Αρχική Blog Σελίδα 2357

27-2-2025 Εξιχνιάστηκαν 10 κλοπές που έγιναν το τελευταίο τρίμηνο κυρίως από φωτοβολταϊκά πάρκα. Συνελήφθησαν 2 άτομα

Εξιχνιάστηκαν 10 κλοπές που έγιναν το τελευταίο τρίμηνο κυρίως από φωτοβολταϊκά πάρκα

Συνελήφθησαν 2 άτομα και σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία για το αδίκημα της διακεκριμένης κλοπής

Αφαίρεσαν καλώδια και άλλα αντικείμενα, η αξία των οποίων ξεπερνά τις 97.000 ευρώ

Εντοπίστηκαν να επιβαίνουν σε όχημα και προκειμένου να διαφύγουν, προσέκρουσαν σε ΙΧΕ όχημα, καθώς και σε υπηρεσιακό όχημα

Συνελήφθησαν χθες (26 Φεβρουαρίου 2025) από αστυνομικούς της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Κατερίνης, 2 ημεδαποί άνδρες, για το αδίκημα της διακεκριμένης κλοπής.

Επίσης σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος ημεδαπού άνδρα, τα στοιχεία του οποίου έχουν ταυτοποιηθεί, για τα αδικήματα της υπόθαλψης και της αποδοχής και διάθεσης προϊόντων εγκλήματος.

Ειδικότερα, από την έρευνα των αστυνομικών, προέκυψε ότι οι 2 συλληφθέντες, δρώντας από κοινού, διέπρατταν συστηματικά κλοπές, κυρίως από φωτοβολταϊκά πάρκα, αλλά και από άλλους χώρους, αφαιρώντας καλώδια και άλλα αντικείμενα.

Μέχρι στιγμής έχει εξακριβωθεί ότι το χρονικό διάστημα από τον Δεκέμβριο 2024 έως την 25η Φεβρουαρίου 2025, διέπραξαν:

  • 8 κλοπές καλωδίων από 5 φωτοβολταϊκά πάρκα σε περιοχές της Πιερίας και της Θεσσαλονίκης, η συνολική αξία των οποίων ξεπερνά τις 96.000 ευρώ,
  • 1 κλοπή από αντλιοστάσιο σε περιοχή της Πιερίας, αφαιρώντας αντικείμενο αξίας 625 ευρώ και
  • 1 κλοπή από αποθήκη σε περιοχή της Πιερίας, αφαιρώντας διάφορα αντικείμενα συνολικής αξίας 500 ευρώ.

Η συνολική αξία των κλοπιμαίων ξεπερνά τις 97.000 ευρώ, σύμφωνα με δηλώσεις των παθόντων.

Οι 2 συλληφθέντες εντοπίστηκαν χθες το πρωί να επιβαίνουν σε όχημα και προκειμένου να διαφύγουν, το όχημα τους προσέκρουσε σε Ι.Χ.Ε. όχημα και στη συνέχεια σε υπηρεσιακό όχημα, με αποτέλεσμα την πρόκληση υλικών ζημιών στα οχήματα.

Στη συνέχεια εντοπίστηκε σταθμευμένο το παραπάνω όχημα σε περιοχή της Θεσσαλονίκης, δίχως να φέρει τις πινακίδες κυκλοφορίας και σε έρευνα που έγινε σε οικία του ημεδαπού άνδρα που ταυτοποιήθηκαν τα στοιχεία του, εντοπίστηκαν οι 2 συλληφθέντες.

Επίσης κατασχέθηκε το παραπάνω όχημα ιδιοκτησίας του ενός συλληφθέντα και διαπιστώθηκε ότι οδηγούσε το όχημα στερούμενος άδειας ικανότητας οδηγήσεως.

Η έρευνα των αστυνομικών συνεχίζεται για να εξακριβωθεί η τυχόν συμμετοχή τους και σε άλλες παρόμοιες αξιόποινες πράξεις.

Οι συλληφθέντες, με τη δικογραφία που σχηματίστηκε σε βάρος τους, οδηγήθηκαν στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Κατερίνης και τους παρέπεμψε στον Ανακριτή.

ΕΟΔΑΣΑΑΜ: Η παρουσίαση του πορίσματος του δυστυχήματος των Τεμπών

Σε συνέντευξη τύπου, στο κτίριο της ΕΣΗΕΑ, παρουσιάστηκε από τον Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών & Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών το πόρισμα της Διερεύνησης του πολύνεκρου Σιδηροδρομικού Δυστυχήματος στα Τέμπη, το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023.

Η  έκθεση 180 σελίδων παρουσιάστηκε από τον πρόεδρο του ΕΔΟΣΑΑΜ Χρήστο Παπαδημητρίου,  τον κ. Κώστα Καπετανίδη, προϊστάμενο μονάδας διερευνήσεων ΕΟΔΑΣΑΑΜ καθώς και τα μέλη της Επιτροπής Διερεύνησης και στελέχη της ERA, Bart Accou, Fabrizio Carpinelli.

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου, που ξεκίνησε με ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των θυμάτων, όπως τόνισε ο κ. Παπαδημητρίου, πρέπει να ζητηθεί μία μεγάλη συγγνώμη στους συγγενείς των νεκρών, οι οποίοι μπήκαν σε έναν μεγάλο αγώνα για να υποκαταστήσουν τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ για την αναζήτηση της αλήθειας και πρόσθεσε ότι Οργανισμός έχει στόχο να αναδείξει τη σειρά αβελτηριών, εγκληματικών λαθών και παραλείψεων, επί σειρά ετών. Επιπλέον έκανε λόγο για την ανάγκη άμεσης “ιεροποίησης” του σημείου ακριβώς μετά το δυστύχημα, έτσι ώστε να υπήρχε η δυνατότητα πρόσβασης σε πολύτιμες πληροφορίες για τη διερεύνηση.

Στο επίκεντρο της παρουσίασης, τέθηκαν τα αίτια που οδήγησαν στην τραγωδία και αφορούν τα ζητήματα ασφαλείας, τις ανθρώπινες ευθύνες, αλλά και τις διαχρονικές αδυναμίες του σιδηροδρόμου, λόγω των ελλείψεων σε πόρους σε ανθρώπινο δυναμικό αλλά και σε κονδύλια, ενώ βάση των παρατηρήσεων, όπως υπογραμμίστηκε, δεν υπήρξε ένδειξη ότι ο τεχνικός εξοπλισμός του εμπλεκόμενου τροχαίου υλικού προκάλεσε την πυρόσφαιρα, γεγονός που οδηγεί την επιτροπή σε περαιτέρω διερεύνηση σε πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού, για την ύπαρξη ή μη εύφλεκτης ουσίας.

Σύμφωνα με τα βασικά στοιχεία του πορίσματος:

Το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023, η επιβατική αμαξοστοιχία IC-62, με 353 επιβάτες, από Αθήνα προς Θεσσαλονίκη, αναχώρησε από τον σταθμό Λάρισας στις 23:05 με καθυστέρηση 48 λεπτών. Σχεδόν την ίδια ώρα, η εμπορευματική αμαξοστοιχία 63503 αναχώρησε από τον σταθμό Νέων Πόρων με κατεύθυνση προς Λάρισα, επίσης με καθυστέρηση στο προγραμματισμένο δρομολόγιο. Λίγο μετά τις 23:18 οι δύο αμαξοστοιχίες συγκρούστηκαν μετωπικά, με την εμπορευματική να καταγράφει ταχύτητα περίπου 90 km/h ενώ η επιβατική ταξίδευε με ταχύτητα περίπου 150 km/h, και οι δύο εντός των επιτρεπόμενων ορίων ταχύτητας. Η σύγκρουση ήταν τεράστια. Οι δύο μηχανές της εμπορευματικής αμαξοστοιχίας κατέληξαν στην διπλανή γραμμή και προσέκρουσαν στον κατακόρυφο τοίχο αντιστήριξης, ενώ η μηχανή και το βαγόνι πρώτης θέσης της επιβατικής αμαξοστοιχίας εκτοξεύτηκαν στην άλλη πλευρά της γραμμής, όπου προσγειώθηκαν σε επίπεδο χαμηλότερο από τη γραμμή του τρένου στο έδαφος, και καταστράφηκαν ολοσχερώς. Ακολούθως, μια δεύτερη, σχεδόν μετωπική σύγκρουση σημειώθηκε μεταξύ του βαγονιού του εστιατορίου της επιβατικής αμαξοστοιχίας και της πρώτης πλατφόρμας, φορτωμένης με χαλύβδινα ελάσματα, που ήταν τα επόμενα βαγόνια που ακολουθούσαν στην επιβατική και εμπορευματική αμαξοστοιχία αντίστοιχα. Ακολουθώντας την κατεύθυνση των προπορευόμενων βαγονιών, το βαγόνι του εστιατορίου και το επόμενο βαγόνι δεύτερης θέσης της επιβατικής αμαξοστοιχίας κατέληξαν επίσης στο έδαφος, σε χαμηλότερο επίπεδο. Εν τω μεταξύ, σχηματίστηκε μια τεράστια πυρόσφαιρα, η οποία φαινόταν να κινείται με τον επιβατικό συρμό. Στις πυρκαγιές που προκλήθηκαν στο έδαφος, χαμηλότερα, κάηκαν ολοσχερώς το εστιατόριο και το βαγόνι δεύτερης θέσης.

Συνολικά, πενήντα επτά άτομα, εκ των οποίων έντεκα μέλη του προσωπικού ή των υπεργολάβων που εργάζονταν στην Hellenic Train, έχασαν τη ζωή τους στο δυστύχημα, ογδόντα ένα άτομα τραυματίστηκαν σοβαρά και ενενήντα εννέα είχαν ελαφρά τραύματα. Ένας σημαντικός αριθμός ατόμων, που εμπλέκονταν άμεσα ή έμμεσα στο ατύχημα, υπέστη σοκ ή/και ψυχολογικό τραύμα.

Συμπεράσματα της ανάλυσης:

Η σύγκρουση της επιβατικής αμαξοστοιχίας IC-62 και της εμπορευματικής αμαξοστοιχίας 63503 συνέβη επειδή και οι δύο συρμοί κινούνταν σε αντίθετες κατευθύνσεις στην ίδια γραμμή μεταξύ των σταθμών Λάρισας και Νέων Πόρων.

Αιτιώδεις παράγοντες:

Ο σταθμάρχης Λάρισας δεν χρησιμοποίησε την αυτοματοποιημένη μέθοδο προκειμένου να ορίσει τη διαδρομή για τον συρμό IC-62 για να φύγει από τον σταθμό Λάρισας προς τα βόρεια, προς Νέους Πόρους, βάσει της οποίας θα είχαν ρυθμιστεί σωστά όλες οι αλλαγές. Αντίθετα, χειρίστηκε τις μεμονωμένες αλλαγές χειροκίνητα και, ενώ το έκανε, ξέχασε να τοποθετήσει τις αλλαγές 118 A/B στην «κύρια» θέση, οδηγώντας έτσι τον συρμό IC-62 προς την αντίθετη κατεύθυνση από την κανονική διαδρομή. Αυτό το λάθος εξακολούθησε να περνάει απαρατήρητο από τον σταθμάρχη μετά από την αναχώρηση του IC-62. 7 Αυτές οι ενέργειες και οι αποφάσεις του σταθμάρχη πρέπει να γίνουν κατανοητές στο δύσκολο επιχειρησιακό πλαίσιο το οποίο είχε να αντιμετωπίσει εκείνο το βράδυ. Δεδομένων των διαθέσιμων στοιχείων, είναι πολύ απίθανο ο σταθμάρχης να είχε την πρόθεση να βάλει τον συρμό IC-62 στην αντίθετη τροχιά.

Ο πίνακας ελέγχου που έπρεπε να χρησιμοποιήσει για τον απομακρυσμένο χειρισμό των αλλαγών μπορεί να είναι εύκολος στη χρήση από πιο έμπειρους σταθμάρχες, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε σύγχυση όταν ο σταθμάρχης δεν είναι αρκετά έμπειρος. Αυτό ίσχυε για τον σταθμάρχη εκείνης της βάρδιας, καθώς ο πίνακας ελέγχου περιείχε χρήσιμες πληροφορίες σε διαφορετικά σημεία, χρησιμοποιήθηκαν εναλλακτικά διαφορετικοί τρόποι λειτουργίας των αλλαγών και δεν υπήρχαν σαφείς γραπτές οδηγίες.

Επιπλέον, ο κανονικός φόρτος εργασίας του επιβαρύνθηκε ιδιαίτερα από μια σειρά πρόσθετων παραγόντων. Υπήρξε μια σειρά από τεχνικές βλάβες, τόσο προσωρινές όσο και πιο μόνιμες, οι οποίες δημιούργησαν πρόσθετες αρμοδιότητες ή δυσχέραναν τα καθήκοντά του. Έπρεπε να αντιμετωπίσει έναν άνευ προηγουμένου αριθμό επικοινωνιών, πολλές από τις οποίες δεν είχαν άμεση σχέση με το καθήκον του να ελέγχει την κυκλοφορία των τρένων. Επιπλέον, ο σχεδιασμός του περιβάλλοντος εργασίας, λόγω της θέσης των διαφόρων μέσων που χρησιμοποιούνται, δεν επιτρέπει τη διεξαγωγή συνομιλιών και ταυτόχρονα την παρακολούθηση της κυκλοφορίας των τρένων. Τέλος, την προσοχή του και την συναισθηματική του κατάσταση, επηρέασε η διόρθωση ενός λάθους που έκανε, όταν προηγουμένως καθόρισε τη διαδρομή για ένα άλλο εισερχόμενο, τοπικό τρένο. Ακολούθως, η άδεια για την αμαξοστοιχία IC-62, να αναχωρήσει από τον σταθμό Λαρίσης προς βορρά, δόθηκε προφορικά από τον σταθμάρχη Λάρισας και δεν επιβεβαιώθηκε μέσω επανάληψης από τους μηχανοδηγούς της IC-62.

Αυτό έμεινε χωρίς αντίδραση από τον σταθμάρχη, αφήνοντας ασαφές το πώς έγινε κατανοητό το μήνυμα από τους μηχανοδηγούς. Αυτή η αλληλουχία δραστηριοτήτων επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τη γενική έλλειψη αυστηρής εφαρμογής της προδιαγεγραμμένης μεθοδολογίας δομημένης επικοινωνίας. Επιπλέον, η μεθοδολογία που ορίζεται στους ελληνικούς κανονισμούς είναι ξεπερασμένη σε σύγκριση με τα πιο πρόσφατα διεθνή πρότυπα. Τέλος, η χρήση ενός ανοιχτού καναλιού ραδιοεπικοινωνίας, όπως συνηθίζεται στους ελληνικούς σιδηροδρόμους, δεν επιτρέπει άμεσες και χωρίς διακοπή επικοινωνίες ασφαλείας μεταξύ σταθμάρχων και μηχανοδηγών.

Εν τέλει ξεπεράστηκε το πιθανό (χρονικό) όριο, στο οποίο οι μηχανοδηγοί του IC-62 θα μπορούσαν να αντιδράσουν στις αντικρουόμενες πληροφορίες μεταξύ της θέσης των αλλαγών και της χορηγηθείσας άδειας κυκλοφορίας. Αν και ήταν αναμενόμενο να σταματήσουν μπροστά από τις λανθασμένα ρυθμισμένες αλλαγές 118 A/B και να επικοινωνήσουν με τον σταθμάρχη για να λάβουν σαφείς οδηγίες, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι οι μηχανοδηγοί της αμαξοστοιχίας IC-62 αντέδρασαν στη θέση των αλλαγών, η οποία δεν ήταν συμβατή με τη ληφθείσα εντολή. Ο κύριος παράγοντας που μπορεί να το εξηγήσει αυτό, είναι ότι ήταν συνηθισμένο φαινόμενο να κατευθύνονται οι μηχανοδηγοί στην αντίθετη γραμμή. Αυτό είχε συμβεί και νωρίτερα την ίδια ημέρα στο επίμαχο τμήμα, μεταξύ Λάρισας και Νέων Πόρων. Επίσης, οι εμπλεκόμενοι μηχανοδηγοί οδήγησαν στην αντίθετη γραμμή για να φτάσουν στο σταθμό Λαρίσης, από το Παλαιοφάρσαλο.

Υποκείμενοι παράγοντες:

Ο ελληνικός σιδηροδρομικός τομέας υπέφερε πολύ από τις οικονομικές κρίσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2009 και κορυφώθηκαν το 2010. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την κακή συντήρηση και την όλο και πιο υποβαθμισμένη υποδομή και μια διαρθρωτική έλλειψη προσωπικού, απαραίτητου για να συνεχίσει να παρέχει τις συνήθεις υπηρεσίες. Το σιδηροδρομικό σύστημα δεν είχε ανακάμψει από αυτή την κατάσταση μέχρι τις αρχές του 2023.

Ο διαχειριστής υποδομής ΟΣΕ δεν προβαίνει σε προληπτική συντήρηση των υποδομών ελέγχου, τηλεδιοίκησης και σηματοδότησης. Παρεμβάσεις πραγματοποιούνται όταν αποτυγχάνουν (κρίσιμα) στοιχεία, ακόμη και για έργα ανάταξης που παραδίδονται εν μέρει σε χρήση. Επιπλέον, ο τρόπος με τον οποίο ο ΟΣΕ διαχειρίζεται τις ικανότητες των σταθμαρχών του δεν εγγυάται ότι είναι ικανοί για τις εργασίες που σχετίζονται με την ασφάλεια για τις οποίες είναι υπεύθυνοι και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.

Επίσης, δεν είχε πραγματοποιηθεί μεθοδευμένη παρακολούθηση της απόδοσης κανενός από τους σταθμάρχες, με αποτέλεσμα ο ΟΣΕ να μην έχει εικόνα για την όποια επιδείνωση στην ποιότητα εκτέλεσης εργασιών που σχετίζονται με την ασφάλεια. Δεν λαμβάνονταν υπόψη από τον ΟΣΕ οι απαραίτητες αλληλεπιδράσεις μεταξύ ανθρώπων και άλλων στοιχείων ενός κοινωνικοτεχνικού συστήματος. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός, οι απαιτούμενες εργασίες, το διαθέσιμο περιβάλλον εργασίας και οι γενικές οργανωτικές ρυθμίσεις να εξαντλούν τα όρια του επιχειρησιακού προσωπικού πέρα από αυτό που είναι ανθρωπίνως αποδεκτό με βιώσιμο τρόπο.

Επικρατούσε μια ισχυρή πεποίθηση ότι όλοι οι λειτουργικοί κίνδυνοι μπορούν να ελεγχθούν με την αυστηρή εφαρμογή κανόνων, υπό όλες τις συνθήκες. Αυτό είχε επίσης αντίκτυπο στους μηχανοδηγούς, οι οποίοι αντιμετώπιζαν αλλαγές λόγω συνεχών εργασιών στη γραμμή ή/και βλαβών σε καθημερινή βάση, κάτι που απαιτούσε συνεχή εγρήγορση και υψηλό επίπεδο ανθεκτικότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, η Hellenic Train δεν μπόρεσε να αποδείξει ότι παρείχε συνεχή εκπαίδευση στους μηχανοδηγούς της, ιδίως για επικοινωνίες που σχετίζονται με την ασφάλεια και για σχετικές μη τεχνικές ικανότητες (δεξιότητες, συμπεριφορές ή στάσεις). Επίσης, δεν ήταν διαθέσιμη κάποια διαδικασία εντός της Hellenic Train για τη συστηματική παρακολούθηση της απόδοσης των μηχανοδηγών σχετικά με την ποιότητα των επικοινωνιών που σχετίζονται με την ασφάλεια ή άλλες κρίσιμες για την ασφάλεια δραστηριότητες.

Τέλος, λόγω της έλλειψης Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης για τη διεξαγωγή της ανεξάρτητης ανάλυσης ατυχημάτων και συμβάντων, η ικανότητα του ελληνικού σιδηροδρομικού τομέα να διδαχθεί από αυτά βασιζόταν εξ ολοκλήρου στις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν από τους φορείς εκμετάλλευσης ως μέρος του Συστήματος Διαχείρισης Ασφάλειας τους. Αυτές οι εσωτερικές έρευνες, ωστόσο, με το να εστιάζουν στα λάθη που έκανε μεμονωμένα το προσωπικό πρώτης γραμμής, δεν είχαν συστηματικά το απαραίτητο βάθος για την εισαγωγή βιώσιμων αλλαγών, περιορίζοντας έτσι τις δυνατότητες μάθησης στο ελάχιστο. Αυτό το πρόβλημα ενισχύθηκε περαιτέρω από τον τρόπο που η ΡΑΣ εστίαζε -κατά τις έρευνες, τις αναλύσεις και τις συστάσεις της- (μόνο) στη μη συμμόρφωση.

Παράγοντες που επηρέασαν τη σοβαρότητα των συνεπειών :

Τα περισσότερα από τα θύματα αυτού του ατυχήματος οφείλονται στις επιπτώσεις της σύγκρουσης των δύο τρένων. Τα σιδηροδρομικά οχήματα δεν είναι σχεδιασμένα για σύγκρουση με ταχύτητα άνω των 36 km/h, επομένως πρέπει να λαμβάνονται μέτρα ενεργητικής ασφάλειας για τη μείωση της σοβαρότητας των συνεπειών. Φαίνεται ότι δεν υπήρχε κανένα κριτήριο ή κανόνας στον ΟΣΕ για την προσαρμογή της μέγιστης επιτρεπόμενης ταχύτητας ανάλογα με την κατάσταση του συστήματος σηματοδότησης.

Βάσει των παρατηρήσεων που μπορούσαν να γίνουν, δεν υπάρχει ένδειξη ότι ο τεχνικός εξοπλισμός του εμπλεκόμενου τροχαίου υλικού προκάλεσε το σχηματισμό και την επέκταση της τεράστιας πυρόσφαιρας που προέκυψε μετά την σύγκρουση, η οποία στη συνέχεια προκάλεσε δευτερεύουσες πυρκαγιές.

Με τα υπάρχοντα στοιχεία είναι αδύνατο να προσδιοριστεί τι ακριβώς προκάλεσε αυτό το φαινόμενο, αλλά προσομοιώσεις και εκθέσεις ειδικών υποδεικνύουν την πιθανή παρουσία ενός άγνωστου μέχρι στιγμής καυσίμου. Παρόλο που δεν υπήρχε ρητή νομική υποχρέωση για τον εξοπλισμό του τροχαίου υλικού με καλύτερα αντιπυρικά υλικά, μένει να αξιολογηθεί εάν αυτό θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο στην πιθανότητα επιβίωσης των λίγων θυμάτων που είχαν επιζήσει από την αρχική σύγκρουση και έχασαν τη ζωή τους από τη φωτιά.

Υπήρχε και εξακολουθεί να υπάρχει υψηλός κίνδυνος επιδείνωσης των αρχικών συνεπειών της Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες (PTSD), ειδικά για όλους όσους δεν είχαν τη δυνατότητα έγκαιρης πρόσβασης σε σχετική υποστήριξη. Σημειώνουμε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν τουλάχιστον 22 άτομα με «σοβαρό» επίπεδο Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες και άνω, όπως προέκυψε από έρευνα που διεξήγαγε η ομάδα διερεύνησης (πάνω από το 25% των ερωτηθέντων οι οποίοι συμπλήρωσαν σχετικό ερωτηματολόγιο).

Παρατηρήσεις ασφαλείας :

Αν και δεν συνδέεται με τα αίτια του ατυχήματος ή τη σοβαρότητα των συνεπειών, η έρευνα εντόπισε μια σειρά πρόσθετων στοιχείων που σχετίζονται με την ασφαλή διαχείριση συμβάντων στους ελληνικούς σιδηροδρόμους.

Δεν υπήρξε πραγματικός συντονισμός, σε επιχειρησιακό ή σε στρατηγικό επίπεδο, των διαφόρων υπηρεσιών στον τόπο της σύγκρουσης. Κάθε υπηρεσία συνέχισε να λειτουργεί υπό τις δικές της εντολές, πρωτοβουλίες και προσωπικό, χωρίς αλληλεπίδραση σε οργανωτικό επίπεδο.

Αποτέλεσμα αυτού είναι το γεγονός ότι δεν έγινε σωστή χαρτογράφηση του χώρου διερεύνησης του ατυχήματος. Η γνώση για τη σωστή εφαρμογή του «Σχεδίου Διαχείρισης Ανθρώπινων Απωλειών» έλειπε σε αρκετές από τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Δεν είχαν ποτέ διοργανωθεί ασκήσεις για την προετοιμασία της συντονισμένης εφαρμογής του σε σιδηροδρομικό πλαίσιο, ούτε αναλήφθηκε κάποια πρωτοβουλία εκ των υστέρων για διδαχή από την εμπειρία του ατυχήματος των Τεμπών.

Η αρχική συλλογή αποδεικτικών στοιχείων για μια περαιτέρω διερεύνηση ανέδειξε αρκετά ελαττώματα, με αποτέλεσμα την απώλεια πληροφοριών δυνητικά ζωτικής σημασίας, απαραίτητων για την κατανόηση των αιτίων και των υποκείμενων παραγόντων του ατυχήματος και για τη βελτίωση της ασφάλειας του σιδηροδρομικού συστήματος.

Ο ρόλος των ελεγκτικών αρχών:

Στις αρχές του 2023, όπως και την προηγούμενη δεκαετία, η Ελλάδα δεν είχε εν λειτουργία Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης, ο οποίος θα μπορούσε να διερευνήσει με ανεξάρτητο τρόπο τα σιδηροδρομικά ατυχήματα και συμβάντα. Ως αποτέλεσμα, λόγω της έλλειψης ανεξάρτητων ερευνών, δεν αντλήθηκαν διδάγματα για ολόκληρο τον σιδηροδρομικό τομέα από προηγούμενα ατυχήματα και συμβάντα. Αυτό επιτείνεται από τη γενικά αποδεκτή πεποίθηση ότι η ασφαλής λειτουργία του σιδηροδρομικού συστήματος, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, μπορεί να επιτευχθεί με αυστηρή συμμόρφωση με τους κανόνες, ακόμη και αν δεν υπάρχει υποστηρικτικός εξοπλισμός ή συστήματα προστασίας.

Η Εθνική Αρχή Ασφάλειας (ΡΑΣ) κατά την έκδοση της εξουσιοδότησης ασφαλείας για τον ΟΣΕ, δεν εντόπισε τις παραπάνω κρίσιμες αδυναμίες στο Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας. Αρκετές από αυτές τις αδυναμίες στην εφαρμογή του Συστήματος Διαχείρισης Ασφάλειας του ΟΣΕ εντοπίστηκαν αργότερα, κατά τη φάση της εποπτείας και κοινοποιήθηκαν στον ΟΣΕ για διορθωτικά μέτρα, χωρίς να οδηγήσουν σε κάποια αισθητή αλλαγή.

Σχετικά ζητήματα εντοπίστηκαν και από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων, είτε κατά την πιστοποίηση ασφαλείας των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων είτε κατά τον έλεγχο των δραστηριοτήτων της Εθνικής Αρχής Ασφάλειας. Η απαραίτητη βελτίωση δεν πραγματοποιήθηκε αρκετά γρήγορα, γεγονός το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της ασφάλειας των σιδηροδρόμων μακροπρόθεσμα.

Συστάσεις ασφαλείας :

Κατά τη διάρκεια της διερεύνησης, εκδόθηκε από τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ μια επείγουσα σύσταση ασφάλειας, με σκοπό να αντιμετωπιστεί ο συνδυασμένος κίνδυνος μηνυμάτων που σχετίζονται με την ασφάλεια τα οποία στερούνται δομής και μεθοδολογίας, καθώς και η χρήση ενός ανοιχτού συστήματος επικοινωνίας όπου οι επικοινωνίες που σχετίζονται με την ασφάλεια δεν μπορούν να έχουν προτεραιότητα έναντι όλων των άλλων επικοινωνιών.

Επιπλέον, ως αποτέλεσμα της διερεύνησης του ατυχήματος των Τεμπών ο EOΔAΣAAM εκδίδει 17 συστάσεις ασφαλείας.

Πολλές από αυτές τις συστάσεις υπερβαίνουν τις αρμοδιότητες και τις εξουσίες των μεμονωμένων οργανισμών και επομένως δεν μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς την υποστήριξη της ελληνικής κυβέρνησης. Ως εκ τούτου, συνιστάται στο Υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών να συνεχίσει και να βελτιώσει την εφαρμογή του υφιστάμενου Σχεδίου Δράσης. Έτσι θα δημιουργηθεί ένα πλαίσιο στο οποίο οι διάφοροι αρμόδιοι σιδηροδρομικοί φορείς θα έχουν στη διάθεσή τους τα ανθρώπινα, οικονομικά και οργανωτικά μέσα για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις για την ανάπτυξη και τη διατήρηση ενός βιώσιμου και ασφαλούς σιδηροδρομικού συστήματος.

Ο ΟΣΕ πρέπει να κατανοήσει καλύτερα τους κινδύνους που σχετίζονται με την πραγματικότητα της λειτουργίας του τρέχοντος σιδηροδρομικού συστήματος στην Ελλάδα και να βελτιώσει τον τρόπο με τον οποίο ελέγχει αυτούς τους κινδύνους. Επιπλέον, ο ΟΣΕ πρέπει να βελτιστοποιήσει την απόδοση και την αξιοπιστία των στοιχείων της υποδομής και να διαχειρίζεται τους κινδύνους ασφάλειας που συνδέονται με αυτά, καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους.

Ο ΟΣΕ πρέπει να αξιολογεί τακτικά την ικανότητα του προσωπικού που εκτελεί καθήκοντα που σχετίζονται με την ασφάλεια και να εξασφαλίζει την διατήρησή τους. Αυτό περιλαμβάνει το σύνολο των ικανοτήτων που σχετίζονται με μη-τεχνικές δεξιότητες αλλά και σχετικά με τη σωματική και ψυχολογική ικανότητα, όχι μόνο κατά την πρόσληψη νέου προσωπικού αλλά και κατά τη διάρκεια ολόκληρης της σταδιοδρομίας του.

Ο ΟΣΕ θα πρέπει να αναπτύξει ένα σύστημα παρακολούθησης της απόδοσης, ώστε να αντιλαμβάνεται τυχόν επιδείνωση της εκτέλεσης εργασιών που σχετίζονται με την ασφάλεια από τους Σταθμάρχες ή άλλο προσωπικό που εκτελεί καθήκοντα κρίσιμα για την ασφάλεια. Επιπλέον, πρέπει να δημιουργηθεί η δυνατότητα του ΟΣΕ να εξάγει διδάγματα από περιστατικά και ατυχήματα. Αυτό θα οδηγήσει στην εφαρμογή μέτρων διαρθρωτικής βελτίωσης που μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον που θα υποστηρίζει το έργο του επιχειρησιακού προσωπικού. Τέλος, ο ΟΣΕ θα πρέπει να μεγιστοποιήσει τη διαθεσιμότητα καταγεγραμμένων δεδομένων που θα μπορούν να βοηθήσουν στην ανάλυση ατυχημάτων και συμβάντων και θα πρέπει να εξετάσει τη δυνατότητα χρήσης αυτών των τεχνολογιών για τη συνεχή παρακολούθηση των επιδόσεων ασφαλείας, σε ένα πλαίσιο χωρίς κατηγορίες ενοχής.

Στην Hellenic Train συνιστάται να ενισχύσει το σύστημα διαχείρισης των ικανοτήτων της, προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι μηχανοδηγοί (και το λοιπό προσωπικό, όποτε χρειάζεται) που εκτελούν εργασίες που σχετίζονται με την ασφάλεια είναι ανάλογα προετοιμασμένοι, ότι η ικανότητά τους αξιολογείται και διατηρείται τακτικά και ότι τα καθήκοντα εκτελούνται αναλόγως.

Επιπλέον, θα πρέπει να αναπτυχθεί ένα σύστημα παρακολούθησης της απόδοσης των μηχανοδηγών, ώστε να δημιουργηθεί η ικανότητα βάσει της οποίας γίνεται αντιληπτή οποιαδήποτε επιδείνωση στην εκτέλεση των εργασιών που σχετίζονται με την ασφάλεια.

Η Εθνική Αρχή Ασφάλειας (ΡΑΣ) θα πρέπει να αναπτύξει ένα σύστημα αναφοράς περιστατικών για να ενισχυθεί η δυνατότητα του ελληνικού σιδηροδρομικού τομέα να διδαχθεί από ανεπιθύμητα συμβάντα Αυτό το σύστημα πρέπει να παρέχει την απαραίτητη δομή και ταξινόμηση για την υποχρεωτική αναφορά περιστατικών που σχετίζονται με την ασφάλεια από τον διαχειριστή υποδομής και όλες τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που λειτουργούν στο ελληνικό δίκτυο. Τουλάχιστον εξίσου σημαντική και ακόμη πιο επείγουσα είναι η ανάγκη της ΡΑΣ να ενισχύσει την ικανότητά της για εποπτεία με στόχο τη δημιουργία άποψης για το επίπεδο επιδόσεων ασφάλειας του ελληνικού σιδηροδρομικού συστήματος.

Στον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους Σιδηροδρόμους συνιστάται να λάβει μέτρα για την ταχύτερη εφαρμογή των σχεδίων δράσης, αφενός για τα Ενιαία Πιστοποιητικά Ασφαλείας και, αφετέρου, για τις εντοπισμένες ελλείψεις που εμποδίζουν την Εθνική Αρχής Ασφάλειας να παρακολουθήσει αποτελεσματικά τα Συστήματα Διαχείρισης Ασφάλειας των σιδηροδρομικών εταιρειών. Σε σχέση με αυτό, συνιστάται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εφαρμόσει ένα πλαίσιο που θα επιβάλλει στα κράτη μέλη να ικανοποιούν επαρκώς και έγκαιρα τις απαιτήσεις της ΕΕ σχετικά με τη χάραξη πολιτικής ασφάλειας, τη λειτουργία των Εθνικών Αρχών Ασφάλειας και των Εθνικών Οργανισμών Διερεύνησης και το σύστημα εθνικών κανόνων.

Επιπλέον, θα πρέπει να δημιουργηθεί εικόνα για την καταλληλότητα της εφαρμογής των κανόνων επιχειρησιακής ασφάλειας που καθορίζονται από την ΕΕ στο εθνικό πλαίσιο των κρατών μελών, σε όλα τα επίπεδα. Τέλος, συνιστάται στο ελληνικό Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας να αναπτύξει, σε συνεργασία με τις διάφορες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης (Πυροσβεστική, Ιατρική και Ψυχοκοινωνική Υποστήριξη, Αστυνομία, Πολιτική Προστασία) και βάσει διεθνώς αναγνωρισμένων ορθών πρακτικών, λεπτομερείς οδηγίες για ένα Σχέδιο Αντιμετώπισης Έκτακτης Ανάγκης και Διαχείρισης Κρίσεων που θα επιτρέψει ταχεία, συντονισμένη βοήθεια κατά τη διάρκεια μιας έκτακτης ανάγκης.

Το σχέδιο αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει σαφείς οδηγίες για το συντονισμό καταστάσεων έκτακτης ανάγκης σε επιχειρησιακό και στρατηγικό επίπεδο διαχείρισης, για τον καθορισμό των περιμέτρων, για την επαρκή χαρτογράφηση του τόπου του ατυχήματος και για την πρόληψη και τη μείωση των κινδύνων της Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Άμπου Ντάμπι – Στόχος η επαναβεβαίωση των εξαιρετικών οικονομικών, πολιτικών και αμυντικών σχέσεων με τα ΗΑΕ

Η τέταρτη επίσκεψη του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δηλωτική της αμοιβαίας βούλησης για εμβάθυνση των διμερών στρατηγικών σχέσεων, αλλά και η σημερινή του συνάντηση στο Άμπου Ντάμπι με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχαγιάν, συμβολίζει, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, την επαναβεβαίωση της ισχυρής εταιρικής σχέσης Ελλάδας-Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, η οποία θεμελιώθηκε το 2020 και η οποία ήδη αποδίδει επενδυτικούς και οικονομικούς καρπούς. 

Μάλιστα, τα ίδια πρόσωπα παρατηρούν ότι πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στα ΗΑΕ σε μια συγκυρία ευρύτερων γεωπολιτικών ανακατατάξεων με στόχο να επιβεβαιώσει τις εξαιρετικές οικονομικές, πολιτικές και αμυντικές σχέσεις, αλλά και τη διμερή συνεργασία με γνώμονα την εμπέδωση κλίματος σταθερότητας και ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή. Υπενθυμίζεται ότι τα ΗΑΕ είναι χώρα με σημαντικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή και στις σημερινές επαφές του πρωθυπουργού εκεί αναμένεται να τεθούν επί τάπητος περιφερειακά ζητήματα με έμφαση στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει τη γέφυρα της Μέσης Ανατολής με την Ευρώπη και μέσω του εγχειρήματος του Οικονομικού Διαδρόμου IMEEC. Κυβερνητικές πηγές επιμένουν ότι η έως τώρα επιτυχία της οικονομικής συνεργασίας είναι ενδεικτική για τις προοπτικές περαιτέρω εμβάθυνσης των διαρκώς ενισχυόμενων οικονομικών σχέσεων.

Συγκεκριμένα τονίζεται ότι η διμερής επενδυτική πρωτοβουλία, που είχε υπογραφεί το 2022 ανάμεσα στο Εμιρατινό επενδυτικό ταμείο ΑDQ, την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων, ύψους 4 δισ., για την διευκόλυνση επενδύσεων στην ελληνική οικονομία σε τομείς, όπως οι υποδομές, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η υγεία, τα φάρμακα και τα τρόφιμα έχει υπερκαλυφθεί. Την ίδια ώρα, συνεχίζεται η θεσμική συνεργασία ανάμεσα στο κρατικό επενδυτικό ταμείο Mubadala και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων.

Επίσης, σημαντική άνοδος καταγράφεται στις επενδύσεις τη φιλοξενία, τα ακίνητα, τα διατροφικά προϊόντα και την τεχνολογία. Στόχος της Αθήνας όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές είναι ακόμη περισσότερες εμβληματικές επενδύσεις από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ιδιαίτερα στους τομείς της ενέργειας και της συνδεσιμότητας, της ψηφιακής τεχνολογίας και των data centers, των αγροδιατροφικών προϊόντων.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πλατύ: Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 50 ετών η αγαπητή σε όλους μας Δέσποινα Κεκίδου

Με θλίψη και οδύνη οι κάτοικοι του Πλατέος αποχαιρετούν σήμερα την συντοπίτισσά μας Δέσποινα Ε. Κεκίδου που σε ηλικία 50 ετών νωρίς και αυτή ξεκίνησε την ουρανοδρομία της για την Αγκαλιά του Υψίστου.

Η Δέσποινα υπήρξε μια καλόκαρδη, πρόσχαρη και εργατική κοπέλα με εξαίρετο χαρακτήρα και πάντα με το χαμόγελο στα χείλη.

Η εξόδιος ακολουθία για την αγαπητή μας Δέσποινα θα ψαλεί στον Ιερό Ναό Γεννήσεως της Θεοτόκου Πλατέος  σήμερα Πέμπτη 27 Φεβρουαρίου 2025 και ώρα 15:30 μ.μ. Η σωρός της εκλιπούσης θα βρίσκεται στον Ναό στις 15:00 μ.μ.

Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένειά της.

Π.Κ

Υγεία: Ανωμαλίες στους πνεύμονες παρατηρήθηκαν σε παιδιά και έφηβους με long Covid

Ανωμαλίες στους πνεύμονες παιδιών και εφήβων που νοσούν από μακροχρόνια Covid εντοπίστηκαν με τη χρήση ενός προηγμένου τύπου μαγνητικής τομογραφίας. Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Radiology της Ακτινολογικής Εταιρείας της Βόρειας Αμερικής.

Τα παιδιά και οι έφηβοι συνήθως εμφανίζουν ηπιότερη μορφή της μακροχρόνιας Covid, μιας κατάστασης που διαγιγνώσκεται όταν τα συμπτώματα της Covid-19 επιμένουν για περισσότερες από δώδεκα εβδομάδες μετά την αρχική μόλυνση. Ωστόσο, συμπτώματα, όπως η χρόνια κόπωση, οι πονοκέφαλοι και η δυσκολία συγκέντρωσης μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τις δραστηριότητες και την καθημερινότητα των παιδιών.

Οι νεαροί ασθενείς με υποψία long Covid συνήθως αξιολογούνται με δοκιμασίες πνευμονικής λειτουργίας, υπέρηχο καρδιάς και ανασκόπηση του ιατρικού ιστορικού, ωστόσο συχνά οι δοκιμασίες αυτές δείχνουν φυσιολογική πνευμονική και καρδιακή λειτουργία ακόμα και σε συμπτωματικούς ασθενείς.

Στη συγκεκριμένη μελέτη οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια προηγμένη τεχνολογία μαγνητικής τομογραφίας (PREFUL MRI), που μπορεί να αναλύσει την κίνηση του αέρα μέσα και έξω από τους πνεύμονες και τη ροή του αίματος μέσω των πνευμόνων. Αυτή η μαγνητική τομογραφία δεν απαιτεί τη χρήση ακτινοβολίας ή ενδοφλέβιας σκιαγραφικής ουσίας και μπορεί να γίνει ενώ ο ασθενής αναπνέει ελεύθερα, οπότε είναι κατάλληλη για παιδιά.

Figure5
Φωτογραφιών που δείχνουν μειωμένη κίνηση αέρα και μειωμένη αιμάτωση σε 17χρονο ασθενή με μακροχρόνια Covid (PCC) και την κατάσταση των πνευμόνων υγιούς ασθενή. CREDIT: Radiological Society of North America (RSNA)

Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 54 ασθενείς ηλικίας 11-17 ετών. Οι μισοί είχαν διαγνωστεί με μακροχρόνια Covid και οι άλλοι μισοί ήταν υγιείς. Όλοι οι ασθενείς με μακροχρόνια Covid εκτός από έναν ανέφεραν σύμπτωμα κόπωσης.

Όπως διαπιστώθηκε, τα παιδιά και οι έφηβοι με long Covid είχαν σημαντικά μειωμένη ροή αίματος στους πνεύμονες, σε σύγκριση με τους υγιείς συμμετέχοντες. Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων κόπωσης συσχετίστηκε με αυτές τις αλλαγές στη ροή του αίματος. Μια υποομάδα ασθενών με καρδιοπνευμονικά συμπτώματα, όπως δύσπνοια, παρουσίασε μείωση της κίνησης και της εμβέλειας του αέρα στους πνεύμονες.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η συνεχής παρακολούθηση των ανωμαλιών των πνευμόνων σε παιδιά με long Covid σε διάφορα στάδια της πάθησης θα μπορούσε να βοηθήσει τις στρατηγικές παρακολούθησης και τις θεραπευτικές παρεμβάσεις.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το 2024 το θερμότερο έτος των τελευταίων 30 ετών στην Ελλάδα – Τo 77% των ημερών του έτους κατέγραψε θετικές αποκλίσεις

Το πιο θερμό έτος των τελευταίων 30 ετών ήταν το 2024 για την Ελλάδα, καταρρίπτοντας το αντίστοιχο ρεκόρ που είχε καταγραφεί το 2023 για τη χώρα μας, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η επιστημονική ομάδα του climatebook.gr για την κλιματική αποτίμηση του 2024. 

Ειδικότερα το 2024 ήταν το πιο θερμό έτος στη χώρα μας από το 1991 με μέση ετήσια τιμή της θερμοκρασίας στους 16°C, ενώ η μέση μέγιστη θερμοκρασία στην Ελλάδα ήταν σε όλες τις περιοχές υψηλότερη από τη μέση τιμή της κλιματικής περιόδου 1991-2020.

Όπως σημειώθηκε κατά την παρουσίαση, τo 77% των ημερών του έτους κατέγραψε θετικές αποκλίσεις, καθιστώντας το αποτύπωμα της κλιματικής αλλαγής ορατό όλες τις εποχές του χρόνου.

Ο διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, δρ Κωνσταντίνος Λαγουβάρδος, χαρακτήρισε την συμπεριφορά του καιρού για  το 2024 «ακραία», καθώς -όπως είπε- οι αποκλίσεις θερμοκρασίας για όλη την Ελλάδα είναι στο +1,8 από τον μέσον όρο της κλιματικής περιόδου 1991-2020 και τόνισε ότι «σχεδόν όλοι οι μήνες του χρόνου έχουν θερμοκρασίες πάνω από τις κανονικές τιμές».

Παράλληλα το 2024 ήταν το θερμότερο έτος παγκοσμίως, με τη μέση θερμοκρασία να ξεπερνάει κατά +1,6 βαθμούς τη μέση τιμή της προβιομηχανικής περιόδου (1850-1900). Πολύ σημαντική, όπως υπογραμμίστηκε, ήταν και η αύξηση των επιπέδων του διοξειδίου του άνθρακα στον πλανήτη, με τη μέση τιμή το 2024 να φθάνει τα 422.1 ppm, 2.9 ppm περισσότερα από την μέση τιμή του 2023.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στους θερινούς μήνες του 2024 καθώς, όπως επισημάνθηκε, 85 από τις 92 ημέρες του καλοκαιριού του 2024 κατέγραψαν θερμοκρασίες με πολύ μεγάλες θετικές αποκλίσεις. Συγκεκριμένα ο Ιούνιος του 2024 ήταν ο θερμότερος των τελευταίων δεκαετιών με παρατεταμένες περιόδους υψηλών θερμοκρασιών που διήρκεσαν αρκετές ημέρες.

Αξιοσημείωτη, σύμφωνα με τα στοιχεία της επιστημονικής ομάδας, ήταν η έντονη θερμική καταπόνηση που παρουσιάστηκε σε πολλές πόλεις της χώρας. Μεταξύ των τριών μεγαλύτερων πόλεων (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα) η Αθήνα παρουσίασε τις δυσμενέστερες συνθήκες, όπως τονίζει η ομάδα του climatebook.gr.

«Το μεγάλο πρόβλημα των πόλεων είναι ότι παραμένουν ζεστές και το βράδυ. Παραμένουν όλο το 24ωρο σε πάρα πολύ υψηλά επίπεδα και σε δείκτες θερμοκρασίας και σε δείκτες δυσφορίας», σημείωσε ο κ. Λαγουβάρδος. Όπως είπε επρόκειτο για μία ακραία συμπεριφορά του καιρού ειδικά στις μεγάλες πόλεις προκαλώντας συνεχές θερμικό στρες στους κατοίκους των μεγάλων πόλεων, καθώς η θερμοκρασία παρέμενε πάνω από τους 29 βαθμούς για πολλά συνεχόμενα 24ωρα μέσα στον καύσωνα. «Επομένως δεν υπήρχε χρόνος ώστε ο ανθρώπινος οργανισμός να αισθανθεί μία ανακούφιση», τόνισε ο κ. Λαγουβάρδος, ενώ υπογράμμισε ότι ο Ιούνιος είχε «εξαιρετικά ακραία συμπεριφορά».

Από την πλευρά του το μέλος της επιστημονικής ομάδας του climatebook.gr, δρ Σταύρος Ντάφης επισήμανε ότι σε μεγάλες πόλεις της χώρας, πάνω από το 70% των ημερών του Ιουνίου παρουσίασαν ισχυρή ή και ακόμα μεγαλύτερη θερμική καταπόνηση με βάση το δείκτη UTCI.

Στην Αθήνα το 66,7% των ημερών κατατάσσονται σε πολύ ισχυρή θερμική καταπόνηση, ενώ υπολογίστηκε και μία ημέρα ακραίας θερμικής καταπόνησης.

Για τη χώρα μας ο Μάιος και ο Νοέμβριος 2024 ήταν δύο ελαφρώς ψυχροί μήνες, ενώ ο Φεβρουάριος και ο Ιούνιος 2024 ήταν δύο πολύ θερμοί μήνες όσον αφορά τις αποκλίσεις από τις κανονικές τιμές.

 «Η Βορειοδυτική Ελλάδα θερμαίνεται γρηγορότερα»

Σύμφωνα με τα στοιχεία της επιστημονικής ομάδας οι μεγαλύτερες θετικές αποκλίσεις (+2.1 -2.3 βαθμοί Κελσίου) σημειώθηκαν σε περιοχές της Δυτικής και Βόρειας Ελλάδας και οι χαμηλότερες θετικές αποκλίσεις στην Κρήτη.

Όπως επισήμανε ο κ. Λαγουβάρδος ο ρυθμός που θερμαίνεται η βορειοδυτική Ελλάδα είναι διπλάσιος σε σχέση με την Κρήτη και τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου, γεγονός που -όπως σημείωσε- είναι πολύ ανησυχητικό για τις επιπτώσεις στη γεωργία, στον τουρισμό, στα οικοσυστήματα στις δασικές πυρκαγιές.

«Μας απασχολεί να ξέρουμε που παρουσιάζεται η μεγαλύτερη αύξηση της θερμοκρασίας ώστε να μπορέσουμε να πάρουμε μέτρα μετριασμού της κλιματικής αλλαγής. Πρέπει να γνωρίζουμε που εντοπίζεται το πρόβλημα. Υπάρχουν περιοχές της χώρας μας που ζεσταίνονται γρηγορότερα, οι περιοχές μακριά από τη θάλασσα. Για παράδειγμα η Καστοριά συγκεκριμένα βρέθηκε με + 2,2 βαθμούς αύξηση», τόνισε και προσέθεσε ότι η αύξηση της θερμοκρασίας στις νοτιότερες περιοχές όπως η Κρήτη είναι περίπου στον έναν βαθμό.

«Οι περιοχές που ζεσταίνονται γρηγορότερα στη χώρα μας είναι περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, όπου βρίσκονται μακριά από τη θάλασσα κι αυτό το βλέπουμε κι εκτός συνόρων στις βαλκανικές χώρες, Βουλγαρία, Pουμανία», ανέφερε.

 Το 2024 το 9ο ξηρότερο έτος

Αναφορικά με τις βροχοπτώσεις το 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία του climatebook, ήταν από τα πολύ ξηρά έτη των τελευταίων 30 ετών, αλλά όχι το ξηρότερο (το 9ο στην κατάταξη) ενώ το ύψος βροχής στην Ελλάδα το 2024 ήταν σε αρκετές περιοχές χαμηλότερο από εκείνο που είχε καταγραφεί ως μέση τιμή κατά την κλιματική περίοδο 1991-2020.

Οι περιοχές όπου σημειώθηκαν λιγότερες βροχές σχετικά με την κλιματική τιμή ήταν η Ανατολική Μακεδονία και η Θράκη, πολλά τμήματα της ανατολικής χώρας (συμπεριλαμβανομένης και της Αττικής), τα νησιά και η Κρήτη, ενώ αυτές με τις περισσότερες βροχές σχετικά με την κλιματική τιμή ήταν κυρίως στη Θεσσαλία και στην Κεντρική Μακεδονία.

Σχετικά με τις ξηρές μέρες, σύμφωνα με τα στοιχεία της επιστημονικής ομάδας του climatebook.gr παρατηρήθηκε αύξηση του αριθμού τους, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να εντοπίζονται στην Ήπειρο, τη Δυτική Θεσσαλία και τη Δυτική Στερεά Ελλάδα.

 Το θερμότερο έτος για τις θάλασσες

Αναφορικά με τη θερμοκρασία των θαλασσών το 2024 ήταν το πιο θερμό έτος από το 1991 και για τις θάλασσες, ξεπερνώντας το δεύτερο θερμότερο, αυτό του 2023. Όπως καταδεικνύει η επιστημονική ομάδα η θερμοκρασία της θάλασσας ήταν σε όλα τα πελάγη υψηλότερη από την κλιματική τιμή της περιόδου 1991-2020. Ειδικά σε περιοχές του Βόρειου Αιγαίου και της Ρόδου, η θετική απόκλιση έφτασε τους +2.4 βαθμούς Κελσίου.

«Η θέρμανση του επιφανειακού στρώματος (0-200 μ) έφτασε ως τους +2 °C, και του ενδιάμεσου στρώματος (200-800 μ)τους +0.5-+1 °C έναντι της κλιματικής τιμής. Οι περιοχές όπου η θερμοκρασία εμφανίζεται ελάχιστα χαμηλότερη της κλιματικής τιμής εντοπίζονται σε μεμονωμένες περιοχές νότια και περιμετρικά της Κρήτης στα βαθύτερα στρώματα (800-4.000 μ), τα οποία ωστόσο, χαρακτηρίζονται στο σύνολό τους από θετικές αποκλίσεις ~+0.2 °C», σημείωσε η φυσικός- ωκεανογράφος στο Εργαστήριο Παράκτιας και Θαλάσσιας Έρευνας στο ΙΤΕ, δρ Σοφία Δαρμαράκη.

Η θερμοκρασία της θάλασσας ξεπέρασε ακόμη και τους 30°C τον Ιούλιο και Αύγουστο του 2024 στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου, καθώς και σε περιοχές του Ιονίου, ενώ η χαμηλότερη θερμοκρασία, 12°C, σημειώθηκε στο Θρακικό Πέλαγος και στο Βόρειο Αιγαίο τον Μάρτιο του 2024.

 Χιονοπτώσεις και δασικές πυρκαγιές

Σχετικά με τις ημέρες χιονοκάλυψης, σύμφωνα με τα στοιχεία της ομάδας στη Βόρεια Ελλάδα και στην Πίνδο, κυμάνθηκαν κατά 30-35% κάτω από τη μέση τιμή της περιόδου 2005-2023.

Πάνω από την μέση τιμή οι συνολικές ημέρες χιονοκάλυψης για το 2024 ήταν μόνο σε μεγάλα υψόμετρα στα Λευκά Όρη της Κρήτης.

«Το 2024 ο αριθμός των ημερών χιονοκάλυψης περιορίζεται στις πιο πολλές περιοχές. Τη δεκαετία 2011-2020 τα χιόνια περιορίζονται πολύ», τόνισε ο κ. Λαγουβάρδος, ενώ σημείωσε ότι η έρπουσα φωτιά που εκδηλώθηκε τέλος Μαρτίου του 2024 καταδεικνύει την έλλειψη χιονοπτώσεων. «Κανονικά θα έπρεπε να ήταν χιονισμένα εκείνη τη περίοδο. Κι όμως είχαμε πυρκαγιά στο τέλος του χειμώνα», επισήμανε.

Σχετικά με τις δασικές πυρκαγιές, σύμφωνα με τα στοιχεία της ομάδας ο συνολικός αριθμός καμένων στρεμμάτων περιορίστηκε στα 420.000 στρέμματα, χαμηλότερα από τον μέσο όρο της περιόδου 2006-2024 (503.000 στρέμματα), παρόλο που -όπως τονίστηκε στην παρουσίαση- ήταν μία «κακή μετεωρολογική χρονιά».

Η μεγαλύτερη σε έκταση ήταν η πυρκαγιά στην Πεντέλη τον Αύγουστο, η οποία εκτιμάται ότι έκαψε περίπου 104.000 στρέμματα.

Παρ’ όλα αυτά, ο κ. Λαγουβάρδος υπογράμμισε δύο ποιοτικά χαρακτηριστικά που εντόπισαν. Το πρώτο, όπως είπε, είναι ότι οι πυρκαγιές ξεκίνησαν νωρίς, όπως η φωτιά στα Πιέρια όρη και το δεύτερο ότι πυρκαγιές εκδηλώθηκαν και αρκετά αργά μέσα στην αντιπυρική περίοδο, όπως αυτή στην Κορινθία στο τέλος Σεπτεμβρίου.

Συνολικά, 31 καιρικά επεισόδια με έντονες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις καταγράφηκαν στην Ελλάδα το 2024. Ο αριθμός αυτός, όπως επισήμανε η επιστημονική ομάδα, είναι υψηλότερος από τον ετήσιο μέσο όρο της περιόδου 2000-2024 (24 επεισόδια).  Τα 24 επεισόδια ήταν άμεσα σχετιζόμενα με πλημμύρες, 10 με ισχυρούς ανέμους και 6 με σίφωνες ξηράς. Τα επεισόδια αυτά προκάλεσαν συνολικά 9 ανθρώπινες απώλειες.

Όπως σημείωσε η διευθύντρια Ερευνών του ΙΕΠΒΑ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, δρ Βασιλική Κοτρώνη η πρόκληση είναι «πώς να βρεθεί αυτός ο δίαυλος επικοινωνίας, ώστε αυτά τα κλιματικά δεδομένα να αποτελέσουν κομμάτι της πολιτικής».

«Αυτός ο δίαυλος επικοινωνίας πρέπει να καθοριστεί και να είναι συνεχής, γιατί αν αυτά τα κλιματικά δεδομένα δεν αποτελέσουν την πηγή της λήψης αποφάσεων για την προσαρμογή και την αποφυγή, τότε νομίζω ότι θα έχει χαθεί όλο το παιχνίδι. Δεν λέω ότι δεν γίνονται πράγματα, αλλά δεν γίνονται όσο πρέπει να γίνονται», επισήμανε.

Από την πλευρά της η διευθύντρια Περιβαλλοντικής Πολιτικής WWF Θεοδότα Νάντσου τόνισε ότι τον πήχη για τα θέματα της κλιματικής αλλαγής που βλέπουμε να συμβαίνει τα τελευταία χρόνια, τον βάζει η επιστήμη. «Οι δημοκρατικές κοινωνίες βρίσκουν τις καλύτερες λύσεις. Τα δεδομένα όμως μπαίνουν από τους επιστήμονες και είναι πάρα πολύ σημαντικό να παρουσιάζονται με τέτοιο τρόπο, όπως από την ομάδα του Climatebook, ώστε πραγματικά να μπορούμε να καταλάβουμε για τι πράγμα μιλάμε, τι είναι αυτές οι μεταβολές και προφανώς που οφείλονται».

«Ως δημοκρατικές κοινωνίες τώρα εμείς οφείλουμε από κάθε μετερίζι, να δούμε πώς συντεταγμένα και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο θα βρούμε εκείνες τις λύσεις και θα προετοιμαστούμε κατάλληλα, ώστε και να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή, αυτό είναι το κομμάτι της προσαρμογής σε ένα κακό που έχει ήδη συντελεστεί μέχρι τώρα, αλλά ιδίως πώς θα αναχαιτίσουμε το ακόμα χειρότερο που δυστυχώς βλέπουμε να έρχεται πολύ πιο γρήγορα και πιο άγρια από όσο είχε αρχικά προβλεφθεί. Αυτά που ξέραμε ήταν ότι οι καταστροφές θα αρχίζουν να σκάνε στον πολιτισμό μας, γύρω στο 2040, και ότι μέχρι τότε θα αρχίσουμε να βλέπουμε κλιμακούμενες επιπτώσεις, οι οποίες όμως δεν θα είναι κάτι φοβερά δραματικό. Αυτά έχουν έρθει πολύ πιο μπροστά όλα χρονικά. Είναι λοιπόν εξαιρετικά σημαντικό να έχουμε τέτοια εργαλεία και τα δεδομένα αυτά να μεταφράζονται με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούμε πραγματικά να καταλάβουμε τι συμβαίνει», σημείωσε και ανέφερε «ότι αυτοί οι γρήγοροι για τα δεδομένα της φύσης, ρυθμοί κλιματικής μεταβολής οφείλονται στις ανθρωπογενείς εκπομπές αέριων του θερμοκηπίου». «Αυτές είναι που πρέπει να αντιμετωπιστούν, να μειωθούν, να μηδενιστούν και από αυτό το μηδέν προκύπτει και η ανάγκη όλα τα κράτη, άσχετα από το μέγεθος της συμβολής τους, να μηδενίσουν. Όσο πιο νωρίς πάρουμε ως κοινωνίες αυτό το μήνυμα, τόσο περισσότερο χρόνο έχουμε ώστε αυτή τη μετάβαση προς το μηδέν να την κάνουμε σωστά και να την κάνουμε με τρόπο δίκαιο, κοινωνικά δίκαιο και σίγουρα οικονομικά πιο επωφελή και περιβαλλοντικά ασφαλή γιατί χρειάζεται η μετάβαση αυτή να γίνει και με τρόπο που σέβεται τα οικοσυστήματα. Η φύση είναι η καλύτερη θωράκισή μας απέναντι στις κλιματικές καταστροφές».

Ακόμη στάθηκε στον ρυθμό αύξησης της θερμοκρασίας στη Βόρεια Ελλάδα τονίζοντας ότι η Καστοριά, εμφανίζει την μεγαλύτερη μέση αύξηση από το 1990.

«Αυτό σημαίνει φοβερό στρες για τα οικοσυστήματα που τόσο λατρεύουμε και που είναι παγκόσμια αναγνωρισμένης αξίας, όπως η Πρέσπα. Η Πρέσπα έχει χάσει τα χιόνια», σημείωσε.

Εκ μέρους της Greenpeace η κ. Έλενα Δανάλη έδωσε έμφαση στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στη γεωργία και τη γεωργική παραγωγή και στην παραγωγή της τροφής μας, τονίζοντας ότι η αξιοποίηση αυτών των δεδομένων που προέρχονται από την επιστημονική γνώση θα συμβάλει ώστε «εμείς οι πολίτες στηριζόμενοι στα κλιματικά δεδομένα και στους κλιματικούς επιστήμονες να καταφέρουμε να σταματήσουμε την κλιματική αλλαγή και να διαμορφώσουμε ριζικά το αγροτικό μοντέλο».

Την παρούσα ετήσια έκθεση του Climatebook επιμελήθηκαν οι δρ. Κώστας Λαγουβάρδος, Γιώργος Κύρος, δρ. Σταύρος Ντάφης, δρ. Κατερίνα Παπαγιαννάκη, δρ. Βασιλική Κοτρώνη και δρ. Φραγκουλίδης Γεώργιος.

Ακόμη συνεισέφεραν:

    • για τη δασική πυρκαγιά στη Βορειοανατολική Αττική ο κύριο ερευνητής Δρ Θοδωρής Γιάνναρος (Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών),

    • για τις θερμοκρασίες θάλασσας η δρ Σοφία Δαρμαράκη, φυσικός- ωκεανογράφος στο Εργαστήριο Παράκτιας και Θαλάσσιας Έρευνας στο ΙΤΕ,

    • για τη θερμική επιβάρυνση τον Ιούνιο του 2024, η δρ. Κατερίνα Πανταβού, επιστημονική συνεργάτης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επιστήμη – Τεχνολογία: Ρομπότ μαθαίνουν πώς να κινούνται παρακολουθώντας τον εαυτό τους

Παρατηρώντας τις κινήσεις τους με τη βοήθεια μίας κάμερας, ρομπότ μπορούν να μάθουν τη δομή του σώματός τους και τον τρόπο με τον οποίο κινούνται και να ξεπεράσουν προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Αυτό αποκαλύπτει έρευνα του Πανεπιστημίου Κολούμπια, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Machine Intelligence».

Στη μελέτη, οι ερευνητές ανέπτυξαν έναν τρόπο με τον οποίο τα ρομπότ μπορούν να μοντελοποιούν αυτόνομα τα δικά τους τρισδιάστατα σχήματα χρησιμοποιώντας μία απλή κανονική κάμερα 2D. Αυτό το επίτευγμα οφείλεται σε τρία βαθιά νευρωνικά δίκτυα, συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που μιμούνται τον εγκέφαλο. Αυτά συμπέραναν την τρισδιάστατη κίνηση από το βίντεο επιτρέποντας στα ρομπότ να κατανοούν και να προσαρμόζονται στις δικές τους κινήσεις, να εντοπίζουν αλλοιώσεις στο σώμα τους και να προσαρμόζουν τις κινήσεις τους ώστε να ανακάμψουν από βλάβες. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, καθώς παραδίδουμε όλο και περισσότερες κρίσιμες λειτουργίες σε ρομπότ, από τη μεταποίηση έως την ιατρική περίθαλψη, χρειαζόμαστε αυτά τα ρομπότ να είναι πιο ανθεκτικά.

«Όπως οι άνθρωποι μαθαίνουν να χορεύουν παρακολουθώντας την αντανάκλασή τους στον καθρέφτη, έτσι και τα ρομπότ χρησιμοποιούν ακατέργαστο βίντεο για να αποκτήσουν αυτογνωσία των κινήσεών τους. Στόχος μας είναι ένα ρομπότ που θα κατανοεί το σώμα του, θα προσαρμόζεται στις βλάβες και θα μαθαίνει νέες δεξιότητες χωρίς συνεχή προγραμματισμό από τον άνθρωπο», υπογραμμίζει ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Γιουχάνγκ Χου, διδακτορικός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

https://www.nature.com/articles/s42256-025-01006-w

Φωτογραφία: Jane Nisselson/Columbia Engineering

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το τέλος του Παναραβισμού και του αραβικού σοσιαλισμού – Γράφει ο Νάσος Πετράκης

Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Συρία, έθεσαν τέλος σε άλλο ένα κοσμικό κράτος στη Μέση Ανατολή και τελείωσαν τυπικά ‒γιατί ουσιαστικά είχε τελειώσει προ πολλού‒ το τελευταίο προπύργιο του παναραβισμού και του αραβικού σοσιαλισμού.

Το Κόμμα Μπάαθ, γεννημένο από τις στάχτες της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας, είχε υποστηρίξει τον παναραβισμό από τη δημιουργία του το 1947 και είχε καθιερωθεί με ποικίλους βαθμούς επιρροής, σε διάφορες χώρες της Βόρειας Αφρικής (Αίγυπτος, Αλγερία, Σουδάν, Μαυριτανία, Τυνησία και Λιβύη) και της Μέσης Ανατολής (Ιορδανία, Υεμένη, Παλαιστίνη, Λίβανος, Ιράκ και Συρία).

Στη χώρα των Αράβων, ο σοσιαλισμός άρχισε να αναπτύσσεται μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ξεκίνησε ως διαμαρτυρία ενάντια στην κατεστημένη βασιλεία μιας αραβικής άρχουσας οικογένειας, στην οποία κανένας πολίτης δεν είχε φωνή. Πολλοί Άραβες αγωνίστηκαν ενάντια σε αυτές τις οικογένειες και ήθελαν ένα πιο φιλελεύθερο πολίτευμα. Οι περισσότεροι από τους διαφωνούντες ήταν εξοικειωμένοι με τη δυτική πολιτική και τον τρόπο ζωής. Υποστήριξαν την αλλαγή της αραβικής πολιτικής μέσω των μεταρρυθμίσεων στην πολιτική, την κοινωνία, την ανεξαρτησία και την αραβική ενότητα. Οι δυσαρέσκειες προέρχονταν κυρίως από δημόσιους υπαλλήλους, στρατιωτικούς, φοιτητές και τεχνικούς. Τα εργατικά συνδικάτα και οι άνεργοι νέοι διευκόλυναν τις διαδηλώσεις και τις διαμαρτυρίες. Μερικοί πολιτικοί χρησιμοποίησαν αυτούς τους παράγοντες για να δημιουργήσουν νέα κόμματα που υιοθέτησαν εκδοχές της σοσιαλιστικής θεωρίας. Το κόμμα Μπάαθ της Συρίας και ο νασερισμός στην Αίγυπτο είναι δύο εξέχοντα παραδείγματα.

Το κόμμα του Μπάαθ δημιουργήθηκε από δύο δασκάλους ενός σχολείου της Δαμασκού, τους Μισέλ Αφλάκ και Σαλαχουσίν Αλ Μπιθάρ, το 1943. Η ιδρυτική διακήρυξη του κόμματος Μπάαθ, η οποία συντάχθηκε τον Απρίλιο του 1947, περιελάμβανε πολλές αρχές που έμοιαζαν με τα κλασικά ρεύματα του σοσιαλισμού της Ευρώπης. Κυρίως, η διακήρυξη ζητούσε αραβική ταυτότητα, αναδιανομή της γης, εθνικοποιήσεις επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας και μεγάλων βιομηχανιών, εγγυήσεις μισθών, συνθηκών εργασίας και ασφάλισης γήρατος, δωρεάν ιατρική περίθαλψη και δωρεάν υποχρεωτική εκπαίδευση. Ένα εθνικό, λαϊκό, επαναστατικό κίνημα που αγωνίζεται να επιτύχει την αραβική ενότητα, ελευθερία και κοινωνική αλλαγή. Αυτή η διακήρυξη δεν τροποποιήθηκε, αλλά προστέθηκε μόνο μία νέα λέξη, «Isthiraki» (Σοσιαλιστικό), το 1953 μετά τη συγχώνευση του μικρού σοσιαλιστικού κόμματος του Ακράμ Χαουανί με το Μπάαθ.

Υπήρχαν δύο σημαντικοί στόχοι του κόμματος Μπάαθ: η δημιουργία μιας νέας μορφωμένης γενιάς, που θα αγωνιστεί για την αραβική ενότητα, καθώς και ο αραβικός εθνικισμός. Ο Αφλάκ υποστήριξε ότι για να αποκτηθεί πλήρης ελευθερία και ειρήνη, οι Άραβες πρέπει να είναι ενωμένοι. Για το Μπάαθ, ο καλύτερος τρόπος για να κινητοποιήσει τη νέα γενιά για λύσεις κοινωνικών προβλημάτων, ήταν να της διδάξει τη σοσιαλιστική θεωρία. Μόνο αυτό μπορούσε να οδηγήσει στον αραβικό εθνικισμό. Έτσι ο σοσιαλισμός και ο αραβικός εθνικισμός αλληλοσυμπληρώθηκαν στο Μπάαθ. Ακόμη και πριν το Μπάαθ αποκτήσει την εξουσία στη Συρία το 1963, ήταν ανοικτό σε κάθε ένδειξη αραβικού εθνικισμού. Υποστήριξε την άνοδο του νασερισμού στην Αίγυπτο και την ενοποίηση της Συρίας με την Αίγυπτο το 1958-1961 (UAR), ως πρώτο βήμα ενός παναραβικού κράτους. Ο αραβικός εθνικισμός για το Μπάαθ δεν βασίστηκε στην προηγούμενη ιστορία των Αράβων, αλλά στην παρούσα εμπειρία του αραβικού έθνους.

Ο αραβικός σοσιαλισμός δεν πρέπει να συγχέεται με τον ευρωπαϊκό σοσιαλισμό, τα χαρακτηριστικά είναι πολύ διαφορετικά, στο βαθμό που ο ευρωπαϊκός σοσιαλισμός έχει τις ρίζες του στους αγώνες των εργαζομένων, ενώ ο αραβικός σοσιαλισμός έχει τις ρίζες του στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες.

Μετά την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ το 2003, το Ιρακινό Κόμμα Μπάαθ τέθηκε εκτός νόμου και απαγορεύτηκε από τις δυνάμεις κατοχής τον Ιούνιο του 2003, αν και συνέχισε να δρα παράνομα σχεδόν σε ολόκληρη τη χώρα, υπό την ηγεσία του Ιζάτ Ιμπραήμ Αντ-Ντουρί, ο οποίος εξελέγη Γενικός Γραμματέας του Κόμματος Μπάαθ στις 3 Ιανουαρίου 2007 και πέθανε τον Οκτώβριο 2020.

Στην Αίγυπτο, ο Νάσερ τήρησε κάποια από τα αξιώματα του αραβικού σοσιαλισμού, προωθώντας την κρατική παρέμβαση στην οικονομία και εθνικοποιώντας εταιρείες βρετανικών και γαλλικών συμφερόντων. Ο διάδοχός του Αλ-Σαντάτ απομακρύνθηκε από τον λεγόμενο αραβικό σοσιαλισμό και ευθυγραμμίστηκε με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στην Υεμένη, ο Αμπντουλάχ αλ-Σαλάλ κατήργησε τη μοναρχία της Βόρειας Υεμένης στο όνομα του παναραβισμού του Νάσερ.

Στη Λιβύη, αν και η επανάσταση και οι επακόλουθες εξελίξεις είχαν παναφρικανικό χαρακτήρα, η Μεγάλη Αραβική Λιβυκή Σοσιαλιστική Λαϊκή Τζαμαχιρία του Μουαμάρ Καντάφι, είχε πολλά κοινά με το Μπάαθ.

Μετά την καταστροφή του Ιράκ, ακολούθησε η καταστροφή της Λιβύης και πριν από λίγο καιρό η καταστροφή της Συρίας. Στη πορεία του χρόνου, τα καθεστώτα αυτών των χωρών έγιναν προσωποπαγή και απομακρύνθηκαν από τις αρχές του σοσιαλισμού και του αραβικού εθνικισμού. Τελικά, έχασαν τη λαϊκή νομιμοποίηση και στήριξη, ανατράπηκαν από εξωτερικές εισβολές και μετατράπηκαν ξανά, σε δυτικά προτεκτοράτα.

Όσον αφορά τη Συρία, στις 27 Φεβρουαρίου 2012 διεξήχθη δημοψήφισμα για την έγκριση ενός νέου Συντάγματος και το άρθρο που έλεγε ότι το Κόμμα Μπάαθ είναι «το κύριο κόμμα της κοινωνίας και του κράτους» αποσύρθηκε, σε μια προσπάθεια να ικανοποιήσει το καθεστώς του Μπασάρ Άσαντ τις χώρες της Δύσης, κάτι που δεν το ωφέλησε. Η επιθετικότητα συνεχίστηκε μέχρι τον Δεκέμβριο του 2024, όταν και ανατράπηκε.

Προηγουμένως, στην Τυνησία, το πραξικόπημα του Μπεν Αλί κατά του προέδρου Χαμπίμπ Μπουργκίμπα και του κόμματος Ντεστούρ, που έμοιαζε με το Μπάαθ το 1987, συνδέθηκε με τη συνεχιζόμενη δυτική επιθετικότητα. Στο Σουδάν, το κόμμα με το όνομα Εθνικό Κόμμα του Κογκρέσου, βασίστηκε, όπως και το Μπάαθ, στον παναραβισμό και τον αραβικό εθνικισμό. Τέθηκε εκτός νόμου και τα περιουσιακά του στοιχεία κατασχέθηκαν, μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα της 29ης Νοεμβρίου 2019, μαζί με μια δεκαετή απαγόρευση σε όλα τα μέλη του να είναι υποψήφιοι για εκλογές ή να κατέχουν δημόσια αξιώματα.

Για μια σειρά τέτοιων χωρών θα μπορούσαμε να πούμε ότι επιστρέψαμε στην αποικιακή κατάσταση του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, μέσω μιας νεοαποικιοκρατίας που προκαλεί μεγαλύτερη οικονομική καταστροφή, σε σύγκριση με το παρελθόν. Αυτή η νεοαποικιοκρατία είναι προσαρμοσμένη στη χρηματοπιστωτική φάση του ύστερου καπιταλισμού και οι νέοι αποικιστές μπορεί να μην ανήκουν σε μια συγκεκριμένη χώρα, αλλά στα Διοικητικά Συμβούλια μεγάλων επενδυτικών funds.

Κοινωνικά, η καταστροφή είναι ακόμη χειρότερη, αφού η κοινωνία έχει πλήρως αποσυντεθεί και η δυτική κουλτούρα είναι η μόνη που υπάρχει σε αυτές τις νέες αποικίες.

Το αν ο Παγκόσμιος Νότος μπορεί να αναδείξει νέες δυνάμεις που μπορούν να ανατρέψουν αυτές τις τάσεις, είναι ένα ανοικτό ερώτημα.

 

Προέλευση: https://www.geoeurope.org/2024/12/19/to-telos-tou-panarabismou-kai-tou-arabikou-kosmou/
Τo geoeurope είναι ένας ιστότοπος που δημιουργήθηκε από επιστήμονες και ειδικούς που έχουν ασχοληθεί με τη γεωπολιτική της Ευρώπης και έχουν διαπιστώσει συγκεκριμένα κενά στη ροή των πληροφοριών που διαμορφώνουν τις γεωπολιτικές συζητήσεις στην ήπειρό μας.

ΕΦΕΤ: Ενημέρωση των καταναλωτών για την περίοδο της Σαρακοστής

Οδηγίες στους καταναλωτές για την αγορά, προμήθεια και συντήρηση των τροφίμων που καταναλώνουν την περίοδο της Σαρακοστής και κυρίως το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας δίνει με ανακοίνωσή του ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων.

Στο πλαίσιο της ενημέρωσης των καταναλωτών ακολουθούν ορισμένες χρήσιμες συμβουλές για την επιλογή και τον χειρισμό τροφίμων που καταναλώνονται την συγκεκριμένη περίοδο.

* Κεφαλόποδα (π.χ. χταπόδια, καλαμάρια, θράψαλα, σουπιές)

Τα βρίσκουμε στην αγορά, είτε νωπά, είτε κατεψυγμένα, είτε αποψυγμένα. Στα νωπά προσέχουμε:

– Να μην έχουν δυσάρεστη οσμή, ή οσμή αμμωνίας, ή οποιαδήποτε άλλη οσμή, ξένη προς το προϊόν, αλλά να αναδίδουν την χαρακτηριστική οσμή της θάλασσας.

– Η επιφάνεια του σώματος να είναι υγρή και γυαλιστερή, ενώ τα πλοκάμια και οι βεντούζες να αντέχουν σε ελαφρύ τράβηγμα και να μην αποσπώνται εύκολα.

– Η σάρκα να είναι συμπαγής, ελαστική και γυαλιστερή ενώ τα μάτια να είναι γυαλιστερά, ζωηρά χωρίς κηλίδες.

Ακόμη, έχοντας υπόψη ότι η αξία του καλαμαριού είναι υπερδιπλάσια από αυτή του θράψαλου, καλό είναι να έχουμε στο μυαλό μας τις διαφορές στα χαρακτηριστικά ανάμεσα στα καλαμάρια και τα θράψαλα όταν τα βλέπουμε ολόκληρα και να μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε, για να αποφύγουμε κάποια πιθανή παραπλάνηση. Τα καλαμάρια και τα θράψαλα έχουν μια χαρακτηριστική μορφολογική διαφορά στη μορφή του πτερυγίου τους. Τα καλαμάρια έχουν ένα ρομβοειδές πτερύγιο που εκτείνεται στο μεγαλύτερο μήκος του σώματός τους, ενώ το πτερύγιο στα θράψαλα είναι τριγωνικού σχήματος και πιο πεπλατυσμένο. Όταν τα δύο είδη εκτίθενται νωπά πάνω στον πάγο είναι εύκολη η διάκρισή τους, γιατί τα θράψαλα διαθέτουν δέκα πλοκάμια παρόμοιου μήκους, ενώ τα καλαμάρια έχουν δύο χαρακτηριστικά πλοκάμια πιο επιμήκη σε σχέση με τα υπόλοιπα οκτώ.

Τα κατεψυγμένα (συσκευασμένα ή χύμα) κεφαλόποδα δεν πρέπει να πωλούνται με αλλοιωμένη χροιά, ενώ συνήθως καλύπτονται από ένα στρώμα πάγου. Μετά την απόψυξη το περιεχόμενο πρέπει να έχει το χρώμα και την οσμή του νωπού προϊόντος.

Τα αποψυγμένα αλιεύματα που πωλούνται χύδην, θα πρέπει να διατίθενται στην αρχική συσκευασία τους, η οποία θα πρέπει να φέρει το σήμα αναγνώρισης (οβάλ σφραγίδα) της εγκεκριμένης εγκατάστασης που πραγματοποιήθηκε η απόψυξή τους. Κατά την πώλησή τους πρέπει υποχρεωτικά εκτός από τις ενδείξεις στη συσκευασία τους να έχουν εμφανή δήλωση της αποψυγμένης κατάστασής τους με την αναγραφή της λέξης «αποψυχθέν» στην ενδεικτική πινακίδα πώλησης. Τονίζεται ότι απαγορεύεται η απόψυξη στα καταστήματα πώλησης.

*Οστρακοειδή (π.χ. μύδια, κυδώνια, γυαλιστερές, στρείδια, αχιβάδες, χτένια)

Εφόσον πωλούνται νωπά με κέλυφος θα πρέπει να είναι ζωντανά και αυτό φαίνεται εύκολα αν ισχύουν τα εξής:

– Το κέλυφος είναι κλειστό και ανοίγει πολύ δύσκολα ή αν είναι μερικώς ανοιχτό με την ελάχιστη πίεση πάνω στο κέλυφός κλείνει μόνο του ερμητικά.

-Το περιεχόμενο είναι υγρό, καθαρό και άοσμο.

– Η σάρκα είναι υγρή, γερά προσκολλημένη στο κέλυφος. Είναι χαρακτηριστικό ότι με τσίμπημα καρφίτσας ή με λίγες σταγόνες λεμονιού προκαλείται συστολή του σώματος.

Για τα αποφλοιωμένα μύδια που πωλούνται πάνω σε πάγο, παρατηρούμε αν η σάρκα τους είναι γυαλιστερή, συνεκτική και αναδίδει μυρωδιά θάλασσας. Τα μύδια πωλούνται επίσης και κατεψυγμένα με ή δίχως κέλυφος.

*Μαλακόστρακα (π.χ. γαρίδες, καραβίδες, αστακοί, καβούρια)

Τα βρίσκουμε στην αγορά είτε ως νωπά, είτε ως κατεψυγμένα, είτε ως αποψυγμένα. Όσον αφορά τα νωπά, ελέγχουμε ότι:

– Δεν έχουν δυσάρεστη οσμή, αλλά αναδίδουν την χαρακτηριστική οσμή της θάλασσας.

-Τα πόδια τους είναι στερεά κολλημένα στο σώμα και σκληρά.

– Η μεμβράνη του θώρακα είναι τεντωμένη, ανθεκτική και διαφανής.

– Το κεφάλι και ο θώρακας είναι ανοιχτόχρωμα, όχι μελανού χρώματος και δεν πρέπει να έχουν μαύρες κηλίδες.

– Να έχουν αντανακλαστικές κινήσεις στα μάτια, στις κεραίες και στα πόδια όταν είναι ζωντανά. Γενικά, να γνωρίζουμε ότι οι φρέσκες γαρίδες γλιστρούν εύκολα από το χέρι.

*Αχινοί Οι αχινοί πρέπει κατά την αγορά τους να είναι ζωντανοί, κάτι που διακρίνεται εύκολα από την κίνηση των αγκαθιών τους.

Όταν επιλέγουμε κονσέρβες ιχθυηρών που διατηρούνται στο ψυγείο ή εκτός ψυγείου, προσέχουμε να είναι ακέραιες και σφραγισμένες, χωρίς βαθουλώματα ή διογκώσεις.

*’Αλλα σαρακοστιανά εδέσματα

Το δημοφιλές σαρακοστιανό γλυκό είναι ο χαλβάς και προϊόντα με χαλβά, στη συσκευασία των οποίου πρέπει να δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στα πιθανά αλλεργιογόνα συστατικά. ‘Αλλα αγαπημένα σαρακοστιανά εδέσματα είναι το τουρσί, ο ταραμάς, το αυγοτάραχο και το μπρικ. Ο ταραμάς συναντάται σε μορφή πάστας και πρέπει να έχει ομοιόμορφο χρώμα. Πιθανή αλλοίωση στον ταραμά διαπιστώνεται από την εμφάνιση μούχλας, την ξηρότητα, την τάγγιση, την πικρή ή ξινή γεύση.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

e-ΕΦΚΑ: Επιστροφή εισφορών, ύψους 1,6 εκατ. ευρώ, σε χιλιάδες επαγγελματίες

Σήμερα Πέμπτη 27 Φεβρουαρίου 2025 πραγματοποιείται η έβδομη από τις διαδοχικές καταβολές ποσού 1.651.125,47 ευρώ, που αφορά την επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών κλάδων επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας για τα έτη 2019 και 2020 σε χιλιάδες επαγγελματίες, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του e-ΕΦΚΑ.

Συγκεκριμένα, αφορά σε δικηγόρους με έμμισθη εντολή του ιδιωτικού τομέα και των ΝΠΙΔ και μισθωτούς μηχανικούς και υγειονομικούς του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου (Ι.Δ.Α.Χ. & Ι.Δ.Ο.Χ.), οφειλέτες ή μη του e-ΕΦΚΑ, που υπέβαλαν αίτηση, μέσω της αντίστοιχης ηλεκτρονικής υπηρεσίας, μέχρι τις 20/02/2025.

Σημειώνεται ότι, πλέον, κατόπιν της 63/2024 Γνωμοδότησης του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η εν λόγω διαδικασία επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών διεκπεραιώνεται χωρίς την αναζήτηση πιστοποιητικού φορολογικής ενημερότητας του δικαιούχου.

Στους οφειλέτες του e-ΕΦΚΑ αποδίδεται το ποσό, που προκύπτει, μετά τον συμψηφισμό της συνολικής οφειλής τους (ρυθμισμένη ή μη) με το αρχικά υπολογισθέν προς επιστροφή ποσό των αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών (άρθρο 104, παρ. 1 του ν. 4387/2016-ΦΕΚ 85 Α’, όπως ισχύει & άρθρο 1 της με α. π. Δ.15/Δ’/90598/11.11.2021 Υ.Α.-ΦΕΚ 5404 Β’).

Σε αυτή την έβδομη καταβολή, το ανώτατο επιστρεφόμενο ποσό, που θα πιστωθεί στους τραπεζικούς λογαριασμούς 663 δικαιούχων, ανέρχεται στο ποσό των 11.024,99 ευρώ.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ συνεχίζουν την επεξεργασία των αιτήσεων που υποβλήθηκαν από 21/02/2025 και μετέπειτα, προκειμένου τα δικαιούμενα ποσά να τους αποδοθούν με την ίδια διαδικασία σε επόμενη καταβολή.

Τέλος, γνωστοποιείται ότι η «Ηλεκτρονική Υπηρεσία Τροποποίησης της Ασφάλισης για Έμμισθους Δικηγόρους, Μισθωτούς Μηχανικούς και Υγειονομικούς» https://www.efka.gov.gr/el/elektronikes-yperesies/elektronike-yperesia-tropopoieses-tes-asphalises-gia-emmisthoys-dikegoroys-misthotoys-mechanikoys θα είναι διαθέσιμη στους ενδιαφερόμενους εργοδότες, μέχρι και τις 31/10/2025 (καταληκτική ημερομηνία).

ΑΠΕ-ΜΠΕ