Αρχική Blog Σελίδα 2064

ΥΠΕΝ – ΥΠΕΞ: Για πρώτη φορά στη χώρα Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός

Από
Έμβολος
-

Η πράξη συγκρότησης της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο (ΕΧΣΘΧ), με την οποία εξειδικεύεται και αποτυπώνεται σε χάρτη ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ) της χώρας, εκδόθηκε σήμερα με πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών και τα συναρμόδια Υπουργεία.

   Όπως σημειώνεται στη σχετική κυβερνητική ανακοίνωση, την οποία υπογράφουν οι υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου,

   πρόκειται για μία σημαντική πρωτοβουλία, καθώς για πρώτη φορά η χώρα μας θέτει τους κανόνες για την οργάνωση του θαλάσσιου χώρου. Ο ΘΧΣ συνιστά ένα ολιστικό χωροταξικό πλαίσιο και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή ανάπτυξη γαλάζιας και κυκλικής οικονομίας, αποτυπώνοντας με ευκρίνεια τις ανθρώπινες δραστηριότητες που μπορούν να πραγματοποιούνται σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες της χώρας μας, με σεβασμό στην αδήριτη ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος.

   Σε σχετικό ενημερωτικό σημείωμα, επισημαίνεται εξάλλου ότι: «Είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνονται σε επίσημο ρυθμιστικό κείμενο της ΕΕ τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, δηλαδή πλήρης επήρεια της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών».

   Σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση:

   Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε κατά την εκπόνηση της ΕΧΣΘΧ συνέθεσε συχνά αντικρουόμενες κοινωνικές, οικονομικές, ενεργειακές και περιβαλλοντικές παραμέτρους, προκειμένου να υπηρετήσει μια σειρά αλληλένδετους στόχους, όπως η κλιματική ανθεκτικότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και ιδιαίτερα των ενάλιων αρχαιοτήτων, η βελτίωση και προστασία των θαλασσίων μεταφορών, η εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της χώρας, η ιχθυοκαλλιέργεια και η ενίσχυση των διασυνοριακών έργων κοινού ενδιαφέροντος. Ο ΘΧΣ λαμβάνει υπόψη τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ χερσαίων και θαλάσσιων δραστηριοτήτων και αποδίδει έμφαση στη διαβούλευση και συνδιαμόρφωση των προτεραιοτήτων ανά περιφέρεια, μέσα από τη συγκρότηση Θαλάσσιων Χωροταξικών Πλαισίων.

   Με τον ΘΧΣ και την ΕΧΣΘΧ, η Ελληνική Πολιτεία για πρώτη φορά οριοθετεί λεπτομερείς χρήσεις των θαλασσίων ζωνών της, υλοποιώντας την υποχρέωση που απορρέει από την Οδηγία 2014/89/ΕΕ και ασκώντας τα δικαιώματα που πηγάζουν από το Διεθνές Δίκαιο.

   Ακολουθεί ενημερωτικό σημείωμα του ΥΠΕΝ με τη μορφή ερωταπαντήσεων:

   1. Τι είναι ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός;

    Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ) αποτυπώνει τις ανθρώπινες δραστηριότητες σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες της χώρας μας, με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος σ’ αυτές.

   Ταυτόχρονα, προσδιορίζει τη συμβατότητα και την παράλληλη ανάπτυξη των δραστηριοτήτων αυτών, με γνώμονα πάντοτε τη βιώσιμη ανάπτυξη των θαλασσίων περιοχών και την αξιοποίηση των θαλασσίων πόρων. Το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού καθορίστηκε σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, ιδίως δε με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

    Η διαδικασία αυτή προβλέπεται στην οδηγία 2014/89/ΕΕ και εκπληρώνεται, με αυτόν τον τρόπο, η ευρωπαϊκή υποχρέωση της χώρας μας. Η ορθή μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας, τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων και τη διατήρηση υγιών θαλάσσιων οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

   Αξίζει να σημειωθεί ότι η οδηγία αυτή δεν θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη δικαιοδοσία των κρατών μελών επί των θαλάσσιων υδάτων, τα οποία απορρέουν από τις σχετικές διατάξεις του διεθνούς δικαίου, ιδίως δε από την UNCLOS.

   2. Ποιος είναι ο στόχος του;

   Η οργάνωση του θαλάσσιου χώρου, η ομαλή αλληλεπίδραση χερσαίων και θαλάσσιων δραστηριοτήτων, με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Κατά την εκπόνηση του ΘΧΣ θα ληφθούν υπόψη κοινωνικές, οικονομικές, ενεργειακές και περιβαλλοντικές παράμετροι, για δραστηριότητες όπως:

   – η προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής -μεταξύ άλλων- δια του ορισμού θαλάσσιων πάρκων,

   – η διαφύλαξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και ιδιαίτερα των ενάλιων αρχαιοτήτων,

   – η βελτίωση και προστασία των θαλασσίων μεταφορών,

   – η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη,

   – η εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της χώρας και ιδιαίτερα των δυνητικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου αλλά και των υπεράκτιων αιολικών μας πάρκων,

   – η ιχθυοκαλλιέργεια,

   – η ενίσχυση των διασυνοριακών υποδομών κοινού ενδιαφέροντος με άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της άμεσης περιφέρειάς της.

   Με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, δίνεται η δυνατότητα μίας συντεταγμένης -και όχι αποσπασματικής- οριοθέτησης ανθρώπινων δραστηριοτήτων.

   Η ορθή μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας, τη βιώσιμη χρήση των θαλάσσιων πόρων και τη διατήρηση υγιών θαλάσσιων οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

   Σε συνέχεια των στρατηγικών προτεραιοτήτων που έθεσε ο Πρωθυπουργός στο 9ο «Our Ocean Conference», ο Σχεδιασμός αποτελεί μέρος μιας ολιστικής πολιτικής χωροταξικού σχεδιασμού της χώρας σε θάλασσα και στεριά, που προοδευτικά υλοποιείται από την ελληνική Κυβέρνηση.

   3. Γιατί κατατίθεται τώρα ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός;

   Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός αποτελεί έναν Οδικό Χάρτη αξιοποίησης των θαλασσίων πόρων μας. Συνεπώς, η σχεδίασή του αποτέλεσε αντικείμενο μακράς διαβούλευσης με συναρμόδια Υπουργεία, φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και με τις τοπικές κοινωνίες. Ο ΘΧΣ αποκτά ακόμα μεγαλύτερη αξία, αν συνυπολογιστεί ότι η χώρα μας διαθέτει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τα περισσότερα καταγεγραμμένα νησιά.

   4. Γιατί χωρίστηκε ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός σε 4 χωρικές ενότητες;

   Γιατί, με αυτόν τον τρόπο, απεικονίζεται η διοικητική διάρθρωση των αντίστοιχων Περιφερειών. Θα ακολουθήσει η έκδοση των αντίστοιχων θαλάσσιων χωροταξικών πλαισίων, όπως συνέβη και με τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια (12 από τα συνολικά 13 έχουν ήδη δημοσιευθεί, ενώ δρομολογείται και το 13ο).

   5. Πού δημοσιεύεται ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός; Πώς θα ενημερωθούν οι πολίτες;

   Δημοσιεύεται σε ΦΕΚ, όπως προβλέπεται στην Ελλάδα, ενημερώνεται η Ευρωπαϊκή Ένωση και αναρτάται στις σχετικές διαδικτυακές πλατφόρμες της. Παράλληλα θα υπάρξουν και δράσεις ενημέρωσης από το ΥΠΕΝ.

   6. Έχει γεωπολιτική σημασία ο ΘΧΣ;

   Το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού καθορίστηκε σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία της Ένωσης και με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, ιδίως, δε, με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

   Είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνονται σε επίσημο ρυθμιστικό κείμενο της ΕΕ τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, δηλαδή πλήρης επήρεια της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών.

   Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός υλοποιεί μία σειρά από ευρωπαϊκές στρατηγικές και αποτελεί τμήμα του ευρωπαϊκού κεκτημένου.

   Ακολουθεί ενημερωτικό σημείωμα του ΥΠΕΞ με τη μορφή ερωταπαντήσεων:

   1. Γιατί είναι σημαντική κίνηση η κατάρτιση και η εξειδίκευση και αποτύπωση σε χάρτη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού; (ΘΧΣ)

   Είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνονται σε επίσημο ρυθμιστικό κείμενο της Ε.Ε. τα απώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας (δηλαδή πλήρης επήρεια της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες).

   2. Δηλαδή τι αποτυπώνει ο χάρτης;

   Οι θαλάσσιες περιοχές που αποτυπώνονται στον χάρτη, συμπεριλαμβάνουν τις ελληνοϊταλικές συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ του 1977 και του 2020 και την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία του 2020, ενώ συμπίπτουν με τα όρια που απορρέουν από τον νόμο 4001/2011.

   Σε ό,τι αφορά μη οριοθετημένες περιοχές, αποτυπώνεται η μέση γραμμή που καθορίζει το εξωτερικό όριο της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, μέχρι τη σύναψη συμφωνιών οριοθέτησης με γειτονικά κράτη, των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες με τις ελληνικές ακτές.

   3. ‘Αρα ο χάρτης αποτυπώνει την ΑΟΖ της Ελλάδας στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας (στο Ιόνιο, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο);

   Η διαδικασία οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών έχει διαφορετικό αντικείμενο από τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, ο οποίος αφορά τη διαδικασία με την οποία οι αρμόδιες αρχές των κρατών-μελών αναλύουν και οργανώνουν τις ανθρώπινες δραστηριότητες στις ανωτέρω θαλάσσιες περιοχές για την επίτευξη των οικολογικών, οικονομικών και κοινωνικών στόχων.

   Συνεπώς, ο χάρτης που αποτυπώνει τον ελληνικό Θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό δεν συνιστά οριοθέτηση ΑΟΖ.

   4. Αποτυπώνει την επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια (στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο);

   Η επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια είναι αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας μας που απορρέει από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι ένα δικαίωμα για την άσκηση του οποίου η Ελλάδα επιφυλάσσεται όταν και όπως το κρίνει εθνικά συμφέρον με βάση τους κανόνες που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.

   5. Πώς συνδέεται η κατάρτιση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού με την κυριαρχία και την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων;

   Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός και η εξειδίκευση του με χάρτη αποτελεί αποτύπωση των δραστηριοτήτων σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες της χώρας – όχι άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

   H κυριαρχία δεν είναι αντικείμενο σχεδιασμού. Προϋπάρχει και δεν επηρεάζεται από αυτόν.

   6. Γιατί η κυβέρνηση καταθέτει τώρα τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό;

   Η κυβέρνηση κλείνει εκκρεμότητες του παρελθόντος. Υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα στην πράξη και με ουσιαστικό τρόπο, όχι με επικοινωνιακές φωτοβολίδες.

   7. Η κατάρτιση του ΘΧΣ πιθανόν να προκαλέσει την αντίδραση της Τουρκίας. ‘Αρα εγκαταλείπετε τον ελληνοτουρκικό διάλογο;

   Το ότι λύνουμε εκκρεμότητες του παρελθόντος δεν σημαίνει ότι δεν επιδιώκουμε τον ελληνοτουρκικό διάλογο. Το ότι διαφωνούμε δεν σημαίνει ότι δεν συζητάμε. Το ότι συζητάμε δεν σημαίνει ότι κάνουμε εκπτώσεις από τις θέσεις μας και αυτό αποδεικνύεται στην πράξη. Η Ελλάδα επιθυμεί θετικό κλίμα στις σχέσεις με την Τουρκία και έχει ταχθεί από την αρχή υπέρ της ελληνοτουρκικής συνεννόησης με βάση το Διεθνές Δίκαιο και την καλή γειτονία.

   Εξάλλου, ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός αφορά μια ουσιαστική υποχρέωση της χώρας μας έναντι της Ε.Ε. που απορρέει από συγκεκριμένες ευρωπαϊκές οδηγίες και εντάσσεται στο πλαίσιο επίτευξης σειράς Ευρωπαϊκών Στρατηγικών, όπως η Πράσινη Συμφωνία και η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Θαλάσσια Ασφάλεια (EUMSS-EU Maritime Security Strategy).

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Α. Τζιτζικώστας από τη συνεδρίαση του ΒΑ Συμβουλίου του ΝΑΤΟ – Όσοι νομίζουν ότι μπορούν να βλάψουν την ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάνουν λάθος

Από
Ειρήνη Αιμονιώτη
-

Α. Τζιτζικώστας από τη συνεδρίαση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου του ΝΑΤΟ για τη στρατιωτική κινητικότητα: «Όσοι νομίζουν ότι μπορούν να βλάψουν την ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάνουν λάθος»

Στη συνεδρίαση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες παρουσίασε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας το σχέδιο της ΕΕ για τη στρατιωτική κινητικότητα.

Στην ομιλία του στο Συμβούλιο ο κ. Τζιτζικώστας αναφέρθηκε στις γεωπολιτικές και γεωστρατηγικές ανακατατάξεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και η Συμμαχία, τονίζοντας ότι «σήμερα βρισκόμαστε σε μια από τις πιο καθοριστικές στιγμές της ευρωπαϊκής Ιστορίας. Εκείνοι που επιθυμούν να μας βλάψουν πιστεύουν ότι είμαστε πολιτικά αδύναμοι να διαμορφώσουμε μια ουσιαστική και μακροπρόθεσμη απάντηση. Κάνουν λάθος. Η ευρωπαϊκή ασφάλεια έχει ωφεληθεί πάρα πολύ από τη διαχρονική συνεργασία με το ΝΑΤΟ, την οποία έχουμε ενισχύσει τα τελευταία χρόνια για να ανταποκρινόμαστε πιο αποτελεσματικά στις απειλές. Αλλά το τοπίο της ασφάλειας αλλάζει γρήγορα. Ως εκ τούτου, η Ευρώπη πρέπει να κάνει πολύ περισσότερα για να αποκτήσει αξιόπιστη αποτροπή και να παράσχει την ασφάλεια από την οποία εξαρτάται η ευημερία μας. Αυτό απαιτεί από όλα τα κράτη μέλη να ενεργούν με αλληλεγγύη και να επενδύουν στη συλλογική μας άμυνα».

Ο κ. Τζιτζικώστας επανέλαβε τις θέσεις της ΕΕ για τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθιστώντας σαφές ότι η ΕΕ επιθυμεί δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην περιοχή και αναφέρθηκε στη Λευκή Βίβλο για το Μέλλον της Ευρωπαϊκής Άμυνας.

Αναφερόμενος στη στρατιωτική κινητικότητα ο Επίτροπος υπογράμμισε ότι αποτελεί μια από τις κορυφαίες προτεραιότητες στο χαρτοφυλάκιό του, σημειώνοντας πως στον συγκεκριμένο τομέα η ΕΕ δραστηριοποιείται από το 2017, με το πρώτο σχέδιο δράσης να εγκρίνεται το επόμενο έτος. Ένα σχέδιο δράσης που καθόριζε τις υποδομές μεταφορών διπλής χρήσης (πολιτικής και στρατιωτικής), σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ.

«Οι υποδομές διπλής χρήσης καθορίστηκαν με βάση τις μη στρατιωτικές υποδομές, τα λεγόμενα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών. Αυτές είναι οι πιο στρατηγικές συνδέσεις μας μεταξύ των κρατών μελών, των πρωτευουσών τους και όλων των μεγάλων οικονομικών κέντρων. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η υποδομή για στρατιωτικές κινήσεις είναι κατά 97% πανομοιότυπη με το πολιτικό μας δίκτυο. Η συνεργασία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΝΑΤΟ για τις υποδομές διπλής χρήσης είναι ένα από τα καλύτερα παραδείγματα συνεργασίας μέχρι στιγμής», τόνισε ο Επίτροπος.

Ο κ. Τζιτζικώστας αναφέρθηκε στον πρώτο προϋπολογισμό για υποδομές στρατιωτικής κινητικότητας διπλής χρήσης το 2019, όταν ακόμα η αξία των συγκεκριμένων υποδομών δεν ήταν στις προτεραιότητες της ΕΕ. Όλα αυτά άλλαξαν το 2022 με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Οι διαθέσιμοι πόροι ύψους 1,7 δισεκατομμυρίων ευρώ απορροφήθηκαν μέσα σε μόλις δυο χρόνια για 95 έργα διπλής χρήσης σε 21 κράτη μέλη της ΕΕ. «Αυτός ο προϋπολογισμός ήταν υπερβολικά μικρός. Ήταν μια σταγόνα στον ωκεανό, αλλά σε μια τελείως διαφορετική γεωπολιτική συγκυρία. Αποτέλεσμα, να απέχουμε ακόμη πολύ από την ύπαρξη ενός καλά συνδεδεμένου και ανθεκτικού δικτύου μεταφορών διπλής χρήσης. Οι μελλοντικές μας επενδύσεις πρέπει να είναι πιο εστιασμένες και πολύ – πολύ υψηλότερες. Σε στενή συνεργασία με το ΝΑΤΟ, προσδιορίσαμε τέσσερις διαδρόμους στρατιωτικής κινητικότητας προτεραιότητας της ΕΕ που πρέπει να αναβαθμιστούν επειγόντως στις στρατιωτικές απαιτήσεις. Και προσδιορίσαμε 600 συγκεκριμένα έργα υποδομών διπλής χρήσης σε ισάριθμα σημεία. Την 1η Ιουλίου θα έχουμε έτοιμη την τελική χαρτογράφηση των σημείων και των αντίστοιχων έργων για να την παρουσιάσουμε στους Υπουργούς Μεταφορών και Άμυνας των κρατών μελών της ΕΕ», επισήμανε ο Επίτροπος.

Ο κ. Τζιτζικώστας σημείωσε ότι τα έργα αυτά είναι σε δρόμους, στον σιδηρόδρομο, σε λιμάνια και αεροδρόμια και προβλέπονται και παρεμβάσεις για τον ανεφοδιασμό, σύμφωνα με τις ανάγκες τόσο της ΕΕ, όσο και του ΝΑΤΟ.

Αναφερόμενος στη μελλοντική χρηματοδότηση της στρατιωτικής κινητικότητας, ο Επίτροπος υπογράμμισε ότι απαιτείται γενναία αύξηση πόρων στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, που θα αρχίσει το 2028.

Πέρα από τη χρηματοδότηση όμως ο κ. Τζιτζικώστας επισήμανε την ανάγκη να περιοριστεί η γραφειοκρατία και ειδικά αυτή που αφορά στις στρατιωτικές μετακινήσεις, με στόχο «να διασφαλίσουμε ότι για τα στρατεύματα και το υλικό που διακινούνται εντός της ΕΕ και διασχίζουν τα εσωτερικά μας σύνορα δεν θα απαιτούνται πλέον άδειες διασυνοριακής κυκλοφορίας. Όσοι προέρχονται από χώρες εκτός της ΕΕ θα χρειάζονται μόνο μία άδεια, στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, για την είσοδο και τη διέλευση από το έδαφος της ΕΕ».

Ο Επίτροπος μετά την ομιλία του δέχτηκε ερωτήσεις από τα μέλη του Βορειοανατολικού Συμβουλίου του ΝΑΤΟ και ακολούθησε συζήτηση.

Κυρ. Μητσοτάκης: Η ελληνική οικονομία σημειώνει συνεχή πρόοδο – Π. Ντόναχιου: Αναγνωρίζω την εξαιρετική επιτυχία της ελληνικής οικονομίας

Από
Έμβολος
-

Για μια Ελλάδα ηγέτιδα στην ανάπτυξη στην ευρωζώνη έκανε λόγο ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Πασκάλ Ντόναχιου, σε δηλώσεις του μετά από τη συνάντηση με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη στο υπουργείο, ενώ ο Έλληνας υπουργός μίλησε, μεταξύ άλλων, για ρήτρα διαφυγής που να ωφελεί όλες τις χώρες- μέλη.

Ειδικότερα, ο κ. Ντόναχιου απέστειλε μήνυμα αναγνώρισης και αισιοδοξίας για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, και εξήρε την «αξιοσημείωτη επιτυχία» της, τονίζοντας τον ρόλο της σταθερότητας και των μεταρρυθμίσεων. Μάλιστα, δεν έκρυψε τον θαυμασμό του για τη δυναμική και την πρόοδο που έχει συντελεστεί, χαρακτηρίζοντας την Ελλάδα ως «πηγή υπερηφάνειας» που «οδηγεί τον δρόμο στη βιώσιμη ανάπτυξη» για ολόκληρη την ευρωζώνη. Ενώ είπε ότι η χώρα «είναι πηγή υπερηφάνειας για ολόκληρη την ευρωζώνη, που βλέπει την Ελλάδα να ηγείται στο δρόμο της βιώσιμης ανάπτυξης, και αυτό έχει αναγνωριστεί πολύ καθαρά και εξωτερικά με τις αναβαθμίσεις των πιστοληπτικών αξιολογήσεων των τελευταίων μηνών».

Παράλληλα, επεσήμανε ότι «στη συνάντησή μου με τον υπουργό σας, με τον πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη, και με τον νέο αντιπρόεδρο τής κυβέρνησης, τον συνάδελφο και φίλο μας Κωστή Χατζηδάκη, τους συνεχάρη όλους για τον δυναμισμό της ελληνικής οικονομίας και την πρόοδο που έχει σημειωθεί. Είναι απόδειξη της διαχείρισης που ασκεί αυτή η κυβέρνηση, ότι βλέπουμε να γίνονται συνεχώς πραγματικά σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδο όσον αφορά στον πληθωρισμό, με αυτόν να έχει αρχίσει να συγκλίνει προς τους στόχους της ΕΚΤ κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους. Και ενώ αναγνωρίζω την πρόοδο που έχει σημειωθεί στη μείωση του πληθωρισμού, άκουσα επίσης από τον Κυριάκο Πιερρακάκη- και είμαι πολύ συνηθισμένος και εξοικειωμένος πια με αυτό- τις συνεχιζόμενες προκλήσεις των υψηλών τιμών, τις πιέσεις για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις για την ικανότητά τους να συναλλάσσονται και για το βιοτικό επίπεδο, και αυτό αναγνωρίζεται σε μεγάλο βαθμό από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας της Ελλάδας στην οπτική του σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας. Βλέπουμε επίσης το έλλειμμα της Ελλάδας να συνεχίζει να μειώνεται και αυτό να βοηθά πραγματικά στην ικανότητα της οικονομίας σας να συνεχίσει την πρόοδο που έχει σημειώσει στη διαχείριση του χρέους της, η οποία, φυσικά, δίνει και εμάς τους υπόλοιπους εμπιστοσύνη στο μέλλον της ελληνικής οικονομίας».

Πρόσθεσε δε, ότι «αυτή η εντυπωσιακή επιτυχία στην επιστροφή της οικονομίας σε μια πιο βιώσιμη πορεία ανάπτυξης οφείλεται φυσικά στην ανθεκτικότητα, τη σκληρή δουλειά και τις θυσίες των ανθρώπων της Ελλάδας, αλλά οφείλεται επίσης στις πολιτικές αποφάσεις που ελήφθησαν από την κυβέρνηση αυτή και τις προσπάθειες διαδοχικών υπουργών Οικονομικών. Και γνωρίζω ότι η πρόοδος αυτή θα συνεχιστεί τώρα υπό την ηγεσία του Κυριάκου Πιερρακάκη». Αναφερόμενος μάλιστα ειδικά στον Έλληνα υπουργό, είπε ότι «ήδη με την παρουσία του στην πρώτη συνάντηση του Eurogroup στη Βαρσοβία το περασμένο Σαββατοκύριακο, είναι πλέον φανερό σε όλους μας ότι έχουμε κερδίσει ένα πολύ συνετό και πολύ αποτελεσματικό μέλος του Eurogroup και ανυπομονούμε να συνεργαστούμε μαζί του τα επόμενα χρόνια».

Από την πλευρά του, ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι στην κατ’ ιδίαν σύσκεψη που είχαν εξετάστηκαν το πρόβλημα των εμπορικών δασμών αλλά και το θέμα της ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες.

«Υποδεχόμαστε τον Πασκάλ Ντόναχιου σε μια Ελλάδα που έχει αλλάξει. Η δημοσιονομική σταθερότητα είναι η πυξίδα της πολιτικής μας. Είναι το θεμέλιο για μια βιώσιμη ανάπτυξη που έχει στο επίκεντρο τους πολίτες, ακόμη και σε δύσκολους καιρούς, όπως αυτοί τους οποίους ζούμε τώρα. Συζητήσαμε εκτενώς τις διεθνείς εξελίξεις, τις αμερικανικές αποφάσεις αναφορικά με την επιβολή δασμών. Συμφωνούμε ότι οι εμπορικοί πόλεμοι δεν έχουν νικητές. Σε αυτήν τη ρευστή συγκυρία είναι σημαντικό να περιφρουρήσουμε ως κόρη οφθαλμού την ενότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εξέθεσα στον κ. Ντόναχιου τις ελληνικές θέσεις για την ανάγκη ταχείας ενεργοποίησης της ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες με τρόπο που θα ωφελήσει όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης», υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ο κ. Έλληνας υπουργός.

ΦΩΤΟ: ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΙΤΣΑΡΑΣ
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Έφοδοι «άνευ προηγουμένου» στην Ευρώπη, 200 συλλήψεις και κατασχέσεις ναρκωτικών

Από
Έμβολος
-

Δυνάμεις επιβολής της τάξης διεξήγαγαν εφόδους «άνευ προηγουμένου» χθες Τρίτη σε διάφορες χώρες της Ευρώπης, βάζοντας στο στόχαστρο τέσσερις συμμορίες του οργανωμένου εγκλήματος, επιχείρηση που είχε αποτέλεσμα πάνω από 200 συλλήψεις σε πέντε χώρες, τις περισσότερες εξ αυτών στην Τουρκία, καταφέρνοντας «τεράστιο πλήγμα» στη διακίνηση ναρκωτικών.

Παράλληλα με τις συλλήψεις, αστυνομικοί που συμμετείχαν στην επιχείρηση «Μπουλούτ» («Σύννεφο» στα τουρκικά) προχώρησαν σε κατασχέσεις ποσοτήτων 21 και πλέον τόνων ναρκωτικών, συμπεριλαμβανομένων 3,3 εκατομμυρίων χαπιών MDMA, ανακοίνωσε η Europol, ο οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου, που συντόνισε το εγχείρημα.

«Πρόκειται για ένα από τα πιο σημαντικά πλήγματα εναντίον των ομάδων του οργανωμένου εγκλήματος τα τελευταία χρόνια», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Άντι Κράαχ, ο διευθυντής του ευρωπαϊκού κέντρου δράσης κατά του οργανωμένου εγκλήματος στην Ευρωπόλ.

Σε οπτικό υλικό από τις εφόδους εικονίζονται οπλισμένοι αστυνομικοί καθώς εφορμούν σε ιδιοκτησίες, συλλαμβάνουν υπόπτους, τους καθηλώνουν στο έδαφος προτού τους περάσουν χειροπέδες.

Οι αρχές έκαναν λόγο για κατασχέσεις ναρκωτικών, οχημάτων και ρευστού που χρησιμοποιούσαν οι συμμορίες.

«Αυτό είναι τεράστιο πλήγμα, καθώς νομίζω πως δεν είχε υπάρξει ποτέ τέτοιο προηγούμενο», ανέφερε ο κ. Κράαχ, σύμφωνα με τον οποίο η επιχείρηση έστειλε «δυνατό μήνυμα στο οργανωμένο έγκλημα».

Και το μήνυμα είναι πως αν νομίζετε πως είσαστε ανθεκτικοί, πως είσαστε μεγάλοι παράγοντες, στο τέλος θα σας εξαρθρώσουμε», εξήγησε.

Οι αρχές προχώρησαν σε 234 συλλήψεις, από τις οποίες οι 225 έγιναν στην Τουρκία, δήλωσε νωρίτερα χθες ο τούρκος υπουργός Εσωτερικών Αλί Γερλίκαγια.

Διευκρίνισε ότι οι συμμορίες επιδίδονταν στη διακίνηση κοκαΐνης προς τις αγορές της Τουρκίας και της Ευρώπης διά θαλάσσης και μέσω χερσαίων οδών από κράτη της Λατινικής Αμερικής, καθώς και ηρωίνης από το Ιράν και το Αφγανιστάν, κάνναβης μέσω Βαλκανίων και έκστασης μέσω Ευρώπης.

Οι τέσσερις συμμορίες που εξαρθρώθηκαν ενέχονταν επίσης σε ξέπλυμα χρήματος, βίαια εγκλήματα και άλλες παράνομες δραστηριότητες.

Πέρα από την Τουρκία, συλλήψεις έγιναν στο Βέλγιο, στη Γερμανία, στην Ισπανία και στην Ολλανδία.

Οι αρχές συνέλαβαν στην πράξη το σύνολο των μελών των συμμοριών αυτών, από «τους αρχηγούς ως τους μικροκακοποιούς του δρόμου», σύμφωνα με τον κ. Κράαχ.

Η επιχείρηση έγινε δυνατή χάρη στη μελέτη μηνυμάτων που βρέθηκαν όταν διαλύθηκαν, πριν από τέσσερα χρόνια, οι πλατφόρμες ανταλλαγής κρυπτογραφημένων μηνυμάτων Sky ECC και ANOM, που χρησιμοποιούσαν κακοποιοί.

Το «χρυσωρυχείο» των μηνυμάτων που βρέθηκαν στα χέρια των διωκτικών αρχών είναι «δώρο που δεν σταματά να δίνει» δυνατότητες, εξήγησε ο κ. Κράαχ στο AFP.

Φέρνει συνεχώς «αξιοποιήσιμες πληροφορίες» και επέτρεψε «συνεχιζόμενες επιχειρήσεις», πρόσθεσε.

«Δεν θα απέκλεια νέες συλλήψεις», πρόσθεσε ο κ. Κράαχ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Επικαιροποιείται ο κατάλογος αποζημιώσεων, επιδομάτων, ασφαλίστρων, που δεν συνυπολογίζονται στον φόρο εισοδήματος

Από
Έμβολος
-

   Επικαιροποιείται με εγκύκλιο της ΑΑΔΕ και προσαρμόζεται στις προβλέψεις του νόμου για τα επαγγελματικά ταμεία και τις αντίστοιχες εισφορές, ο κατάλογος των αποζημιώσεων, επιδομάτων, ασφαλίστρων και λοιπών βοηθημάτων, που δεν συνυπολογίζονται στον φόρο εισοδήματος μισθωτών και συνταξιούχων.

   Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, από τον υπολογισμό του εισοδήματος από μισθωτή εργασία και συντάξεις εξαιρούνται συνολικά:

   α) η αποζημίωση εξόδων διαμονής και σίτισης και η ημερήσια αποζημίωση που έχουν καταβληθεί από τον εργαζόμενο αποκλειστικά για σκοπούς της επιχειρηματικής δραστηριότητας του εργοδότη,

   β) η αποζημίωση για έξοδα κίνησης που καταβάλλονται από τον εργοδότη για υπηρεσιακούς λόγους, συμπεριλαμβανομένης της αποζημίωσης για τη δαπάνη ηλεκτρικού ρεύματος για τη φόρτιση ατομικού ή εταιρικού οχήματος μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ., εφόσον αφορούν σε έξοδα κίνησης που πραγματοποιήθηκαν από τον εργαζόμενο κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας του και αποδεικνύονται από νόμιμα παραστατικά,

   γ) το επίδομα αλλοδαπής που χορηγείται σε υπαλλήλους του υπουργείου Εξωτερικών και των λοιπών δημόσιων πολιτικών υπηρεσιών,

   δ) οι κρατήσεις υπέρ των ασφαλιστικών ταμείων, οι οποίες επιβάλλονται με νόμο, συμπεριλαμβανομένων των εισφορών εργαζομένου υπέρ των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης υποχρεωτικής ασφάλισης,

   ε) οι ασφαλιστικές εισφορές για συνταξιοδοτικές παροχές που καταβάλλονται από τον εργαζόμενο ή τον εργοδότη για λογαριασμό του εργαζομένου υπέρ των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης προαιρετικής ασφάλισης και υπέρ των ταμείων Πρόνοιας ΕΤΕΑΜ, οι οποίες δεν υπερβαίνουν το 20% του αθροίσματος των ακαθάριστων αποδοχών τους από τη μισθωτή εργασία και των παροχών σε είδος που συνυπολογίζονται στο φορολογητέο εισόδημα από μισθωτή εργασία, εκτός εάν η υπέρβαση αφορά ποσά, η καταβολή των οποίων επιβάλλεται με απόφαση της αρμόδιας εποπτικής αρχής,

   στ) η εφάπαξ καταβαλλόμενη παροχή από ταμεία πρόνοιας και ασφαλιστικούς οργανισμούς του Δημοσίου στους ασφαλισμένους και τα εξαρτώμενα μέλη του ασφαλισμένου,

   ζ) η αξία των διατακτικών σίτισης αξίας έως 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα,

   η) οι παροχές ασήμαντης αξίας έως του ποσού των 27 ευρώ ετησίως,

   ι) τα ασφάλιστρα που καταβάλλονται από τον εργαζόμενο ή τον εργοδότη για λογαριασμό του εργαζομένου στο πλαίσιο ομαδικών ασφαλιστηρίων συνταξιοδοτικών συμβολαίων, τα οποία δεν υπερβαίνουν το 20% του αθροίσματος των ακαθάριστων αποδοχών τους από τη μισθωτή εργασία και των παροχών σε είδος που συνυπολογίζονται στο φορολογητέο εισόδημα από μισθωτή εργασία, εκτός εάν η υπέρβαση αφορά ποσά, η καταβολή των οποίων επιβάλλεται με απόφαση της αρμόδιας εποπτικής αρχής,

   ια) οι εισφορές που καταβάλλονται από τον εργαζόμενο ή και τον εργοδότη για λογαριασμό του εργαζομένου σε Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης προαιρετικής ασφάλισης για την ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή κάλυψη του εργαζομένου, του συζύγου και των τέκνων του ή για την κάλυψη του κινδύνου ζωής ή ανικανότητάς του, καθώς και τα ασφάλιστρα που καταβάλλονται από τον εργαζόμενο ή και τον εργοδότη για λογαριασμό του εργαζομένου για την ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή κάλυψη του εργαζόμενου, του συζύγου και των τέκνων του ή για την κάλυψη του κινδύνου ζωής ή ανικανότητάς του στο πλαίσιο ασφαλιστηρίου συμβολαίου, μέχρι του ποσού των 1.50) ευρώ ετησίως ανά εργαζόμενο,

   ιβ) η αποζημίωση για αγορά μηνιαίων ή ετήσιων καρτών απεριορίστων διαδρομών μέσων μαζικής μεταφοράς,

   ιγ) η αγοραία αξία της παραχώρησης ενός οχήματος μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ. και με Λ.Τ.Π.Φ. έως 40.000 ευρώ, προς έναν εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο από ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, για οποιοδήποτε χρονικό διάστημα εντός  του φορολογικού έτους, με το υπόλοιπο της αξίας να θεωρείται φορολογητέο εισόδημα,

   ιδ) η παροχή σε είδος με τη μορφή μετοχών που λαμβάνει ένας εργαζόμενος ή εταίρος ή μέτοχος από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα ανεξαρτήτως, εάν συνεχίζει να ισχύει η εργασιακή σχέση, εφόσον ασκηθεί το δικαίωμα προαίρεσης και οι μετοχές που αποκτώνται, μεταβιβαστούν μετά από τη συμπλήρωση 24 ή 36 μηνών από την απόκτησή τους,

   ιε) η ελεγκτική αποζημίωση των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος,

   ιστ) το άνευ χρηματικού ανταλλάγματος κόστος φόρτισης επιβατικού αυτοκινήτου μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2χλμ. στις εγκαταστάσεις του εργοδότη,

   ιζ) η παροχή σε είδος με τη μορφή μετοχών που λαμβάνει ένας εργαζόμενος ή εταίρος ή μέτοχος από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα στο πλαίσιο προγραμμάτων δωρεάν διάθεσης μετοχών στα οποία τίθεται ως προϋπόθεση η επίτευξη συγκεκριμένων στόχων ή η επέλευση συγκεκριμένου γεγονότος, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η διάθεση των μετοχών,

   ιη) η αξία των διατακτικών εσωτερικού τουρισμού συνολικής αξίας έως 300 ευρώ ετησίως για τα φορολογικά έτη 2020 και 2021,

   ιθ) ανεξαρτήτως του φορέα που το χορηγεί, το εξωϊδρυματικό επίδομα και κάθε συναφές ποσό που καταβάλλεται σε ειδικές κατηγορίες ατόμων με αναπηρίες,

   κ) παροχές ύψους έως 5.000 ευρώ ετησίως που χορηγούν οι εργοδότες στους εργαζόμενους για την κάλυψη εξόδων βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών, εφόσον η παροχή:

   -ισχύει για όλους τους εργαζόμενους

   -καταβάλλεται στον εργαζόμενο από τον εργοδότη καθ’ υπέρβαση των συμφωνημένων αποδοχών

   -αποδεδειγμένα χρησιμοποιείται για την κάλυψη των εξόδων βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών,

   κα) παροχές που καταβάλλονται από εργοδότη σε εργαζόμενο ως ενίσχυση για την απόκτηση τέκνου εντός 12 μηνών από τον τοκετό, ύψους έως 5.000 ευρώ, που προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε άλλο εξαρτώμενο τέκνο που έχει ο δικαιούχος γονέας κατά τον χρόνο του  τοκετού, εφόσον:

   -η παροχή ισχύει για όλους τους εργαζόμενους

   -οι αποδοχές του εργαζομένου διατηρούνται τουλάχιστον στο ύψος που είχαν έξι μήνες πριν από τον τοκετό ή κατά την πρόσληψη, αν αυτή έγινε σε χρονικό διάστημα μικρότερο του εξαμήνου πριν από τον τοκετό και διατηρούνται τουλάχιστον στο ίδιο ύψος για χρονικό διάστημα έξι μηνών τουλάχιστον μετά από τον τοκετό και η παροχή έχει αναγγελθεί στην Επιθεώρηση Εργασίας.

   Σημειώνεται ότι το πλαίσιο των συγκεκριμένων απαλλαγών έχει αναδρομική ισχύ, καθώς εφαρμόζεται για εισφορές και ασφάλιστρα που καταβάλλονται από το φορολογικό έτος 2024 και μετά.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δύο νεκροί στο τροχαίο στα διόδια Πολυμύλου – Συνελήφθη ο οδηγός του φορτηγού – βίντεο

Από
Έμβολος
-

Δύο άνθρωποι απανθρακώθηκαν μετά από τροχαίο δυστύχημα που έγινε στις 4 το απόγευμα στην Εγνατία Οδό στα διόδια Πολυμύλου.

Φορτηγό όχημα που οδηγούσε Ουκρανός υπήκοος συγκρούστηκε με δύο ΙΧ αυτοκίνητα στη λωρίδα των διοδίων για e-pass και όλα τα οχήματα έπεσαν πάνω στο κουβούκλιο των διοδίων, τραυματίζοντας ελαφρά την υπάλληλο.

Μετά την πρόσκρουση, στα οχήματα ξέσπασε φωτιά με αποτέλεσμα δύο επιβάτες του μεσαίου οχήματος να εγκλωβιστούν και να απανθρακωθούν. Οι υπόλοιποι επιβαίνοντες στα  οχήματα τραυματίστηκαν ελαφρά.

Επί τόπου έφθασαν άνδρες της πυροσβεστικής, οι οποίοι έσβησαν την φωτιά και εντόπισαν τους δύο νεκρούς. Οι άνδρες της πυροσβεστικής χρειάστηκαν χρόνο προκειμένου να ανασύρουν τις σορούς. Τραυματίστηκαν ελαφρά πέντε άτομα που μεταφέρθηκαν  στα νοσοκομεία Βέροιας και Κοζάνης, όπως και οι δύο σοροί των εγκλωβισμένων επιβατών. Στο σημείο του δυστυχήματος η ορατότητα ήταν περιορισμένη λόγω πυκνής ομίχλης.

Η κυκλοφορία, στο ρεύμα προς Κοζάνη έχει διακοπεί και τα οχήματα εκτρέπονται μέσω της παλιάς εθνικής οδού από Καστανιά προς Βέροια. Για να απεγκλωβιστούν οι οδηγοί των οχημάτων που παραμένουν στο σημείο, σχηματίζοντας ουρά, άνοιξε βοηθητική οδός, πριν τα διόδια Πολυμύλου, που χρησιμοποιεί η Εγνατία Οδός.

Ο οδηγός του φορτηγού έχει συλληφθεί. Προανάκριση για το τροχαίο δυστύχημα διενεργεί η διεύθυνση τροχαίας Βέροιας.

Δείτε το βίντεο:

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υγεία: Η χρήση της τεχνολογίας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης

Από
Έμβολος
-

Η ευρεία χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερα ποσοστά γνωστικής έκπτωσης και γνωστικής εξασθένησης σε ενήλικες ηλικίας άνω των 50 ετών, σύμφωνα με μια μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Human Behaviour». Τα ευρήματα φαίνεται να έρχονται σε αντίθεση με την υπόθεση ότι η καθημερινή χρήση της τεχνολογίας αποδυναμώνει τις γνωστικές ικανότητες.

Οι ερευνητές ανέλυσαν 57 δημοσιευμένες μελέτες, οι οποίες ερεύνησαν τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας σε 411.430 ενήλικες από όλο τον κόσμο με μέση ηλικία τα 68,7 έτη. Όλες οι μελέτες περιλάμβαναν είτε διάγνωση είτε τεστ γνωστικών ικανοτήτων.

Όπως επισημαίνεται, κατά την έρευνα δεν βρέθηκε κανένα στοιχείο για την υπόθεση ότι η μακροχρόνια χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας, που ορίζεται από τους ερευνητές ως η χρήση υπολογιστή, smartphone, διαδικτύου ή συνδυασμού των τριών, επιδεινώνει τις γνωστικές ικανότητες. Αντίθετα, η χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας συσχετίστηκε με μειωμένο κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης στους ενήλικους πληθυσμούς αυτών των μελετών. Μάλιστα, βρέθηκαν σχετικά στοιχεία σε διαχρονικές μελέτες, οι οποίες κατά μέσο όρο είχαν περίοδο παρακολούθησης 6,2 ετών. Επιπλέον, οι ερευνητές διαπίστωσαν, μέσω της ανάλυσης αυτών των μελετών, ότι το συγκεκριμένο αποτέλεσμα δεν μπορούσε να εξηγηθεί μεμονωμένα από δημογραφικούς, κοινωνικοοικονομικούς, υγειονομικούς ή άλλους παράγοντες του τρόπου ζωής.

Οι συγγραφείς διευκρινίζουν ότι αυτά τα αποτελέσματα δεν εξηγούν τα αίτια που διέπουν τη συσχέτιση μεταξύ της χρήσης ψηφιακής τεχνολογίας και της γνωστικής υγείας.

Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:

https://www.nature.com/articles/s41562-025-02159-9

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πασχαλιάτικα … Σκόρπιες σκέψεις στη μέση της Μεγαλοβδομάδας με περίεργες αφορμές! – Γράφει ο Γιάννης Καφάτος

Από
Έμβολος
-

Όσο πιο δεξιός ο πολιτικός τόσο πιο «πιστός». Η εικόνα του «πιστού» πολιτικού έχει την τιμητική της αυτές τις μέρες. Βεβαίως τελικά δεν είναι μόνο οι δεξιοί που ενδιαφέρονται για πιστοποιητικά πίστης και κατάνυξης. Επειδή όλοι οι πολιτικοί από το ίδιο «καλάθι» ψωνίζουν και οι αριστεροί θα βρεθούν στες εκκλησιές για να τους δουν κυρίως και να μην «παρεξηγθούν». Σαν τις χήρες στα χωριά που αν δεν μαρτυρούσε το χωριό πόσο πενθούσαν δεν μέτραγε το πένθος τους…

Γιάννης Καφάτος
Γράφει ο συνεργάτης του Έμβολος δημοσιογράφος Γιάννης Καφάτος

«Το κατάστημα θα παραμείνει κλειστό όλη τη μεγάλη Εβδομάδα».
Ο τηλεφωνητής στο παρακείμενο του εργασιακού χώρου σουβλατζίδικου προσγειώνει τον «αμαρτωλό» πειναλέο που τόλμησε να μην νηστέψει. Από την άλλη ευκαιρία να ξεκουραστούν κι οι δόλιοι οι εργαζόμενοι. Άραγε θα πληρωθούν ή θα πληρώσουν αυτοί τις αμαρτίες που θέλει να ξεπλύνει – υποβάλλοντάς τους άλλους σε υποχρεωτική νηστεία – του αφεντικού;

«Μόνο νηστίσιμα έχουμε αυτή τη βδομάδα» – άλλη μια ανάλγητη επιχείρηση φαγητού έχει βαλθεί να μας συνετίσει και να μας βάλει στο δρόμο της νηστείας και της εγκράτειας.

Σαν πολύ θρησκευάμενοι έχουν γίνει οι επιχειρηματίες. Άραγε δίνουν και τον έναν χιτώνα τους στους μην έχοντες ή μόνο για τα μάτια του κόσμου μας πρήζουν με τα νηστήσιμα σταυροκοπήματά τους;

Η Αθήνα μοσχοβολάει ακόμη! Οι ανθισμένες νεραντζιές του κέντρου που γλύτωσαν από την ακόμη ακατανόητη μανία του τότε δημάρχου Αθηναίων και νυν προέδρου της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη είναι μέρος της ταυτότητας της Αττικής ολόκληρης. Χωρίς αυτές, την άνοιξη οι γειτονιές θα βρώμαγαν κατρουλιό και αμάζευτα σκουπίδια. Ευτυχώς τις έχουμε και έστω για λίγο το λιγωτικό άρωμα τους μας κάνει πιο ανθρώπους ρε γαμώτι μου.

Οι γυναικοκτονίες δε λένε να σταματήσουν και δεν έχουν «ηλικία». Δυο παππούδια η πιο πρόσφατη. Ογδόντα-φεύγα. Την έσπρωξε μετά από καβγά. Πάει.
Η βία είναι το χειρότερο δηλητήριο που έχουμε χρόνια τώρα μπολιαστεί και δεν είμαστε όλοι τόσο δυνατοί ώστε να το αποβάλουμε.

Η σκέψη στους απόντες που έχει κάθε άνθρωπος. Πάντα αυτές τις μέρες. Πιστοί τε και «άπιστοι» τους απόντες μας θα τους μελετήσουμε, θα τους κάνουμε το προσωπικό του μνημόσυνο όπως το νιώθει ο καθένας μας.

Μακάριοι οι εκδρομεύοντες! Μην βγάζετε την μισαλλοδοξία σας σε όποιον και όποια μπορεί να πάει εκδρομή, μικρή ή μεγάλη – αυτές τις μέρες. Ούτε σημαίνει ότι πλούτεψε ξαφνικά ο τόπος ούτε τίποτα. Πάντα κάποιοι μπορούν περισσότερο από τους άλλους. Χαίρομαι με τους φίλους που ταξιδεύουν και εκδρομεύουν και περνάνε καλά. Καλά περνάς παντού – αυτό είναι τρόπος να ζεις τη ζωή σου.
Άλλο η φτώχεια άλλο η μιζέρια. Και νομίζω ότι η μισαλλοδοξία και ο φθόνος είναι η μεγαλύτερη μιζέρια που σαπίζει τα μέσα όποιου τη βιώνει.

 

Καλό Πάσχα και καλή Ανάσταση και «ανάσταση»

Γιάννης Καφάτος

Αναστάσιμο μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου

Από
Έμβολος
-

«Ο Αναστημένος Χριστός προσφέρει προοπτική μεταμορφωτική της Ιστορίας του κόσμου. Η μαρτυρία της Αναστάσεως του Χριστού γίνεται το ιερό καθήκον μας και το μελώδημα της καρδιάς μας», επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος στο μήνυμα που απευθύνει για την Ανάσταση του Κυρίου.

Επιπλέον, εμφατικά σημειώνει: «Η οδός του Θεού είναι οδός θυσιαστικής αγάπης. Όσοι διαλέγουμε αυτό τον δρόμο καλούμαστε σε πορεία χωρίς συμβιβασμούς. Αληθινή αγάπη, όπως γράφει ένας μεγάλος λογοτέχνης, (Ντοστογιέφσκι), σημαίνει να κάνουμε τον εαυτό μας υπεύθυνο για όλα τα ανθρώπινα όντα και για τον κόσμο ολόκληρο. Ζωή αναστάσιμη σημαίνει αγώνας. Αγώνας κατά του κακού που υπάρχει γύρω μας, με αίσθηση ευθύνης για τον ελάχιστο αδελφό μας. Αγώνας κατά του κακού που ριζώνει μέσα μας, κατά του εγωισμού, της ιδιοτέλειας και της αμαρτίας».

Αναλυτικά το μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου:

Αδελφοί μου και παιδιά μου εν Κυρίω αγαπητά,

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!

και

Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός![1]

Ο αναστημένος Χριστός γίνεται το θεμέλιο της καινούργιας ζωής και πραγματικότητας, της καινής κτίσης.[2] Ο σαρκωθείς Λόγος, ο κατατεθείς εν τάφω άπνους και νεκρός Κύριος,[3] εξηγέρθη «ως ο υπνών».[4] Δώρισε στην ανθρώπινη φύση την αθανασία και την επανέφερε «προς την προτέραν ευγένειαν».[5] Στα Έσχατα όλοι θα αναστηθούν για να συναντήσουν τον Κύριο και «ούτω πάντοτε συν Κυρίω εσόμεθα».[6]

Ωστόσο, ο κόσμος, ο μακράν του Θεού, «εν τω πονηρώ κείται».[7] Οι δυνάμεις του κακού φαίνεται να κυριαρχούν παντού. Πόλεμοι, βία, αδικία και άνομα συμφέροντα, μεταναστεύσεις ανθρώπων, προσφυγιά. Οι λαοί γίνονται αντικείμενο συναλλαγής. Ο πόνος ανείπωτος, βουβός μαζί και εκκωφαντικός. Οι προβλέψεις για τις κοινωνικές αλλαγές σε όλο τον κόσμο δυσοίωνες. Οι προσωπικές σχέσεις δοκιμάζονται. Η σημασία της οικογένειας υποβαθμίζεται. Το φυσικό κακό έρχεται κάποιες στιγμές να ολοκληρώσει την εικόνα της απόγνωσης. Οι εκκλησιαστικές μας κοινότητες κλυδωνίζονται και δοκιμάζονται κάποτε και αυτές από το κλίμα της αυξανόμενης αδιαφορίας. Η παύλεια διαπίστωση «έξωθεν μάχαι, έσωθεν φόβοι»[8] φαίνεται τόσο ταιριαστή στη δική μας πραγματικότητα.

Η Βασιλεία του Θεού είναι, όπως ψάλαμε κατά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, «δικαιοσύνη και άσκησις συν αγιασμώ».[9] Η οδός του Θεού είναι οδός θυσιαστικής αγάπης. Όσοι διαλέγουμε αυτό τον δρόμο καλούμαστε σε πορεία χωρίς συμβιβασμούς. Αληθινή αγάπη, όπως γράφει ένας μεγάλος λογοτέχνης,[10] σημαίνει να κάνουμε τον εαυτό μας υπεύθυνο για όλα τα ανθρώπινα όντα και για τον κόσμο ολόκληρο. Ζωή αναστάσιμη σημαίνει αγώνας. Αγώνας κατά του κακού που υπάρχει γύρω μας, με αίσθηση ευθύνης για τον ελάχιστο αδελφό μας. Αγώνας κατά του κακού που ριζώνει μέσα μας, κατά του εγωισμού, της ιδιοτέλειας και της αμαρτίας.

Αυτό το χριστιανικό ήθος κυοφορείται μέσα στη Λατρεία και στην ευγνωμοσύνη μας προς τον Αναστάντα Θεάνθρωπο. Αυτόν τον σταυρικό τρόπο ζωής τον οδηγεί η άπειρη Χάρη, που συνοδεύει τη θυσία του Χριστού, μια θυσία χάριν όλων. Η ζωή και η Ιστορία αποκτούν νόημα.

Παιδιά μου εν Κυρίω!

Ο Αναστημένος Χριστός προσφέρει προοπτική μεταμορφωτική της Ιστορίας του κόσμου. Η μαρτυρία της Αναστάσεως του Χριστού γίνεται το ιερό καθήκον μας και το μελώδημα της καρδιάς μας.

ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ Ο ΚΥΡΙΟΣ!

[1]  Ωδή ζ΄ Κανόνος του Πάσχα

[2]  Β΄ Κορ. 5, 17

[3]  Ωδή ζ΄ Κανόνος της Παννυχίδος του Πάσχα

[4]  Ψαλμ. 77

[5]  Ι. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Λόγος εις το ‘Αγιον Πάσχα, ΕΠΕ 36, 37

[6]  Α΄ Θεσ. 4΄, 17

[7]  Α΄ Ιω. 5, 19

[8]  Β΄ Κορ. 7, 5

[9]  Δοξαστικό Αίνων Ε΄ Κυριακής Νηστειών

[10]  Ντοστογιέφσκι, Αδελφοί Καραμάζοφ

Να ζεις σε ενδιαφέρουσες εποχές… – Γράφει ο Θεόδωρος Σκυλακάκης

Από
Έμβολος
-

Πόσο θα κρατήσει η περίοδος διεθνούς οικονομικής ανωμαλίας που ξεκίνησε με τις αυξήσεις των δασμών που παρουσίασε η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών; Μετά την προσωρινή αλλαγή στάσης της αμερικανικής κυβέρνησης (στις λοιπές πλην της Κίνας αγορές), που ακολούθησε τα απρόσμενα(;) προβλήματα που παρουσιάστηκαν στην αγορά των ομολόγων οι αγορές αναθάρρησαν, καθώς το πιο ακραία βίαιο σενάριο φάνηκε να απομακρύνεται. Η τελική απάντηση παραμένει όμως ακόμα άγνωστη. Και τα σενάρια που μπορούμε να δούμε προς το μέλλον εμπεριέχουν όλα δυσάρεστες δομικές αλλαγές στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Ας τις παραθέσουμε:

Α. Επιβράδυνση της διεθνούς οικονομίας (παγκόσμιος ρυθμός ανάπτυξης). Οι δασμοί όπως κάθε φορολογία μειώνουν το διεθνές εμπόριο -και κατά συνέπεια επιβραδύνουν το παγκόσμιο ΑΕΠ- ακόμα κι αν δεν υπάρξει καμία δευτερογενής επίπτωση. Με βάση το ύψος των αμερικανικών εισαγωγών (και χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη αντίμετρα ή τις επιπλέον συνέπειες του αμερικανικοκινεζικού πολέμου), οι δασμοί αυτοί αφορούν το 4% περίπου του παγκόσμιου ΑΕΠ και η ελάχιστη αλλαγή που ήδη διαφαίνεται (π.χ. +10% ως μέσος όρος), μειώνει αυτοτελώς τη διεθνή ανάπτυξη.

Β. Υπονόμευση των διεθνών εμπορικών θεσμών/ πολιτικοποίηση του διεθνούς εμπορίου. Σε συνδυασμό με την αντιπαλότητα των ΗΠΑ προς τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (του οποίου η λειτουργία παρεμποδίζεται εδώ και αρκετά χρόνια από τις ΗΠΑ), οι νέοι δασμοί ενθαρρύνουν μια επιστροφή στις διμερείς εμπορικές διαπραγματεύσεις που με την σειρά τους επαναπολιτικοποιούν το διεθνές εμπόριο, κάτι που επιτρέπει στον λαϊκισμό να εισχωρήσει και πάλι στις σχετικές εξαιρετικά σύνθετες διαπραγματεύσεις, αποσταθεροποιώντας τις διεθνείς αλυσίδες αξίας και μειώνοντας την παραγωγικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο. Το ελεύθερο εμπόριο ήταν ιστορικά η βασική επιδίωξη των μεγάλων ναυτικών δυνάμεων που κυριάρχησαν μετά τη βιομηχανική επανάσταση (βρετανική αυτοκρατορία και αμερικανική κυριαρχία). Μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, οι ΗΠΑ κατεξοχήν προώθησαν το διεθνές εμπόριο στη βάση πολυμερών συμφωνιών, που δημιούργησαν την ασφάλεια που ήταν αναγκαία για τις διεθνείς αλυσίδες αξίας. Η βίαιη αντιστροφή αυτής της πολιτικής αποτελεί μακροπρόθεσμο πλήγμα στο διεθνές εμπόριο και στην πορεία προς μια παγκοσμιοποιημένη -δηλαδή με πλήρη αξιοποίηση των παραγωγικών της πόρων- διεθνούς οικονομίας.

Γ. Αναστολή μεγάλων διεθνών επενδύσεων λόγω αβεβαιότητας. Με δεδομένο ότι η στροφή των ΗΠΑ δεν αποτελεί με βεβαιότητα μια μακροχρόνια πολιτική (ακόμα κι αν ακολουθηθεί μέχρι τέλους  από την παρούσα κυβέρνηση, η μακροχρόνια διατήρησή της εξαρτάται από το ποιος θα επικρατήσει στις προεδρικές εκλογές του 2028), οι μεγάλες βιομηχανικές επενδύσεις διεθνώς αντιμετωπίζουν μια στρατηγική αμηχανία. Πού να επενδύσει κανείς όταν δεν γνωρίζει που θα μπορεί να πουλήσει; Το γεγονός αυτό θα επηρεάσει αναγκαστικά αρνητικά το ύψος των επενδύσεων στην πραγματική οικονομία διεθνώς, καθώς μπαίνουμε σε περίοδο διεθνούς οικονομικής αβεβαιότητας.

Δ. Πληθωρισμός. Η άμεση επίπτωση των δασμών είναι η άνοδος των τιμών εντός των ΗΠΑ και όχι μόνο. Αν η άνοδος αυτή συνοδευτεί από μια ποσοτική χαλάρωση στις ΗΠΑ μπορεί να μετατραπεί σε στασιμοπληθωρισμό. Η θητεία του νυν προέδρου της FED λήγει τον Μάιο του 2026, συνεπώς, μια τέτοια εξέλιξη δεν μπορεί να αποκλειστεί μια που οι νέοι δασμοί θα αρχίσουν να επηρεάζουν τις τιμές στις ΗΠΑ το καλοκαίρι φέτος και το αν θα επιτραπεί να μετατραπούν σε (μόνιμες) πληθωριστικές προσδοκίες θα κριθεί εντός του 2026.

Ε. Διαταραχή των παγκόσμιων αλυσίδων αξίας. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν οι επιπτώσεις στις περίπλοκες παγκόσμιες αλυσίδες αξίας έπειτα από 35 χρόνια παγκοσμιοποίησης και οι συνέπειες στον πληθωρισμό και στην ανάπτυξη από τη βίαιη αναδιάταξη της λειτουργίας τους. Ακόμα και μόνο ένας αμερικανοκινεζικός εμπορικός πόλεμος διαρκείας 1-2 ετών (μέχρι τα midterms στις ΗΠΑ), αρκεί για να υπάρξει μια σοβαρή σχετική αναταραχή.

Στ. Δασμοδιαφυγή και στη συνέχεια γραφειοκρατικά προκαλούμενη αύξηση του κόστους των εμπορικών συναλλαγών. Οι νέοι δασμοί των ΗΠΑ είναι πολύ υψηλοί και ακόμα κι αν αφορούν μόνο την Κίνα, είναι βέβαιο ότι θα πυροδοτήσουν δασμοδιαφυγή. Η παράκαμψή τους και η αντίδραση που θα ακολουθήσει από τις ΗΠΑ και όχι μόνο, για να πιστοποιηθεί η πραγματική προέλευση των προϊόντων θα δημιουργήσουν πρόσθετο κόστος και εμπόδια στο διεθνές εμπόριο.

Στη φάση αυτή είδαμε τις άμεσες επιπτώσεις των δασμών στις αγορές. Δεν έχουμε όμως δει τις δευτερογενείς επιπτώσεις καθώς θα εξελίσσεται ο συνδυασμός οικονομικής επιβράδυνσης και αναταραχής. Δηλαδή τις πιθανές χρεοκοπίες μεγάλων επιχειρήσεων που μπορεί να προκληθούν από τις βίαιες αυτές ανατροπές και τις αντίστοιχες επιπτώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, που μπορεί να τροφοδοτήσουν νέους κύκλους χρηματιστηριακών κρίσεων και αναταραχών.

Στο αβέβαιο αυτό οικονομικό περιβάλλον που προκαλούν οι εμπορικοί πόλεμοι θα πρέπει να προστεθούν:

η αύξηση των αμυντικών δαπανών σε ολόκληρο τον κόσμο, που θα περιορίσουν τον παγκόσμιο πλούτο, καθώς οι ΗΠΑ δεν αντιλαμβάνονται πλέον με τον ίδιο τρόπο όπως στο παρελθόν το ρόλο του εγγυητή της παγκόσμιας ασφάλειας,

το κόστος της κλιματικής κρίσης που θα πολλαπλασιάζεται στα επόμενα χρόνια χωρίς να υπάρχει αποτελεσματική πολιτική μετριασμού της, και

ο κίνδυνος πολυδιάσπασης του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, καθώς το δολάριο ως παγκόσμιο νόμισμα διακράτησης (world reserve currency) θα αμφισβητηθεί από εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, στο πλαίσιο του εμπορικού πολέμου (προπαντός την Κίνα), αλλά και γιατί οι θεσμοί που το καθιστούσαν ελκυστικό για τον ρόλο αυτό δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο που λειτουργούσαν στο παρελθόν.

Μπαίνουμε συνεπώς σε περίοδο μεγάλης διεθνούς αβεβαιότητας και αντίστοιχων κινδύνων. Πως πρέπει να αντιδράσουμε;

Στο εσωτερικό της χώρας χρειάζεται σήμερα μεγάλη προσοχή και σωφροσύνη σε όλες μας τις οικονομικές αποφάσεις και ταυτόχρονα ταχύτατη προώθηση των οικονομικών μεταρρυθμίσεων και της δομικής αλλαγής του κράτους, που έχουν ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια. Οι πολιτικές αυτές είναι η ασπίδα μας στη δύσκολη εποχή που μπαίνουμε και πρέπει με κάθε θυσία να συνεχιστούν στα χρόνια που έρχονται.

Σε ό,τι αφορά στην Ευρώπη το κλειδί για την επόμενη περίοδο είναι η Ευρώπη να παραμείνει ψύχραιμη, ορθολογική και ενωμένη. Διεθνώς στηρίζοντας  αταλάντευτα τις κατακτήσεις της παγκόσμιας κοινότητας που βασίζονται στο διεθνές δίκαιο, στους διεθνείς κανόνες εμπορίου και στο κράτος δικαίου και στο εσωτερικό της στηρίζοντας την κοινωνική συνοχή και την αλληλεγγύη μεταξύ των χωρών μελών και επιταχύνοντας και εμβαθύνοντας με αποφασιστικότητα την ενοποίησή της.

To 1936 o Sir Austen Chamberlain, αδελφός του μετέπειτα βρετανού πρωθυπουργού, Neville Chamberlain φέρεται να έχει πει σε μια ομιλία του. «υπάρχει μια κινέζικη κατάρα…  ”είθε να ζεις σε ενδιαφέρουσες εποχές” …δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η κατάρα αυτή έχει επιπέσει σε μας».

Οι ειδικοί έψαξαν έκτοτε για να βρουν αν η κατάρα αυτή είχε κινεζική προέλευση χωρίς να μπορέσουν ποτέ να το στοιχειοθετήσουν. Το ρητό όμως «κόλλησε» καθώς κάθε τόσο ξεκινά μια  εποχή που δυστυχώς το δικαιολογεί.

 

*Ο Θόδωρος Σκυλακάκης είναι τέως υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας και βουλευτής Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας.

1...2,0632,0642,065...17,920Σελίδα 2,064 από 17,920