Θεματική Ενότητα 2: Νησιωτικότητα, Ισορροπία και Βιωσιμότητα
Η νησιωτικότητα και η ισόρροπη ανάπτυξη στα νησιά μας βρέθηκαν στο επίκεντρο της δεύτερης θεματικής ενότητας της 4ης Περιφερειακής Συνδιάσκεψης του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής που λαμβάνει χώρα στην Περιφερειακή Ενότητα Δωδεκανήσων.
Στην ανάγκη ρητής κατοχύρωσης, ενόψει της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης, των τριών επιπέδων διοίκησης: κράτος – περιφέρειες – δήμοι, καθώς και της αναθεώρησης του «Καλλικράτη» αναφέρθηκε ο πρώην δήμαρχος Κω, κ. Βασίλης Χατζηγιακουμής. «Το κράτος δεν μπορεί να αποδυναμώνει την αυτοδιοίκηση πρώτου -ιδίως- και δευτέρου βαθμού στη διαχείριση των τοπικών υποθέσεων», επισήμανε. Συνεχίζοντας τον συλλογισμό του, τόνισε ότι θα πρέπει να αποδοθούν στους ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, όσες αρμοδιότητες για θέματα φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, καθώς και χωροταξίας έχουν άμεση σχέση με τις τοπικές υποθέσεις, καθώς αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να ξεκολλήσουν τα ρυμοτομικά σχέδια και οι χρήσεις γης σε τοπικό επίπεδο. «Δεν είναι δυνατόν μία χώρα, που είναι μικρότερη από πλείστες ευρωπαϊκές περιφέρειες, να διαιρείται σε 13 περιφερειακές διοικήσεις», είπε, σημειώνοντας ότι αυτές πρέπει να μειωθούν και να εφαρμοστεί στη χώρα μας η ευρωπαϊκή αρχή της επικουρικότητας, ώστε να μην έχουμε πολίτες διαφορετικών ταχυτήτων.
Ξεκινώντας με το παράδειγμα των Κυκλάδων, όπου προκηρύχθηκαν το περασμένο διάστημα 51 θέσεις γιατρών αλλά εκδηλώθηκε ενδιαφέρον μόλις για 18, χωρίς να είναι βέβαιο ότι τελικά αυτές θα πληρωθούν, ο γραμματέας του τομέα Νησιωτικής Πολιτικής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, κ. Γιάννης Πολυχρονάκος, τόνισε την απουσία σχεδιασμού και οράματος. Τόνισε πως «η κυβέρνηση κατέστησε το Ταμείο Ανάκαμψης ένα ζήτημα για πέντε μεγάλες επιχειρηματικές οικογένειες, αντί για μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για τη χώρα», χωρίς καμία μέριμνα για τη δημόσια υγεία στα νησιά, τη διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος, τη διευκόλυνση των μετακινήσεων των νησιωτών, την ενίσχυση της νεοφυούς επιχειρηματικότητας. «Ήρθε η ώρα να αποκτήσουμε μία αληθινή νησιωτική πολιτική», ανέφερε, κάνοντας αναφορά σε συγκεκριμένες πολιτικές, όπως η επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, ένας ειδικός αναπτυξιακός νόμος για τις νησιωτικές περιοχές και φορολογικά κίνητρα για τους νέους.
Η μεγάλη πρόκληση της χάραξης πολιτικών που θα ανταποκρίνονται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νησιών μας βρέθηκε στο επίκεντρο της παρέμβασης του πρώην υπουργού και προέδρου του Σωματείου «ΔΙΑΖΩΜΑ», κ. Σταύρου Μπένου. «Πέρα από τις τουριστικές πυκνώσεις στα μεγάλα νησιά, οι εργαζόμενοι στα μικρά νησιά δεν μπορούν να συγκεντρώσουν ούτε τα μεροκάματα που απαιτούνται για να τύχουν των προνομίων που χρειάζονται», έφερε ως παράδειγμα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διαφοροποίησης των κεντρικών δημόσιων πολιτικών για τις νησιωτικές περιοχές. Υπενθύμισε ότι η νησιωτικότητα το 2001 πέρασε στο Σύνταγμα, αλλά ο εφαρμοστικός νόμος δεν έχει βγει ακόμα, όπως αντίστοιχα δεν έχουν ποτέ εφαρμοστεί οι σχετικές ρυθμίσεις του «Καλλικράτη» και η ρήτρα νησιωτικότητας. Έκανε λόγο για «δύο πολυεργαλεία», που έχουμε στη διάθεσή μας, τη νησιωτικότητα και τα ολιστικά προγράμματα, τα που λες και είναι ραμμένα για τα νησιά μας, αλλά παραμένουν δυστυχώς αδειανό πουκάμισο. «Η μεγάλη πολιτική που πρέπει όμως να έχουμε στο πρόγραμμά μας είναι η μεταρρύθμιση του κράτους. Διότι χωρίς αυτή, δεν υπάρχει καμία μεταρρύθμιση», κατέληξε.
Στη συνεισφορά του Πανεπιστημίου Αιγαίου και ειδικότερα του τμήματος Μεσογειακών Σπουδών ως ισότιμος εταίρος στην αναπτυξιακή πορεία της Ρόδου και της Δωδεκανήσου, αναφέρθηκε ο αναπληρωτής καθηγητής, κ. Σωτήρης Ντάλης, επιμένοντας πως «διαδραματίζει έναν ειδικό εθνικό σκοπό που θα πρέπει να αναγνωρίζεται τόσο από την πολιτεία όσο και από την τοπική κοινωνία, με άποψη για τη νησιωτικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη», κατεύθυνση προς την οποία προετοιμάζεται ήδη ένα ακόμη πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Χαρακτήρισε την ανυπαρξία φοιτητικών εστιών ως το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει το Πανεπιστήμιο στην περιοχή.
Η κα. Νάντια Γιαννακοπούλου, Βουλευτής Δυτ. Τομέα Αθηνών και υπεύθυνη Κ.Τ.Ε. Μεταναστευτικής Πολιτικής ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής τόνισε προλογικά ότι «το μεταναστευτικό – προσφυγικό θα μας απασχολεί επί χρόνια αφού η ύπαρξη εστιών έντασης και πολεμικών συγκρούσεων, οι γεωστρατηγικές αλλαγές που κυοφορούνται, αλλά και τα φαινόμενα κλιματικής κρίσης θα τροφοδοτούν μεταναστευτικές ροές. Γι αυτό χρειάζεται μια συστηματική παρακολούθηση και μελέτη της εξέλιξης και διαμόρφωση πολιτικών που κοιτάνε στο μέλλον τόσο στην χώρα, αλλά και συνολικά στην ΕΕ». Και πρόσθεσε: «τα νησιά μας δεν πρέπει να ξαναζήσουν τις καταστάσεις του 2016- 2020. Το πιο ανησυχητικό σήμερα, και παράλληλα εξοργιστικό από την πλευρά της κυβέρνησης, είναι πως διανύουμε μια κρίσιμη περίοδο που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη οργανώνει το επιχειρησιακό μέρος της εφαρμογής του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Το Σύμφωνο που υιοθετήθηκε εισάγει επαχθέστερες υποχρεώσεις για τις περιοχές των συνόρων και για τα κράτη των συνόρων. Υπάρχει ευθύνη και της κυβέρνησης για την αποτυχία της διαπραγμάτευσης».
Ο πρώην υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κ. Κοσμάς Σφυρίου κατέδειξε ότι η νησιωτικότητα ήταν μια βαθιά πολιτική επιλογή, που υπηρέτησε με συνέπεια το ΠΑΣΟΚ καθώς «πολιτικές ασκείς με πράξεις». Την προσδιόρισε μάλιστα ως κεντρικό πυλώνα για τον σχεδιασμό πολιτικών συνοχής και υπογράμμισε ότι επ’ αυτού χάθηκε η μεγάλη ευκαιρία του Ταμείου Ανάκαμψης.«Τον δρόμο για τις νησιωτικές πολιτικές μάς τον έδειξε πολύ νωρίς ο Ανδρέας Παπανδρέου» πρόσθεσε.
Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Ροδούλα Λουλουδάκη.
