Αρχική Blog Σελίδα 2456

Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας στη διεθνή έκθεση ISM Cologne

Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κεντρικής Μακεδονίας συμμετείχαν δυναμικά στην κορυφαία έκθεση ζαχαρωδών και σνακ στην Ευρώπη, την ISM Cologne 2025, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Κολωνία της Γερμανίας.

Η ISM Cologne αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά εκθεσιακά γεγονότα του συγκεκριμένου κλάδου, προσελκύοντας κορυφαίους διανομείς, λιανεμπόρους και επαγγελματίες από όλο τον κόσμο. Φέτος, η έκθεση συγκέντρωσε περισσότερους από 1.500 εκθέτες από 70 χώρες και 32.000 εμπορικούς διεθνείς επισκέπτες από 135 χώρες, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 7% σε σχέση με την περσινή διοργάνωση.

Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία της έκθεσης, στήριξε ενεργά τις ελληνικές επιχειρήσεις, ενισχύοντας την προβολή τους σε μια από τις πιο απαιτητικές αγορές. Παράλληλα, έδωσε τη δυνατότητα στις εταιρείες του τόπου να αναδείξουν τη μοναδικότητα και την ποιότητα των προϊόντων τους, στοχεύοντας σε σημαντικές εμπορικές συμφωνίες και σε νέες συνεργασίες.

Στο περίπτερο της Περιφέρειας δέκα εξωστρεφείς επιχειρήσεις της Κεντρικής Μακεδονίας ανέδειξαν τη δυναμική της τοπικής παραγωγής στον τομέα των γλυκισμάτων, των αρτοσκευασμάτων, της σοκολάτας και των καινοτόμων και υγιεινών σνακ, προσελκύοντας το ενδιαφέρον αγοραστών και εμπορικών αντιπροσώπων. Επίσης, οι επιχειρήσεις, μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας της ISM, προγραμμάτισαν στοχευμένες Β2Β συναντήσεις, στο πλαίσιο των οποίων είχαν την ευκαιρία να συνδεθούν με στρατηγικούς συνεργάτες, διερευνώντας νέες αγορές.

«Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας στηρίζει έμπρακτα τον κλάδο της ζαχαροπλαστικής και των σνακ, συμμετέχοντας σε μια σειρά κορυφαίων εκθέσεων, με πρώτη την ISM στην Κολωνία. Οι επιχειρήσεις μας παρουσίασαν παραδοσιακά αλλά και καινοτόμα προϊόντα, που συνδυάζουν την αυθεντική γεύση με τις νέες απαιτήσεις της αγοράς. Η συμμετοχή της Περιφέρειας με δέκα επιχειρήσεις επιβεβαιώνει τη δυναμική της Κεντρικής Μακεδονίας ως μιας περιοχής με ισχυρή παραγωγική βάση και εξωστρεφή επιχειρηματικότητα. Συνεχίζουμε τις δράσεις εξωστρέφειας με τη συμμετοχή μας στις κλαδικές εκθέσεις που ακολουθούν, για τα φρούτα στη Fruit Logistica, για τα βιολογικά στη Biofach και για τους οίνους στην Prowein», δήλωσε ο Αντιπεριφερειάρχης Εξωστρέφειας Μπράνισλαβ (Μπάνε) Πρέλεβιτς.

ΠΚΜ στη διεθνή έκθεση ISM Cologne φωτό3 ΠΚΜ στη διεθνή έκθεση ISM Cologne φωτό2

Δήλωση Νίκου Ανδρουλάκη, Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στην έκθεση ARTOZA 2025

Χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις βρίσκονται σε πολύ δύσκολη θέση, λόγω του κόστους της ενέργειας, της αδυναμίας πρόσβασης στην τραπεζική αγορά, αλλά και της διαχείρισης των χρεών.

Η κυβέρνηση πρέπει να αλλάξει ρότα. Έχουμε πάρει πολλές πρωτοβουλίες και για τις τρεις αυτές μεγάλες προκλήσεις. Θεωρούμε ότι άμεσα πρέπει να υλοποιηθεί η πρότασή μας και να υιοθετηθεί από την κυβέρνηση, για 120 δόσεις για τα χρέη σε εφορίες και ΕΦΚΑ.

Όσο η αγορά ζητά λύσεις και η κυβέρνηση κωφεύει, τα πράγματα θα χειροτερεύουν για χιλιάδες επιχειρήσεις, που δυστυχώς τα τελευταία χρόνια έχουν βυθιστεί στην απελπισία.

Ο καθοριστικός ρόλος της φιλοσοφίας στη διαμόρφωση του μέλλοντος της Τεχνητής Νοημοσύνης

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες προκλήσεις της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας, αποτελεί αναμφισβήτητα η σχέση και η «διάδραση» μεταξύ τεχνητής νοημοσύνης και φιλοσοφίας. Το πέρασμα, ουσιαστικά, από την ανθρώπινη σκέψη στη μηχανική μάθηση και η νέα διάσταση που δημιουργείται από την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία καλείται να αναπαράγει νοητικές διαδικασίες συνυφασμένες με τη φιλοσοφία, μέσω υπολογιστικών συστημάτων. Εξέλιξη που έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη της μηχανικής μάθησης και των νευρωνικών δικτύων, που είναι ικανά να επεξεργάζονται μεγάλες ποσότητες δεδομένων και να προσαρμόζονται σε νέα δεδομένα χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Τεχνολογίες που έχουν φέρει επανάσταση σε τομείς όπως η υγειονομική περίθαλψη, οι μεταφορές, η χρηματοδότηση και η αναγνώριση εικόνας.

Τα φιλοσοφικά και ηθικά ερωτήματα που εγείρονται από την ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, πολλά και σημαντικά για τη διασφάλιση του ρόλου της, με τρόπο που θα ωφελεί την ανθρωπότητα και θα σέβεται τις αξίες της: Μπορεί μια μηχανή να αναπτύξει συνείδηση ή να έχει ηθικές αξίες; Ποιες οι επιπτώσεις της ΤΝ στην ανθρώπινη νοημοσύνη και ηθική; Μπορεί η μηχανική μάθηση να αναπαράγει την ανθρώπινη σκέψη ή πρόκειται απλώς για έναν μηχανισμό που εκτελεί προκαθορισμένες εντολές χωρίς πραγματική κατανόηση;

Τον ρόλο της φιλοσοφίας στη διαμόρφωση του μέλλοντος της τεχνητής νοημοσύνης, μέσα από θεωρητικές και πρακτικές προσεγγίσεις, κλήθηκαν να αποκρυπτογραφήσουν διακεκριμένοι ομιλητές από τον ερευνητικό, ακαδημαϊκό και επιχειρηματικό χώρο, στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο «Τεχνητή Νοημοσύνη & Φιλοσοφία: Από την ανθρώπινη σκέψη στη μηχανική μάθηση» που διοργάνωσε το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης & Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ), μέλος του Ευρωπαϊκού Κόμβου Ψηφιακής Καινοτομίας Smart Attica EDIH. Πρόγραμμα εξερεύνησης της συναρπαστικής διαδρομής από τις φιλοσοφικές αναζητήσεις για τη φύση της ανθρώπινης σκέψης έως τις σύγχρονες εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης. Μέσα από θεωρητικές και πρακτικές προσεγγίσεις, αναδείχθηκαν φιλοσοφικά ζητήματα, σχετικά με τη νοημοσύνη και τη συνείδηση, που επικεντρώνονταν γύρω από την ικανότητα του ανθρώπου να σκέφτεται, να αντιλαμβάνεται και να συνειδητοποιεί την ύπαρξή του. Σήμερα η ανάπτυξη της ΤΝ προσθέτει μια νέα διάσταση σε αυτά τα φιλοσοφικά ερωτήματα διότι η δυνατότητα των μηχανών να «σκέφτονται», να μαθαίνουν από δεδομένα και να λαμβάνουν αποφάσεις, θέτει νέες προκλήσεις για την κατανόηση της νοημοσύνης.

O Παναγιώτης Πανταζάκος, καθηγητής, Τμήμα Φιλοσοφίας της Φιλοσοφικής Σχολής, ΕΚΠΑ, έθεσε κρίσιμα ερωτήματα για τον ρόλο της φιλοσοφίας σε μια εποχή όπου η ΤΝ εξελίσσεται ραγδαία. Υποστήριξε ότι η φιλοσοφία, ιστορικά, είχε έναν συνθετικό ρόλο, συνδυάζοντας γνώσεις από διάφορους επιστημονικούς κλάδους.  Ωστόσο, η σύγχρονη φιλοσοφία, έχει φτάσει σε ένα σημείο αδιεξόδου, καθώς δεν μπορεί να κατανοήσει τις σύγχρονες επιστήμες.  Αυτό οδηγεί στην ιδέα του «θανάτου» της φιλοσοφίας, τουλάχιστον με την παραδοσιακή της μορφή. Η ΤΝ, από την άλλη, παρουσιάζεται ως μια τεχνολογία που υπερβαίνει τις γνωσιακές δυνατότητες του ανθρώπινου νου,  και μπορεί να αναπαράγει -αν όχι να βιώσει- την κατανόηση.  Ωστόσο, αμφισβητείται η ικανότητά της να επιτύχει πραγματική συνείδηση. Ο κ. Πανταζάκος στάθηκε και στη διάκριση μεταξύ μνήμης και κρίσης και εάν η ΤΝ μπορεί να κάνει κρίσεις όπως ο άνθρωπος, ενώ στο τραπέζι της συζήτησης μπήκε και το ηθικό δίλημμα της αναπαράστασης της συνείδησης μέσα από την ΤΝ, μέσω avatar ή ολογραμμάτων και το ποιος θα κατέχει την εξουσία που συνοδεύει τη γνώση που γεννά η ΤΝ. Ο κ. Πανταζάκος συνέκρινε την ΤΝ με την αναλογία της μέλισσας και του μυρμηγκιού του Hume,  υποστηρίζοντας ότι η ΤΝ μπορεί να υπερβεί τον άνθρωπο στη συλλογή και ανασύνθεση πληροφορίας,  αλλά όχι στην πραγματική κατανόηση και συνείδηση.  Αναλύθηκε επίσης η έννοια της «προσομοίωσης»  και της  «εξομοίωσης»,  επισημαίνοντας τις διαφορές και τις προκλήσεις που παρουσιάζονται. Συμπερασματικά τονίστηκε πως η ΤΝ δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εχθρός, αλλά ως φίλος, ενώ προτάθηκε η ανάγκη για έναν ηθικό κώδικα που θα ρυθμίζει τη χρήση της ΤΝ και θα προστατεύει τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η Μαρία Χωριανοπούλου, επίκουρη καθηγήτρια Πρακτικής Φιλοσοφίας & Ιατρικής Ηθικής, Τμήμα Φιλοσοφίας του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στάθηκε στην ανάγκη για μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση στην ανάπτυξη της ΤΝ. Βασικές αρχές της ηθικής φιλοσοφίας όπως αυτονομία, αγαθοπραξία, απαγόρευση βλάβης και δικαιοσύνη, όπως είπε χαρακτηριστικά, δεν πρέπει να είναι προστιθέμενες στο τέλος της ανάπτυξης της ΤΝ, αλλά να ενσωματώνονται από την αρχή. Αναφέρθηκε στη θεωρία του extended mind, που υποστηρίζει ότι η σκέψη δεν περιορίζεται μόνο στον εγκέφαλο, αλλά επεκτείνεται μέσω της τεχνολογίας, θέτοντας ωστόσο το ερώτημα «πού τελειώνει ο άνθρωπος και πού αρχίζει η μηχανή;». Ξεκαθάρισε πως η ΤΝ μπορεί να ενισχύσει τις γνωστικές μας ικανότητες, αλλά δεν μπορεί να αποκτήσει συνείδηση ή ηθική ευθύνη, ενώ διευκρίνισε πως  οι επιπτώσεις της αλγοριθμικής λήψης αποφάσεων  σε τομείς όπως η υγεία και η δικαιοσύνη, πρέπει να εξεταστούν. Στάθηκε επίσης στην ανάγκη για διαφάνεια και προστασία προσωπικών δεδομένων και για δια-επιστημονική συνεργασία, ως προς την ηθική ανάπτυξη της ΤΝ, ενώ χαρακτήρισε κρίσιμη τη διαρκή εκπαίδευση και τη δημοκρατική διαβούλευση, προκειμένου να διασφαλιστούν η ανθρώπινη αυτονομία και η δημοκρατία. Η κα Χωριανοπούλου είπε επίσης, ότι είναι σημαντική η διατήρηση της ανθρώπινης πρωτοτυπίας και η αποφυγή της απανθρωποποίησης, ενώ κλείνοντας αναφέρθηκε εκ νέου στην ανάγκη για προσεκτική και ηθικά υπεύθυνη ανάπτυξη και χρήση της ΤΝ, ενθαρρύνοντας τον διάλογο και την διεπιστημονική συνεργασία για να διασφαλιστεί ότι η τεχνολογία υπηρετεί τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις αξίες.

Ο ‘Αλκης Γούναρης, μεταδιδακτορικός ερευνητής & Διδάσκων του Τμήματος Φιλοσοφίας του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθήνας στάθηκε στην αντίφαση ότι οι μηχανές, αν και κερδίζουν τους ανθρώπους σε πολλά παιχνίδια (όπως σκάκι), χάνουν όταν υπάρχει συνεργασία ανθρώπου και μηχανής, κάτι που είπε χαρακτηριστικά δείχνει και αποδεικνύει την αξία της συνεργασίας και τη συμπληρωματικότητα του ανθρώπινου και του μηχανικού νου. Ποιος όμως πιστώνεται τη γνώση: ο άνθρωπος ή η μηχανή; Το παράδειγμα του Deep Blue επιβεβαιώνει την άποψη ότι η γνώση ανήκει στο σύστημα, το οποίο περιλαμβάνει τόσο τον ανθρώπινο εγκέφαλο όσο και τις εξωτερικές τεχνολογικές συσκευές. Ο κ. Γούναρης είπε ότι το μέλλον της ΤΝ δεν είναι προδιαγεγραμμένο και η χρήση της θα εξαρτάται από τις αποφάσεις που θα πάρουμε σήμερα, θέτοντας τα κρίσιμα ερωτήματα: τι είδους μηχανές θέλουμε; Μηχανές αντικαταστάτες ή συνεργάτες; Η απάντηση στα ερωτήματα, όπως επεσήμανε, θα πρέπει να είναι μια συνεργατική προσέγγιση, ενσωματώνοντας την ΤΝ ως βοηθητικό εργαλείο, για την ανθρώπινη πρόοδο και βελτίωση της παραγωγικότητας.

Ο Δημήτρης Μελίδης, δικηγόρος, MSc., Υπ. Διδάκτωρ, Διδάσκων στο Πρόγραμμα «Ψηφιακά Δικαστικά Συστήματα και Τεχνοηθική» του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΚΔΒΜ-ΕΚΠΑ)  επικεντρώθηκε στην τεχνοηθική και την επίδρασή της στην τεχνητή νοημοσύνη, ιδιαίτερα στον τομέα της ψηφιακής δικαιοσύνης και της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, αφού όπως είπε χαρακτηριστικά χρειάζεται άμεση δράση για να μην μείνουμε πίσω σε σχέση με τις διεθνείς εξελίξεις. Αναφέρθηκε επίσης στη σημασία του διαλόγου μεταξύ επιστημών για την αποτελεσματική ανάπτυξη και εφαρμογή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, ενώ έθεσε ζητήματα ηθικής και νομικής ρύθμισης.

Η Δρ Μαρία Μαλαγκονιάρη, Σύμβουλος Καινοτομίας, Smart Attica EDIH, αναφέρθηκε στις επιπτώσεις των ολοένα και πιο ικανών συστημάτων ΤΝ και τις ηθικές σκέψεις που προκύπτουν καθώς η ΤΝ αναπτύσσει αυτονομία. Στάθηκε ιδιαίτερα στην ταχεία εξέλιξη της ΤΝ, στα ηθικά διλήμματα και στα κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τη φύση της ΤΝ, τη συνείδηση και την ηθική, στο ποιος έχει την ευθύνη στην ολοκλήρωση ενός έργου (ο δημιουργός, ο χρήστης ή η ίδια η τεχνητή νοημοσύνη;), στον ρόλο που πρέπει να έχει η ΤΝ (θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο για να ενισχύσει την ανθρώπινη σκέψη αντί να την αντικαταστήσει) αλλά και στη σημασία του φιλοσοφικού διαλόγου (η εξερεύνηση των επιπτώσεων της ΤΝ δεν είναι απλώς μια τεχνολογική πρόκληση, αλλά μια βαθιά φιλοσοφική και ηθική πρόκληση).

Τον συντονισμό του εκπαιδευτικού προγράμματος είχε η Κωνσταντίνα Κωνσταντίνου, ΕΚΤ, Σύμβουλος Καινοτομίας και Επικοινωνίας Smart Attica EDIH, υποψήφια διδάκτορας στη φιλοσοφία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και πολιτικός επιστήμονας με εξειδικεύσεις στην ιστορία της φιλοσοφίας και τη δημόσια διοίκηση.

Εν κατακλείδι, η φιλοσοφία παρέχει τα εργαλεία για να κατανοήσουμε και να διαχειριστούμε τις προκλήσεις και τις ευθύνες που προκύπτουν από την ανάπτυξη της ΤΝ. Μπορεί, όμως, να διασφαλίσει ότι η τεχνολογία θα εξελίσσεται με τρόπο που υποστηρίζει τις ανθρωπιστικές αξίες και την κοινωνική ευημερία; Και πόσο αναγκαία είναι η συνεργασία των φιλοσόφων, των τεχνολόγων, των νομικών και των πολιτικών, για την επιτυχή ενσωμάτωση της ΤΝ στην κοινωνία ώστε να μπορέσουμε να επωφεληθούμε από τις δυνατότητές της, αποφεύγοντας παράλληλα τις κοινωνικές και ηθικές παγίδες που ενδέχεται να προκύψουν; Τις απαντήσεις (λογικά) θα τις δώσει η ίδια η ζωή… στο μέλλον.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Καινοτόμα αποστολή του ΕΚΠΑ στην Σαντορίνη για τα κατολισθητικά φαινόμενα – Ποιες περιοχές τίθενται στο μικροσκόπιο

Στο μικροσκόπιο της επιστημονικής κοινότητας βρίσκεται το ζήτημα των κατολισθήσεων στη Σαντορίνη λόγω και της αυξημένης σεισμικής δραστηριότητας που καταγράφεται στο θαλάσσιο χώρο μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού το τελευταίο διάστημα. Το Σάββατο το πρωί ομάδα του Εργαστηρίου Τηλεανίχνευσης με επικεφαλής τον διευθυντή, καθηγητή Μανώλη Βασιλάκη, μετέβησαν στην περιοχή και, με τη χρήση σύγχρονου εξοπλισμού τηλεανίχνευσης μικρής εμβέλειας (close range remotesensing), επιχειρούν να αποτυπώσουν περιοχές  όπου ενδέχεται να επιδεινωθούν τα κατολισθητικά φαινόμενα, τα οποία εκδηλώνονται συχνά στο νησί.

Η νέα μελέτη που εντάσσεται στο πλαίσιο μιας σειράς δράσεων που έχει κηρύξει το ΕΚΠΑ μέσω της Διεπιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων και Κρίσεων που δημιουργήθηκε με αφορμή το ζήτημα της αυξημένης σεισμικής δραστηριότητας στην περιοχή.

Τα δεδομένα θα προέλθουν από τη χρήση σύγχρονου καινοτόμου εξοπλισμού και συγκεκριμένα, επανδρωμένων εναέριων οχημάτων (UAV), εφοδιασμένων με κάμερες υψηλής διακριτικότητας και αισθητήρες LiDAR, προκειμένου να συλλεχθούν πολύ υψηλής ακρίβειας και λεπτομέρειας πληροφορίες για τη διάβρωση των πρανών.

Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής Τηλεανίχνευσης και Μορφοτεκτονικής, διευθυντής του εργαστηρίου Τηλεανίχνευσης, στο Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ, Μανώλης Βασιλάκης, η μελέτη θα διεξαχθεί με έμφαση στις περιοχές που έχουν αυξημένη επικινδυνότητα και στις οποίες υπάρχει έντονη ανθρώπινη παρουσία. Οι περιοχές αυτές, όπως αναφέρει είναι ο όρμος του Αθηνιού, το Παλαιό λιμάνι, το Αμμούδι, η Αρμένη και ο Κόρφος στη Θηρασιά. Σε αυτά τα σημεία η ομάδα του εργαστηρίου Tηλεανίχνευσης του Tμήματος Γεωλογίας θα εφαρμόσει μεθοδολογία που βασίζεται σε εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας ώστε να μελετήσουν τις μεταβολές της επιφάνειας της γης πάνω στα πρανή των παραπάνω περιοχών.

«Μελετάμε τις μεταβολές της επιφάνειας της γης πάνω σε αυτά τα πρανή, με διάφορες μεθοδολογίες οι οποίες βασίζονται σε εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας όπως είναι τα drones, τα οποία φέρουν συγκεκριμένους αισθητήρες είτε φωτογραφικές μηχανές υψηλής ανάλυσης είτε τους λεγόμενους αισθητήρες LiDAR, οι οποίοι καταγράφουν ένα νέφος σημείων από εκατοντάδες εκατομμύρια σημεία, ανάλογα με την περιοχή που τα στέλνουμε να αποτυπώσει», σημειώνει ο κ. Βασιλάκης ενώ τονίζει ότι η διαχρονική παρακολούθηση αποτελεί μία από τις παραμέτρους του ζητήματος. «Μετά από ειδική επεξεργασία των δεδομένων που συλλέγουμε, εντοπίζουμε σημεία τα οποία βλέπουμε ότι πρόκειται να κατολισθήσουν με το παραμικρό κούνημα λόγω σεισμού ή με κάποιο ακραίο καιρικό φαινόμενο -το οποίο θα φέρει πάρα πολύ βροχή – αφού και το νερό συμμετέχει σε διαδικασίες διάβρωσης των συγκεκριμένων πρανών», εξηγεί και προσθέτει ότι οι κατολισθήσεις και οι καταπτώσεις βράχων οφείλονται στην υφή του πετρώματος και στις πολύ απότομες κλίσεις που έχουν τα πρανή της καλδέρας.

Μέσω λοιπόν συστηματικής και επαναλαμβανόμενης αποτύπωσης των κρίσιμων περιοχών, θα είναι εφικτός ο εντοπισμός σημείων με αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης καταπτώσεων βράχων και κατολισθήσεων. Τα ίδια χωρικά δεδομένα  θα χρησιμοποιηθούν επίσης και για την προσομοίωση της πορείας των βράχων σε περίπτωση καταπτώσεων, ώστε να διατυπωθούν προτάσεις για τη λήψη κατάλληλων μέτρων προστασίας.

Η έρευνα της επιστημονικής ομάδας αναμένεται να ξεκινήσει από το Αμμούδι, την Αρμένη και τη Θηρασιά, ενώ ιδιαίτερη περίπτωση σύμφωνα με τον κ. Βασιλάκη αποτελεί ο Παλαιός Λιμένας.

«Ο Παλαιός Λιμένας από μόνος του είναι ένας μεγάλος πόλος έλξης, ωστόσο έχει προβλήματα. Δηλαδή έχουν παρατηρηθεί καταπτώσεις και στο Τελεφερίκ, ενώ έχουν γεμίσει οι φράχτες με υλικά κατολισθήσεων και θα πρέπει να καθαριστούν. Όλα αυτά τα βλέπουμε και τα ποσοτικοποιούμε. Και από εκεί και πέρα τα καθιστούμε γνωστά στους στις αρμόδιες αρχές», σημειώνει και υπογραμμίζει ότι μέχρι το τέλος της άλλης εβδομάδας θα πρέπει να προτείνουν κάποια βραχυχρόνια μέτρα που χρειάζεται να ληφθούν. «Από εκεί και πέρα θα συνεχίσουμε εμείς την έρευνά μας για να προτείνουμε και πιο μακροχρόνια μέτρα», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Αναφορικά με τον Αθηνιό ο κ. Βασιλάκης τονίζει ότι έχουν ληφθεί κάποια μέτρα ενώ οι κατολισθήσεις που έχουν παρατηρηθεί την παρούσα περίοδο, δεν έχουν αυξημένη επικινδυνότητα καθώς είναι εκτός του δρόμου.

«Υπάρχουν κάποιες περιοχές οι οποίες κατολισθαίνουν, θα κατολισθαίνουν και θα συνεχίσουν να παρατηρούνται καταπτώσεις σε αυτά αλλά από τη στιγμή που δεν επηρεάζει το ανθρώπινο στοιχείο αφήνουμε να λειτουργεί το περιβάλλον όπως πρέπει να λειτουργήσει. Όλες αυτές οι καταπτώσεις και οι κατολισθήσεις θα γινόντουσαν με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο. Δεν φταίει ο άνθρωπος σε αυτό», σημειώνει ενώ σχετικά με τα πλέγματα που έχουν τοποθετηθεί σε διάφορα σημεία ο κ. Βασιλάκης αναφέρει ότι βρίσκονται σε θέσεις που είχαν προτείνει σε παλαιότερη μελέτη ωστόσο χρειάζονται συντήρηση και επικαιροποίηση.

Σε δεύτερο επίπεδο στο πλαίσιο της ίδιας μελέτης θα αξιοποιηθούν δορυφορικά δεδομένα από τους ελληνικούς μικροδορυφόρους που είναι ήδη σε λειτουργία (https://hsc.gov.gr/),  προκειμένου να παρακολουθηθούν διαχρονικά οι επιφανειακές μεταβολές στα νησιά Θήρα και Θηρασιά, καθώς και οι επιφανειακές θερμοκρασιακές μεταβολές στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Καμένων.

Σύμφωνα με τον κ. Βασιλάκη εφόσον χρειαστεί θα μεταβούν στην Καμένη προκειμένου να υποδείξουν τα κατάλληλα σημεία ώστε να εγκατασταθούν συσκευές εντοπισμού ή ραντάρ απέναντι από τα πρανή. Οι θέσεις που εξετάζουν είναι τέσσερις και συγκεκριμένα απέναντι από τα Φηρά και το Φηροστεφάνι, απέναντι από την Οία ενώ δυνητικά θα μπορούσε να εγκατασταθεί μία ακόμη συσκευή στην Καμένη, σε κάποιο σημείο της Θηρασιάς.

Παράλληλα εξετάζεται και το ενδεχόμενο για άλλες δύο συσκευές εντοπισμού στο Παλαιό Λιμάνι , η μία απέναντι από το πρανές που κατεβαίνει το τελεφερίκ και η δεύτερη σε ένα άλλο σημείο για να καλύπτει όλη την υπόλοιπη περιοχή. «Αυτές είναι συσκευές οι οποίες χρησιμοποιούνται στο εξωτερικό είτε για την παρατήρηση κατολισθήσεων είτε για την παρατήρηση χιονοστιβάδων. Και αυτές ανά πάσα στιγμή, επειδή δουλεύουν 24 ώρες το 24ωρο στέλνουν μηνύματα ειδοποίησης όταν υπάρχει κάποια μετακίνηση», σημειώνει ο κ. Βασιλάκης.

Οι κατολισθήσεις ο πιο ορατός κίνδυνος των γεωδυναμικών φαινομένων

Σύμφωνα με τον κ. Βασιλάκη τα κατολισθητικά φαινόμενα μπορούν να αποβούν άκρως επικίνδυνα ως δευτερογενείς επιπτώσεις των γεωδυναμικών φαινομένων. «Ο άνθρωπος γενικά δεν κινδυνεύει από το σεισμό σαν σεισμό, κινδυνεύει από το οίκημα στο οποίο βρίσκεται αν τυχόν αυτό δεν είναι με τις σωστές προδιαγραφές.

Κινδυνεύει από τα δευτερογενή γεωδυναμικά φαινόμενα που είναι οι κατολισθήσεις, οι καθιζήσεις που μπορούν να συμβούν στο οδόστρωμα μετά από τέτοιου είδους φαινόμενα. Οπότε απ’ αυτά πρέπει να τον προφυλάξουμε», σημειώνει ενώ υπογραμμίζει ότι καλώς τοποθετούνται όργανα όπως σεισμογράφοι, αισθητήρες στον πυθμένα της θάλασσας και γύρω από το ηφαίστειο, καλώς μετριέται η εδαφική παραμόρφωση στο νησί, «αλλά από εκεί και πέρα αυτό που ενδιαφέρει τον πολίτη είναι να μην πέσει κάποιος βράχος πάνω του».

«Εμείς προτείνουμε συγκεκριμένες διατάξεις οργάνων τελευταίας τεχνολογίας. Ακόμα και την εγκατάσταση αισθητήρων ραντάρ απέναντι από την καλντέρα, σε συγκεκριμένα σημεία, τα οποία με συνεχή παρακολούθηση και μάλιστα σε πραγματικό χρόνο μπορούν να μας δώσουν τις καταπτώσεις που μπορεί να συμβαίνουν ακόμα και σε ώρες τις οποίες δεν μπορεί το ανθρώπινο μάτι να τις παρακολουθήσει. Από εκεί και πέρα αυτές οι διατάξεις των οργάνων μένουν να εγκριθούν από τις αρμόδιες αρχές και να τοποθετηθούν. Εμείς ήδη έχουμε κάνει μια αρχική μελέτη σε αυτό και οικονομοτεχνική μελέτη και από εκεί και πέρα στο τέλος της άλλης εβδομάδας εμείς θα τις παραδώσουμε και είναι στο χέρι των αρχών να τις υλοποιήσουν ή όχι», τονίζει ο κ. Βασιλάκης ενώ προσθέτει ότι τα κατολισθητικά φαινόμενα της Σαντορίνης είναι στο επίκεντρο της έρευνας εδώ και 20 χρόνια.

«Όλα αυτά τα έργα με τα δίχτυα, τους φράχτες εκεί στον Αθηνιό, όλα αυτά έχουν προκύψει από παλιότερες μελέτες, με πρωτοστάτη τον κύριο Λέκκα. Αυτός ήταν δηλαδή ο επιστημονικός υπεύθυνος. Εγώ ήμουν συνεργάτης του τότε. Η Σαντορίνη μελετάται εδώ και τουλάχιστον είκοσι χρόνια», τονίζει.

Αντίστοιχες έρευνες χρησιμοποιώντας εργαλεία τελευταίας τεχνολογίας έχουν διεξαχθεί από την ομάδα του στο Ναυάγιο της Ζακύνθου, στο Φαράγγι της Σαμαριάς στο μονοπάτι της Αρβανιτιάς στο Ναύπλιο αλλά και στην Κάλυμνο.

«Η μεθοδολογία μας βασίζεται στη διαχρονική παρακολούθηση. Τι δηλαδή είναι έτοιμο να πέσει, και στη συνέχεια το ξεχωρίζουμε από το σταθερό έτσι ώστε να γίνει μια προτεραιοποίηση στα μέτρα. Δεν μπορούμε να ντύσουμε με δίχτυα ειδικά και με φράχτες ολόκληρη την περιοχή. Είναι αδύνατον. Άρα πρέπει να επικεντρωθούμε σε συγκεκριμένες περιοχές. Και φυσικά όλο αυτό να γίνει με έργα τα οποία θα είναι και συμβατά με το κάθε περιβάλλον. Δεν γίνεται να τσιμεντώσουμε για παράδειγμα όλη την καλδέρα, αν αυτό θα μπορούσε να μας δώσει ασφάλεια. Πρέπει να κρατάμε και το περιβάλλον έτσι όπως είναι», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Βασιλάκης.

Για τον κ. Βασιλάκη το ζήτημα είναι να μειωθεί η επικινδυνότητα  από τις κατολισθήσεις.

«Το θέμα είναι να μειώσουμε την επικινδυνότητα. Να μειώσουμε την έκθεση του ανθρώπου σε τέτοιους κινδύνους. Σε αυτό μας βοηθάει πλέον και η πρόοδος της τεχνολογίας.

Όλα αυτά τα προβλήματα υπάρχουν σε όλον τον κόσμο και όχι μόνο στην Ελλάδα. Όλα τα εργαστήρια εδώ στο ΕΚΠΑ έχουν δώσει την καλύτερη τους τεχνογνωσία για να μπορέσουν να μελετήσουν το φαινόμενο καθένας από την σκοπιά τη δική του.

Και όλη αυτή η τεχνογνωσία που παράγεται, συγκεντρώνεται και παραδίδεται στις αρχές. Από εκεί και πέρα είναι θέμα των αρχών για το πώς θα την αξιοποιήσουν ή όχι. Το Πανεπιστήμιο είναι εδώ για να κάνει την έρευνά του και να εφαρμόσει τα αποτελέσματα αυτής στην κάθε περιοχή. Μέχρι εκεί μπορεί να φτάσει το Πανεπιστήμιο. Μέχρι του να προτείνει τα μέτρα τα οποία θα πρέπει να παρθούν. Είτε βραχυχρόνια είτε μακροχρόνια», επισημαίνει ο κ. Βασιλάκης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σταν Λόρελ: Ο πιο αστείος άνθρωπος και εγκέφαλος του αξέχαστου ντουέτου «Χοντρός και Λιγνός»

Ένα από τα πλέον αγαπημένα πρόσωπα του κινηματογράφου, που μεγάλωσε γενιές και γενιές και ήταν η πρώτη επαφή των παιδιών με την αθώα ψυχαγωγία, ο Σταν Λόρελ, υπήρξε με τον Όλιβερ Χάρντι, το διασημότερο ντουέτο του σινεμά – στην εποχή τους και στο θέατρο – γνωστό ως «Χοντρός και Λιγνός». Για όσους έχουν, δυστυχώς, περιοριστεί στα ψηφιακά της Marvel και άλλα νεόκοπα animation, ο Λόρελ ήταν ο Λιγνός, με το σχολιαστικό, σήμα κατατεθέν, βλέμμα στην κάμερα.

Ο Σταν Λόρελ, έχει φύγει από τούτο τον μάταιο κόσμο εδώ και 60 χρόνια (23 Φεβρουαρίου 1965), αλλά παραμένει μία εμβληματική φιγούρα του παγκόσμιου ψυχαγωγικού κινηματογράφου, ενώ για όσους δεν το γνωρίζουν ήταν και ο ιθύνων νους του λατρευτού διδύμου, ο σεναριογράφος και επιβλέπων στη σκηνοθετική προσέγγιση όλων των σκετς. Ήταν όμως και άλλα πολλά, που αξίζει να γνωρίζουμε, καθώς ακόμη και έναν αιώνα μετά θα αποτελεί, μαζί με τον «αδελφό» Όλιβερ, την καταφυγή στην ανεπιτήδευτη, σχεδόν πάντα οξυδερκή, διασκέδαση.

Από Θεατροοικογένεια

Ο Άρθουρ Στάνλεϊ Τζέφερσον, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, γεννήθηκε στις 16 Ιουνίου του 1890 στο Άλβερστον της Αγγλίας. Ο πατέρας του, Άρθουρ Τζέφερσον, ήταν ιμπρεσάριος, ηθοποιός και συγγραφέας, ενώ η μητέρα του ήταν και αυτή ηθοποιός. Από μικρός έκανε τον κλόουν και ανέβηκε στο παλκοσένικο νωρίς, καθώς οι γονείς του ήταν ιδιαίτερα δραστήριοι και γύριζαν όλη τη χώρα για να παίξουν θέατρο. Το 1910 συνεργάστηκε με τον περίφημο θίασο του Φρεντ Κάρνο, όπου, μάλιστα, σε μια περιοδεία στην Αμερική, αντικατέστησε τον Τσάρλι Τσάπλιν.

Ο Τσάπλιν και η πρόληψη

Οι δυο τους συνυπήρξαν καλλιτεχνικά και συγκατοίκησαν, με τον Τσάπλιν να τον αγνοεί στις διηγήσεις του, ενώ ο Λόρελ έλεγε για αυτόν «ο Τσάρλι ήταν, είναι και θα είναι πάντα ο μεγαλύτερος κωμικός στον κόσμο». Γύρω στα 1916 θα εγκαταλείψει το επώνυμο Τζέφερσον, για να επιλέξει το Λόρελ, καθώς το επώνυμό του περιείχε δεκατρία γράμματα και επειδή ήταν προληπτικός, όπως πολλοί συνάδελφοί του, το άλλαξε.

50 ταινίες πριν το θρυλικό ντουέτο

Ξεμένοντας στη Μέκκα του κινηματογράφου, θα αρχίσει να γυρίζει με την Universal πολλές μικρού μήκους ταινίες υποδυόμενος έναν κουτό χαρακτήρα που ονομαζόταν Χίκορι Χίραμ. Πριν συναντηθεί καλλιτεχνικά με τον Όλιβερ Χάρντι, εν αντιθέσει με αυτούς που πιστεύουν ότι γεννήθηκαν ως ντουέτο, είχε προλάβει να πρωταγωνιστήσει σε περισσότερες από 50 ταινίες του βωβού κινηματογράφου. Αυτός, που τους έφερε κοντά, για να δημιουργήσει τον θρύλο τους, ήταν ο δαιμόνιος παραγωγός Χαλ Ρόουτς, έχοντας καταλάβει την αξία που θα έχει το δέσιμό τους, βλέποντάς τους ξεχωριστά πάνω στη σκηνή.

Το ξεκίνημα και η κορύφωση

Το μεγάλο τους ταξίδι στο θέαμα, θα ξεκινήσει το 1921, όπου συναντήθηκαν και στη μεγάλη οθόνη, στο φιλμ «The Lucky Dog», αλλά ως πραγματικό δίδυμο θα παίξουν το 1927 στο απολαυστικό «Φορώντας Παντελόνια στον Φίλιπ», όπου ο Λόρελ υποδύεται έναν νεαρό Σκωτσέζο που έρχεται στην Αμερική και στον θείο του Όλι. Είναι χαρακτηριστικό ότι την ίδια χρονιά θα γυρίσουν 13 ταινίες, τον επόμενο χρόνο 11 και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ‘30 αμέτρητες μικρού μήκους, επί το πλείστον, βουβές ταινίες, προκαλώντας ρωγμές στις κινηματογραφικές αίθουσες από τα γέλια του κοινού. Μετά το 1932 άρχισαν την παραγωγή μεγάλου μήκους και ομιλουσών, ανάμεσα στις οποίες και οι αριστουργηματικές: «Ο Χοντρός και ο Λιγνός Πάνε στον Πόλεμο, «Τα Παιδιά της Ερήμου», «Δυο Εύθυμοι Σκωτσέζοι», «Ο Χοντρός και ο Λιγνός Καουμπόηδες», «Οι Δύο Βλάκες», «Βάρδα Φουρνέλο», «Τα κούτσουρα της Οξφόρδης», «Ο Χοτντρός και ο Λιγνός στα Κάτεργα» και «Beau Hunks».

Ο εγκέφαλος

Μαζί θα γυρίσουν περισσότερες από 100 ταινίες, μάλλον αξεπέραστο ρεκόρ, ενώ, το δημιουργικό πνεύμα ήταν ο Λόρελ, ο οποίος αν και δεν αναφέρθηκε ποτέ ως σκηνοθέτης ή σεναριογράφος των ταινιών τους, ήταν ο εγκέφαλος σε όλα τα στάδια παραγωγής, από τους διαλόγους, τις ατάκες μέχρι και το στήσιμό τους, ενώ ο Χάρντι εκτός από την πληθωρική του εκφραστικότητα έδινε και το τελικό «οκέι», εμπιστευόμενος τη δημιουργικότητα του συνεργάτη και στενού φίλου του.

Σεμινάριο κωμωδίας

Γιατί όμως είχαν αυτή την απήχηση στο κοινό; Πέρα από την εκ διαμέτρου αντίθετη σωματική τους διάπλαση και τη διαφορά χαρακτήρα ήταν και εκείνη η απαράμιλλη εκφραστικότητά τους, ενώ ταυτόχρονα οι ταινίες τους διέθεταν έξοχα σενάρια, ευφυείς ατάκες και ιδιαιτέρως φροντισμένες παραγωγές. Επιπλέον, οι ταινίες τους αποτελούν ακόμη και σήμερα σεμινάρια του σωστού συγχρονισμού στην κωμωδία, του πανδαιμόνιου όταν συναντιούνται δύο τόσο ανεξάντλητα ταλέντα, τα οποία μπορούσαν να δημιουργήσουν παράλογες καταστάσεις από το τίποτα, από το δέσιμο των κορδονιών σε ένα παπούτσι…

Σκοπός το γέλιο

Μοναδικός σκοπός τους, σε δύσκολες εποχές, όπου το σινεμά ή το θέατρο ήταν οι μοναδικές μορφές διασκέδασης για τον λαό, ήταν να χαρίσουν το γέλιο. Οι μέθοδοι και η τεχνική τους είχαν στοιχεία από τους κλόουν, το χιούμορ τους και τα καταιγιστικά εναλλασσόμενα γκαγκ, έκαναν τα παιδιά, όλων των ηλικιών, από τεσσάρων έως 104 χρόνων, να ξεκαρδίζονται από τις γκάφες τους, την αθωότητά τους, αλλά και από τις ατάκες, που πολλές φορές αναδείκνυαν έναν ανθρωπισμό, μία αγάπη για τους καταφρονεμένους.

Τουρτοπόλεμος

Οι κωμωδίες τους απλές, σχεδόν απλοϊκές, σε δράση, μετατρέπονταν σε πανηγύρι διασκέδασης από τις συνεχείς ανατροπές των καταστάσεων. Άτολμοι και γκαφατζήδες, παρά το σοβαροφανές ύφος τους, γινόντουσαν ήρωες απρόβλεπτων χαοτικών καταστάσεων, καθώς η άποψη του Λόρελ ήταν ότι «αν πρόκειται να γυρίσουμε μία ταινία με τουρτοπόλεμο, ας χρησιμοποιήσουμε τόσο πολλές τούρτες ώστε να μη μείνει χώρος για παρόμοια ταινία στην ιστορία του κινηματογράφου».

Η απώλεια του Όλι

Η πορεία του «Χοντρού και Λιγνού» τερματίστηκε το 1950, πολύ πριν αποβιώσει πρόωρα ο Χάρντι, με την ταινία «Οι Νέοι Ροβινσώνες», καθώς είχαν αρχίσει, έπειτα από τριάντα χρόνια καλλιτεχνικής συνύπαρξης, να αισθάνονται την κόπωση. Βεβαίως ήρθε και η σοβαρή πάθηση του Χάρντι, που πλήγωσε ανεπανόρθωτα τον Λόρελ (αποφάσισε να μην ανέβει ποτέ ξανά στη σκηνή ή να παίξει στο σινεμά), ο οποίος θα πει μετά τον θάνατό του συμπρωταγωνιστή του «ο Όλι ήταν σαν αδελφός μου. Νιώθαμε ο ένας τον άλλον, αν και δεν κάναμε συχνά παρέα έξω από τα πλατό. Η ζωή του έξω από το στούντιο ήταν αφιερωμένη στα σπορ και κυρίως στο γκολφ, που λάτρευε. Η δική μου ζωή, ήταν δουλειά και τίποτα άλλο. Μου άρεσε να παρακολουθώ την ταινία σε όλα τα στάδια της παραγωγής. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι δεν μαλώσαμε ποτέ».

Γαλήνιο φινάλε

Το τέλος, θα τον βρει γαλήνιο να κάνει πλάκα με μία νοσοκόμα, έπειτα από τα αλλεπάλληλα εγκεφαλικά που τον είχαν χτυπήσει ανεπανόρθωτα την υγεία του. Ο Λόρελ, που παντρεύτηκε τέσσερις φορές και απέκτησε δυο παιδιά, αλλά είχε και ακόμη πολλές σχέσεις, θα κηδευτεί λίγες ημέρες μετά στο κοιμητήριο του Forest Lawn στο Χόλιγουντ, με τον Μπάστερ Κίτον να δηλώνει συγκινημένος ότι «ο Τσάπλιν δεν ήταν ο πιο αστείος. Δεν ήμουν ο πιο αστείος, αυτός ο άνθρωπος ήταν ο πιο αστείος».

Δύο αστεροειδείς, οι 2865 και 2866 ονομάστηκαν «Λόρελ» και «Χάρντι» στη μνήμη των Σταν Λόρελ και Όλιβερ Χάρντι. Αλλά πραγματικά δεν χρειάζεται να πάμε τόσο μακριά, αφού θα τους έχουμε πάντα δίπλα μας, στις οθόνες μας, στη μνήμη μας, να μας θυμίζουν τη μεγάλη τέχνη της κωμωδίας, να μας χαρίζουν για πάντα το γέλιο, που έχουμε τόση ανάγκη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το Ισραήλ δεν θα απελευθερώσει Παλαιστίνιους αν δεν τερματιστούν οι «ταπεινωτικές» για τους ομήρους τελετές της Χαμάς

Η κυβέρνηση του Ισραήλ ανακοίνωσε σήμερα πως ανέβαλε τις αποφυλακίσεις 620 παλαιστινίων εγκλείστων σε κέντρα κράτησης που προβλεπόταν να γίνουν χθες Σάββατο, σε αντάλλαγμα για την απελευθέρωση έξι ισραηλινών ομήρων, ωσότου εξασφαλιστεί η επόμενη απελευθέρωση και τερματιστούν οι «ταπεινωτικές τελετές» της Χαμάς που τους «ατιμάζουν».

Μια εβδομάδα πριν από το τέλος της πρώτης φάσης της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, που υπέστη πελώρια καταστροφή έπειτα από 15 μήνες πολέμου, η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου και το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα αλληλοκατηγορήθηκαν για κατάφωρες παραβιάσεις της συμφωνίας κατά τη διάρκεια αυτής που επρόκειτο να είναι η έβδομη ανταλλαγή ισραηλινών ομήρων με παλαιστίνιους κρατούμενους.

Η Χαμάς πράγματι απελευθέρωσε έξι ομήρους, τους τελευταίους ζωντανούς που προβλεπόταν κατά την πρώτη φάση.

Όμως, ενώ είχε ήδη επισκιαστεί από τη σύγχυση για την τύχη της ομήρου Σίρι Μπίμπας, ο θάνατος της οποίας επιβεβαιώθηκε εντέλει χθες Σάββατο το πρωί, η ανταλλαγή συνοδεύτηκε, όπως και προηγούμενες, από σκηνές που προκάλεσαν οργή στην ισραηλινή κυβέρνηση. Ένοπλοι, κουκουλοφόροι μαχητές του κινήματος επέδειξαν πάνω σε σκηνή τους πέντε ομήρους στο πλήθος, προτού τους παραδώσουν στη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου (ΔΕΕΣ).

Ο έκτος όμηρος, ο Χισάμ αλ Σάγεντ, 37 ετών, ισραηλινός Βεδουίνος, όμηρος στη Γάζα για σχεδόν δέκα χρόνια, παραδόθηκε στη ΔΕΕΣ χωρίς κάμερες παρούσες.

Ενώ αναμενόταν να αποφυλακιστούν 620 παλαιστίνιοι κρατούμενοι σε αντάλλαγμα, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επιβεβαίωσε, έπειτα από συνεδρίαση με αξιωματούχους του μηχανισμού ασφαλείας, πως οι αποφυλακίσεις δεν θα γίνουν.

«Υπό το φως των επανειλημμένων παραβιάσεων της Χαμάς, ιδίως των ταπεινωτικών τελετών που ατιμάζουν τους ομήρους μας, και της κυνικής χρησιμοποίησης των ομήρων για σκοπούς προπαγάνδας, αποφασίστηκε να καθυστερήσει η απελευθέρωση των τρομοκρατών (σ.σ. των παλαιστινίων εγκλείστων σε ισραηλινά κέντρα κράτησης) που προβλεπόταν (χθες Σάββατο) ώσπου να εξασφαλιστεί ότι η απελευθέρωση των επόμενων ομήρων θα γίνει χωρίς ταπεινωτικές τελετές», τόνισε ο κ. Νετανιάχου σε ανακοίνωση που έδωσε στη δημοσιότητα το γραφείο του.

Η Χαμάς κατηγόρησε την ισραηλινή κυβέρνηση για «κατάφωρη παραβίαση» της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.

Στη Λωρίδα της Γάζας και στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, οικογένειες περίμεναν ανυπόμονα την αποφυλάκιση συγγενών τους.

«Ακόμα δεν μπορώ να το πιστέψω πως ο γιος μου θα αφεθεί ελεύθερος έπειτα από 33 χρόνια» φυλάκισης, είπε —πριν από την ανακοίνωση των ισραηλινών αρχών— η Ουμ Ντίγια αλ Αγά, 80 ετών, που περίμενε σε νοσοκομείο στη Χαν Γιούνις, στη νότια Λωρίδα της Γάζας.

Χθες το πρωί, μαχητές με στολές παραλλαγής αναπτύχθηκαν στη Ράφα, για τις δυο πρώτες απελευθερώσεις ομήρων, ορισμένοι με αυτόματα τουφέκια, άλλοι με εκτοξευτήρες ρουκετών.

Με πρόσωπο γεμάτο ένταση, ο Ταλ Σοχάμ, Ισραηλινός που έχει επίσης υπηκοότητα Ιταλίας και Αυστρίας, 40 ετών, που απήχθη την 7η Οκτωβρίου 2023, υποχρεώθηκε να προφέρει κάποιες λέξεις.

Πλάι του, με ύφος βλοσυρό, βρισκόταν ο Αβερά Μεγκίστου, 38 ετών, όμηρος για πάνω από δέκα χρόνια στη Λωρίδα της Γάζας. Κάμερες τον είχαν καταγράψει να σκαρφαλώνει τον φράχτη που χωρίζει τον παλαιστινιακό θύλακο από το Ισραήλ το 2014.

Παρόμοιο σενάριο επαναλήφθηκε στη Νουσέιρατ, στην κεντρική Λωρίδα της Γάζας, όπου αφέθηκαν ελεύθεροι οι Ελία Κοέν, Ομέρ Σεμ Τοβ και Ομέρ Βενκέρτ, 22 ως 27 ετών, που είχαν απαχθεί στο φεστιβάλ μουσικής Νόβα. Εμφανίστηκαν χαμογελαστοί έπειτα 505 ημέρες ομηρίας.

Ο τρόπος που αφέθηκαν ελεύθεροι οι όμηροι έχει καταγγελθεί επανειλημμένα από την κυβέρνηση του Ισραήλ, τον ΟΗΕ και τον Ερυθρό Σταυρό.

Χθες βράδυ, η Χαμάς έδωσε εξάλλου στη δημοσιότητα βίντεο που κατά τα φαινόμενα γυρίστηκε μέσα στην ημέρα στη Νουσέιρατ, στο οποίο εμφανίζεται δυο όμηροι που βλέπουν την απελευθέρωση τριών Ισραηλινών και εκλιπαρούν τον πρωθυπουργό Νετανιάχου να φροντίσει να αφεθούν ελεύθεροι κι αυτοί.

Το φόρουμ των οικογενειών των ομήρων χαρακτήρισε το βίντεο «συνταρακτικό», κάνοντας λόγο για «επίδειξη απανθρωπιάς».

Την Παρασκευή, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ πως η Χαμάς θα πλήρωνε ακριβά την «άσπλαχνη» παραβίαση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, μερικές ώρες αφού ο στρατός του ανακοίνωσε πως μια από τις σορούς που παραδόθηκε την προηγουμένη δεν ήταν αυτό της Σίρι Μπίμπας.

Η γυναίκα αυτή, που μετατράπηκε σε σύμβολο της τραγωδίας των ομήρων στο Ισραήλ, απήχθη μαζί με τους δυο γιους της, τον Κφιρ και τον Αριέλ, οκτώ μηνών και τεσσάρων ετών τότε, την 7η Οκτωβρίου 2023.

Η σορός της Σίρι Μπίμπας εντέλει παραδόθηκε στις ισραηλινές αρχές τη νύχτα της Παρασκευής προς Σάββατο. Έπειτα από νεκροψία-νεκροτομή της γυναίκας και των γιων της δεν βρέθηκε «κανένα τραύμα εξαιτίας βομβαρδισμού», δήλωσε χθες Σάββατο το βράδυ ο επικεφαλής ιατροδικαστής του Ισραήλ.

Ο ισραηλινός στρατός είχε ήδη καταγγείλει πως «δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ από τους τρομοκράτες».

Η Χαμάς, που λέει εδώ και καιρό πως τα τρία μέλη της οικογένειας σκοτώθηκαν σε ισραηλινό βομβαρδισμό, κατήγγειλε από την πλευρά της χθες «τα ανυπόστατα ψέματα» της άλλης πλευράς.

Οι τέσσερις όμηροι που αφέθηκαν ελεύθεροι χθες είχαν απαχθεί την 7η Οκτωβρίου 2023 σε νότιους τομείς της ισραηλινής επικράτειας, όπως και η οικογένεια Μπίμπας.

Στο Τελ Αβίβ εκατοντάδες Ισραηλινοί, ανάμεσά τους συγγενείς ομήρων, παρακολούθησαν απευθείας στην «πλατεία των ομήρων» την απελευθέρωση, μεταξύ δακρύων και εκρήξεων χαράς.

Από τους 251 ανθρώπους που απήχθησαν την 7η Οκτωβρίου 2023, 62 συνεχίζουν να βρίσκονται ακόμη στη Λωρίδα της Γάζας, όμως τουλάχιστον από αυτούς 35 είναι νεκροί, σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο διεμήνυσε χθες ότι η Χαμάς θα «καταστραφεί» αν δεν απελευθερώσει «αμέσως» και «όλους» τους ομήρους.

Αφότου τέθηκε σε εφαρμογή τη 19η Ιανουαρίου η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας, 29 όμηροι, ανάμεσά τους 4 νεκροί, επέστρεψαν στο Ισραήλ, με αντάλλαγμα την αποφυλάκιση 1.100 παλαιστινίων φυλακισμένων.

Κατά τη Χαμάς, απομένουν μόνο τέσσερις όμηροι —είναι όλοι νεκροί— που θα παραδοθούν στο Ισραήλ στο πλαίσιο της πρώτης φάσης.

Το παλαιστινιακό κίνημα έχει δηλώσει διατεθειμένο να απελευθερώσει «μονομιάς» όλους τους ομήρους που κρατά ακόμη αν ξεκινήσει η δεύτερη φάση, η οποία, στη θεωρία τουλάχιστον, θα φέρει το οριστικό τέλος του πολέμου.

Αλλά οι έμμεσες διαπραγματεύσεις για τη δεύτερη φάση καθυστέρησαν να αρχίσουν, έπειτα από αλληλοκατηγορίες για παραβιάσεις της συμφωνίας.

Η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 είχε αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 1.215 άνθρωποι στην ισραηλινή πλευρά, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου βασισμένη σε επίσημα ισραηλινά δεδομένα, που συμπεριλαμβάνει ομήρους που πέθαναν στην αιχμαλωσία ή ήταν ήδη νεκροί όταν μεταφέρθηκαν στον παλαιστινιακό θύλακο.

Οι ευρείας κλίμακας, καταστροφικές ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις αντιποίνων έκτοτε είχαν αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 48.319 άνθρωποι στη Λωρίδα της Γάζας, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με δεδομένα του υπουργείου Υγείας της Χαμάς, που χαρακτηρίζονται αξιόπιστα από τον ΟΗΕ.

Μετέτρεψαν τα περισσότερα κτίρια σε σωρούς από συντρίμμια, εκτοπίζοντας το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του παραθαλάσσιου θυλάκου υπό πολιορκία, που παραμένουν ακόμη σε σκηνές και πρόχειρα καταλύματα κι εξαρτώνται από τη βοήθεια που φθάνει με φορτηγά.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

“Ανάσα” για τον προϋπολογισμό η ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες

   Θετικά αντιμετωπίζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών την πρόταση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής ως προς τις αμυντικές δαπάνες σε σχέση με την εφαρμογή των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων. Ήτοι, οι αμυντικές δαπάνες να εξαιρούνται από την προσμέτρηση του χρέους και του ελλείμματος, ώστε να μην χρειαστεί αλλαγή της Συνθήκης. Προς τούτο, άλλωστε, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε την περασμένη Τρίτη από τις Βρυξέλλες ότι «οι πρωτοβουλίες αυτές θωρακίζουν την αμυντική μας ικανότητα και στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα σε όσους απειλούν την ασφάλειά μας. Και πρέπει να υιοθετηθούν χωρίς καθυστέρηση».

   Ωστόσο, όπως εξηγούν στο ΑΠΕ- ΜΠΕ τα αρμόδια στελέχη του υπουργείου, η υιοθέτηση μιας τέτοιας πρότασης επ’ ουδενί θα δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για π.χ. επιπλέον κοινωνικές παροχές. «Θα είναι εφικτό στην περίπτωση αυτή», επισημαίνουν, «εάν αυξηθούν π.χ. οι αμυντικές δαπάνες για το 2024 από το 1,1 δισ. ευρώ στο 1,4 δισ. ευρώ, η αύξηση αυτή να γίνεται αποδεκτή χωρίς να χρειαστεί να κόψεις άλλες δαπάνες. Φυσικά θα πρόκειται για μια “ανάσα” στον προϋπολογισμό, με προσοχή πάντα να μην επηρεαστούν αρνητικά το πρωτογενές πλεόνασμα και το χρέος». Ενώ, άλλοι κυβερνητικοί παράγοντες αναφέρουν ότι η χώρα μπορεί να επωφεληθεί από την πρόταση της προέδρου της Κομισιόν, λόγω της γεωπολιτικής θέσης της και της ανάγκης για αυξημένους εξοπλισμούς.

   Αυτό που δεν έχει γίνει γνωστό από την ανακοίνωση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είναι οι όροι και οι προϋποθέσεις για να μπορεί ένα κράτος- μέλος να υπερβαίνει τα όρια για τις αμυντικές δαπάνες. Για να καθοριστούν αυτά, θα υπάρξει πιθανότατα ένα μεγάλο «παζάρι», είτε στο πλαίσιο του Eurogroup, είτε σε διμερείς επαφές ηγετών. Σύμφωνα με πληροφορίες, το θέμα αναμένεται να συζητηθεί στην εαρινή σύνοδο κορυφής του Μαρτίου και να αποφασιστεί τελικά εάν οι νέοι όροι θα αφορούν σε κάθε κράτος- μέλος ξεχωριστά ή σε ομάδες κρατών.

   Σήμερα, οι δημοσιονομικοί κανόνες επικεντρώνονται στον ανά έτος ρυθμό αύξησης των καθαρών (μετά την αφαίρεση των εσόδων και των δαπανών για συγχρηματοδοτούμενα έργα, αλλά και των έκτακτων one off δαπανών για φυσικές καταστροφές) πρωτογενών (εξαιρούνται οι δαπάνες για τους τόκους εξυπηρέτησης του χρέους) δαπανών.

   Ειδικά για την Ελλάδα, ο ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών  δαπανών είναι 3,7% για το 2025 (περίπου 3,5 δισ. ευρώ), 3,6% το 2026, 3,1% το 2027 και 3% το 2028. Με τα σημερινά δεδομένα, εάν η χώρα επιθυμεί να δαπανήσει επιπλέον π.χ. 1 δισ. ευρώ από το όριο των 3,5 δισ. ευρώ, τότε θα πρέπει το πρόσθετο ποσό να εξευρεθεί: Είτε από την επιβολή νέων φόρων ή αύξηση των υπαρχόντων είτε από έσοδα σε μόνιμη βάση που θα έχουν την ίδια ισχύ. Τα συγκεκριμένα έσοδα μπορούν να προκύψουν ή από την άνοδο του ΑΕΠ, ή από άλλες πηγές όπως η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Και καθώς μια μισή μονάδα αύξησης των εσόδων από την ανάπτυξη προϋποθέτει άνοδο του ΑΕΠ κατά 5%, εκ των πραγμάτων, όπως κατ’ επανάληψη έχει δηλώσει ο κ. Χατζηδάκης, το μεγάλο βάρος ρίχνεται στην αποκάλυψη φορολογητέας ύλης και στην καταπολέμηση της φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αντώνης Αρμούντας: «Είναι αναγκαίο να συμπεριλάβουμε όλους τους ανθρώπους στην τεχνητή νοημοσύνη, αν θέλουμε να έχουμε παροχή υγείας για όλους»

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη αρχίσει να αξιοποιείται ερευνητικά ευρέως στον κλάδο της Καρδιολογίας και αναμένεται να αλλάξει το τοπίο στη διάγνωση, θεραπεία και πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας έρευνας στον τομέα αυτό, βρίσκεται ένας Έλληνας επιστήμονας, ο Αντώνης Αρμούντας, αναπληρωτής καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και κύριος ερευνητής στο Cardiovascular Research Center του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης. Στόχος ζωής του δεν είναι μόνο η εφαρμογή της τεχνολογίας στην κλινική πράξη, αλλά και η ανάδειξη αφενός των ανισοτήτων που περικλείουν οι αλγόριθμοι και αφετέρου της ανάγκης ισότιμης πρόσβασης όλων σε τεχνολογίες και συστήματα υγείας. «Όταν μιλάμε για τεχνητή νοημοσύνη και αν θέλουμε να έχουμε μια παροχή υγείας για όλους, είναι αναγκαίο να συμπεριλάβουμε όλους τους ανθρώπους», λέει ο ίδιος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ λίγες ημέρες πριν βρεθεί στην Αθήνα για να δώσει ομιλία σχετικά με αυτή τη συνύπαρξη των κόσμων της Τεχνολογίας και της Ιατρικής.

Ο Αντώνης Αρμούντας γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μυτιλήνη, την οποία ακόμα και σήμερα που έχει έδρα του τη Μασαχουσέτη, επισκέπτεται ξανά και ξανά. Εκεί τον βρήκαμε για τη συνομιλία μας σχετικά με την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στην Καρδιολογία, την ανθρωπιστική διάσταση που πρέπει να έχει αυτή η σχέση, αλλά και για την πορεία ζωής του από ένα μικρό ελληνικό νησί ως τα κορυφαία πανεπιστήμια της Αμερικής.

Σπούδασε ηλεκτρολόγος μηχανικός στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Μια «κρίση μέσης ηλικίας», όπως εξομολογείται γελώντας, τον οδήγησε τριτοετή φοιτητή ακόμα στην απόφαση να στραφεί στη Βιοϊατρική Μηχανική. «Δεν έβρισκα ενδιαφέρον στο αυστηρά τεχνικό κομμάτι της εκπαίδευσης. Αντίθετα, ο χώρος της βιοϊατρικής τεχνολογίας έδινε νόημα σε αυτά που έκανα, έδινε μια άλλη διάσταση πιο ουσιαστική. Η αίσθηση προσφοράς αποτελεί κομβικό στοιχείο στον τρόπο σκέψης μου, στα κίνητρά μου», λέει χαρακτηριστικά.

Αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στις ΗΠΑ και έλαβε το μεταπτυχιακό του στη Βιοϊατρική Μηχανική από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και το διδακτορικό του στην Πυρηνική Μηχανική από το MIT. Πολύ γρήγορα στράφηκε στον τομέα της Καρδιολογίας ως πεδίο εφαρμογής των βιοϊατρικών ερευνών του.

«Η Καρδιολογία πιστεύω ότι είναι μια δυναμική επιστήμη και ειδικά στον χώρο της τεχνολογίας απαιτεί την ψηφιακή επεξεργασία σημάτων για δυναμικές και ταχέως μεταβαλλόμενες καταστάσεις που περιγράφονται, για παράδειγμα από το ηλεκτροκαρδιογράφημα. Άρα έχει μια εξέλιξη, η οποία μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή. Αλλά μπορεί επίσης κανείς να κάνει προβλέψεις για την πορεία του ασθενούς και μάλιστα είναι από τις ειδικότητες, στις οποίες η τεχνολογία έχει αλλάξει τον τρόπο που ασκείται και συνεχίζει να αλλάζει τον χώρο αυτό, είτε με το να βελτιώνει τη διαγνωστική ακρίβεια ή με το να μειώνει την πιθανότητα λάθους», εξηγεί.

Μπορεί η δυναμική φύση της Καρδιολογίας να τον τράβηξε αρχικά στο πεδίο αυτό, ωστόσο η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για τη βελτίωση του τρόπου που ασκείται αυτή η ειδικότητα, είναι που επιβεβαιώνει διαρκώς την αρχική του επιλογή.  Ο Αντώνης Αρμούντας έχει ερευνήσει πολύ αυτή τη σχέση μεταξύ τεχνητής νοημοσύνης και Καρδιολογίας. Έχει συγγράψει περισσότερα από 110 άρθρα και κεφάλαια βιβλίων σε υψηλού κύρους περιοδικά και είναι κάτοχος έξι διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι το αμερικανικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης «Mass General Brigham» αναφέρει για εκείνον στην ιστοσελίδα του ότι «βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών για την κατανόηση και την αξιοποίηση της ισχύος της τεχνητής νοημοσύνης στην ενίσχυση της ιατρικής έρευνας και της κλινικής περίθαλψης».

Επιστέγασμα της ερευνητικής του πορείας αποτέλεσε το γεγονός ότι το 2024 ήταν πρόεδρος σε δύο επιτροπές της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας που δημοσίευσαν τις πρώτες επιστημονικές εκθέσεις- σημείο αναφοράς για τις τεχνολογικές καινοτομίες που διαμορφώνουν το μέλλον της καρδιαγγειακής περίθαλψης, αλλά και τα κενά και τις προκλήσεις που αυτά τα ψηφιακά εργαλεία φέρουν.

Περιγράφοντας το τοπίο που έχει διαμορφωθεί στον χώρο της Καρδιολογίας σε σχέση με την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, ο κ. Αρμούντας εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «υπάρχει μια πληθώρα από τεχνολογίες που έχουν εγκριθεί στην Αμερική, ωστόσο η τεχνητή νοημοσύνη δεν χρησιμοποιείται ακόμα σε κλινικές εφαρμογές για διάγνωση και θεραπεία, παρά μόνο σε πειραματικές εφαρμογές, όπου είναι απαραίτητη και η παρουσία γιατρού». Ένας από τους πιο προηγμένους τομείς υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης στην Ιατρική είναι οι απεικονιστικές μέθοδοι (imaging), όπου η διάγνωση που γίνεται με τη βοήθεια αλγόριθμου, αλλά και η ιατρική έκθεση είναι πολύ ακριβείς.

Η ανθρωπιστική πλευρά της τεχνολογίας

Στις δύο αυτές επιστημονικές εκθέσεις της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας ο Αντώνης Αρμούντας και η υπόλοιπη διεθνής επιστημονική ομάδα ανέδειξαν έντονα τη σημασία της ανθρωπιστικής πλευράς της τεχνολογίας: το ζήτημα των ανισοτήτων, οι οποίες συνδέονται και με τις προκαταλήψεις των αλγόριθμων.

«Οι πρώτες μελέτες στην τεχνητή νοημοσύνη έγιναν σε μεγάλες ομάδες ανθρώπων επιλεκτικά. Ήταν οι άνθρωποι που μελετήθηκαν επειδή είχαν πρόσβαση σε κάποιο μεγάλο νοσοκομείο, το οποίο είχε με τη σειρά του την ικανότητα να ψηφιοποιήσει τα δεδομένα των ασθενών και να δημιουργήσει μια βάση δεδομένων. Από τη βάση αυτή βγήκαν οι πρώτοι αλγόριθμοι. Ωστόσο, είδαμε παταγώδεις αποτυχίες κάποιων αλγόριθμων και αυτό ήταν απόρροια ενός σημαντικού γεγονότος: ότι αυτές οι μελέτες δεν ήταν inclusive, δεν περίκλειαν αντιπροσωπευτικά δείγματα όλων των ανθρώπων στη φάση εκμάθησης των αλγόριθμων. Άρα, κεντρικό στοιχείο όλων των βάσεων δεδομένων παγκοσμίως είναι αυτό που λέμε bias, δηλαδή ότι περιλαμβάνουν στοιχεία για ανθρώπους που έχουν γενικά τη μορφωτική, οικονομική ή κοινωνική δυνατότητα να έχουν πρόσβαση σε ένα σύστημα υγείας», περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Ο λόγος του όταν αναδεικνύει αυτή την πρόκληση στις τεχνολογικές εφαρμογές γίνεται παθιασμένος. Αυτή η αίσθηση προσφοράς που τον οδήγησε στη βιοϊατρική, συνεχίζει και σήμερα να αποτελεί πυξίδα του.

Ο κ. Αρμούντας υπενθυμίζει, εξάλλου, ότι στα θέματα της τεχνητής νοημοσύνης δεν υπάρχουν τα παραδοσιακά σύνορα, οπότε και οι ανισότητες δεν είναι χαρακτηριστικό μόνο μίας χώρας, αλλά αφορούν τις λιγότερο προνομιούχες περιοχές όλων των χωρών του κόσμου. «Οι ανισότητες που υπάρχουν στα συστήματα υγείας και τις τεχνολογίες υπεισέρχονται με τη μορφή biased δεδομένων στους αλγόριθμους. Εάν εσείς δεν έχετε πρόσβαση σε κάποια ψηφιακή τεχνολογία και εγώ έχω, τα δικά μου δεδομένα εισάγονται στον αλγόριθμο, με αποτέλεσμα άνθρωποι σαν και εμένα που έχουν πρόσβαση, να έχουν καλύτερη πρόγνωση, διάγνωση και θεραπεία μέσω των αλγόριθμων, ενώ κάποιοι άλλοι να μην έχουν. Αυτές οι ανισότητες, εάν δεν συνειδητοποιηθούν από την αρχή, οδηγούν σε λανθασμένα συμπεράσματα και προβλέψεις. Είναι λοιπόν αναγκαιότητα όταν μιλάμε για τεχνητή νοημοσύνη να περικλείσουμε, να συμπεριλάβουμε αντιπροσωπευτικά δείγματα όλων των ανθρώπων, αν θέλουμε να έχουμε μια παροχή υγείας για όλους και να μην έχουμε μετά πρωτοσέλιδα ότι κάποιος πέθανε γιατί ο αλγόριθμος συνέστησε μια συγκεκριμένη θεραπεία, ενώ δεν ήταν κατάλληλη, κάτι που θα πλήξει το κύρος και την αξιοπιστία της τεχνητής νοημοσύνης».

Η δυνατότητα ισότιμης πρόσβασης των ανθρώπων σε ψηφιακά συστήματα υγείας είναι πολυπαραγοντική και αυτό αναδεικνύεται σε δημοσίευση επιστημονικής ομάδας από όλες τις ηπείρους με τη συμμετοχή του κ. Αρμούντα, που αναμένεται τις επόμενες ημέρες στο περιοδικό «Nature Reviews Cardiology». Οι παράγοντες που επηρεάζουν την πρόσβαση αυτή σχετίζονται μεταξύ άλλων με τις πολιτικές κυβερνήσεων για τις ψηφιακές υποδομές, με την οικονομική κατάσταση των χωρών, αλλά και με κοινωνικές, οικογενειακές και προσωπικές συνθήκες.

Στην κατεύθυνση της ισότιμης πρόσβασης σημαντικό ρόλο παίζει ο ψηφιακός φάκελος υγείας, που έχει εξαγγελθεί και στην Ελλάδα. «Είναι ένα καταπληκτικό νέο», σχολιάζει ο κ. Αρμούντας για τις εξαγγελίες της ελληνικής κυβέρνησης. Ωστόσο, προσθέτει ότι «στην τεχνητή νοημοσύνη αυτό δεν είναι αρκετό. Χρειάζεται ψηφιακή ενοποίηση όλων των ιατρικών πράξεων στην Ελλάδα, οπότε να μπορεί πλέον ο κάθε γιατρός – όχι μόνο ο νοσοκομειακός γιατρός – να μπει στον φάκελο του ασθενούς με διπλή ταυτοποίηση, δηλαδή με έναν QR code δικό του και έναν QR code του ασθενή, ώστε να υπάρχει προστασία των προσωπικών δεδομένων, για να ενημερωθεί και να ενημερώσει όλα τα στοιχεία του φακέλου». Και αυτό έχει τριπλό όφελος, συνεχίζει ο κ. Αρμούντας. «Μειώνονται οι πολλαπλές διαγνωστικές εξετάσεις, γιατί οι γιατροί μπορούν σε όλη τη χώρα να δουν τα αποτελέσματα εξετάσεων από άλλα νοσοκομεία, υπάρχει βελτιστοποίηση της ιατρικής περίθαλψης, αλλά και αποφυγή φαινομένων υπερσυνταγογράφησης». Βέβαια, διευκρινίζει ότι μόλις μία χώρα στην Ευρώπη, η Εσθονία, το έχει καταφέρει αυτό, ενώ και στις ΗΠΑ αποτελεί δύσκολο στόχο. Ο ίδιος κατάφερε να ενοποιήσει τα αρχεία εννιά νοσοκομείων του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ σε μία ψηφιακή πλατφόρμα, με δεδομένα των τελευταίων 50 χρόνων που αφορούν την Καρδιολογία για όλους τους ασθενείς.

Ένα μεγάλο ερώτημα που πλανάται με τη ραγδαία ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών είναι το κατά πόσο στο μέλλον οι ψηφιακές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης θα αντικαταστήσουν τον γιατρό. «Δεν ξέρω αν θα υπάρξει σε κάποιους τομείς. Νομίζω όμως ότι το πιο σημαντικό είναι ότι ο κλινικός γιατρός θα είναι απαραίτητο να έχει γνώσεις τεχνητής νοημοσύνης, γιατί αλλιώς δεν θα μπορέσει να ανήκει στον χρόνο που ασκεί την Ιατρική. Οπότε, δεν βλέπω μια άμεση απειλή, όσο μια ανάγκη για τον κλινικό γιατρό να έχει γνώσεις τεχνητής νοημοσύνης για δικό του όφελος, αλλά πολύ περισσότερο για όφελος των ασθενών του. Η τεχνητή νοημοσύνη εξαναγκάζει ουσιαστικά τον γιατρό να γίνει καλύτερος γιατρός», υπογραμμίζει ο κ. Αρμούντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Έχοντας απέναντι έναν συνομιλητή πολύ παθιασμένο με το πεδίο έρευνάς του, τον ρωτάμε ποια είναι η φιλοσοφία του σε όλη αυτή την πορεία ζωής που έχει διατρέξει. Ο κ. Αρμούντας απαντά: «Μεγάλωσα σε μια οικογένεια, όπου η παιδεία και η μόρφωση ήταν το πιο σημαντικό αγαθό που μπορούσε να αποκτήσει κάποιος για τη ζωή του ολόκληρη. Ο πατέρας μου μιλούσε πάντα για επιστήμονες στην Αμερική, που διάβαζε ότι διέπρεψαν και είχαν καταγωγή από το νησί, οπότε η εντοπιότητα έδινε ένα άλλο είδος εγγύτητας στην είδηση. Και αυτό νομίζω ότι ήταν το σποράκι που έσπερνε στον χρόνο. Κάποια στιγμή η ιδιοσυγκρασία μου με έκανε να ασφυκτιώ. Από πολύ νωρίς στο Πολυτεχνείο έψαχνα πώς θα μπορέσω να φύγω στην Αμερική. Έφυγα και με κάποιο τρόπο μπόρεσα και τα έφερα εις πέρας σε μια δύσκολη μεταβατική περίοδο και επιβίωσα. Και αυτό θέλω να κάνω με τους νέους, να τους ελευθερώνω από τον φόβο του άγνωστου, που μας καθηλώνει από οποιαδήποτε εξέλιξη. Οπότε το μότο μου είναι keep walking, δηλαδή συνέχισε να περπατάς και στην πορεία θα βρεις τις λύσεις. Και αυτό συνεχίζω να κάνω».

*Ο Αντώνης Αρμούντας θα είναι ομιλητής στο συνέδριο «EmTech Europe», που συνδιοργανώνουν το MIT Technology Review και η εφημερίδα Καθημερινή στις 5 και 6 Μαρτίου στον Φάρο του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Το φετινό θέμα του συνεδρίου «Καινοτόμες τεχνολογίες για ένα βιώσιμο κόσμο» φέρνει στο προσκήνιο τις πλέον ρηξικέλευθες εξελίξεις σε τομείς, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η βιοτεχνολογία και τα προηγμένα υλικά. 

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κερδισμένοι και χαμένοι των εφετινών φορολογικών δηλώσεων – Οι αλλαγές που κάνουν τη διαφορά

Η ημερομηνία έναρξης υποβολής των φορολογικών δηλώσεων για το 2025 πλησιάζει. Από τις 17 Μαρτίου έως τις 15 Ιουλίου, οι φορολογούμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να είναι συνεπείς στο ετήσιο ραντεβού τους με την Εφορία.

Η εφετινή διαδικασία παρουσιάζει αρκετές διαφοροποιήσεις σε σχέση με πέρυσι, ενώ δεν θα είναι λίγοι οι φορολογούμενοι εκείνοι που θα δουν διαφοροποιήσεις στο εκκαθαριστικό τους. Σήμερα θα επιχειρήσουμε μια καταγραφή όσων θα βρεθούν στην πλευρά των κερδισμένων, αλλά και όσων θα είναι στη μεριά των χαμένων, οι οποίοι θα χρειαστεί να βάλουν πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη.

Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι εργαζόμενοι με «μπλοκάκι», οι φορολογούμενοι που προχώρησαν σε ανακαινίσεις ακινήτων, οι ιδιοκτήτες ακινήτων που τα εκμίσθωσαν ή τα διέθεσαν μέσω Airbnb, καθώς και οι αγρότες με προστατευόμενα τέκνα.

Από την άλλη, στους “χαμένους” συγκαταλέγονται οι φορολογούμενοι που απέκτησαν περιουσιακά στοιχεία εντός του 2024 και, βάσει των εισοδημάτων τους, δεν μπορούν να καλύψουν τα τεκμήρια διαβίωσης. Επίσης, θα επιβαρυνθούν όσοι αύξησαν τα εισοδήματά τους και αλλάζουν φορολογική κλίμακα, ειδικά όσοι μεταπηδούν στη δεύτερη κλίμακα, όπου ο συντελεστής ανέρχεται στο 22%.

Οι κερδισμένοι

Σύμφωνα με τις νέες φορολογικές ρυθμίσεις, που θα αποτυπωθούν στα εκκαθαριστικά του 2025 και θα μειώσουν το φορολογικό βάρος, ενδεικτικά:

1. Ανακαίνιση ακινήτων: Οι ιδιοκτήτες τους θα δουν μείωση του φόρου εισοδήματος έως 3.200 ευρώ σε βάθος πενταετίας, για δαπάνες έως 16.000 ευρώ.

2. Ελεύθεροι επαγγελματίες: Καταργείται το τέλος επιτηδεύματος, μειώνοντας τον φόρο κατά 325 ευρώ. Σε περιοχές με λιγότερους από 1.500 κατοίκους, το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται επιπλέον κατά 50%.

3. Εργαζόμενοι με «μπλοκάκι»: Όφελος 400-500 ευρώ λόγω της κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος, με τη μείωση να εμφανίζεται στα εκκαθαριστικά του 2025.

4. Ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων: Όσοι εκμίσθωσαν ακίνητα που ήταν κλειστά για τουλάχιστον τρία χρόνια, δεν θα πληρώσουν φόρο για τα ενοίκια του τελευταίου τριμήνου του 2024, εφόσον η μίσθωση πραγματοποιήθηκε μετά την 8η Σεπτεμβρίου. Η φοροαπαλλαγή ισχύει για 36 μήνες.

5. Αγρότες με προστατευόμενα τέκνα: Αύξηση του αφορολόγητου κατά 1.000 ευρώ, με ετήσιο όφελος 240 ευρώ για όσους έχουν τέσσερα ή περισσότερα παιδιά.

Οι χαμένοι

Οι φορολογούμενοι που απέκτησαν ακίνητα το 2024 θα βρεθούν στο «μικροσκόπιο» των τεκμηρίων, καθώς θα πρέπει να δηλώσουν στη φορολογική δήλωση τα ποσά που δαπάνησαν για την απόκτησή τους. Εφόσον αυτά δικαιολογούνται από εισοδήματα, δάνεια, γονικές παροχές ή δωρεές, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.

Το τεκμήριο απόκτησης ακινήτου συνοδεύεται από το τεκμήριο διαβίωσης, το οποίο υπολογίζεται από το πρώτο τετραγωνικό μέτρο του ακινήτου.

Όσοι δεν καλύψουν το τεκμήριο απόκτησης κατοικίας κινδυνεύουν με επιπλέον φορολογική επιβάρυνση. Ωστόσο, μπορούν να την αποφύγουν αν επικαλεστούν εισοδήματα προηγούμενων ετών, δάνεια από τράπεζες ή συγγενείς, γονικές παροχές ή έσοδα από πώληση περιουσιακών στοιχείων.

Όσοι μέχρι το 2023 είχαν εισοδήματα έως 10.000 ευρώ, φορολογούνταν με συντελεστή 9% ή και καθόλου εάν υπάγονταν στο αφορολόγητο όριο (ειδικά αν είχαν παιδιά). Για παράδειγμα, ένας ελεύθερος επαγγελματίας με εισόδημα 10.000 ευρώ πλήρωνε 900 ευρώ φόρο. Αν το εισόδημά του διπλασιαζόταν σε 20.000 ευρώ, ο φόρος που θα κληθεί να πληρώσει ανέρχεται πλέον σε 3.100 ευρώ.

Οι αλλαγές που ισχύουν

Η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων ξεκινά τη Δευτέρα 17 Μαρτίου και ολοκληρώνεται στις 15 Ιουλίου, χωρίς δυνατότητα παράτασης. Οι σύζυγοι υποχρεούνται να υποβάλουν κοινή δήλωση από το έτος του γάμου, με ξεχωριστό υπολογισμό φόρου για κάθε σύζυγο. Εάν επιθυμούν φορολογικό διαζύγιο το 2025, η σχετική δήλωση πρέπει να υποβληθεί στην ΑΑΔΕ έως το τέλος Φεβρουαρίου.

Η ΑΑΔΕ θα εκκαθαρίσει περίπου 1,3 εκατομμύρια δηλώσεις φυσικών προσώπων έως τις 16 Απριλίου 2025, ενώ οι προεκκαθαρισμένες δηλώσεις θα είναι διαθέσιμες για υποβολή από τις 17 Μαρτίου 2025. Όσοι υποβάλουν δήλωση έως τα τέλη Απριλίου 2025 και εξοφλήσουν τον φόρο εφάπαξ, θα λάβουν έκπτωση 4%.

Η καταβολή του φόρου θα γίνει σε οκτώ μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη να λήγει στο τέλος Ιουλίου και τις υπόλοιπες να καταβάλλονται έως τον Φεβρουάριο του 2026.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Γερμανία – η ώρα της κάλπης: Στις 19:00 (ώρα Ελλάδας) τα exit polls

Η ώρα της κάλπης έφθασε στη Γερμανία, με σχεδόν 60 εκατομμύρια ψηφοφόρους να καλούνται να αποφασίσουν για την σύνθεση της επόμενης Bundestag, εν μέσω εσωτερικών οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων και παγκόσμιων ανακατατάξεων. Οι κάλπες για τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές ανοίγουν στις 09:00 (ώρα Ελλάδος) κι η πρώτη πρόγνωση του αποτελέσματος (τα exit poll) αναμένεται στις 19:00 (ώρα Ελλάδος), αμέσως μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας.

Κάποιοι στο μεταξύ έχουν ήδη στρέψει το βλέμμα τους στις εκλογές του… 2029.

Τα τελευταία μηνύματα

Χθες βράδυ ολοκληρώθηκε στην Γερμανία η σύντομη —αλλά ασυνήθιστα τεταμένη— προεκλογική περίοδος, με τους πολιτικούς αρχηγούς να απευθύνονται την ύστατη στιγμή ο καθένας στο κοινό που δεν τον προτιμά.

Ο υποψήφιος της Χριστιανικής Ένωσης (CDU/CSU) Φρίντριχ Μερτς προσπάθησε στο Μόναχο να καθησυχάσει τους νόμιμους μετανάστες στη Γερμανία πως δεν κινδυνεύουν από την αυριανή κυβέρνηση που προεξοφλεί πως θα σχηματίσει. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «τίποτα δεν θα λειτουργούσε αν για 24 ώρες οι εργαζόμενοι με μεταναστευτικό υπόβαθρο αποφάσιζαν να μην πάνε στη δουλειά τους». Ακόμη, απέκλεισε εκ νέου ρητά κάθε ενδεχόμενο μετεκλογικής συνεργασίας με την ακροδεξιά.

Ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς (SPD), από την άλλη, στην εκλογική του περιφέρεια, το Πότσνταμ, απευθύνθηκε στους νέους, που μοιάζουν να του γυρνούν την πλάτη, υποσχόμενος ψήφο στα 16 (και) στις εθνικές εκλογές. Εμφανίστηκε εξάλλου αισιόδοξος ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα θα εξασφαλίσει τελικά υψηλότερο ποσοστό από αυτό που προβλέπουν οι δημοσκοπήσεις, κερδίζοντας στην κάλπη πολλούς αναποφάσιστους, διότι «διακυβεύεται το μέλλον της χώρας». Ανακοίνωσε μάλιστα ότι σκοπεύει να παραμείνει βουλευτής εφόσον εκλεγεί, ακόμη κι αν δεν ηγηθεί της επόμενης κυβέρνησης.

Ο υποψήφιος των Πρασίνων Ρόμπερτ Χάμπεκ, στην τελευταία προεκλογική του εμφάνιση στο Αμβούργο, υπογράμμισε πως το κόμμα του πρέπει να βγει ενισχυμένο από την κάλπη, αφήνοντας να εννοηθεί ότι έτσι θα μπορέσει να συμμετάσχει και στην επόμενη κυβέρνηση για να εγγυηθεί τη συνέχιση πολιτικών για το κλίμα, καθώς, όπως είπε, «δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε άλλα τέσσερα χρόνια για το κλίμα».

Η υποψήφια της Εναλλακτικής για την Γερμανία (AfD) Αλίς Βάιντελ αναμένεται σε κάθε περίπτωση να είναι από τους κερδισμένους της ψηφοφορίας: το κόμμα της, εάν επαληθευτούν οι δημοσκοπήσεις, θα συγκεντρώσει 20% των ψήφων — θα εξασφαλίσει, με άλλα λόγια, το υψηλότερο ποσοστό μέχρι σήμερα για την ακροδεξιά σε εθνικές εκλογές στη Γερμανία. Ως τελευταίο μήνυμα στους ψηφοφόρους προτού ανοίξουν οι κάλπες, η κυρία Βάιντελ επιφύλαξε την πρόταση «αντί να στέλνουμε όπλα στην Ουκρανία» να επιστρέψει η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία δυο ετών.

Τα μικρότερα κόμματα απ’ ό,τι φαίνεται θα δώσουν σήμερα μάχη επιβίωσης — όπως και οι αρχηγοί τους.

Ο πρώην υπουργός Οικονομικών και αρχηγός του Κόμματος των Ελεύθερων Δημοκρατών (FDP) Κρίστιαν Λίντνερ ίσως χρειαστεί να περιμένει ώρες για να μάθει αν τελικά το κόμμα του θα καταλάβει έδρες στην επόμενη βουλή: οι δημοσκοπήσεις το φέρουν μεταξύ 4 και 5%. Το FDP μοιάζει από τη μια να χρεώνεται την διάλυση του κυβερνητικού συνασπισμού υπό τον Όλαφ Σολτς, ενώ από την άλλη πολλοί ψηφοφόροι του φέρονται να προτιμούν να ενισχύσουν τη μεγαλύτερη δύναμη, το CDU. Το εκλογικό αποτέλεσμα δεν αποκλείεται να κρίνει το μέλλον του ίδιου του κ. Λίντνερ στην ηγεσία του κόμματος.

Ομοίως, υπαρξιακή είναι η μάχη που δίνει και η νεοσύστατη «Συμμαχία Ζάρα Βάγκενκνεχτ» (BSW). Την πρώτη χρονιά μετά την ίδρυσή του, το κόμμα πέτυχε την είσοδό του σε τρία κρατιδιακά κοινοβούλια. Η προβολή της όμως περίπου ως «αριστερής AfD» σε πολλά ζητήματα, πάνω απ’ όλα στην πολιτική έναντι της Ρωσίας και των μεταναστών, ενδέχεται να της κοστίσει ψηφοφόρους.

Έκπληξη της προεκλογικής περιόδου αποτέλεσε ένα από τα μέχρι πρότινος πλέον δυσκίνητα κόμματα της ομοσπονδιακής κάτω Βουλής. Η Αριστερά (Die Linke), μετά την αποχώρηση της κυρίας Βάγκενκνεχτ από τις τάξεις της, έμοιαζε αδύναμη να αντιδράσει και, με ποσοστά περί το 3% στις δημοσκοπήσεις, θεωρείτο από πολλούς «πρώην κόμμα».

Η ανάδειξη όμως στην ηγεσία της 36χρονης Χάιντι Ράιχινεκ, σχεδόν με «πραξικόπημα», ενδέχεται να ανατρέψει τα προγνωστικά. Η Αριστερά είναι πλέον της μόδας και πρώτο κόμμα μεταξύ των νέων, ακόμη και αν πολλοί από αυτούς ακόμη δεν ψηφίζουν. Με δυναμική, μοντέρνα παρουσία, με τον αέρα ενός εκατομμυρίου ακολούθων στο TikTok, με λόγο φρέσκο, με ξεκάθαρα μηνύματα, η κυρία Ράιχινεκ μοιάζει ικανή να προσελκύσει ψηφοφόρους και νέα μέλη και θεωρείται βέβαιο ότι θα βρίσκεται στην επόμενη Bundestag. Η ίδια δεν αποκλείει μάλιστα την συμμετοχή της Αριστεράς σε μελλοντικό κυβερνητικό σχήμα.

Οι εκλογές σε αριθμούς και το… καρναβάλι

Δημοσκοπήσεις: Η τελευταία δημοσκόπηση, του ινστιτούτου INSA για λογαριασμό της εφημερίδας Bild, δίνει στην Χριστιανική Ένωση (CDU/CSU) 29,5%, στην Εναλλακτική για την Γερμανία (AfD) 21%, στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) 15%, στους Πράσινους 12,5%, στην Αριστερά 7,5%, στην Συμμαχία Ζάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) 5% και στους Φιλελεύθερους (FDP) 4,5%.

Εκλογείς: 59,2 εκατομμύρια ψηφοφόροι καλούνται σήμερα στις κάλπες, κατά 1,2 εκατ. λιγότεροι απ’ ό,τι το 2021. Από το σύνολο αυτό, τα 30,6 εκατ. είναι γυναίκες. Οι νέοι ψηφοφόροι είναι 1,2 εκατ..

Έδρες: Η 21η Bundestag θα αριθμεί ως και 630 βουλευτές, σύμφωνα με τις επιταγές του νέου εκλογικού νόμου. Μέχρι τώρα δεν προβλεπόταν ανώτατο όριο αριθμού εδρών, με αποτέλεσμα η απερχόμενη βουλή να αριθμεί 733 μέλη.

Κόμματα: Την ψήφο των πολιτών διεκδικούν σήμερα 29 πολιτικά κόμματα, πολύ λιγότερα από τα 47 των εκλογών του 2021. Μόλις 10 από τα 29 πάντως εκπροσωπούνται με ψηφοδέλτια και στα 16 κρατίδια.

Υποψήφιοι: Για μια θέση στην επόμενη βουλή δίνουν μάχη 4.506 υποψήφιοι — αναπόφευκτα λιγότεροι από τους 6.211 του 2021. Οι γυναίκες υποψήφιες είναι 1.422, το 32% του συνόλου, όχι μακριά από το 33% των προηγούμενων εκλογών, που αποτελούσε ρεκόρ.

Υποψήφιοι καγκελάριοι: Μέχρι πρότινος, χρίσμα «υποψηφίου καγκελάριου» έδιναν τα κόμματα τα οποία εκ των πραγμάτων είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να κερδίσουν τις εκλογές. Φέτος όμως, για πρώτη φορά, το ταμπελάκι αυτό φορούν πέντε: Ο Όλαφ Σολτς (SPD), ο Φρίντριχ Μερτς (CDU/CSU), η Αλίς Βάιντελ (AfD), o Ρόμπερτ Χάμπεκ (Πράσινοι) και η Ζάρα Βάγκενκνεχτ (BSW). Ο Κρίστιαν Λίντνερ (FDP) παρέμεινε «κορυφαίος υποψήφιος», ενώ η Χάιντι Ράιχινεκ με τον Γιαν φαν Άκεν είναι το «κορυφαίο δίδυμο» της Αριστεράς.

Η παράμετρος «καρναβάλι»: Οι εκλογές διεξάγονται εν μέσω καρναβαλιού, το οποίο παραδοσιακά τιμάται ιδιαίτερα στην Γερμανία. Η Ομοσπονδιακή Εφορευτική Επιτροπή έχει εκδώσει λοιπόν ειδική εγκύκλιο, η οποία προβλέπει ότι ο/η ψηφοφόρος μπορεί να προσέλθει στα εκλογικά τμήματα με μεταμφίεση, όμως πρέπει σε κάθε περίπτωση να αποκαλύψει το πρόσωπό του στην εφορευτική επιτροπή, προκειμένου να ταυτοποιηθεί.

Η επόμενη μέρα και το 2029

Από αύριο η κυβέρνηση του Όλαφ Σολτς καθίσταται υπηρεσιακή, αλλά παραμένει στη θέση της μέχρι τον σχηματισμό νέου κυβερνητικού συνασπισμού, για τον οποίο τον πρώτο λόγο θα έχει ο αποψινός νικητής, κατά πάσα πιθανότητα ο Φρίντριχ Μερτς — τα γερμανικά ΜΜΕ άλλωστε τον χαρακτηρίζουν εδώ και μήνες «καγκελάριο εν αναμονή».

Παρότι η χώρα δεν αντιμετωπίζει κίνδυνο πολιτικής αστάθειας ή ακυβερνησίας, αυτή τη φορά είναι διάχυτη η αίσθηση της ανάγκης να σχηματιστεί το συντομότερο δυνατό σταθερή νέα κυβέρνηση.

Τα προβλήματα στο εσωτερικό, η συνεχιζόμενη οικονομική ύφεση, το μεταναστευτικό, και στο εξωτερικό η νέα πραγματικότητα μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο και ραγδαίες εξελίξεις όσον αφορά την Ουκρανία, θεωρούνται εξαιρετικά πιεστικά κι όλοι αντιλαμβάνονται ότι δεν υπάρχει απεριόριστος χρόνος. Ήδη ο κ. Μερτς έχει φροντίσει να… σβήσει κάποιες «κόκκινες γραμμές» του: Δεν μιλά πλέον για 40.000 απελάσεις αλλά για 500, που αφορούν εξακριβωμένα επικίνδυνους ανθρώπους, δεν απορρίπτει κατηγορηματικά την μεταρρύθμιση του «φρένου χρέους» προκειμένου να χρηματοδοτηθούν επενδύσεις στην άμυνα και να συνεχιστεί η στήριξη της Ουκρανίας.

Ο πιθανότερος επόμενος κυβερνητικός συνασπισμός αναμένεται να σχηματιστεί από τα CDU/CSU και SPD, αν και όσο χαμηλότερο είναι το ποσοστό του νικητή κι όσο περισσότερα από τα μικρά κόμματα εξασφαλίσουν τελικά την είσοδό τους στη Βουλή, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να απαιτηθεί σύμπραξη τριών κομμάτων.

Αυτό θα μπορούσε να περιπλέξει την διαδικασία και να προκαλέσει καθυστερήσεις. Για τον Φρίντριχ Μερτς, θα ήταν ρεαλιστικό η νέα κυβέρνηση να αναλάβει τα καθήκοντά της περί το Πάσχα.

Τα κόμματα του λεγόμενου «δημοκρατικού τόξου» καλούνται να αποδείξουν ότι καταλαβαίνουν τα προβλήματα των πολιτών κι έχουν αποτελεσματικές λύσεις. Ακόμη και αν θεωρείται βέβαιο ότι η AfD δεν θα αναλάβει κυβερνητική ευθύνη, καθώς όλοι δεσμεύονται πως δεν θα συνεργαστούν μαζί της, η επόμενη κυβέρνηση θα βλέπει καθημερινά τη βαριά σκιά της και θα αντιμετωπίζει τον κίνδυνο η ακροδεξιά —με εμφανή ή όχι εξωτερική υποστήριξη— να εξακολουθήσει να ενισχύεται και στις επόμενες εκλογές να αναδειχθεί ως ακόμη και πρώτη πολιτική δύναμη, όπως συνέβη στη γειτονική Αυστρία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ