσεων στους βαθμούς αποσάθρωσης, εξαλλοίωσης και διάρρηξης. Τα χαρακτηριστικά αυτά σε συνδυασμό με τις εναλλαγές συνεκτικών και μη συνεκτικών σχηματισμών διαμορφώνουν μια αλληλουχία γεωλογικών πετρωμάτων με τελείως διαφορετικά χαρακτηριστικά, που συμβάλλουν στην επιδεκτικότητα σε κατολισθήσεις. Επιπλέον, σε αρκετές περιοχές οι σχηματισμοί αυτοί είναι έντονα διαρρηγμένοι και παραμορφωμένοι από ρήγματα και ζώνες ρηγμάτων που κατανέμονται ακτινικά προς τον ηφαιστειακό κώνο, αυξάνοντας την πολυπλοκότητα της ηφαιστειακής δομής και την ευστάθεια των πρανών της καλδέρας.

Επιπρόσθετα, η παρουσία των σχηματισμών αυτών στα απότομα πρανή της καλδέρας, των οποίων η μορφολογική κλίση φτάνει μέχρι και τις 80 μοίρες, καθιστούν την καλδέρα ιδιαίτερα επιδεκτική σε φαινόμενα κατολισθήσεων. Πολλά από τα πρανή αυτά κάτω από την επίδραση εξωγενών διεργασιών, όπως η αιολική δράση (ισχυροί άνεμοι), η κυματική δράση (θαλάσσια κύματα), η ραγδαία βροχόπτωση και η επιφανειακή απορροή, αποσταθεροποιούνται περαιτέρω με αποτέλεσμα να αστοχήσουν κατά τη διάρκεια εκδήλωσης ενός σεισμού ή κατά τη διάρκεια μιας σεισμικής έξαρσης, όπως η τρέχουσα μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω στοιχεία, εξάγεται το συμπέρασμα ότι η εξελισσόμενη σεισμική δραστηριότητα ενδέχεται να οδηγήσει σε εντονότερα κατολισθητικά φαινόμενα, ειδικότερα στην περίπτωση εκδήλωσης ισχυρότερου σεισμού.

Με βάση τις πολυετείς έρευνες και αναλύσεις του Τομέα Δυναμικής Τεκτονικής και Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και του Εργαστηρίου Τηλεανίχνευσης του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ, τις πρόσφατες επιτόπιες έρευνες τον τελευταίο χρόνο μετά από την εκδήλωση κατολισθήσεων στα πρανή της καλδέρας (κατολίσθηση Θηρασιάς 27 Απριλίου 2024), αλλά και την τελευταία εβδομάδα, διαπιστώθηκε ότι η κατανομή των φαινομένων αυτών δεν είναι τυχαία, αλλά εντοπίζεται σε ζώνες υψηλής επιδεκτικότητας. Οι ζώνες αυτές περιλαμβάνουν τον Παλαιό Λιμένα Φηρών και τα ανάντη πρανή της διαδρομής του τελεφερίκ, όπου διέρχονται πάνω από 1,5 εκατομμύριο επισκέπτες ετησίως, την περιοχή του οικισμού Κόρφου στη Θηρασιά και το ανάντη μονοπάτι, το λιμάνι του Αθηνιού και τα πρανή του Όρμου Αθηνιού, τις περιοχές Αρμένης και Αμμούδι στη βάση των πρανών κάτω από την Οία, που παρουσιάζουν ιδιαίτερα υψηλή διακινδύνευση. Τονίζεται ότι το επίπεδο του κατολισθητικού κινδύνου διατηρείται υψηλό σε μεγάλο τμήμα της καλδέρας.

Οι κατολισθήσεις αποτελούν σοβαρή απειλή για τις υποδομές, τις κρίσιμες εγκαταστάσεις, τα δίκτυα, την ανθρώπινη ζωή και την τοπική οικονομία, ιδιαίτερα στις περιοχές υψηλής επισκεψιμότητας του νησιού αλλά και θέσεις κρίσιμων υποδομών».

Τέλος, για τη διαχείριση του κατολισθητικού κινδύνου, η Επιτροπή κρίνει «αναγκαία» την υψηλής ανάλυσης παρακολούθηση και αποτύπωση των πρανών με σύγχρονες τεχνολογίες, όπως Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ) και επίγειους και εναέριους αισθητήρες (LIDAR) και παράλληλη εφαρμογή μη δομικών μέτρων πολιτικής προστασίας, σε συνεργασία με τους επιχειρησιακούς φορείς του συστήματος πολιτικής προστασίας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ προσπαθεί να μετριάσει τις δηλώσεις Τραμπ για τη Γάζα

Η αμερικανική κυβέρνηση έκανε προσπάθειες χθες Τετάρτη να μετριάσει τις δηλώσεις-σοκ του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, κατά τις οποίες οι ΗΠΑ θα «πάρουν τον έλεγχο» της Λωρίδας της Γάζας, ενώ ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ρητώς εναντίον «εθνοκάθαρσης» στον ρημαγμένο έπειτα από 15 μήνες πολέμου παλαιστινιακό θύλακο.

Μετά τη θύελλα επικρίσεων σε διεθνές επίπεδο για το σχέδιο που παρουσίασε ο αμερικανός πρόεδρος, το οποίο προβλέπει ιδίως να αδειάσει από τον πληθυσμό της η μικρή παραθαλάσσια περιοχή, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο διαβεβαίωσε πως οποιαδήποτε απομάκρυνση των Γαζαίων δεν θα ήταν παρά προσωρινή.

Ο κ. Τραμπ απλά θέλει να «ανοικοδομηθούν κτίρια» προτού «μπορέσει να επιστρέψει ο κόσμος», υποστήριξε.

Από την πλευρά του ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι ο κ. Τραμπ δεν έχει αποφασίσει «για την ώρα» να στείλει τον αμερικανικό στρατό στη Λωρίδα της Γάζας.

Ο ίδιος ο Ρεπουμπλικάνος διαβεβαίωσε μολαταύτα πως «όλος ο κόσμος λάτρεψε» την πρότασή του, που ανακοίνωσε με εκκωφαντικό τρόπο σε λεπτή στιγμή, καθώς αναμένεται να ξαναρχίσουν οι έμμεσες διαπραγματεύσεις για τη συνέχιση της εύθραυστης συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός. Η Χαμάς τον κατηγόρησε πως «ρίχνει λάδι στη φωτιά».

Ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε τις επίμαχες δηλώσεις προχθές Τρίτη, μετά τη συνάντηση που είχε στον Λευκό Οίκο με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, τον πρώτο ξένο ηγέτη που υποδέχθηκε αφού επέστρεψε στην αμερικανική προεδρία.

«Δεν θα επιτρέψουμε θα παραβιαστούν τα δικαιώματα του λαού μας», αντέτεινε ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς, παρότι αντίπαλος της Χαμάς.

«Είναι απόλυτα απαραίτητο να αποφευχθεί οποιαδήποτε μορφή εθνοκάθαρσης», τόνισε ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, που εκφράστηκε ενώπιον επιτροπής του διεθνούς οργανισμού για την άσκηση των αναφαίρετων δικαιωμάτων των Παλαιστινίων. Θύμισε το «δικαίωμα των Παλαιστινίων απλούστατα να ζήσουν σαν άνθρωποι στη δική τους γη».

Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε την Τρίτη πως οι κάτοικοι της Λωρίδας της Γάζας, που έχει μεταμορφωθεί σε σωρούς από συντρίμμια έπειτα από δεκαπέντε μήνες ασταμάτητων βομβαρδισμών, θα μπορούσαν να πάνε να ζήσουν στην Ιορδανία ή στην Αίγυπτο, παρά την αντίθεση των χωρών αυτών.

«Οι ΗΠΑ θα πάρουν τον έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας», είπε με τον κ. Νετανιάχου δίπλα του, περιγράφοντας για ακόμη μια φορά τον παλαιστινιακό θύλακο με τον όρο «εργοτάξιο κατεδάφισης».

Ο αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε πως η κυβέρνησή του θα αναλάβει να «ισοπεδώσει» τα κτίρια που έχουν καταστραφεί και να αναπτύξει οικονομικά την περιοχή, να μετατρέψει τη Λωρίδα της Γάζας σε «Κυανή Ακτή της Μέσης Ανατολής».

Οι ΗΠΑ «δεν θα χρηματοδοτήσουν την ανοικοδόμηση της Γάζας», είπε αντιθέτως χθες η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ. Η αμερικανική κυβέρνηση θα συνεργαστούν με «εταίρους τους στην περιοχή για να ανοικοδομηθεί» ο παλαιστινιακός θύλακος, κατ’ αυτήν.

Στη μικρή πυκνοκατοικημένη περιοχή υπό πολιορκία, δεκάδες χιλιάδες Παλαιστίνιοι, που γύρισαν στα κατά πλειονότητα κατεστραμμένα σπίτια τους χάρη στην κατάπαυση του πυρός, απέκλεισαν κάθε περίπτωση να φύγουν.

«Επιτρέψαμε παρά τις μαζικές καταστροφές (…) Επιστρέψαμε επειδή αρνούμαστε κατηγορηματικά να εκτοπιστούμε», συνόψισε ο Άχμεντ αλ Μινάουι, που γύρισε στην πόλη της Γάζας.

«Είμαι Γαζαίος, ο πατέρας μου κι ο παππούς μου κατάγονται από εδώ (…) Δεν έχουμε παρά μόνο μια επιλογή: Να ζήσουμε ή να πεθάνουμε εδώ», πρόσθεσε ο Άχμαντ Χαλάσα, κάτοικος της ίδιας πόλης, 41 ετών.

Αντίθετα για τον Κφιρ Ντεκέλ, 48χρονο Ισραηλινό που ζει στην περιοχή των συνόρων με τη Λωρίδα της Γάζας, «το σχέδιο του Τραμπ έχει νόημα. Η Γάζα είναι εντελώς κατεστραμμένη και είναι αδύνατη η ανοικοδόμηση όσο υπάρχει εκεί κόσμος. Ας φύγουν και ας φτιάξουν τη ζωή τους αλλού, και θα κάνουμε αληθινά αυτόν τον τόπο νησίδα ειρήνης».

Η Αίγυπτος κάλεσε χθες την Παλαιστινιακή Αρχή του κ. Αμπάς να ανακτήσει τον έλεγχο της περιοχής, από όπου εκδιώχθηκε το 2007, όταν πήρε την εξουσία η Χαμάς.

Ο αιγύπτιος πρόεδρος Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι και ο γάλλος ομόλογός του Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησαν πως θα θεωρούσαν «απαράδεκτο» τον «εξαναγκαστικό εκτοπισμό του παλαιστινιακού πληθυσμού στη Γάζα όπως και στη Δυτική Όχθη». Θα επρόκειτο για «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου», για «εμπόδιο στη λύση των δύο κρατών και μείζονα παράγοντα αποσταθεροποίησης της Αιγύπτου και της Ιορδανίας», συμφώνησαν κατά τη διάρκεια συνδιάλεξής τους, σύμφωνα με ανακοίνωση Τύπου του Ελιζέ.

Η Ιορδανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, ο Αραβικός Σύνδεσμος και η Ευρωπαϊκή Ένωση απέρριψαν το σχέδιο που παρουσίασε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, ο Φόλκερ Τουρκ, υπενθύμισε πως οποιοσδήποτε εξαναγκαστικός εκτοπισμός ή απέλαση πληθυσμού σε περιοχή υπό κατοχή είναι κάτι «απαγορεύεται αυστηρά».

Μεγάλος αντίπαλος της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, ο ισραηλινός ακροδεξιός υπουργός Μπεζαλέλ Σμότριτς ορκίστηκε χθες να κάνει τα πάντα για να «θαφτεί οριστικά» η ιδέα της ίδρυσης παλαιστινιακού κράτους.

Η ισραηλινή οργάνωση υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων B’Tselem χαρακτήρισε «τρέλα» το σχέδιο Τραμπ. Η Γενική Γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας Ανιές Καλαμάρ είδε «μορφή αποικιοποίησης του 21ου αιώνα».

«Πολλές από τις καταστροφές στη Γάζα αντανακλούν υπολογισμένη ισραηλινή πολιτική που έχει σκοπό να γίνουν ακατοίκητα ορισμένα τμήματα της Λωρίδας», σημείωσε η Λάμα Φάκι, διευθύντρια του τμήματος για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch, HRW). Με το σχέδιο Τραμπ «οι ΗΠΑ από τη συνενοχή σε εγκλήματα πολέμου θα περάσουν στην απευθείας διάπραξη φρικαλεοτήτων», πρόσθεσε.

Η συνάντηση των κ.κ. Τραμπ και Νετανιάχου συνέπεσε με την ανακοίνωση της επανέναρξης των έμμεσων διαπραγματεύσεων στη Λωρίδα της Γάζας, η πρώτη φάση της οποίας, διάρκειας έξι εβδομάδων, τέθηκε σε εφαρμογή τη 19η Ιανουαρίου – αλλά το αν θα έχει συνέχεια παραμένει αβέβαιο.

Η Χαμάς ανακοίνωσε προχθές Τρίτη πως οι διαπραγματεύσεις «ξεκίνησαν».

Το Ισραήλ ανακοίνωσε πως θα στείλει «στα τέλη της εβδομάδας» αντιπροσωπεία στο Κατάρ. Το εμιράτο είναι μια από τις τρεις χώρες που μεσολαβούν στις έμμεσες διαπραγματεύσεις. Οι άλλες δυο είναι η Αίγυπτος και οι ΗΠΑ.

Η πρώτη φάση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στον στρατό του Ισραήλ και τη Χαμάς επέτρεψε μέχρι τώρα να αφεθούν ελεύθεροι 18 ισραηλινοί όμηροι και σε αντάλλαγμα κάπου 600 Παλαιστίνιοι που κρατούνταν σε ισραηλινές φυλακές, να αυξηθεί η ανθρωπιστική βοήθεια που εισέρχεται στον θύλακο, καθώς και να επιστρέψουν κάπου μισό εκατομμύριο εσωτερικά εκτοπισμένοι στα σπίτια τους στο βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας.

Η δεύτερη φάση στη θεωρία θα επιτρέψει την απελευθέρωση των τελευταίων ομήρων και τον οριστικό τερματισμό του πολέμου, έναυσμα του οποίου ήταν η άνευ προηγουμένου έφοδος του στρατιωτικού βραχίονα της Χαμάς σε νότιους τομείς της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου 2023. Η τρίτη και τελευταία, αν όντως υπάρξει, θα είναι αφιερωμένη στην ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας.

Συνολικά απήχθησαν 251 άνθρωποι κατά τη διάρκεια της εφόδου της Χαμάς, που είχε αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 1.210 άνθρωποι στην ισραηλινή πλευρά, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου βασισμένη σε επίσημα ισραηλινά δεδομένα.

Οι ευρείας κλίμακας ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις αντιποίνων στη Λωρίδα της Γάζας έκτοτε είχαν αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 47.518 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με τα δεδομένα του υπουργείου Υγείας της κυβέρνησης της Χαμάς, τα οποία χαρακτηρίζονται αξιόπιστα από τον ΟΗΕ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Εισαγωγική Τοποθέτηση του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη

Εισαγωγική Τοποθέτηση του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη

Καλό μεσημέρι,

Τη θετική πορεία της ελληνικής αγοράς εργασίας επιβεβαιώνει η ετήσια Έκθεση του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ για το 2024, με βασικά σημεία αναφοράς την αύξηση των μισθών και του αριθμού των εργαζομένων, καθώς και τη μείωση του εργασιακού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Συγκεκριμένα:

Ο μέσος μισθός ανήλθε στα 1.342 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 7,2% σε σχέση με το 2023 (1.251 ευρώ) και συνολική αύξηση 28,3% από το 2019 (1.046 ευρώ).

Για πρώτη φορά από το 2013 που ξεκίνησαν οι ετήσιες εκθέσεις του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, η πλειοψηφία των εργαζομένων (53,7%) λαμβάνει μισθό άνω των 1.000 ευρώ, έναντι 46,3% το 2023 και 36,3% το 2019.

Αύξηση της πλήρους απασχόλησης στο 76,4%, 1,6% πάνω από το 2023 και 7,2% πάνω από το 2019 (74,8% το 2023 και 69,20% το 2019 για την ακρίβεια).

Το 2024 καταγράφηκαν 93.312 περισσότεροι εργαζόμενοι σε σχέση με το 2023, σημειώνοντας αύξηση 4,1% (2.390.157 εργαζόμενοι έναντι 2.296.845 το 2023).

Ο ρυθμός αύξησης των θέσεων εργασίας διπλασιάστηκε σε σχέση με την περίοδο 2022-2023 (93.312 επιπλέον εργαζόμενοι έναντι 47.246 επιπλέον εργαζομένων).

Το χάσμα μισθωτής απασχόλησης ανδρών και γυναικών μειώθηκε στις 3,7 ποσοστιαίες μονάδες το 2024, έναντι 4,08 ποσοστιαίων μονάδων το 2023 και 6,74 ποσοστιαίων μονάδων το 2019.

Ο αριθμός των εργαζομένων ηλικίας 15 έως 29 ετών το 2024 ήταν 469.634. Αυτό ισοδυναμεί με αύξηση κατά 12.137 εργαζομένους (ποσοστιαία αύξηση 2,6%) σε σχέση με το 2023 και κατά 61.456 ( ποσοστιαία αύξηση 15% ) σε σχέση με το 2019.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2024 ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας ήταν 2,3%, ενώ ο μέσος πραγματικός μισθός στον ιδιωτικό τομέα αυξάνεται κατά διπλάσιο ποσοστό, 4,6%.

Η βελτίωση των αμοιβών, η αύξηση της πλήρους απασχόλησης, και ο διπλασιασμός των νέων εργαζομένων σε σχέση με το 2023, δείχνουν τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας και αναδεικνύουν τη χρησιμότητα των παρεμβάσεων.

Ξέρουμε ότι έχουμε ακόμα πολύ δρόμο να διανύσουμε, μέχρι να καταφέρουμε να φτάσουμε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όμως, σταδιακά, η πρόοδος που έχει συντελεστεί αποδίδει καρπούς. Η Κυβέρνηση θα συνεχίσει να στοχεύει στην δημιουργία ακόμα περισσότερων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας και να εργάζεται με στόχο ο μέσος μισθός να φτάσει το 2027 τα 1500 ευρώ και ο κατώτατος μισθός τα 950, όπως έχουμε δεσμευθεί.

6 νέες πρωτοβουλίες για την περαιτέρω μείωση του ιδιωτικού χρέους παρουσιάστηκαν από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστή Χατζηδάκη:

Αναλυτικά, οι 6 πρωτοβουλίες είναι οι εξής:

  • Αύξηση των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων προκειμένου να χαρακτηριστεί ένας οφειλέτης ως επιλέξιμος στο πλαίσιο της υποχρεωτικής αποδοχής του εξωδικαστικού μηχανισμού από τους πιστωτές. Με τη ρύθμιση που εισάγεται, διπλασιάζονται τα κριτήρια για το χαρακτηρισμό δανειολήπτη ως επιλέξιμου προκειμένου να καταστεί υποχρεωτική η συναίνεση του συνόλου των πιστωτών για ένταξη του οφειλέτη στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Ο διπλασιασμός των ορίων αυτών έχει ως προϋπόθεση ο οφειλέτης να έχει ανώτατο όριο ήδη μη εξυπηρετούμενων τραπεζικών οφειλών (δηλαδή σε τράπεζες ή servicers) τις 300.000 ευρώ.
  • Υποχρέωση του πιστωτή να έχει καταθέσει τουλάχιστον 3 μήνες προ της διενέργειας του πλειστηριασμού έγγραφη πρόταση ρύθμισης στον οφειλέτη.
  • Απαλλαγή οφειλέτη για τον οποίο δεν ανοίγει πτωχευτική διαδικασία αλλά καταχωρείται στο Μητρώο Φερεγγυότητας.
  • Επέκταση προθεσμιών ώστε να μπορεί ο ευάλωτος οφειλέτης να μπει στο ενδιάμεσο πρόγραμμα.

Καταργείται η αποκλειστική προθεσμία των εξήντα ημερών, εντός της οποίας ο ευάλωτος οφειλέτης καλείται να υποβάλει αίτηση για ένταξή του στο Πρόγραμμα Συνεισφοράς του Δημοσίου σε ευάλωτους οφειλέτες.

  • Επέκταση της δυνατότητας ρύθμισης δανείων με εγγύηση Ελληνικού Δημοσίου μέσω της διαδικασίας εξυγίανσης.
  • Δημιουργείται μόνιμος μηχανισμός αποζημίωσης ζημιωθέντων της «ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ» – επιλύονται ζητήματα αποζημιώσεων σε δικαιούχους απαιτήσεων από ασφάλειες ζωής.

Υπενθυμίζεται πως ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών εξελίσσεται ιδιαιτέρως ικανοποιητικά με συνεχή αύξηση των αποτελεσμάτων του χάρη και στις νομοθετικές πρωτοβουλίες που αναλήφθηκαν το τελευταίο διάστημα, όπως η αυτόματη και υποχρεωτική αποδοχή από Τράπεζες και Δημόσιο της πρότασης αναδιάρθρωσης του χρέους των ευάλωτων οφειλετών.

– Η ένταξη ατόμων με ποσοστό αναπηρίας άνω του 67% στην κατηγορία των ευάλωτων οφειλετών με αυξημένα όρια στα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

-Επιπλέον υψηλότερο κούρεμα έως και 28% στην οφειλή.

-Σταθερό επιτόκιο 3% για 3 χρόνια για όλες τις ρυθμίσεις (Δημόσιο, Τράπεζες, servicers).

-Δυνατότητα ρύθμισης των οφειλών προς το Δημόσιο των νομικών προσώπων, τα οποία έχουν τεθεί σε λύση ή εκκαθάριση, από τα συνυπόχρεα για τις οφειλές πρόσωπα.

Ως αποτέλεσμα όλων των παραπάνω, ο μέχρι σήμερα συνολικός αριθμός των επιτυχών ρυθμίσεων αυξήθηκε σημαντικά και διαμορφώνεται σε 30.515, με τη συνολική αξία ρυθμισμένων οφειλών να ανέρχεται στα 10,01 δισ. ευρώ. Με την νέα ρύθμιση που έρχεται, στόχος είναι ο αριθμός των δυνητικά καλυπτόμενων ευάλωτων οφειλετών να αυξηθεί σημαντικά.

Χθες πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, παρουσία του Πρωθυπουργού, ενημέρωση από τους καθηγητές Ευθύμιο Λέκκα, Κώστα Παπαζάχο και Παρασκευή Νομικού για την εξέλιξη της σεισμικής δραστηριότητας στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού. Επίσης, ενημέρωση έγινε από τον αρμόδιο Υπουργό Βασίλη Κικίλια για τις ενέργειες στις οποίες έχει προχωρήσει η Πολιτική Προστασία, ως προς την ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού.

Το Πυροσβεστικό Σώμα, η Ελληνική Αστυνομία, το Λιμενικό, οι Ένοπλες Δυνάμεις και το ΕΚΑΒ έχουν ενισχύσει από την πρώτη στιγμή τη Σαντορίνη και τα γύρω νησιά Αμοργό, Ίο, Ανάφη και Αστυπάλαια, με επιπλέον στελέχη και ειδικό εξοπλισμό, ενώ στις ενδεδειγμένες ενέργειες προστασίας του πληθυσμού έχει προχωρήσει και η Τοπική Αυτοδιοίκηση α΄ και β’ βαθμού, καθώς και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, όπως ο ΔΕΔΔΗΕ, το ΤΕΕ και η Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών. Ταυτόχρονα, στο Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας πραγματοποιούνται διαρκώς, παρουσία της ηγεσίας, συνεδριάσεις των επιστημόνων που απαρτίζουν τις Επιτροπές Σεισμικού Κινδύνου και Παρακολούθησης του Ελληνικού Ηφαιστειακού Τόξου.

Όπως τόνισε και ο Πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια της σύσκεψης που πραγματοποιήθηκε χθες: «Η πολιτεία οφείλει να εμπιστεύεται την επιστήμη και να ακούει τους επιστήμονες. Το έχουμε κάνει και στη διαχείριση άλλων κρίσεων, το ίδιο ακριβώς κάνουμε και τώρα. Κανείς δεν μπορεί να μιλήσει με απόλυτα δεδομένα, οι επιστήμονες όμως μας παρουσίασαν, τι είναι αυτό το οποίο έχουμε να διαχειριστούμε».

Απαιτείται και σε αυτή την συγκυρία υπακοή στις κατευθύνσεις της Πολιτικής Προστασίας, η οποία με τη σειρά της λαμβάνει υπόψη όλα τα επιστημονικά δεδομένα από τις δύο Επιτροπές οι οποίες συνεδριάζουν καθημερινά.

Είναι σαφές πως έχει κινητοποιηθεί όλος ο κρατικός μηχανισμός. Όλα τα σχετικά σχέδια έχουν αυτή τη στιγμή υλοποιηθεί, έχουν μετακινηθεί πολλές δυνάμεις του κρατικού μηχανισμού, έτσι ώστε να μπορούμε σήμερα να είμαστε έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο. Έτσι θα συνεχίσουμε να πορευόμαστε και τις επόμενες μέρες, με την ελπίδα ότι τα πράγματα θα πάνε καλύτερα και το φαινόμενο θα βαίνει προς εκτόνωση.

«Εδώ και μία πενταετία, προσπαθούμε να εγκαθιδρύσουμε στη χώρα μία κουλτούρα πολιτικής προστασίας. Και αυτή η κουλτούρα πολιτικής προστασίας προφανώς περνάει και μέσα από την ενημέρωση των πολιτών και κυρίως περνάει μέσα από την προετοιμασία και την πρόληψη, τόνισε ο Πρωθυπουργός.

Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ανακοίνωσε τη λειτουργία της νέας ψηφιακής πλατφόρμας mysafetyplan.gov.gr, η οποία θα ενημερώνει και θα καθοδηγεί τους πολίτες σε περιπτώσεις σεισμού και άλλων φυσικών καταστροφών και υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Μέσω αυτής της πρωτοβουλίας, οι πολίτες μπορούν να εντοπίσουν ασφαλείς χώρους προσωρινής συγκέντρωσης σε όλη την Ελλάδα.

Ο Διαδικτυακός Χάρτης Ασφαλών Χώρων είναι σχεδιασμένος με τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται:

  • Προσβασιμότητα
  • Πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο και
  • Σταδιακή αναβάθμιση.

Η νέα υπηρεσία mysafetyplan.gov.gr αποτελεί μέρος μιας συνολικής στρατηγικής της πολιτείας για την πρόληψη, την ασφάλεια και την άμεση ενημέρωση των πολιτών. Ο έγκαιρος προγραμματισμός, η γρήγορη καθοδήγηση και η βελτιωμένη επικοινωνία ανάμεσα στους φορείς αλλά και τους πολίτες, μπορούν να σώσουν ζωές και να περιορίσουν τις συνέπειες των φυσικών καταστροφών.

—-

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης ανακοίνωσε πως το Ολοκληρωμένο Σύστημα Φροντίδας Ογκολογικών και Αιματολογικών Ασθενών ξεκινά την παραγωγική του λειτουργία.

Με το έργο αυτό θα λειτουργήσουν για πρώτη φορά σε όλη την χώρα

* Το Εθνικό Μητρώο Νεοπλασματικών Ασθενειών, μια πάγια απαίτηση της Ιατρικής Κοινότητας και των Ασθενών

* Τα Θεραπευτικά Ογκολογικά και Αιματολογικά Πρωτόκολλα

μέσω των οποίων θα καταστεί δυνατή η ολιστική παρακολούθηση της πορείας των Ογκολογικών και Αιματολογικών Ασθενών με στόχο την αποτελεσματικότερη θεραπευτική αγωγή.

Το Χρονοδιάγραμμα Υλοποίησης του έργου έχει ως εξής:

  1. Στα μέσα Φεβρουαρίου ξεκινά η Λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Ασθενών με Νεοπλασματικά Νοσήματα σε Πανελλαδικό Επίπεδο

  1. Μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου ξεκινά η Λειτουργία 12 Ογκολογικών και Αιματολογικών Θεραπευτικών Πρωτόκολλων σε Πανελλαδικό επίπεδο

  1. Μέχρι το τέλος Μαΐου θα έχει ολοκληρωθεί η Ενσωμάτωση και λειτουργία του συνόλου των εγκεκριμένων Θεραπευτικών Πρωτοκόλλων στο πληροφοριακό σύστημα.

  1. Μέχρι το τέλος Μαΐου, επιπλέον, θα έχει ολοκληρωθεί η Υλοποίηση του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Ογκολογικών και Αιματολογικών Ασθενών σε 3 Πιλοτικά Νοσοκομεία.

Το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα περιλαμβάνει

α) Εξειδικευμένο Ογκολογικό Φάκελο Ασθενών

β) Εφαρμογή Διενέργειας Ογκολογικών Συμβουλίων

γ) End to end παρακολούθηση της ενδεικνυόμενης ανά Ασθενή Θεραπείας από την στιγμή της επιλογής αυτής από τον Θεράποντα Ιατρό μέχρι και την χορήγηση στο Ασθενή

δ) Το έργο εξασφαλίζει  την ασφαλή προετοιμασία, χορήγηση  και αποθήκευση των κυτταροστατικών φαρμάκων βάσει διεθνών προτύπων.

  1. Μέχρι το τέλος Μαΐου θα έχει υλοποιηθεί mobile εφαρμογή για τους Ασθενείς , μέσω της οποίας θα παρακολουθούν το θεραπευτικό σχήμα και τα ραντεβού στο Νοσοκομείο που έχουν επιλέξει.
  2. Μέχρι το τέλος του έτους θα έχει υλοποιηθεί η παραγωγική λειτουργία όλων των παραπάνω σε 9 ακόμη Δημόσια Νοσοκομεία.

Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει κάνει σημαντικά βήματα στον τομέα των προληπτικών εξετάσεων, ιδιαίτερα σε διάφορες μορφές καρκίνου.

Με το πρόγραμμα Φώφη Γεννηματά έχουν, ήδη, σταλεί πάνω από 2 εκατομμύρια SMS σε γυναίκες ηλικίας 45-74 ετών για δωρεάν μαστογραφία, ενώ πάνω από 570.000 γυναίκες έχουν πραγματοποιήσει δωρεάν την μαστογραφία τους.

Μάλιστα, έχουν αποσταλεί 698.202 παραπεμπτικά για μαστογραφία σε νέες δικαιούχους, ενώ πάνω από 38.000 γυναίκες διαγνώστηκαν εγκαίρως με ύποπτα ευρήματα και έχουν τη δυνατότητα να λάβουν θεραπεία εγκαίρως.

Παράλληλα, πάνω από 40.000 γυναίκες πραγματοποίησαν τεστ Pap και HPV DNA test, ενώ 785 γυναίκες έχουν παραπεμφθεί για κολποσκόπηση και βιοψία. Επιπλέον, πάνω από 571.000 πολίτες έχουν ήδη πραγματοποιήσει το self-test για καρκίνο του παχέος εντέρου, 12.598 άτομα έχουν παραπεμφθεί για κολονοσκόπηση, με 1.487 εξ αυτών να έχουν ήδη προχωρήσει σε βιοψία.

Αν εντοπιστούν σε αρχικά στάδια, πολλοί τύποι καρκίνου είναι ιάσιμοι.  Η πρόληψη είναι σωτήρια.

—-

Νέο ειδικό πρόγραμμα επιχορήγησης επιχειρήσεων, ύψους 10.726.800,00 ευρώ, για την απασχόληση ανέργων στις περιοχές που επλήγησαν από την απολιγνιτοποίηση, με στόχο τη δημιουργία 1.000 νέων θέσεων εργασίας, πλήρους απασχόλησης ξεκινά με τη συνεργασία της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκης Κεραμέως και του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση.

Στόχος της δράσης είναι η πρόσληψη ανέργων, εγγεγραμμένων στο μητρώο ανέργων της Δ.ΥΠ.Α, από επιχειρήσεις περιοχών των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης Περιφέρειας της Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης, καθώς και των όμορων Δήμων της. Η επιχορήγηση ανά θέση εργασίας, ανάλογα με την κατηγορία ανέργου, καλύπτει ποσοστό από 70% έως 100%. Η δράση απευθύνεται σε ιδιωτικές επιχειρήσεις και γενικά εργοδότες του ιδιωτικού τομέα που ασκούν τακτική οικονομική δραστηριότητα και δραστηριοποιούνται στις παραπάνω επιλέξιμες περιοχές.

—-

Τον απολογισμό για την δράση της ΕΛΑΣ για την ενδοοικογενειακή βία παρουσίασε ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.

Το 2024, η Αστυνομία χειρίστηκε, κατά μέσο όρο, 60 με 70 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας την ημέρα, σύνολο 22.080 υποθέσεις, έναντι 11.589 το 2023, είχαμε δηλαδή, αύξηση 91%.

Η Άμεση Δράση, το γνωστό σε όλους μας “100”, δέχτηκε και διαχειρίστηκε 32.523 κλήσεις.

Αξίζει να τονίσουμε πως το 75% των περιστατικών της χώρας τα χειρίστηκαν τα Γραφεία Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας και μάλιστα σε όλες τις περιοχές που ιδρύσαμε Γραφεία υπήρξε ραγδαία αύξηση των καταγγελιών, γιατί τα θύματα ένιωσαν πως μπορούν, πλέον, να μιλήσουν με ασφάλεια. Ενδεικτικά, στον Πύργο είχαμε αύξηση 307%, στην Κόρινθο 300%, στην Κέρκυρα 176% και στη Δράμα 167%.

Το 2024 πραγματοποιήθηκαν 13.503 συλλήψεις, αύξηση 109%, από τις 6.453 του 2023.

Σημαντική ήταν η αύξηση στις εγκαταστάσεις, αλλά και στη χρήση του Panic Button, ενός τεχνολογικού εργαλείου που σώζει ζωές. Το 2024, 5.817 θύματα εγκατέστησαν το Panic Button, μια αύξηση που αν την υπολογίσουμε, αναλογικά το μήνα, φτάνει στο 387% από το 2023. Κρίσιμο είναι ότι αυτό ενεργοποιήθηκε 841 φορές, αύξηση 233% συγκριτικά με το 2023.

Επιπλέον, 327 θύματα φιλοξενήθηκαν σε Safe Houses, σε αρκετές μάλιστα περιπτώσεις, μαζί με τα παιδιά τους ή άλλους συγγενείς, σε 886 περιπτώσεις υπήρξε προστατευτική φύλαξη του θύματος στο σπίτι του, ενώ 1.085 θύματα μεταφέρθηκαν με περιπολικό σε ιατροδικαστή ή- και σε νοσοκομείο.

Για ζητήματα όπως αυτό της ενδοοικογενειακής βίας δεν πρέπει να υπάρχει εφησυχασμός.

25.438 άνθρωποι που εμπιστεύτηκαν την Ελληνική Αστυνομία και την Πολιτεία, μας δείχνουν πως πρέπει να ενισχύσουμε την δράση μας, ώστε κανένα θύμα να μην μένει στη σιωπή και στον φόβο.

Παρακαλώ για τις ερωτήσεις σας.

Δεν επιτεύχθηκε στην τρίτη ψηφοφορία η συνταγματική πλειοψηφία για την εκλογή ΠτΔ

Σε τέταρτη ψηφοφορία και τελευταία, σύμφωνα με την κοινοβουλευτική “αριθμητική”, οδηγείται η εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατίας. Κατά τη σημερινή, τρίτη ψηφοφορία, στην ολομέλεια της Βουλής, δεν επετεύχθη η προβλεπόμενη πλειοψηφία των 180 βουλευτών.

Επί 300 ψηφισάντων βουλευτών, ο προταθείς από τη ΝΔ, τέως Πρόεδρος της Βουλής, Κωνσταντίνος Τασούλας, έλαβε 160 ψήφους, ο προταθείς από το ΠΑΣΟΚ Τάσος Γιαννίτσης έλαβε 34 ψήφους, η προταθείσα από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Λούκα Κατσέλη 40 ψήφους, ενώ ο προταθείς από την ΚΟ “Νίκη” Κωνσταντίνος Κυριακού 14 ψήφους. Κατεγράφησαν, επίσης, 52 «παρών».

Με βάση τις προβλέψεις του Συντάγματος, η ολομέλεια της Βουλής θα κληθεί να εκλέξει νέο Πρόεδρο της Δημοκρατίας σε τέταρτη ψηφοφορία, η οποία θα διεξαχθεί την ερχόμενη Τετάρτη 12 Φεβρουαρίου 2025. Αυτή τη φορά, θα αναζητηθεί η απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών (151), αντί των δύο τρίτων (200) που προβλεπόταν στην πρώτη και τη δεύτερη ψηφοφορία, και των τριών πέμπτων (180) που προβλεπόταν στη σημερινή τρίτη ψηφοφορία.

Οι 160 ψήφοι, που έλαβε σε κάθε μία από τις τρεις πρώτες ψηφοφορίες ο τέως πρόεδρος της Βουλής Κωνσταντίνος Τασούλας, προμηνύουν ότι στην τέταρτη ψηφοφορία (οπότε απαιτούνται 151 ψήφοι) θα είναι εκείνος που θα εκλεγεί στο ύπατο πολιτειακό αξίωμα.

Σε ενδεχόμενη, πάντως, μη επίτευξη απόλυτης πλειοψηφίας στην ερχόμενη τέταρτη ψηφοφορία, θα διεξαχθεί μία πέμπτη (και τελευταία ψηφοφορία) ύστερα από πέντε ημέρες, και θα εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας με σχετική πλειοψηφία.

Κατά τη σημερινή, τρίτη ψηφοφορία, τον Κωνσταντίνο Τασούλα ψήφισαν οι 156 βουλευτές της ΝΔ, καθώς και οι: Αντώνης Σαμαράς (ανεξάρτητος, προερχόμενος από ΝΔ), Μάριος Σαλμάς (ανεξάρτητος, προερχόμενος από τη ΝΔ), Χαράλαμπος Κατσιβαρδάς (ανεξάρτητος προερχόμενος από την ΚΟ “Σπαρτιάτες”) και Παύλος Σαράκης (ανεξάρτητος, προερχόμενος από την Ελληνική Λύση).

Τη Λούκα Κατσέλη ψήφισαν οι 26 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, οι 11 βουλευτές της Νέας Αριστεράς, καθώς και οι: Αθηνά Λινού (ανεξάρτητη, προερχόμενη από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ), Γιάννης Σαρακιώτης (ανεξάρτητος, προερχόμενος από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ), και Αρετή Παπαϊωάννου (ανεξάρτητη, προερχόμενη από την Πλεύση Ελευθερίας).

Τον Τάσο Γιαννίτση ψήφισαν οι 31 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καθώς και οι: Μπουρχάν Μπαράν (ανεξάρτητος, προερχόμενος από το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής), Ράνια Θρασκιά (ανεξάρτητη, προερχόμενη από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ) και Πέτρος Παππάς (ανεξάρτητος, προερχόμενος από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ).

Τον Κώστα Κυριακού ψήφισαν οι 10 βουλευτές της ΚΟ “Νίκη” καθώς και οι ανεξάρτητοι (προερχόμενοι από την ΚΟ “Σπαρτιάτες”), Διονύσιος Βαλτογιάννης, Ιωάννης Δημητροκάλλης, Γεώργιος Μανούσος, και Κωνσταντίνος Φλώρος.

«Παρών» δήλωσαν 52 βουλευτές: Οι 21 βουλευτές του ΚΚΕ, οι 11 βουλευτές της Ελληνικής Λύσης, οι 6 βουλευτές της Πλεύσης Ελευθερίας, οι 5 βουλευτές της ΚΟ “Σπαρτιάτες”, οι 6 ανεξάρτητοι βουλευτές-μέλη του Κινήματος Δημοκρατίας (Αλ. Αυλωνίτης, Κυριακή Μάλαμα, Γιώτα Πούλου, Θεοδώρα Τζάκρη, Μιχαήλ Χουρδάκης, Ραλλία Χρηστίδου), ο ανεξάρτητος βουλευτής (προερχόμενος από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ) Ευάγγελος Αποστολάκης και τέλος οι ανεξάρτητοι βουλευτές Μ. Γαυγιωτάκης και Γ. Ασπιώτης (προερχόμενοι από την ΚΟ “Σπαρτιάτες”).

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τρεις νέοι σεισμοί στην Αρκεσίνη Αμοργού – Δεκάδες δονήσεις στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Αμοργού και Σαντορίνης

Σεισμική δόνηση 4,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκε στις 9:57, σε απόσταση 231 χλμ. νοτιοανατολικά της Αθήνας. Σύμφωνα με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, το επίκεντρο της δόνησης εντοπίζεται στον θαλάσσιο χώρο 25 χλμ. νότια-νοτιοδυτικά της Αρκεσίνης Αμοργού.

Σεισμική δόνηση 4,1 βαθμών

Σεισμική δόνηση 4,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκε στις 8:21, σε απόσταση 230 χλμ. νοτιοανατολικά της Αθήνας. Σύμφωνα με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, το επίκεντρο της δόνησης εντοπίζεται στον θαλάσσιο χώρο 27 χλμ. νότια-νοτιοδυτικά της Αρκεσίνης Αμοργού.

Σεισμός 4,7 βαθμών στην Αρκεσίνη Αμοργού

 Σεισμική δόνηση 4,7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκε στις 7:51, σε απόσταση 231 χλμ. νοτιοανατολικά της Αθήνας. Σύμφωνα με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, το επίκεντρο της δόνησης εντοπίζεται στον θαλάσσιο χώρο 27 χλμ. νότια-νοτιοδυτικά της Αρκεσίνης Αμοργού.

Ακόμα 6 «ασθενείς» σεισμικές δονήσεις

Συνεχίζεται η σεισμική δραστηριότητα στη Σαντορίνη, με έξι ακόμα νέες δονήσεις να έχουν σημειωθεί το χρονικό διάστημα μεταξύ 05:00 και 05:36.

Σύμφωνα με δεδομένα που δημοσιοποιήθηκαν από το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου της Αθήνας, καταγράφηκαν ακόμη έξι «ασθενείς» σεισμικές δονήσεις στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Αμοργού και Σαντορίνης. Συγκεκριμένα:

Στις 05:36 σεισμική δόνηση με μέγεθος 4.4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ

Στις 05:33 σεισμική δόνηση με μέγεθος 4.4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ

Στις 05:28 σεισμική δόνηση με μέγεθος 4.3 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ

Στις 05:23 σεισμική δόνηση με μέγεθος 4.2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ

Στις 05:05 σεισμική δόνηση με μέγεθος 4.0 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ

Στις 05:00 σεισμική δόνηση με μέγεθος 4.4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ

Χθες Τετάρτη το βράδυ στις 21:09 καταγράφτηκε η πιο ισχυρή δόνηση μέχρι στιγμής στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ασυνήθιστης σεισμικής ακολουθίας στη θαλάσσια περιοχή νότια της Αμοργού, με μέγεθος 5,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, πάντα κατά το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο. Σεισμολόγοι επισήμαιναν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα πως μέχρι τώρα, δεν έχει καταγραφεί σεισμός που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ο κύριος.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τρίτη ψηφοφορία για την εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατίας

Διεξάγεται σήμερα η τρίτη ψηφοφορία στην ολομέλεια της Βουλής, για την εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατίας, καθώς στη δεύτερη ψηφοφορία της 31ης Ιανουαρίου 2025, δεν επετεύχθη η απαιτούμενη από το Σύνταγμα πλειοψηφία των δύο τρίτων του συνολικού αριθμού των βουλευτών.

      Τόσο στην πρώτη, όσο και στη δεύτερη ψηφοφορία, ο προτεινόμενος από την ΝΔ, για το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα, Κωνσταντίνος Τασούλας είχε λάβει 160 ψήφους, ο προτεινόμενος από το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, Τάσος Γιαννίτσης 34 ψήφους, η προτεινόμενη από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Λούκα Κατσέλη 40 ψήφους, και ο προτεινόμενος από την ΚΟ Νίκη, Κ. Κυριακού 14 ψήφους. Στην πρώτη ψηφοφορία είχαν ψηφίσει 297 βουλευτές και είχαν καταγραφεί 49 «παρών», ενώ στη δεύτερη ψηφοφορία είχαν ψηφίσει και οι 300 βουλευτές και είχαν καταγραφεί 52 «παρών».

      Στην πρώτη και τη δεύτερη ψηφοφορία απαιτείτο πλειοψηφία 200 βουλευτών, στην τρίτη ψηφοφορία προβλέπεται πλειοψηφία τριών πέμπτων, δηλαδή 180 βουλευτών. Στην περίπτωση που και αυτή δεν επιτευχθεί, θα διεξαχθεί τέταρτη ψηφοφορία, ύστερα από πέντε ημέρες (στις 12 Φεβρουαρίου) και θα εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκείνος που θα συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών (151). Εάν τέλος, δεν επιτευχθεί ούτε αυτή η πλειοψηφία, η ψηφοφορία θα επαναληφθεί ύστερα από πέντε ημέρες και θα εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας με σχετική πλειοψηφία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ισχυρή σεισμική δόνηση 5,2 Ρίχτερ στην Αρκεσίνη Αμοργού – Η μεγαλύτερη δόνηση ως τώρα στην περιοχή

Ισχυρή σεισμική δόνηση με μέγεθος 5,2 στην κλίμακα Ρίχτερ κατέγραψε, στις 21:09, το σεισμολογικό δίκτυο του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Το επίκεντρο της δόνησης εντοπίζεται στο θαλάσσιο χώρο, 16 χιλιόμετρα νότιο – νοτιοδυτικά της Αρκεσίνης Αμοργού.

Πρόκειται για την μεγαλύτερη δόνηση που καταγράφεται ως τώρα στην περιοχή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Η μουσική μπορεί να «αγγίξει» την καρδιά, ακόμα και μέσα στη μήτρα

Η μουσική είναι -εδώ και καιρό για τους μέλλοντες γονείς- ένας τρόπος να συνδεθούν με τα παιδιά τους στη μήτρα. Μία ομάδα ερευνητών βρήκε ενδείξεις ότι η μουσική μπορεί να ηρεμήσει τους καρδιακούς παλμούς του εμβρύου προσφέροντας, ενδεχομένως, αναπτυξιακά οφέλη.

Στην έρευνα, που δημοσιεύεται στο περιοδικό Chaos, συμμετείχαν 36 έγκυες και οι επιστήμονες επέλεξαν δύο κλασικά κομμάτια για να παίξουν, το «The Swan» του Γάλλου συνθέτη Καμίλ Σεν-Σανς και το «Arpa de Oro» του Μεξικανού συνθέτη Αμπούντιο Μαρτίνεζ. Με τη σύνδεση εξωτερικών συσκευών παρακολούθησης του καρδιακού ρυθμού, οι ερευνητές μπόρεσαν να μετρήσουν την απόκριση του καρδιακού ρυθμού των εμβρύων και στα δύο τραγούδια και να εντοπίσουν τις αλλαγές στη μεταβλητότητα των καρδιακών παλμών κατά τη διάρκεια και μετά την αναπαραγωγή της μουσικής.

Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε εργαλεία μαθηματικής ανάλυσης για να εντοπίσει μοτίβα στη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού, δείκτη που μετρά τον χρόνο μεταξύ των μεμονωμένων παλμών. Αυτό το στοιχείο μπορεί να παρέχει πληροφορίες για την ωρίμανση του αυτόνομου νευρικού συστήματος του εμβρύου, με τη μεγαλύτερη μεταβλητότητα να υποδηλώνει συχνά υγιή ανάπτυξη.

«Συνολικά, ανακαλύψαμε ότι η έκθεση στη μουσική είχε ως αποτέλεσμα πιο σταθερά και προβλέψιμα πρότυπα καρδιακών παλμών του εμβρύου. Υποθέτουμε ότι αυτή η στιγμιαία επίδραση θα μπορούσε να διεγείρει την ανάπτυξη του αυτόνομου νευρικού συστήματος του εμβρύου», δηλώνει η συγγραφέας Κλαούντια Λέρμα, από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρδιολογίας Ignacio Chavez στο Μεξικό.

Εκτός από τις συνολικές επιδράσεις της μουσικής, οι ερευνητές εξέτασαν και τις διαφορές μεταξύ των δύο κλασικών συνθέσεων και διαπίστωσαν ότι ενώ και τα δύο ήταν αποτελεσματικά, η μελωδία της μεξικανικής κιθάρας στη δεύτερη σύνθεση είχε ισχυρότερη επίδραση. «Παράγοντες όπως τα ρυθμικά χαρακτηριστικά, η μελωδική δομή ή η πολιτισμική εξοικείωση μπορεί να συνδέονται με αυτήν τη διαφοροποίηση», εξηγεί ο συγγραφέας Έρικ Αλόνσο Αμπάρκα-Κάστρο, επίκουρος καθηγητής στο Μητροπολιτικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού.

Οι συγγραφείς της μελέτης σκοπεύουν να συνεχίσουν την έρευνα, εξετάζοντας διαφορετικά είδη και τύπους μουσικής για την περαιτέρω κατανόηση της επίδρασής τους.

φωτογραφία - Credit AIP
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τουρκία: Επιχειρήσεις στην «Γκρίζα Ζώνη» και η εμπλοκή της Ελλάδας – Γράφει ο Δρ. Πολυχρόνης Κ. Ναλμπάντης

Το κείμενο αναλύει τον όρο «γκρίζα ζώνη» και τις δραστηριότητές της, καθώς και τις επιχειρήσεις «γκρίζας ζώνης» της Τουρκίας στη Συρία αλλά και στην Ελλάδα και παραθέτει προτάσεις για την αντιμετώπιση των υπόψη απειλών από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις (ΕΔ).

Μετά την αποτυχία της τουρκικής στρατηγικής, μεταξύ 2011 και 2015, για την ανατροπή του προέδρου της Συρίας, Μπασάρ αλ Άσαντ, η Τουρκία κατέστη ο σημαντικότερος «παίκτης» στον συριακό εμφύλιο πόλεμο από το 2016 μέχρι σήμερα και συμμετείχε ενεργά στην πτώση του πεντηκονταετούς συριακού καθεστώτος των Άσαντ (8/9 Δεκεμβρίου 2024).

Η Τουρκία είχε ουσιαστικά αναστήσει τη συριακή ένοπλη αντιπολίτευση ως βιώσιμη μαχητική δύναμη με τη σταδιακή εγκαθίδρυση κεντρικού ελέγχου και την ενεργή της συμμετοχή στην οργάνωση, τον εξοπλισμό και την εκπαίδευση πολλών συριακών μονάδων του Συριακού Εθνικού Στρατού (Syrian National Army, SNA) καθώς και ομάδων του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (National Liberation Front, NLF), κατά περίπτωση φτάνοντας ακόμη και στο σημείο να συνεργαστεί με «τζιχαντιστικά» στοιχεία της Hayʼat Taḥrīr al-Shām (HTS) -πρώην συνεργάτης της Αλ Κάιντα (Al Qaeda) προκειμένου να δημιουργηθεί μια τουρκική σφαίρα επιρροής στη βόρεια Συρία.

«ΓΚΡΙΖΑ ΖΩΝΗ»: ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ, ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Η χρήση της έννοιας «γκρίζα ζώνη» στη στρατιωτική βιβλιογραφία είναι πιο πρόσφατη (2015-2024), αλλά έχουν εμφανιστεί διάφορες παραλλαγές της. Οι συνήθως χρησιμοποιούμενοι όροι είναι «πόλεμος της γκρίζας ζώνης», «υβριδικός πόλεμος», «πόλεμος χωρίς περιορισμούς», «παράτυπος πόλεμος» και «διφορούμενος πόλεμος».

Ωστόσο, τονίζεται ότι ο υβριδικός πόλεμος είναι ένα τακτικό υποσύνολο των συγκρούσεων της «γκρίζας ζώνης», που αναπτύσσεται υπό ορισμένες συνθήκες και σε διαφορετικό βαθμό, ενώ οι συγκρούσεις στη «γκρίζα ζώνη» βασίζονται σε μη συμβατικές τακτικές, που ωστόσο δεν ξεπερνούν το κατώφλι της επίσημης επιθετικότητας σε κρατικό επίπεδο.

Η «γκρίζα ζώνη» είναι ο «τομέας (domain)» μεταξύ ειρήνης και πολέμου στο φάσμα των συγκρούσεων.

Ειδικότερα, ορίζεται ως ένας εννοιολογικός χώρος μεταξύ ειρήνης και πολέμου, ο οποίος εμφανίζεται όταν οι δρώντες χρησιμοποιούν σκόπιμα πολλαπλά στοιχεία ισχύος για την επίτευξη στόχων στρατηγικής με δραστηριότητες όπως, καταναγκαστικά ή ανατρεπτικά μέσα, που μπορεί να είναι βίαια ή μη βίαια, διφορούμενα και που υπερβαίνουν το όριο του συνήθους ανταγωνισμού των κρατών, αλλά υπολείπονται του επιπέδου της άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης και παράλληλα απειλούν συμφέροντα κρατών, συμμάχων και εταίρων, αμφισβητώντας, υπονομεύοντας ή παραβιάζοντας διεθνή έθιμα, διεθνείς κανόνες ή νόμους.

Η έννοια της «γκρίζας ζώνης» περιγράφεται από το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ ως «… οι γεωπολιτικές, οικονομικές, στρατιωτικές δράσεις και επιχειρήσεις στις υποδομές, στον κυβερνοχώρο και τις πληροφορίες που υπερβαίνουν τις συνήθεις διπλωματικές και οικονομικές δραστηριότητες, αλλά υπολείπονται της χρήσης κινητικής στρατιωτικής δύναμης… Οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούνται στη ‘γκρίζα ζώνη’ περιλαμβάνουν πληροφοριακό πόλεμο, ενθάρρυνση της εσωτερικής διαμάχης εντός των χωρών-στόχων, ανατρεπτικές οικονομικές πρακτικές, υποστήριξη εγχώριων και διεθνών πληρεξουσίων, εξαναγκαστικές επενδύσεις και δωροδοκία για πολιτικούς σκοπούς, βιομηχανική πολιτική που αποσκοπεί στη μονοπώληση μιας στρατηγικής βιομηχανίας ή στην καταστροφή μιας τέτοιας βιομηχανίας σε άλλα έθνη, στρατιωτικές και παραστρατιωτικές προκλήσεις και επιχειρήσεις που υπολείπονται του πολέμου, διπλωματία ομήρων και αλλαγές στα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα».

Ωστόσο, αποτελεί και ένα πεδίο των διεθνών σχέσεων μεταξύ της ειρηνικής διακρατικής διπλωματίας, της οικονομικής δραστηριότητας και των επαφών μεταξύ των ανθρώπων στο ένα άκρο του φάσματος, και της ένοπλης σύγκρουσης στο άλλο, Είναι ο χώρος στον οποίο εκδηλώνεται αμυντική και επιθετική δραστηριότητα από τo επίπεδο συνεργασίας και κάτω από το όριο της ένοπλης σύγκρουσης.

Ο εξαναγκασμός, ο ανταγωνισμός και οι δραστηριότητες στη ‘γκρίζα ζώνη’ στοχεύουν άμεσα ή έμμεσα τα ζωτικά συμφέροντα, ενώ παραμένουν κάτω από το όριο, που να δικαιολογεί σύγκρουση υψηλής έντασης (πόλεμο).

Στη “γκρίζα ζώνη” λαμβάνουν χώρα ενέργειες κρατικών και μη κρατικών δρώντων όπως, ενόπλων πληρεξουσίων (proxy armies), δίκτυα τρομοκρατών ή διεθνικού εγκλήματος.

Οι σύγχρονες συγκρούσεις δεν είναι ούτε «μαύρες» ούτε «άσπρες». Αντίθετα, πολλές από αυτές βρίσκονται στη μέση: στη ‘γκρίζα ζώνη’, το πεδίο όπου η διάκριση μεταξύ πολέμου και ειρήνης είναι αδύνατο να το διακρίνει κανείς με σαφήνεια, λόγω της ασάφειας των εφαρμοζόμενων τακτικών.

Είναι κοινά παραδεκτό ότι, τα αναθεωρητικά και ρεβανσιστικά κράτη χρησιμοποιούν τακτικές της ‘γκρίζας ζώνης’ για να αλλάξουν το καθεστώς (status quo) ή να αμφισβητήσουν την υπάρχουσα διεθνή τάξη πραγμάτων.

Οι παράγοντες που βοηθούν ώστε να προσδιοριστεί εαν μια δραστηριότητα αποτελεί μέρος μιας εκστρατείας ‘γκρίζας ζώνης’ περιλαμβάνουν συνήθως και τα εξής: πρώτον διεξάγεται από ένα κράτος ή για λογαριασμό ενός κράτους κατά ενός άλλου κράτους ή κατά ενός πολυμερούς οργανισμού, δεύτερον προορίζεται να παραμείνει κάτω από το όριο της διαρκούς μάχης, τόσο σε δράση όσο και σε αντίδραση, τρίτον προορίζεται για την προώθηση ενός πολιτικού στόχου ή στόχου ασφαλείας, όπως η αποδυνάμωση ή η αλλαγή μιας ξένης κυβέρνησης, ο εξαναγκασμός σε αλλαγή συμπεριφοράς, η αμφισβήτηση ή η διεκδίκηση της κυριαρχίας ή του πραγματικού ελέγχου εδάφους (αέρα) ή ενός παγκόσμιου τομέα, η κατάσχεση κυρίαρχων οικονομικών πόρων ή η απόκτηση πλεονεκτικής θέσης για μελλοντική ένοπλη σύγκρουση, τέταρτον αποσκοπεί στην επίτευξη φυσικών ή υλικών αποτελεσμάτων ή ουσιαστικής αλλαγής του πολιτικού status quo και πέμπτον ο δράστης παραβιάζει εν γνώσει του το διεθνές δίκαιο ή τους διεθνείς κανόνες των σχέσεων μεταξύ κρατών ή εκμεταλλεύεται την απουσία τους.

Οι πιθανές δραστηριότητες στη ‘γκρίζα ζώνη’ δύναται να αφορούν ανατρεπτικές,  καταναγκαστικές ή εγκληματικές δραστηριότητες από ξένες κυβερνήσεις, μη κρατικούς φορείς ή τους πληρεξουσίους τους, καθώς και σκόπιμη χειραγώγηση των μεταναστευτικών ροών για τον εξαναγκασμό ενός άλλου κράτους. Ωστόσο, υπάρχει και η εσκεμμένη εκμετάλλευση ή χειραγώγηση του διεθνούς δικαίου, των διεθνών οργανισμών ή του εσωτερικού δικαίου για την απονομιμοποίηση ενός άλλου κράτους ή την παρεμπόδισή του να επιτύχει τους διεθνείς στρατιωτικούς ή πολιτικούς του στόχους, όπως ψευδείς κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου ή εκκλήσεις για παρέμβαση σε διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΗΕ ή το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Οι επιχειρήσεις στη θαλάσσια ‘γκρίζα ζώνη’ σχετίζονται σχεδόν πάντα με αξιώσεις κυριαρχίας ή κυριαρχικών δικαιωμάτων επί γεωγραφικών χαρακτηριστικών ή υδάτινες περιοχές, καθώς και την οικονομική εκμετάλλευση θαλάσσιων και υποθαλάσσιων περιοχών, ενώ παρόμοιες αξιώσεις υπάρχουν και στον αέρα!

Στο εννοιολογικό πλαίσιο των επιχειρήσεων στη ‘γκρίζα ζώνη’ υπάρχει η δυσκολία προσδιορισμού του τέλους της, δηλαδή ότι είναι δύσκολο ή αδύνατο να οριστεί η “νίκη”.

Ο επιτιθέμενος στη ‘γκρίζα ζώνη’ προχωρά στην εφαρμογή της στρατηγικής «σαλαμοποίηση», δηλαδή αλλάζει με συγκριτική ευκολία τους στόχους του, όταν ο υπερασπιστής δεν είναι παρών και παρουσιάζει ένα τετελεσμένο γεγονός, που μπορεί να ανατραπεί μόνο με άμεση αντιπαράθεση -δηλαδή με επικίνδυνη κλιμάκωση.

Κρίσιμο για κάθε θεωρία επιτυχίας των ‘γκρίζων ζωνών’ είναι, ότι η διαμάχη είναι μια διαμάχη αντοχής.

ΤΟΥΡΚΙΑ – ΣΤΡΑΤΟΙ ΔΙ’ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ ΣΤΗΝ «ΓΚΡΙΖΑ ΖΩΝΗ» ΤΗΣ ΣΥΡΙΑΣ

Στην αρχή του συριακού εμφυλίου πολέμου, η Τουρκία τάχθηκε υπέρ της ειρηνικής ένταξης των Συριακής Μουσουλμανικής Αδελφότητας στο καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ. Όταν η στρατηγική αυτή απορρίφθηκε από την Δαμασκό, τότε η Άγκυρα την επαναπροσδιόρισε με στρατηγικό στόχο (ΑΝΣΚ) την ανατροπή του, υποστηρίζοντας τη συριακή ένοπλη αντιπολίτευση. Μεταξύ του 2013-2016, η Τουρκία ενήργησε ως σιωπηλός εταίρος μαζί με τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τις ΗΠΑ στην παροχή άμεσης και έμμεσης οικονομικής βοήθειας προς τις εθνικιστικές και ισλαμιστικές ένοπλες ομάδες της αντιπολίτευσης.

Μετά το 2015, οι κακές επιδόσεις στο πεδίο της μάχης του Ελεύθερου Συριακού Στρατού (Free Syrian Army, FSA) και η άνοδος του Kουρδικού Κόμματος Δημοκρατικής Ένωσης (Kurdish Democratic Union Party, PYD), συμπεριλαμβανομένων και των Μονάδων Προστασίας του Λαού (People’s Protection Units, YPG), η δε Τουρκία θεωρεί το YPG ότι είναι παράρτημα του PKK, προκάλεσαν μια δεύτερη στρατηγική στροφή στην τουρκική εξωτερική πολιτική, δηλαδή στη δημιουργία ζώνης ασφαλείας με στρατιωτική στρατηγική το δόγμα του προληπτικού πόλεμου, καθώς και στον περιορισμό, στην ανάσχεση και τελικά στην καταστροφή των Κούρδων της Συρίας υπό την ηγεσία του PYD.

Η στρατηγική αυτή τέθηκε σε εφαρμογή μέσω σχεδιασμού και εκτέλεσης  υβριδικού και προληπτικού πολέμου, που συνδύασε στρατιωτικές επιχειρήσεις των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΤΕΔ) σε συνεργασία με συριακές ένοπλες ομάδες, που πλέον δρούσαν ως τουρκικοί πληρεξούσιοι (στρατοί δι’ αντιπροσώπων/proxy armies) στη ‘γκρίζα ζώνη’ των επιχειρήσεων στη Συρία!

Η προσέγγιση αυτή αρχικά ήταν σχετικά αποτελεσματική στη χάραξη σημαντικών περιοχών τουρκικής επιρροής ή και ελέγχου κατά μήκος των τουρκο-συριακών συνόρων και στην αντιμετώπιση των Κούρδων της Συρίας υπό την ηγεσία του PYD. Καθ’ όλη τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου, ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός ήταν η ένοπλη δύναμη της συριακής αντιπολίτευσης, που ευθυγραμμίστηκε περισσότερο με την Τουρκία και εξαρτήθηκε περισσότερο από αυτήν, ενώ το 2014 συμμετείχε σε πρόγραμμα εκπαίδευσης και εξοπλισμού για τους μαχητές του με σκοπό την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ. Μετά το 2015, η Τουρκία χρησιμοποίησε τις ένοπλες ομάδες του Ελεύθερου Συριακού Στρατού ως συμπληρωματικές δυνάμεις στην Επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη» το 2016, στην Επιχείρηση «Κλάδος Ελαίας» το 2018 και στην επιχείρηση «Άνοιξη της Ειρήνης» το 2019.

Στη συνέχεια, οι ένοπλες συριακές ομάδες μετονομάστηκαν σε Συριακός Εθνικός Στρατός (Syrian National Army, SNA), ενώ η Τουρκία προέβη  συστηματικά στην αναδιάρθρωση, στην εκπαίδευση, στον εξοπλισμό και στη χρηματοδότησή του, σε αντάλλαγμα τη συμμετοχή του στις τουρκικές στρατιωτικές επιχειρήσεις εντός και εκτός της σχεδιασθείσης ζώνης ασφαλείας.

Ωστόσο, η Τουρκία συγκρότησε και άλλη μια ένοπλη δύναμη τον Μάιο του 2018, το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (National Liberation Front, NLF). Αν και αποτελούνταν αρχικά από 15 ένοπλες ομάδες -εκ των οποίων oι 6 ήταν «μετριοπαθείς» εθνικιστές ισλαμιστές και οι εννέα ήταν σε συνεργασία  με τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό. Το στρατηγικό και μακροπρόθεσμο σχέδιο της Τουρκίας, πίσω από αυτή την ενοποίηση των «μετριοπαθών» εθνικιστικών ισλαμιστών και ένοπλων ομάδων, ήταν να επεκταθεί και να εδραιωθεί η τουρκική επιρροή στην περιοχή και την πόλη Ιντλίμπ, πάρα τις υπογραφείσες συμφωνίες στην Αστάνα (Ρωσία, Ιράν, Τουρκία, 2017-2023). Τούτο δημιούργησε ένα αντίβαρο προς τις πιο εξτρεμιστικές ισλαμιστικές ομάδες της περιοχής, που πρόσκειντο στην Αl-Qaeda, αλλά και να προσελκύσει τους μαχητές τους στον Συριακό Εθνικό Στρατό.

Tο 2018-19 η Τουρκία έπεισε το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (NLF) να συγχωνευθεί με τον Συριακό Εθνικό Στρατό (SNA) σε ενιαία δύναμη. Η ενοποίηση των υπόψη ένοπλων ομάδων της συριακής αντιπολίτευσης δημιούργησε μια πιο συγκεντρωτική δύναμη, που περιλάμβανε 7 σώματα στρατού και ήταν περίπου 80.000 μαχητές. Ωστόσο, το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο αντιπροσώπευε μόνο το ήμισυ περίπου των ποικίλων ισλαμιστικών ομάδων της Ιντλίμπ. Το άλλο μισό ήταν ενωμένο στην Hayʼat Taḥrīr al-Shām (HTS), δηλαδή τον «Οργανισμό για την Απελευθέρωση του Λεβάντε», μια δραστήρια μαχητική ισλαμιστική-τζιχαντιστική ομάδα, που προήλθε από την οργάνωση Al-Nusra, που δήλωνε πίστη στην Al-Qaeda.

Παρόλο που η προσέγγιση της Τουρκίας συνάντησε ισχυρή αντίσταση στην υλοποίηση της στρατηγικής της από την HTS, (ήττα των δυνάμεων του NLF από την HTS σε εμφύλια σύρραξη, Φεβρουάριος 2018-Μάρτιος 2019), η Τουρκία κατάφερε να ξεπεράσει αυτό το πλήγμα μεταβαίνοντας σε μια προσέγγιση «διαίρει και βασίλευε» και με εσωτερικές μάχες εξουσίας της ομάδα HTS, τελικά ανέδειξε τον Abu Muhammed al-Jolani ως ηγέτη της Hayʼat Taḥrīr al-Shām (HTS) και των ενόπλων τμημάτων της συριακής αντιπολίτευσης. Ο ηγέτης al-Jolani συμφώνησε στη συγκρότηση κοινού στρατηγείου επιχειρήσεων (Feth’ul Mubin) με τον NLF και SNA και τον Tanzim Hurras al-Din, ώστε οι υπόψη δυνάμεις να αντισταθούν πιο σθεναρά στο καθεστώς Άσαντ στην ευρεία περιοχή της Ιντλίμπ με αντικειμενικό σκοπό την πτώση του καθεστώτος Άσαντ.

Βασικές μεταβλητές που επηρέασαν την αποτελεσματικότητα της εμπλοκής της Τουρκίας με τα διάφορα σύνολα των ένοπλων ομάδων της συριακής αντιπολίτευσης είναι τα εξής: πρώτον, η δυνατότητα απόκτησης
επιρροής με την άμεση παροχή σημαντικής υλικής υποστήριξης, όπως εκπαίδευση, χρηματοδότηση (π.χ. μισθοί ένοπλου προσωπικού) και εξοπλισμό, δεύτερον ο βαθμός στον οποίο θα μπορούσε να συνεργαστεί η Τουρκία με τέτοιες ομάδες και ειδικότερα με τις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις (ΤΕΔ) με βάση την κοινή κουλτούρα, τον αντιλαμβανόμενο εχθρό και την ιδεολογία, τρίτον  το επίπεδο του κεντρικού ελέγχου από την Τουρκική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, που ήταν σε θέση να επιτύχει τον στρατηγικό της αντικειμενικό σκοπό (ΑΝΣΚ) την πτώση Άσαντ και την καταστροφή των Κούρδων με κατάληψη περιοχών αρχικά δυτικά του Ευφράτη ποταμού (π.) και μελλοντικά στα ανατολικά, τέταρτον η γεωγραφική εγγύτητα και πέμπτον η γνωστή πολιτική στρατηγική «διαίρει και βασίλευε».

Η στρατηγική της Τουρκίας, αναφορικά με την εξέλιξη του συριακού εμφυλίου πολέμου ήταν αρχικά επιτυχής στο Αφρίν (2016) (βορειοδυτική Συρία) και στην περιοχή Αλ Μπαμπ-Τζαραμπούλ (βόρεια Συρία, 2018), ωστόσο περιορίστηκε στην Ιντλίμπ (2019) (βορειοδυτική Συρία), ενώ παραμένει ως έργο προς εξέλιξη για ανατολικά του Ευφράτη π.. Ωστόσο, και στη συνέχεια σε στενή συνεργασία τον Muhammed al-Jolani (το πραγματικό του όνομα είναι Ahmed Hussein al-Sharaa) και την HTS συνέβαλλε στην πτώση του προέδρου Άσαντ και την κατάληψη της πρωτεύουσας Δαμασκού (8/9 Δεκεμβρίου 2024).

Nalmpantis 010225 2

ΤΟΥΡΚΙΑ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗ «ΓΚΡΙΖΑ ΖΩΝΗ» ΜΕ ΑΝΣΚ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η Τουρκία, εμφανώς ενοχλημένη από τους νέους εξοπλισμούς των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και τις νέες ισχυρές διμερείς συμμαχίες της Ελλάδας (ΗΠΑ, Γαλλία, Ισραήλ, Αίγυπτος, Ινδία), έχει εντείνει πρόσφατα τη ρητορική της για «αμφισβητούμενα νησιά και βραχονησίδες» στο Αιγαίο, «γκριζάροντας» πάλι μεγάλες περιοχές στο Αιγαίο Πέλαγος. Τούρκοι πολιτικοί και στρατιωτικοί προβαίνουν σε απειλές «θα έρθουμε μια νύχτα ξαφνικά», «θα έχετε νέα τραγική στρατιωτική ήττα όπως το 1922», καθώς και σε αναφορές στο «casus belli». Επιπρόσθετα, η Τουρκία έχει «γκριζάρει» και την ανατολική και την κεντρική Μεσόγειο θάλασσα με την υποβολή χάρτη περί ΑΟΖ της Τουρκίας στον ΟΗΕ καθώς και με το Τουρκο-λιβυκό μνημόνιο!

Εκτός από τους τουρκικούς ισχυρισμούς περί «ελληνικής λίμνης» στο Αιγαίο, εάν η Αθήνα ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια, απαιτούν την αποστρατικοποίηση νήσων του Αιγαίου Πελάγους, ενώ η Τουρκία ισχυρίζεται ψευδώς ότι υπάρχουν μικρά νησιά και βραχονησίδες με «αμφισβητούμενη κυριαρχία». Οι περισσότερες διεκδικήσεις αφορούν μικρά νησιωτικά σύνολα, μεταξύ των οποίων οι Οινούσσες, οι Φούρνοι, η Θύμαινα, το Αγαθονήσι, το Φαρμακονήσι, οι Αρκιοί και η Γαύδος κλπ!

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΣΥΝΕΧΩΣ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΖΕΙ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ‘ΓΚΡΙΖΑΣ ΖΩΝΗΣ’ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ!

Το αφήγημα της Τουρκίας για τα «αμφισβητούμενα» νησιά και τις βραχονησίδες στο Αιγαίο Πέλαγος κωδικοποιείται στον όρο «EGAYDAAK», ακρωνύμιο των λέξεων «Egemenligi Anlasmalarla Yunanistan‘a Devredilmemis Ada Adacιkve islands». Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, ο κατάλογος αυτός περιλαμβάνει 152 νησιά και βραχονησίδες του Αιγαίου και του Κρητικού Πελάγους, τα οποία η Τουρκία επιδιώκει να «γκριζάρει» στο πλαίσιο των νεο-οθωμανικών και αναθεωρητικών της στρατηγικών.

Η θεωρία των ‘γκρίζων ζωνών’ στο Αιγαίο προτάθηκε για πρώτη φορά μετά την κρίση των Ιμίων το 1996, όταν η Τουρκία, μέσω διπλωματικής δήλωσης προς την Ελλάδα, μίλησε ευθέως για έναν απροσδιόριστο αριθμό νησιών για τα οποία υποτίθεται ότι δεν υπάρχει σαφές νομικό καθεστώς. Ένα χρόνο νωρίτερα, το 1995, είχε προηγηθεί το περίφημο casus-belli σε περίπτωση που η Ελλάδα προχωρούσε στην επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, πλήρως κατοχυρωμένο ελληνικό δικαίωμα  σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982.

Ο κατάλογος των διεκδικήσεων «EGAYDAAK» συμπεριλήφθηκε στα εγχειρίδια της Ακαδημίας Πολέμου της Τουρκίας και έκτοτε αποτελεί ουσιαστικά το δόγμα της Τουρκικής εξωτερικής πολιτικής!

Σύγχρονες τουρκικές επιχειρήσεις στη ‘γκρίζα ζώνη’ εναντίον της Ελλάδας είναι: η διπλωματία ομήρων -η σύλληψη Ελλήνων στρατιωτικών στις Καστανιές του ν. Έβρου- (2018), η οργανωμένη και συντονισμένη επιχείρηση από την Τουρκία ώστε να τα διασχίσουν ελληνοτουρκικά σύνορα στον ν. Έβρου παράνομοι μετανάστες και πρόσφυγες (δηλαδή εισβολή!) (2020), η δραστηριότητα -σεισμική έρευνα-  του τουρκικού ερευνητικού πλοίου «ORUC REIS» στην ελληνική ΑΟΖ που βρίσκεται ανατολικά του 28ου μεσημβρινού (2020), η τουρκική χειραγώγηση των μεταναστευτικών ροών προς την Ελλάδα κυρίως προς τα ελληνικά νησιά (2015-2024), οι συνεχείς παραβάσεις και παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων της Ελλάδας από τις ΤΕΔ, η παράνομη τουρκική αλιευτική δραστηριότητα στα ελληνικά χωρικά ύδατα και ΑΟΖ, η απαγόρευση πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδος [π.χ. νήσος (ν.) Κάσος (2024)], οι ανακοινώσεις παράνομων τουρκικών NAVTEX στο Αιγαίο πέλαγος (π.χ. ν. Χίος – ν. Λέσβος) (2024) κλπ!!

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ‘γκρίζες ζώνες’ -και η τουρκική επιχειρηματολογία γύρω από αυτές- καθορίστηκαν από κεμαλικές – κοσμικές τουρκικές κυβερνήσεις με την ενεργή υποστήριξη της στρατιωτικής ηγεσίας, που ήταν πανίσχυρη τη δεκαετία του 1990 και συνεχίζεται απαρέγκλιτα μέχρι σήμερα από ισλαμικές, νέο-οθωμανικές και αναθεωρητικές κυβερνήσεις.

Η κατάσταση αυτήσε συνδυασμό με την απειλή ενός «casus belli» σε περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια, όπως νομίμως δικαιούται, σε συνδυασμό με μια γενικότερη αναθεωρητική τάση της Τουρκίας όσον αφορά τις Διεθνείς Συνθήκες, που καθορίζουν το καθεστώς του Αιγαίου Πελάγους, υποχρεώνουν την Ελλάδα να βρίσκεται σε κατάσταση πολεμικής ετοιμότητας ώστε, αν χρειαστεί, να ασκήσει το δικαίωμά της για νόμιμη άμυνα ή και προληπτική αυτοάμυνα τονίζει ο γράφων, όπως προβλέπεται στο Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και να προβεί στην υπεράσπιση της εδαφικής της ακεραιότητας, της εθνικής της ανεξαρτησίας και της κυριαρχίας της Χώρας.

Η Ελλάδα δεν πρέπει να αιφνιδιάζεται σε πολιτικό, διπλωματικό, στρατιωτικό και τεχνολογικό επίπεδο από την Τουρκία!

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΣΤΗ «ΓΚΡΙΖΑ ΖΩΝΗ» ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

Το Υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου ορίζει την ‘γκρίζα ζώνη’ ως οι καταναγκαστικές δραστηριότητες που «…υπολείπονται των αντιληπτών ορίων για στρατιωτική δράση και διαπερνούν τους τομείς ευθύνης διαφόρων τομέων της κυβέρνησης», ενώ έχει συμπεράνει ότι στον πόλεμο Ουκρανίας-Ρωσίας, εκτελούνται δραστηριότητες στη ‘γκρίζα ζώνη’, που αυτές λαμβάνουν χώρα παράλληλα με πιο συμβατικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Στα πλαίσια αυτά, η Επιτροπή Άμυνας του Κοινοβουλίου του Ηνωμένου Βασιλείου ασχολείται επισταμένως με την «Άμυνα στη Γκρίζα Ζώνη» διεξάγοντας συζητήσεις, έρευνες, μελέτες σε συνεργασία με το Βρετανικό Υπουργείο Άμυνας και συναφή Υπουργεία για την ασφάλεια και την τεχνολογία, καθώς επίσης με ακαδημαϊκούς φορείς και κέντρα «δεξαμενών σκέψης», από το 2019 μέχρι σήμερα! Οι έρευνες της Επιτροπής Άμυνας θέτουν ως κύριο ερώτημα: το κατά πόσον οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ηνωμένου Βασιλείου είναι επαρκώς ικανές να επιχειρούν σε αυτό το τμήμα του φάσματος των συγκρούσεων και πώς η ‘γκρίζα ζώνη’ αλληλοεπιδρά με τις πιο συμβατικές στρατιωτικές δραστηριότητες!

Στην Ελλάδα, η ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ) προβαίνει πρωτίστως σε ενημέρωση προς τα μέλη του Κυβερνητικού Συμβουλίου Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ), αλλά και τα μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων μόνο περί της «Μελλοντικής Δομής Δυνάμεων των Ελληνικών ΕΔ», βέβαια από την ενημέρωση λείπει ο κρίσιμος όρος «Δομή Διοικήσεως», δηλαδή που θα υπάγονται διοικητικά (καθορισμός αποστολών) οι Μονάδες και οι Σχηματισμοί των Ελληνικών ΕΔ.

Τονίζει συνεχώς ως στρατηγική των Ελληνικών ΕΔ, την «ΑΤΖΕΝΤΑ 2030», χωρίς να έχει δημοσιεύσει το κείμενό της ως βιβλίο!!! Αντίθετα, το ΥΠΕΘΑ/ΕΠΥΕΘΑ πρώτα έκδωσε τον Σεπτέμβριο 2001 την «ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ 2001» ως βιβλίο (διανεμήθηκε στα Μέλη του Ελληνικής Βουλής) και στη συνέχεια ψηφίστηκαν οι νέοι Νόμοι και η Δομή Διοικήσεως και  Νέα Δομή Δυνάμεως!

Από την άλλη πλευρά, έχει ως πυλώνα της στρατηγικής του, μια νεοσυσταθείσα εταιρεία του, το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), που αποσκοπεί στην ενίσχυση της εθνικής άμυνας μέσω της καινοτομίας και της τεχνολογικής ανάπτυξης.

Ωστόσο αυτό δεν είναι η επιτομή της «καινοτομίας», όπως ισχυρίζεται το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Όμως, πώς επιδρά η τεχνολογία και η καινοτομία στη στρατηγική των Ενόπλων Δυνάμεων;

Σύμφωνα με την νεορεαλιστική προσέγγιση, το στρατιωτικό δόγμα είναι συνάρτηση του διεθνούς συστήματος. Τα κράτη αλλάζουν το στρατιωτικό τους δόγμα ως απάντηση στις αλλαγές και στην κατανομή ισχύος στο διεθνές σύστημα, αλλά και λόγω άλλων παραγόντων, όπως η ανάπτυξη μιας νέας τεχνολογίας. Όταν ένα κράτος αντιλαμβάνεται αλλαγές στη φύση της απειλής του εχθρού ή στην ισορροπία των στρατιωτικών δυνατοτήτων, τότε καινοτομεί στρατιωτικά.

Συνήθως, ο στρατιωτικός οργανισμός προβαίνει σε στρατιωτική καινοτομία, όταν αναπτύσσει ένα νέο πρόγραμμα ή μια τεχνολογία, που απαιτεί την εκτέλεση νέων αποστολών ή μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο εκτέλεσής των ή έως τη συγκρότηση μιας νέας μονάδας μάχης. Οι στρατιωτικές καινοτομίες αφορούν αλλαγές στο στρατιωτικό δόγμα, την τακτική ή την οργανωτική δομή, ενώ μια σημαντική τεχνολογική αλλαγή θεωρείται συχνά καινοτομία.

Ως αποτέλεσμα αυτών κυρίως είναι η «δογματική» καινοτομία», που χαρακτηρίζεται από τη σημαντική αλλαγή αναφορικά με την προετοιμασία των ενόπλων δυνάμεων για τον μελλοντικό πόλεμο, την επανεξέταση των στρατιωτικών καθηκόντων και τις δομικές αλλαγές στον τρόπο εκτέλεσης των επιχειρήσεων.

Οι αλλαγές στην ισορροπία δυνάμεων στο διεθνές σύστημα επηρεάζουν και τη σχετική ισχύ ενός κράτους. Εάν η μετατόπιση αυτή επιφέρει τη μείωση ή την αύξηση της απειλής για το κράτος, τότε οι πολιτικοί ηγέτες παρεμβαίνουν και υποχρεώνουν τη «δογματική» αλλαγή. Η παρέμβασή τους είναι απαραίτητη, επειδή οι στρατιωτικοί οργανισμοί, συνήθως, αποφεύγουν την αλλαγή για να ελαχιστοποιήσουν την αβεβαιότητα!

Μέχρι σήμερα, καμία θεσμική συζήτηση στη Βουλή των Ελλήνων δεν διεξήχθη περί ‘γκρίζας ζώνης’, ενώ τα θεσμικά κείμενα της χώρας, όπως η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας -που δεν έχει δημοσιευθεί από την Κυβέρνηση- και η Πολιτική Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ) δεν αναφέρονται στην υπόψη απειλή, αλλά ούτε η απειλή περί ‘γκρίζας ζώνης’ δεν αναφέρεται και στο δόγμα των Ελληνικών ΕΔ!

Η Τουρκία εφαρμόζει συνεχώς επιχειρήσεις στη ‘γκρίζα ζώνη’σε όλες τις διαστάσεις της σύγκρουσης (ξηρά, θάλασσα, αέρας, διάστημα, κυβερνοχώρος, ηλεκτρομαγνητικό φάσμα).

Συνεπώς και αναφορικά με την ‘γκρίζα ζώνη’ το ΥΠΕΘΑ θα πρέπει να απαντήσει: Πόσο καλά είναι έτοιμες οι Ένοπλες Δυνάμεις (ΕΔ) της Ελλάδας ώστε να λειτουργούν αποτελεσματικά στη ‘γκρίζα ζώνη’ για αμυντικές και, κατά περίπτωση, επιθετικές επιχειρήσεις; Για παράδειγμα, έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη οι τουρκικές απειλές της ‘γκρίζας ζώνης’ στις γραμμές ανάπτυξης της άμυνας, όπως είναι το κατάλληλο στρατιωτικό δόγμα, η εκπαίδευση και ο εξοπλισμός των ΕΔ; Πόσο στενά συνεργάζεται το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας με άλλα Υπουργεία της Κυβέρνησης, καθώς και με Συμμάχους και άλλα φιλικά κράτη για την αντιμετώπιση απειλών της ‘γκρίζας ζώνης’; Ποια είναι η ευθύνη σε ολόκληρη την Κυβέρνηση για τη στρατηγική της Ελλάδας για τις ‘γκρίζες ζώνες’, τον σχεδιασμό και τη δραστηριότητα συντονισμού και πώς εντάσσεται η άμυνα και η ασφάλεια της Χώρας σε αυτή τη στρατηγική;

Η αντιμετώπιση της απειλής της ‘γκρίζας ζώνης’ απαιτεί αποτελεσματικό διακυβερνητικό συντονισμό, ως επίσης και τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και άλλων κρατικών και ιδιωτικών φορέων.

Η χρήση των αναδυόμενων τεχνολογιών δύναται να χρησιμεύσουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων και των απειλών στη ‘γκρίζα ζώνη’, όπως: όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας, τεχνητή νοημοσύνη, αυτόνομα συστήματα μάχης, ρομποτική, επίγνωση των αντιπάλων, κυριαρχία στις πληροφορίες και τον κυβερνοχώρο, αυτόνομα σύστημα επιτήρησης, πλατφόρμες υψηλής επιχειρησιακής αξίας όπως αόρατα (stealth) αεροσκάφη και πολεμικά πλοία, υπερηχητικά όπλα, βιοτεχνολογία και κβαντική τεχνολογία κλπ.

Το Ελληνικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας θα πρέπει να αναδιαρθρώσει τις ένοπλές του δυνάμεις και να εστιάσει ως προτεραιότητα στην ‘γκρίζα ζώνη’, που είναι πλέον μια προεπιλεγμένη κατάσταση στις διεθνείς συγκρούσεις πριν αλλά και κατά τη διεξαγωγή ενός συμβατικού πόλεμου, σήμερα στον 21ο αιώνα. Η μετατόπιση αυτή οδηγεί στην  ανάπτυξη στρατιωτικών ικανοτήτων για αντιμετώπιση των μη-συμβατικών απειλών, κυβερνοεπιθέσεων, επιχειρήσεων πληροφοριών και επιρροής, ενώ παράλληλα θα διατηρεί σε ετοιμότητα τις ένοπλες δυνάμεις για συμβατικό πόλεμο.

Στη ‘γκρίζα ζώνη’, ο Στρατός Ξηράς θα πρέπει να προβεί στην συγκρότηση μικρών, ευέλικτων και κινητικών δυνάμεων, μονάδων ειδικών επιχειρήσεων, συλλογής πληροφοριών, επιχειρήσεων στον κυβερνοχώρο και επιχειρήσεων ηλεκτρονικού και υβριδικού πολέμου.

Η πρωταρχική αποστολή του Πολεμικού Ναυτικού στη ‘γκρίζα ζώνη’ θα αφορά στη συγκρότηση μονάδων επιφανείας και μονάδων μη επανδρωμένων συστημάτων για άμεση και έγκαιρη επίγνωση του θαλάσσιου τομέα και εκτέλεσης επιχειρήσεων επιρροής και ελέγχου των αμφισβητούμενων υδάτων. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να ενισχύσει τις ναυτικές του δυνατότητες στη στρατηγική ευελιξία και αποτροπή.

Η Πολεμική Αεροπορία θα πρέπει να εστιάσει στις πληροφορίες, την αναγνώριση και την επιβίωση, στην ανάπτυξη ικανοτήτων προβολής ισχύος και άμεσης κινητικότητας, στη διεξαγωγή επιχειρήσεων επιρροής και αστυνόμευσης, στην εξασφάλιση της αεροπορικής κυριαρχίας, ενώ θα δίνει έμφαση στα μη επανδρωμένα συστήματα, στον κυβερνοχώρο και τα μέσα πληροφοριών.

Ωστόσο, και σύμφωνα με τον αείμνηστο και σύγχρονο καθηγητή διεθνών σχέσεων και στρατηγικής Colin Gray, οι ένοπλες δυνάμεις καθορίζουν: τη στρατηγική και το δόγμα (πώς θα πολεμήσουν), την οργάνωση (ποια είναι η δομή δυνάμεων και η δομή διοικήσεως), την εκπαίδευση (πώς θα εκπαιδευτούν και πώς θα πολεμούν) και το υλικό (με ποια μέσα θα πολεμούν). Έτσι, πρέπει να κατανοηθούν οι αλλαγές, που οφείλονται στην τεχνολογία, την καινοτομία και να μετεξελιχθούν οι «δογματικές» αλλαγές για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις στη ‘γκρίζα ζώνη’, αλλά και σε τυχόν πόλεμο στο μέλλον.

Παρόλο, που η τεχνολογία πραγματοποιεί μεγάλες προόδους, τα ανθρώπινα όντα -το ανθρώπινο δυναμικό των Ενόπλων Δυνάμεων- παραμένουν τα πιο αποτελεσματικά συστήματα για τον χειρισμό του στρατιωτικού εξοπλισμού, ενώ η τεχνολογία (καινοτομία) είναι μια από τις διαστάσεις της στρατηγικής, η οποία πάντοτε θα διαδραματίζει διακριτό και σημαντικό ρόλο.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Το κύριο αποτέλεσμα της υψηλής στρατηγικής της Τουρκίας μέσω αντιπροσώπων στη ‘γκρίζα ζώνη’ των επιχειρήσεων στη Συρία είναι ότι ουσιαστικά αναβίωσε την «επαναστατική» αιτία του εμφυλίου πολέμου στη χώρα -για την ανατροπή του προέδρου  Άσαντ- και αφετέρου οικοδόμησε ένα ισχυρό υπόγειο ρεύμα εθνικού ισλαμισμού!

Τούτα εξασφάλισαν μακροπρόθεσμη τουρκική επιρροή στη βόρεια Συρία μέσω μιας σειράς «κοσμικών επαναστατικών ένοπλων ομάδων» και «εθνικιστικών ισλαμιστικών ένοπλων ομάδων». Αυτό συνέβαλλε σημαντικά ώστε η επιρροή της Τουρκίας, επί του παρόντος, να επεκτείνεται και ανατολικά του Ευφράτη π., με τελικό στρατηγικό και επιχειρησιακό ΑΝΣΚ τους Κούρδους (UPG/PKK) και την ανάδειξή της ως την ηγέτιδα χώρα στα ισλαμικά κράτη.

Παράλληλα, η Τουρκία εφαρμόζει συνεχώς τις επιχειρήσεις στη ‘γκρίζα ζώνη’ και τη στρατηγική της «σαλαμοποίησης» των στόχων στο ν. Έβρου, στα ελληνικά νησιά, στο Αιγαίο Πέλαγος και τη Μεσόγειο θάλασσα από το 1996 μέχρι σήμερα, με στόχο τη διάβρωση και τελικά την κατάλυση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας, παρά την υπογραφή της «Διακήρυξης των Αθηνών Περί Σχέσεων Φιλίας και Καλής Γειτονίας» την 7η Δεκεμβρίου 2023!

Η Ελλάδα είναι «status–quo» κράτος, δεν απειλεί κανένα όμορο κράτος, δεν προβαίνει σε επιχειρήσεις στη ‘γκρίζα ζώνη’, αλλά επιθυμεί την συνεργασία και την ειρήνη, όπως ορίζει ο Καταστατικός Χάρτης του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών, ταυτόχρονα όμως πρέπει να σχεδιάζει μια νέα αποτελεσματική στρατηγική αποτροπής των τουρκικών γκρίζων ενεργειών.


 

ΔΡ ΠΟΛΥΧΡΟΝΗΣ Κ. ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΥΠΟΣΤΡΑΤΗΓΟΣ Ε.Α.: Επιστημονικός Συνεργάτης στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων (Ι.ΔΙ.Σ.), Πάντειον Πανεπιστήμιο. Διετέλεσε ως Διοικητής στη Σχολή Τεθωρακισμένων, στη 12η Επιλαρχία Μέσων Αρμάτων και στην 95η Επιλαρχία Αναγνωρίσεως. Διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στο σχεδιασμό και στη συγγραφή του θεσμικού κειμένου «Πολιτική Εθνικής Άμυνας (ΠΕΑ) 2005», με ιδιαίτερη έμφαση στο σχεδιασμό του νέου στρατηγικού δόγματος της Ελλάδας «Αμυντικό-Αποτρεπτικό», αλλά και στη σχεδίαση και συγγραφή του θεσμικού κειμένου «Αμυντική Στρατηγική Αναθεώρηση (ΑΣΑ) 2001», διακλαδικότητα στις Ελληνικές ΕΔ, και προς τούτο του απονεμήθηκε ηθική αμοιβή από τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ Στρατηγό Μανούσο Παραγιουδάκη.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Atlantic Council’s Gray Zone Task Force. (2022). Scoping the gray zone: Defining terms and policy priorities for engaging competitors below the threshold of conflict. Atlantic Council.
Azad, T. & Haider, M. & Sadiq, M. (2023). Understanding Gray Zone Warfare from Multiple Perspective. World Affairs.
Hoffman, G. F. (2018). Examining Complex Forms of Conflict: Gray Zone and Hybrid Challenges. Institute for National Strategic Security, NDU.
Gray, S. C. (2001). Weapons for Strategic Effect. How Important is Technology? Occasional Paper No. 21, Center for Strategy and Technology Air War College. Maxwell Air Force Base, Alabama: Air University Press.
Jensen, B. (2016). Forging the Sword: Doctrinal Change in the US Army. Stanford, CA:  Stanford.
Mazarr, J M. (2015). Mastering the Gray Zone: Understanding a Changing Era of Conflict. US Army War College Press.
Mazarr M, Cheravitch J, Hornung J, Pezard S. (2021). What Deters and Why. Applying a Framework to Assess Deterrence of Gray Zone Aggression. RAND
Rosen, S. P. (1991). Winning the Next War: Innovation and the Modern Military. Ithaca, NY: Cornell University Press
Terriff, T. (2002). Military Change in the New Millennium. Στο Theo Farrell, T. & Terriff, T. (Eds.) The Sources of Military Change: Culture, Politics, Technology. Boulder, CO: Lynne Rienner Publishers.
Nalmpantis, P. (2019). Hellenic Armed Forces 2030: Maneuver and Network-Centric Warfare in the Multi-Domain Environment. Proceedings 3o Land Forces Conference, AGS-IIR (ΓΕΣ-Ι.ΔΙ.Σ.)
National Intelligence Council (NIC). (2024). Updated IC Gray Zone Lexicon: Key Terms and Definitions.
Sayler, M. K. (2024). Emerging Military Technologies: Background and Issues for Congress. Congressional Research Service Report.
UK JDP 0-20. (2023). UK Land Power. UK MoD.
UK Parliament, Defence Committee. (2024). Defence in the Gray Zone.
UK Parliament, Defence Committee. (2024). Defence Committee publishes Grey Zone written evidence.
White Paper. (2014). The Gray Zone. US Special Operations Command.
Yüksel, E. (2017). Strategies of Turkish proxy warfare in northern Syria. Netherlands Institute of International Relations ‘Clingendael’.
Militaire News. (2024). Από τον στρατιώτη του μέλλοντος στα τάμπλετ του κ. Δένδια και τα λαχανάκια της Σχολής Ευέλπιδών! Η απόρρητη ομιλία Ζιαζιά. MILITAIRE.GR (www.militaire.gr)
Ναλμπάντης, Π. (2018). Πολυχωρική Μάχη: Μια νέα επιχειρησιακή έννοια για τις Ελληνικές Χερσαίες Δυνάμεις. Πρακτικά 2ου Συνέδριου Χερσαίων Δυνάμεων            ΓΕΣ-Ι.ΔΙ.Σ.
Ναλμπάντης, Π. (2023).Το μέλλον του Άρματος Μάχης και το Χερσαίο Πεδίο Μάχης & Επίμετρο: Tα Άρματα Μάχης του Ελληνικού Στρατού, ΚΕ 33, 7 Οκτ 2023. Institute for Security and Defence Analysis (www.i-sda.eu).
Ναλμπάντης, Π. (2024). ΤΟΥΡΚΙΑ: Ρεβανσιστικές θέσεις, δικαιοδοσία και στρατηγική στο ζήτημα των χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου του Αιγαίου Πελάγους. GEOEUROPE.ORG (www.geoeurope.org) & MILITAIRE.GR
Ναλμπάντης, Π. (2024). Στρατιωτική Θεωρία & Στρατηγική: Οι πόλεμοι της Ελλάδας 19ος – 20ός αιώνας. ΕΥΡΑΣΙΑ.
Φωτογραφία: Al-Jazeera – Χάρτης Συρίας, 26 Νοεμβρίου 2024
————————————————————————————-
Προέλευση: https://www.geoeurope.org/2025/02/01/tourkia-epixeiriseis-stin-gkriza-zoni/
Τo geoeurope είναι ένας ιστότοπος που δημιουργήθηκε από επιστήμονες και ειδικούς που έχουν ασχοληθεί με τη γεωπολιτική της Ευρώπης και έχουν διαπιστώσει συγκεκριμένα κενά στη ροή των πληροφοριών που διαμορφώνουν τις γεωπολιτικές συζητήσεις στην ήπειρό μας.