Αρχική Blog Σελίδα 2210

ΗΠΑ: Επέστρεψαν στη Γη οι δύο αστροναύτες που είχαν αποκλειστεί στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό από τον Ιούνιο

Έπειτα από εννέα μήνες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ΔΔΣ), αντί για οκτώ ημέρες που είχε προγραμματιστεί να διαρκέσει η παραμονή τους, οι αμερικανοί αστροναύτες Μπουτς Γουίλμορ και Σάνι Γουίλιαμς επέστρεψαν στη Γη.

Η κάψουλα της SpaceX που τους έφερε πίσω, μαζί με τον αμερικανό αστροναύτη Νικ Χέιγκ και τον ρώσο κοσμοναύτη Αλεξάντρ Γκορμπούνοφ προσθαλασσώθηκε χωρίς απρόοπτα στα ανοικτά των ακτών της Φλόριντας λίγο πριν από τις 6 το απόγευμα της Τρίτης (τοπική ώρα· τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας).

Ο Μπουτς Γουίλμορ και η Σάνι Γουίλιαμς έφθασαν στον ΔΔΣ τον Ιούνιο, με σκάφος Starliner της Boeing. Υποτίθεται πως θα παρέμεναν εκεί για οκτώ ημέρες, όμως τεχνικά προβλήματα ανάγκασαν την αμερικανική διαστημική υπηρεσία να αλλάξει τα σχέδιά της.

Τα τεχνικά προβλήματα του Starliner υποχρέωσαν τη NASA να απευθυνθεί στην εταιρία SpaceX του Ίλον Μασκ. Στα τέλη Σεπτεμβρίου, η NASA και η SpaceX έστειλαν στο διάστημα δύο αστροναύτες αντί για τέσσερις, όπως είχε προβλεφθεί αρχικά, προκειμένου να αφήσουν ελεύθερες θέσεις για τον Γουίλμορ και τη Γουίλιαμς στην επιστροφή.

Οι τελευταίοι περίμεναν την επόμενη αλλαγή πληρώματος στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, η οποία είχε προβλεφθεί αρχικά για τον Φεβρουάριο και στη συνέχεια μετατέθηκε για τα μέσα Μαρτίου, προκειμένου να εγκαταλείψουν το διαστημικό εργαστήριο.

φωτο: ΑΠΕ -EPA - NASA - Keegan Barber
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τουρκία: Βουτιά της τουρκικής λίρας μετά τη σύλληψη του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης

Η τουρκική λίρα σημείωσε σήμερα βουτιά στο χαμηλότερο επίπεδό της έναντι του δολαρίου, ύστερα από τη σύλληψη του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, όπως μετέδωσαν τουρκικά μέσα ενημέρωσης.

Το δολάριο σκαρφάλωσε στις 40 λίρες σήμερα λίγο πριν από τις 11.00 (τοπική ώρα, 10.00 ώρα Ελλάδας), σε ένα νέο ιστορικό χαμηλό για το τουρκικό νόμισμα, πριν υποχωρήσει στις 39,28 μερικά λεπτά αργότερα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στους -10,6 βαθμούς έπεσε η θερμοκρασία στο Σέλι – Νιφάδες χιονιού στα ορεινά της Θεσσαλονίκης

Τσουχτερό είναι το κρύο και σήμερα σε αρκετές περιοχές της Βόρειας Ελλάδας από την κατακόρυφη πτώση της θερμοκρασίας. Είναι ενδεικτικό πως στο Σέλι, νωρίς το πρωί, ο υδράργυρος έπεσε στους -10,6 βαθμούς Κελσίου, σύμφωνα με το δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Στο Νέο Καύκασο της Φλώρινας το θερμόμετρο έκανε «βουτιά» στους -9 βαθμούς Κελσίου, στο καταφύγιο Δραγάτη Ροδοπης στους -8,9, στη Βλάστη Κοζάνης στους -7,3, στην Κλεισούρα Καστοριάς στους -7,2 και στα Κομνηνά Εορδαίας  -6,8.

Στο κέντρο της Θεσσαλονίκης ο υδράργυρος έδειξε νωρίς το πρωί 3 βαθμούς Κελσίου, ωστόσο στις ορεινές περιοχές της πόλης η θερμοκρασία έπεσε ακόμη περισσότερο. Επιπλέον, νιφάδες χιονιού έπεσαν στον Χορτιάτη, το δάσος Κουρί, στο Λιβάδι Θέρμης, σε χωριά του Λαγκαδά, ασπρίζοντας το τοπίο και δημιουργώντας όμορφες εικόνες για τους κατοίκους, χωρίς ωστόσο να προκαλέσουν ιδιαίτερα προβλήματα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τουρκία: Συνελήφθη ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου

Η τουρκική αστυνομία συνέλαβε σήμερα τον δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης –και βασικό αντίπαλο του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν– στο πλαίσιο έρευνας για φερόμενη διαφθορά και διασυνδέσεις με την τρομοκρατία.

Τουρκικά μέσα ενημέρωσης εξήγησαν ότι εισαγγελείς εξέδωσαν εντάλματα σύλληψης για συνολικά 106 πρόσωπα. Εκτός από τον επικεφαλής του μητροπολιτικού δήμου της Κωνσταντινούπολης Ιμάμογλου, συνελήφθησαν επίσης οι δήμαρχοι δύο μεγάλων περιφερειακών δήμων της Κωνσταντινούπολης (Σισλί, Μπεϊλικντουζού).

Ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, ο πολιτικός που θεωρείται ο κυριότερος αντίπαλος του προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τέθηκε υπό κράτηση από την αστυνομία σήμερα, έπειτα από θεαματική επιχείρηση στο σπίτι του, λίγα 24ωρα προτού ονομαστεί υποψήφιος της αξιωματικής αντιπολίτευσης για την προεδρία στις επόμενες εκλογές, επιβεβαίωσαν πηγές στο περιβάλλον του, ενώ τουρκικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν πως ο Εκρέμ Ιμάμογλου είναι αντιμέτωπος με πολύ βαριές κατηγορίες, στο πλαίσιο δυο διακριτών ερευνών για διαφθορά και υποστήριξη της «τρομοκρατίας».

«Έστειλαν εκατοντάδες αστυνομικούς στην πόρτα μου. Εμπιστεύομαι τον εαυτό μου στο έθνος μου. Η αστυνομία εισβάλλει σπίτι μου και χτυπάει την πόρτα μου», ανακοίνωσε ο κ. Ιμάμογλου σε βίντεο που μεταφόρτωσε στο X, καθώς φόραγε γραβάτα.

Εμμέσως πλην σαφώς, ο αντιπολιτευόμενος άφησε να εννοηθεί πως οι διώξεις σε βάρος του και η επιχείρηση για τη σύλληψή του έχουν πολιτικά ελατήρια και ιθύνοντα νου τον πρόεδρο.

Συνεργάτες του επιβεβαίωσαν κατόπιν σε διεθνή πρακτορεία ειδήσεων ότι ο δήμαρχος συνελήφθη και οδηγήθηκε σε εγκατάσταση της αστυνομίας.

Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, που επικαλέστηκαν ανακοίνωση της εισαγγελίας της Κωνσταντινούπολης, ο κ. Ιμάμογλου κατηγορείται πως είναι «επικεφαλής εγκληματικής οργάνωσης με κερδοσκοπικό σκοπό»· και, στο πλαίσιο χωριστής έρευνας, κατηγορείται πως παρείχε «βοήθεια» στο PKK, το αυτονομιστικό κίνημα Εργατικό Κόμμα Κουρδιστάν, που χαρακτηρίζεται τρομοκρατική οργάνωση από την Άγκυρα.

Μια ημέρα νωρίτερα, πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης ακύρωσε το πτυχίο που είχε απονείμει στον Εκρέμ Ιμάμογλου, προσθέτοντας ακόμη ένα εμπόδιο στην υποψηφιότητά του για το κορυφαίο αξίωμα στην Τουρκία, καθώς το πτυχίο αποτελεί αναγκαίο τυπικό προσόν.

Δεκάδες αστυνομικοί με εξαρτύσεις αντιμετώπισης ταραχών περικύκλωσαν το σπίτι του δημάρχου, σε απευθείας μετάδοση από το CNN Türk. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ερευνήθηκε η κατοικία του κ. Ιμάμογλου.

Όπως μετέδωσε ο ανταποκριτής του ΑΠΕ-ΜΠΕ στην Κωνσταντινούπολη Γ. Μανδαλίδης, οι αρχές έκλεισαν κεντρικούς δρόμους της πόλης 16 εκατομμυρίων κατοίκων και απαγόρευσαν τις διαδηλώσεις για τέσσερις ημέρες, ενώ μετά δυσκολίας εξασφαλίζεται πρόσβαση σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης το πρωί.

Πέρα από τον δήμαρχο Ιμάμογλου, συνελήφθησαν άλλοι 106 άνθρωποι στο πλαίσιο των δύο ερευνών που διενεργούνται, ανάμεσά τους γνωστοί δημοσιογράφοι και επιχειρηματίες

Σύμβουλος του κ. Ιμάμογλου για θέματα μέσων ενημέρωσης, ο Μουράτ Ονγκούν, έκανε γνωστό μέσω X ότι τέθηκε υπό κράτηση χωρίς να του εξηγηθούν οι λόγοι.

Σύμφωνα με το CNN Türk πέρα από το ότι οι εισαγγελείς του προσάπτουν πως είναι επικεφαλής «εγκληματικής» οργάνωσης του προσάπτονται επίσης δωροληψία και ότι έστησε μειοδοτικούς διαγωνισμούς.

Ο Εκρέμ Ιμάμογλου αναμένεται να αναδειχθεί την Κυριακή υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) στις επόμενες προεδρικές εκλογές, όποτε κι αν γίνουν. Αν και η επόμενη εκλογική αναμέτρηση κανονικά δεν θα διεξαχθεί παρά το 2028, υπάρχει σεναριολογία στην Τουρκία το τελευταίο διάστημα για την προκήρυξη πρόωρων εκλογών από τον πρόεδρο Ερντογάν, στην εξουσία για πάνω από δυο δεκαετίες.

Αντιδρώντας στη σύλληψη του στελέχους του, το CHP κατήγγειλε «απόπειρα πραξικοπήματος εναντίον του επόμενου προέδρου μας».

ΦΩΤΟ:  EPA/ERDEM SAHIN
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Νετανιάχου διαμηνύει πως οι πολύνεκροι βομβαρδισμοί στη Λωρίδα της Γάζας δεν ήταν παρά «η αρχή»

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου προειδοποίησε χθες Τρίτη ότι οι πολύνεκροι αεροπορικοί βομβαρδισμοί που εξαπολύθηκαν στη Λωρίδα της Γάζας τις πρώτες πρωινές ώρες δεν ήταν «παρά η αρχή», διατεινόμενος πως η στρατιωτική πίεση είναι «απαραίτητη» για να εξασφαλιστεί η απελευθέρωση των ομήρων που παραμένει στα χέρια της Χαμάς.

Οι βομβαρδισμοί, οι οποίοι στοίχισαν τη ζωή σε πάνω από 400 ανθρώπους σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Χαμάς, ήταν οι πρώτοι τέτοιου εύρους και τέτοιας σφοδρότητας αφότου τέθηκε σε εφαρμογή η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός τη 19η Ιανουαρίου.

Το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα κάλεσε «φίλες χώρες» να «ασκήσουν πίεση» στις ΗΠΑ προκειμένου να πειστεί το Ισραήλ να σταματήσει τις επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας. Κατηγόρησε την κυβέρνηση του Ισραήλ πως έβαλε τέλος μονομερώς στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και θέλει να το αναγκάσει να «παραδοθεί».

Η Χαμάς «ένιωσε τη δύναμή μας τις τελευταίες 24 ώρες. Και θέλω να σας βεβαιώσω, εσάς κι εκείνους: αυτή δεν είναι παρά μόνο η αρχή», πέταξε ο ισραηλινός πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια ομιλίας του που αναμεταδόθηκε απευθείας τηλεοπτικά.

Απευθύνθηκε ιδιαίτερα στις οικογένειες ισραηλινών ομήρων που παραμένουν κρατούμενοι στη Λωρίδα της Γάζας, πολλές από τις οποίους τον κατηγόρησαν ότι «θυσιάζει» τους δικούς τους με τις νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Οι βομβαρδισμοί, που άρχισαν τις πρώτες πρωινές ώρες στη Λωρίδα της Γάζας, αποκλιμακώθηκαν από το απόγευμα, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες.

«Πού είναι η ασφάλεια; Πού υποτίθεται πως πρέπει να πάμε; Ας μας ρίξουν πυρηνική βόμβα να τελειώνουν. Κουραστήκαμε από αυτή τη ζωή», έλεγε κλαίγοντας η Αλάμ Άμπεντ, εξαναγκαστικά εκτοπισμένη στον καταυλισμό αλ Μαουάσι, στη νότια Λωρίδα της Γάζας.

Προτού καν εκδοθεί ισραηλινή διαταγή εσπευσμένης απομάκρυνσης αμάχων από τομείς της βόρειας Λωρίδας της Γάζας, παλαιστινιακές οικογένειες είχαν αρχίσει να φεύγουν, κάποιες κουβαλώντας σάκους και κουβέρτες, άλλες με κάρα που έσερναν μουλάρια.

Τουλάχιστον 413 άνθρωποι σκοτώθηκαν στους χθεσινούς βομβαρδισμούς, «στην πλειονότητά τους παιδιά και γυναίκες», ενώ εκατοντάδες άλλοι τραυματίστηκαν, ανέφερε το υπουργείο Υγείας της κυβέρνησης της Χαμάς, κινήματος που πήρε την εξουσία στον θύλακο το 2007 και χαρακτηρίζεται τρομοκρατική οργάνωση από το Ισραήλ, τις ΗΠΑ και την ΕΕ.

Ανάμεσα στους νεκρούς ήταν στελέχη της Χαμάς και του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ, σύμφωνα με τα κινήματά τους.

Η Χαμάς «πρέπει να καταλάβει πως οι κανόνες του παιγνιδού άλλαξαν», ανέφερε ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς, σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε από τις υπηρεσίες του, διαμηνύοντας για ακόμη μια φορά πως αν δεν επαναπατριστούν όλοι οι όμηροι «θα ανοίξουν οι πύλες της κόλασης».

Στο εξής, οι διαπραγματεύσεις για την απελευθέρωση των ομήρων που απομένουν ακόμη στη Λωρίδα της Γάζας δεν θα διεξάγονται παρά «υπό πυρά», ξεκαθάρισε ο πρωθυπουργός Νετανιάχου, για τον οποίο η στρατιωτική πίεση είναι «απαραίτητη» για να εξασφαλιστεί η επιστροφή τους.

Από τους 251 ανθρώπους που είχαν απαχθεί κατά τη διάρκεια της άνευ προηγουμένου εφόδου της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου 2023, το έναυσμα αυτού του πολέμου, παραμένουν ακόμη στα χέρια παλαιστινίων μαχητών 58 στη Λωρίδα της Γάζας, από τους οποίους όμως 34 έχουν κηρυχτεί νεκροί από τον ισραηλινό στρατό.

Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που εξασφαλίστηκε από τις χώρες που μεσολαβούν στις έμμεσες διαπραγματεύσεις —το Κατάρ, την Αίγυπτο και τις ΗΠΑ— ανέστειλε τον καταστροφικό πόλεμο που διαρκούσε 15 μήνες.

«Αυτή δεν είναι επίθεση μιας μέρας. Θα συνεχίσουμε τη στρατιωτική επιχείρηση τις επόμενες μέρες», είπε και ο επικεφαλής της ισραηλινής διπλωματίας Γεδεών Σάαρ. Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο περί προετοιμασιών για νέες χερσαίες επιχειρήσεις μέσα στα επόμενα 24ωρα.

Η ισραηλινή κυβέρνηση υπογράμμισε πως οι βομβαρδισμοί εξαπολύθηκαν «σε πλήρη συντονισμό» με αυτή των ΗΠΑ, τον κυριότερο σύμμαχό της, που από την πλευρά της κρίνει ότι η Χαμάς «επέλεξε τον πόλεμο» αρνούμενη να απελευθερώσει τους ομήρους.

Η χθεσινή κλιμάκωση εγείρει ανησυχία πως ξαναρχίζει ο πόλεμος ευρείας κλίμακας στον παλαιστινιακό θύλακο υπό πολιορκία, όπου το Ισραήλ εξαπέλυσε καταστροφικές επιθέσεις σε αντίποινα για την έφοδο της 7ης Οκτωβρίου 2023.

Κατά την πρώτη φάση της ανακωχής, επέστρεψαν στο Ισραήλ 33 όμηροι, από τους οποίους 8 ήταν νεκροί, ενώ σε αντάλλαγμα αφέθηκαν ελεύθεροι κάπου 1.800 παλαιστίνιοι κρατούμενοι σε ισραηλινές φυλακές.

Τυπικά, η πρώτη φάση ολοκληρώθηκε την 1η Μαρτίου και οι έμμεσες διαπραγματεύσεις για τη συνέχεια κάνουν σημειωτόν, με τις δυο πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για το αδιέξοδο.

Η Χαμάς θέλει να αρχίσει η δεύτερη φάση της εκεχειρίας, που προέβλεπε μόνιμη κατάπαυση του πυρός, απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων από όλη τη Λωρίδα της Γάζας, να ανοίξουν τα συνοριακά περάσματα για την ανθρωπιστική βοήθεια και να αφεθούν ελεύθεροι οι τελευταίοι όμηροι.

Το Ισραήλ θέλει παράταση της πρώτης φάσης ως τα μέσα Απριλίου και απαιτεί για να αρχίσει η δεύτερη την «αποστρατιωτικοποίηση» της Λωρίδας της Γάζας και να φύγει η Χαμάς.

Το Ισραήλ «δέχθηκε τις προτάσεις του αμερικανού ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ για την παράταση της κατάπαυσης του πυρός, αλλά η Χαμάς τις απέρριψε δυο φορές», είπε ο ισραηλινός ΥΠΕΞ Σάαρ, για τον οποίο η κυβέρνησή του δεν είχε «άλλη επιλογή παρά να ξαναρχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις».

«Η στρατιωτική πίεση δεν τους φέρει πίσω, μας το δίδαξε η εμπειρία», αντέτεινε στο Τελ Αβίβ ο Γιαΐρ Χορν, πρώην όμηρος που αφέθηκε ελεύθερος αφού τέθηκε σε εφαρμογή η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Στην έφοδο της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου 2023 έχασαν τη ζωή τους στην ισραηλινή πλευρά 1.218 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου βασισμένη σε επίσημα ισραηλινά δεδομένα, που συμπεριλαμβάνουν τους ομήρους που πέθαναν στην αιχμαλωσία ή ήταν ήδη νεκροί όταν μεταφέρθηκαν στον παλαιστινιακό θύλακο.

Σε αντίποινα η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Ισραήλ ορκίστηκε να αφανίσει τη Χαμάς και στις ευρείας κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις που ακολούθησαν έχασαν τη ζωή τους στη Λωρίδα της Γάζας —πριν από τους χθεσινούς βομβαρδισμούς— τουλάχιστον 48.572 άνθρωποι, σύμφωνα με δεδομένα του υπουργείου Υγείας της Χαμάς, που χαρακτηρίζονται αξιόπιστα από τον ΟΗΕ.

Αραβικές και ευρωπαϊκές χώρες, όπως και η Ρωσία, η Τουρκία και το Ιράν καταδίκασαν τους χθεσινούς ισραηλινούς βομβαρδισμούς στη Λωρίδα της Γάζας.

Η Αίγυπτος κατήγγειλε ισραηλινή πολεμική τακτική με σκοπό να εξαναγκαστούν οι Παλαιστίνιοι να φύγουν από τη Λωρίδα της Γάζας. Το Ιράν καταδίκασε τη συνέχιση της «γενοκτονίας». Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε το Ισραήλ «κράτος τρομοκράτη».

Ο πληθυσμός της Λωρίδας της Γάζας ζει ξανά μέσα «στον φόβο», δήλωσε ο Τομ Φλέτσερ, ανώτερο στέλεχος του ΟΗΕ.

Στο νότιο Ισραήλ, ήχησαν οι σειρήνες της αεράμυνας. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε πως «αναχαίτισε» πύραυλο που εκτοξεύτηκε από την Υεμένη. Οι αντάρτες Χούθι, σύμμαχοι της Χαμάς, ανέλαβαν την ευθύνη.

Η κατάρρευση της ανακωχής σήμανε την επιστροφή του ακροδεξιού πολιτικού Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και της παράταξής του («Εβραϊκή Ισχύς») στην κυβέρνηση Νετανιάχου, από την οποία είχε αποχωρήσει τον Ιανουάριο σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Η κυβέρνηση συμμαχίας υπό το Λικούντ έχει μπροστά της ψηφοφορία στην Κνέσετ, την ισραηλινή Βουλή, για τον κρατικό προϋπολογισμό, που θα μπορούσε δυνητικά να την ανατρέψει.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Οι λοιμώξεις των μητέρων στην εγκυμοσύνη διαταράσσουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου των νεογέννητων

Οι λοιμώξεις της μητέρας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να έχουν μόνιμες επιπτώσεις στη λειτουργία του εγκεφάλου των παιδιών τους, όπως διαπιστώνει έρευνα με επικεφαλής την Ακαδημία Επιστημών της Σλοβακίας, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Brain Medicine».

Οι ερευνητές διερεύνησαν την επίδραση της ενεργοποίησης του ανοσοποιητικού συστήματος της μητέρας στους πυραμιδικούς νευρώνες του ιπποκάμπου νεογέννητων αρουραίων και διαπίστωσαν ότι η προγεννητική φλεγμονή επηρεάζει σημαντικά την νευρωνική διεγερσιμότητα. Αυτές οι αλλαγές στη λειτουργία του εγκεφάλου μπορεί να υποκρύπτουν αυξημένο κίνδυνο νευροαναπτυξιακών διαταραχών.

«Οι μητρικές λοιμώξεις είναι ένας γνωστός παράγοντας κινδύνου για καταστάσεις όπως ο αυτισμός, η σχιζοφρένεια και η κατάθλιψη», επισημαίνει ο δρ. Ελιγιάχου Ντρεμένκοφ, κύριος συγγραφέας της μελέτης, και προσθέτει: «Η έρευνά μας δείχνει ότι οι αλλοιώσεις στη λειτουργία των νευρώνων του ιπποκάμπου στην πρώιμη ζωή θα μπορούσαν να είναι ένας βασικός μηχανισμός που συνδέει την προγεννητική φλεγμονή με αυτές τις διαταραχές».

Κατά τη μελέτη αποκαλύφθηκαν αρκετές σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των νευρώνων του ιππόκαμπου στα νεογέννητα που εκτέθηκαν στη λοίμωξη των μητέρων τους. Μεταξύ άλλων οι νευρώνες απαιτούσαν ισχυρότερο ερέθισμα για να ενεργοποιηθούν και χρειάζονταν περισσότερο χρόνο για να ανταποκριθούν στο ερέθισμα. Το ανδρικό φύλο παρουσίασε μεγαλύτερη μείωση της αυθόρμητης νευρωνικής δραστηριότητας, γεγονός που μπορεί να συνδέεται με την υψηλότερη επικράτηση ορισμένων νευροαναπτυξιακών διαταραχών στους άνδρες.

Ο ιππόκαμπος είναι μια κρίσιμη περιοχή του εγκεφάλου που εμπλέκεται στη μνήμη, τα συναισθήματα και τη γνωστική λειτουργία και η δυσλειτουργία του έχει ενοχοποιηθεί για πολλαπλές νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Τα αποτελέσματα της μελέτης υποστηρίζουν την υπόθεση ότι οι προγεννητικές ανοσολογικές προκλήσεις μπορούν να διαταράξουν την πρώιμη καλωδίωση του εγκεφάλου, οδηγώντας σε μακροχρόνιες γνωστικές και συμπεριφορικές διαταραχές.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η προγεννητική φλεγμονή αλλάζει τη λειτουργία του εγκεφάλου θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα σε νέες προληπτικές ή θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως αντιφλεγμονώδεις θεραπείες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, νευροπροστατευτικές θεραπείες με στόχευση διαταραγμένων νευροδιαβιβαστικών οδών για την αποκατάσταση της φυσιολογικής λειτουργίας του εγκεφάλου, αλλά και παρεμβάσεις στην πρώιμη ζωή με τεχνικές, όπως η διακρανιακή μαγνητική διέγερση (TMS) για την ενίσχυση της νευρωνικής διεγερσιμότητας και συνδεσιμότητας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επιστήμη: Τα σύνολα δεδομένων για τον παγκόσμιο πληθυσμό υποεκτιμούν κατά πολύ τους αγροτικούς πληθυσμούς, σύμφωνα με έρευνα

Τα σύνολα δεδομένων για τον παγκόσμιο πληθυσμό, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη λήψη αποφάσεων από κυβερνήσεις και θεσμικά όργανα, ενδέχεται να υποεκτιμούν τους αγροτικούς πληθυσμούς κατά 53% έως 84%, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Aalto στη Φινλανδία.

Κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμοί και ερευνητές βασίζονται σε παγκόσμια δεδομένα πληθυσμού για την κατανομή πόρων και τον σχεδιασμό υποδομών, την επιδημιολογία ασθενειών και τη διαχείριση κινδύνων καταστροφών. Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Communications», οι ερευνητές αναδεικνύουν τον βαθύ και συστηματικό βαθμό, στον οποίο αυτά τα σύνολα δεδομένων υποεκτιμούν τα στοιχεία του αγροτικού πληθυσμού παγκοσμίως, σε ποσοστό που φτάνει ακόμα και το 84%.

Οι ερευνητές συνέκριναν τα πέντε πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα σύνολα δεδομένων για τον παγκόσμιο πληθυσμό. Η μελέτη επικεντρώθηκε σε χάρτες πληθυσμού για 307 περιοχές της περιόδου 1975-2010, λόγω έλλειψης δεδομένων για μεταγενέστερα χρόνια. Τα ευρήματα έδειξαν ότι τα σύνολα δεδομένων του 2010 είχαν τη μικρότερη μεροληψία, αν και πάλι έλειπαν από το ένα τρίτο (32%) έως τα τρία τέταρτα (77%) του αγροτικού πληθυσμού. Σύνολα δεδομένων παγκόσμιου πληθυσμού από μεταγενέστερα χρόνια (2015 και 2020) έχουν τεθεί σε χρήση, ωστόσο η ερευνητική ομάδα αναφέρει ότι υπάρχουν ισχυροί λόγοι να πιστεύεται ότι και από τα τελευταία δεδομένα εξακολουθεί να λείπει μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού.

«Ενώ η μελέτη μας δείχνει ότι η ακρίβεια έχει βελτιωθεί κάπως με την πάροδο των δεκαετιών, η τάση είναι σαφής: τα σύνολα δεδομένων για τον παγκόσμιο πληθυσμό χάνουν ένα σημαντικό μέρος του αγροτικού πληθυσμού. Με τις ίδιες βασικές πρακτικές σε ισχύ, είναι απίθανο ότι ελαφρώς βελτιωμένα δεδομένα εισόδου θα μπορούσαν να διορθώσουν αυτό το επίπεδο μεροληψίας. Και ακόμη κι αν οι πιο πρόσφατοι χάρτες πληθυσμού αντικατόπτριζαν την πραγματικότητα, τα προηγούμενα σύνολα δεδομένων έχουν επηρεάσει τη λήψη αποφάσεων για δεκαετίες και εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση των αλλαγών, για παράδειγμα παρέχοντας μια στρεβλή εικόνα της διαχρονικής μετακίνησης από την ύπαιθρο προς τις αστικές περιοχές», επισημαίνει ο Γιοσάιας Λανγκ-Ράιτερ, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Aalto και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.

Οι απογραφές πληθυσμού, βασικό στοιχείο πληροφοριών για τα χρησιμοποιούμενα σύνολα δεδομένων πληθυσμού, θεωρούνται ελλιπείς σε διαφορετικό βαθμό ανά περιοχές. Δεν έχουν όλες οι χώρες τους πόρους για ακριβή συλλογή δεδομένων και οι αγροτικές περιοχές μπορεί να είναι δύσκολες στην πρόσβαση, με πληθυσμούς αραιά κατανεμημένους σε τεράστιες εκτάσεις.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αρνητική απόκλιση ήταν συστηματική παγκοσμίως, με τις αποκλίσεις να είναι ιδιαίτερα αισθητές στα σύνολα δεδομένων στην Κίνα, τη Βραζιλία, την Αυστραλία, την Πολωνία και την Κολομβία.

Με τις τρέχουσες εκτιμήσεις να τοποθετούν το 43% των 8,2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων του κόσμου σε αγροτικές περιοχές, τα ευρήματα της μελέτης έχουν εκτεταμένες συνέπειες και υποδηλώνουν, σύμφωνα με τους ερευνητές, ότι οι ανάγκες των ανθρώπων που ζουν σε αγροτικές περιοχές έχουν υποεκπροσωπηθεί στη λήψη αποφάσεων παγκοσμίως σε σύγκριση με τις αστικές περιοχές. Για παράδειγμα, επισημαίνεται ότι τα ανεπαρκή δημογραφικά δεδομένα μπορεί να έχουν οδηγήσει σε ανεπαρκείς πόρους για την υγειονομική περίθαλψη ή τις μεταφορές σε αγροτικές περιοχές.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΑΠΟΨΕΙΣ: Να αποκτήσουμε ξανά εμπιστοσύνη στην Ευρώπη, του Thomas Piketty*

Απέναντι στην τραμπική θύελλα, είναι επιτακτική η ανάγκη η Ευρώπη να αποκτήσει και πάλι εμπιστοσύνη στον εαυτό της και να προτείνει στους πολίτες της και στον κόσμο ένα άλλο μοντέλο ανάπτυξης. Για να συμβεί αυτό, πρέπει να βγει από την αυτομαστίγωση που χαρακτηρίζει συχνά τον δημόσιο λόγο. Σύμφωνα με το ισχύον δόγμα σε πολλούς ηγετικούς κύκλους, η Ευρώπη ζει πάνω από τις δυνάμεις της και πρέπει να σφίξει το ζωνάρι. Η τελευταία εκδοχή αυτού του αφηγήματος είναι ότι πρέπει να περικόψει τις κοινωνικές δαπάνες ώστε να συγκεντρωθεί στη μόνη προτεραιότητα που αξίζει: τον ανταγωνισμό με τον Τραμπ και τον Πούτιν για τις αμυντικές δαπάνες.

Το πρόβλημα τίθεται με λάθος τρόπο. Στο οικονομικό πεδίο, η Ευρώπη έχει τα μέσα να επιδιώκει πολλούς στόχους ταυτοχρόνως. Εδώ και χρόνια, για παράδειγμα, παρουσιάζει πλεόνασμα στο ισοζύγιο πληρωμών, ενώ οι ΗΠΑ παρουσιάζουν ένα τεράστιο έλλειμμα. Με άλλα λόγια, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι εκείνες που ξοδεύουν στο εσωτερικό περισσότερα απ’ όσα παράγουν, ενώ η Ευρώπη κάνει το αντίθετο και συγκεντρώνει την αποταμίευσή της στον υπόλοιπο κόσμο. Τα οικονομικά θεμέλια της Ευρώπης είναι έτσι πιο υγιή από εκείνα των ΗΠΑ – τόσο υγιή, ώστε ο πραγματικός κίνδυνος είναι ότι δεν ξοδεύει αρκετά. Αντί για μια «κούρα» λιτότητας, η Ευρώπη έχει ανάγκη από μια «κούρα» επενδύσεων, όπως έδειξε και η έκθεση Ντράγκι.

Πρέπει να το κάνει όμως με τον δικό της τρόπο, δίνοντας έμφαση στην ανθρώπινη ευημερία και τη βιώσιμη ανάπτυξη και συγκεντρώνοντας την προσοχή της στις συλλογικές υποδομές (εκπαίδευση, υγεία, μεταφορές, ενέργεια, κλίμα). Η Ευρώπη έχει ήδη ξεπεράσει τις ΗΠΑ στο πεδίο της υγείας (το προσδόκιμο ζωής ήταν εδώ το 2022 τα 80,6 χρόνια, ενώ στις ΗΠΑ τα 77,4). Κι αυτό, δαπανώντας μόλις το 10% του ΑΕΠ για την υγεία, έναντι 18% για τις ΗΠΑ. Η Ευρώπη μπορεί να ξεπεράσει τις ΗΠΑ και στους άλλους τομείς.

Αν καταστεί απαραίτητο, η Ευρώπη μπορεί να αυξήσει τις στρατιωτικές της δαπάνες. Πρέπει βέβαια αυτή η ανάγκη να αποδειχθεί. Γιατί το να διαθέσεις μερικά δισεκατομμύρια ευρώ για τον στρατό είναι ένας εύκολος τρόπος να δείξεις ότι κάνεις κάτι απέναντι στη ρωσική απειλή, χωρίς να είναι βέβαιο ότι είναι και ο πιο αποτελεσματικός. Ο πραγματικός στόχος είναι να δημιουργηθούν οι δομές που επιτρέπουν τη λήψη συλλογικών αποφάσεων για την αποτελεσματική υπεράσπιση του ουκρανικού εδάφους.

Για να χρηματοδοτηθεί η ανοικοδόμηση της χώρας, η Ευρώπη θα πρέπει να κατάσχει όχι μόνο τα ρωσικά δημόσια κεφάλαια (300 δισεκατομμύρια ευρώ, από τα οποία τα 210 βρίσκονται στην Ευρώπη), αλλά και τα ιδιωτικά, που υπολογίζονται σε ένα τρισεκατομμύριο ευρώ, τα περισσότερα εκ των οποίων βρίσκονται στην Ευρώπη. Αυτό προϋποθέτει τη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα καταγράψει ποιος κατέχει τι στην ήπειρό μας, κάτι που είναι χρήσιμο και για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας.

Και μένει το ουσιαστικό ερώτημα: γιατί η Ευρώπη, που αποτελεί de facto τη μεγαλύτερη οικονομική και χρηματοπιστωτική δύναμη του πλανήτη, δεν επενδύει περισσότερο; Μια κλασική εξήγηση είναι δημογραφική: μπροστά στη γήρανση, οι ευρωπαϊκές χώρες προετοιμάζουν τα γεράματά τους αποταμιεύοντας χρήματα στον υπόλοιπο κόσμο. Κι όμως, θα ήταν πιο χρήσιμο να δαπανώνται αυτά τα ποσά στην Ευρώπη ώστε να εξασφαλιστεί ένα μέλλον για τις νέες γενιές.

Μια άλλη εξήγηση είναι ο εθνικισμός: κάθε ευρωπαϊκή χώρα υποπτεύεται τον γείτονά της ότι θέλει να καταχραστεί το προϊόν της εργασίας της και προτιμά έτσι να το κλειδώσει. Η εμπορική και χρηματοπιστωτική παγκοσμιοποίηση προκάλεσε μια βαθιά ανησυχία και το σύνδρομο «ο καθένας για τον εαυτό του».

Ο κυριότερος παράγων όμως είναι πολιτικός και θεσμικός. Δεν υπάρχει κανένα δημοκρατικό πλαίσιο όπου να μπορούν οι Ευρωπαίοι πολίτες να αποφασίζουν συλλογικά πώς να χρησιμοποιούν τον πλούτο που παράγουν. Σήμερα, αυτές οι αποφάσεις λαμβάνονται από μερικούς μεγάλους ομίλους. Η λύση μπορεί να πάρει πολλές μορφές, όπως μια ευρωπαϊκή κοινοβουλευτική Ένωση που στηρίζεται σε έναν σκληρό πυρήνα χωρών. Το βέβαιο είναι πως η ζήτηση για Ευρώπη δεν ήταν ποτέ τόσο ισχυρή και πως οι ηγέτες πρέπει να απαντήσουν με τόλμη και φαντασία.

(*) O Τομά Πικετί είναι Γάλλος οικονομολόγος
(Προέλευση: Le Monde)
ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΙΕΛΚΑ: Χαμηλότερη η αύξηση των τιμών τροφίμων στην Ελλάδα σε σχέση με την ΕΕ

Οι τιμές των τροφίμων στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί την τελευταία 15ετία κατά 38,97%, ενώ στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά 56,17% δηλαδή η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε κατά 44% μεγαλύτερη αύξηση τιμών από την Ελλάδα. Το παραπάνω συμπέρασμα προκύπτει από  στοχευμένη έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ).

Στην έρευνα εξετάστηκε η πορεία των τιμών την τελευταία 15ετία σε σχέση με τον μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση αξιοποιώντας τα στοιχεία της Eurostat.

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΕΛΚΑ, η Ελλάδα παρουσίασε μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης τιμών 2,59% ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση 3,74%.

Το μεγαλύτερο ποσοστό αυτής της αύξησης καταγράφηκε από το 2021 και μετά τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Συγκεκριμένα από το 2010 έως το 2011 η Ελλάδα κατέγραψε αύξηση τιμών 8,14% με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 0,67% ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση 21,11% με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 1,75%, δηλαδή τριπλάσιο αυτού της Ελλάδας. Από το 2021 έως το 2024 οι τιμές στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 28,50% με μέση ετήσια αύξηση 9,50% ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά 28,94% με μέση ετήσια αύξηση 9,64%.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι την δεκαετία 2010-2020 οι τιμές στην Ελλάδα παρέμειναν για μεγάλο χρονικό διάστημα σταθερές με σημαντικά χαμηλότερους ρυθμούς από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όσον αφορά τις επιμέρους κατηγορίες, από τις 9 κατηγορίες που εξετάζονται στις 8 η Ελλάδα είχε χαμηλότερη εξέλιξη τιμών σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση την τελευταία 15ετία. Η μεγαλύτερη διαφορά καταγράφεται στα αρτοποιήματα και δημητριακά με την Ελλάδα να έχει κατά 54% μικρότερη αύξηση τιμών από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στα γλυκά και ζαχαρώδη με την Ελλάδα να έχει 50% μικρότερη αύξηση και στα Φρούτα με την Ελλάδα να έχει 45% μικρότερη αύξηση. Η μόνη κατηγορία στην οποία η Ελλάδα είχε μεγαλύτερη αύξηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν τα λίπη και έλαια εξαιτίας της αύξησης του ελαιόλαδου την τελευταία διετία και της βαρύτητας του στο ελληνικό καλάθι.

Όσον αφορά τις κατηγορίες εκτός τροφίμων που βρίσκουν οι καταναλωτές στα σούπερ μάρκετ, οι διαφορές είναι ακόμα μεγαλύτερες σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Για την κατηγορία των ειδών φροντίδας για το σπίτι (απορρυπαντικά, καθαριστικά κλπ), η αύξηση που καταγράφεται στην Ελλάδα είναι 7,7% την τελευταία 15ετία έναντι 35,9% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με αρκετά έτη να καταγράφεται μείωση. Όσον αφορά την κατηγορία ειδών προσωπικής φροντίδας υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από το 2016 και μετά. Την περίοδο αυτή καταγράφεται μείωση των τιμών στην Ελλάδα κατά -3,3% και αύξηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά 19,7%.

Η κύρια διαφορά είναι στο διαθέσιμο εισόδημα. Συγκεκριμένα, την εξεταζόμενη περίοδο οι τιμές τροφίμων στην Ελλάδα (2010-2023 καθώς για το 2024 δεν υπάρχουν ακόμα διαθέσιμα στοιχεία για το εισόδημα) αυξήθηκαν κατά 34,81%, αλλά το διαθέσιμο εισόδημα 2010-2023 κατά μόλις 14,79%, από 17.005 ευρώ σε 19.520 ευρώ κατά κεφαλήν. Την ίδια περίοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι τιμές τροφίμων αυξήθηκαν μεν κατά 52,64%, κατά 51% δηλαδή περισσότερο από την Ελλάδα, αλλά το διαθέσιμο εισόδημα την περίοδο 2010-2023 αυξήθηκε κατά 46,29%, από 19.174 ευρώ σε 28.050 ευρώ κατά κεφαλήν και 214% περισσότερο από ό,τι στην Ελλάδα.

Από τα συμπεράσματα της έρευνας του ΙΕΛΚΑ προκύπτει ότι ο μέσος ρυθμός αύξησης των τιμών τροφίμων στην Ελλάδα είναι χαμηλότερος αυτού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης, ο μέσος πληθωρισμός τροφίμων στην Ελλάδα από 2011 μέχρι το 2021 ήταν σχεδόν μηδενικός με σταθερές τιμές. Οι αυξήσεις της τελευταίας 3ετίας 2022-2024 ήταν σε πλήρη αναλογία με τις αυξήσεις του μέσου όρου των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με την έρευνα, οι σαφώς μικρότερες αυξήσεις στην Ελλάδα επηρεάζουν πολύ περισσότερο τα Ελληνικά νοικοκυριά σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω του πολύ μικρότερου ρυθμού αύξησης εισοδημάτων μέχρι το 2021. Την περίοδο 2021- 2023 τα εισοδήματα ακολουθούν την τάση του Ευρωπαϊκού μέσου όρου, αλλά υπολείπονται σημαντικά σε βάθος χρόνου και απαιτούνται γρηγορότεροι ρυθμοί σύγκλησης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κυρ. Πιερρακάκης: η ανάπτυξη που έχουμε πετύχει πρέπει να καταστεί βιώσιμη, ώστε να μπορέσουμε να ενισχύσουμε το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών

   “Τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης τα χωρίζει ένας όροφος. Οι συναντήσεις μας με τον Τάκη Θεοδωρικάκο θα είναι συχνές γιατί ο στόχος μας είναι κοινός: η ανάπτυξη που έχουμε πετύχει πρέπει να καταστεί βιώσιμη, ώστε να μπορέσουμε να ενισχύσουμε το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Με προσήλωση στους δημοσιονομικούς κανόνες αλλά και με αισιοδοξία που αντλείται από τα μέχρι τώρα αποτελέσματα της οικονομίας».

   Αυτό ανέφερε σε ανάρτησή του στο Facebook ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης για τη συνάντησή του με τον υπουργό Ανάπτυξης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ